Okiem barbarzyńcy - Powaga myślenia

Okiem barbarzyńcy - Powaga myślenia

Ryszard Legutko przetrwał ostracyzm środowiskowy, polityczną presję i zsyłkę do niskonakładowych periodyków
Ryszard Legutko jest instytucją polskiego życia intelektualnego. Nie znaczy to, broń Boże, że jest pieszczoszkiem mediów - jednym z tych, co to komentując wszystkie zjawiska społeczne, potwierdzają wszystkie oczekiwania pytających i, powtarzając wszystkie obiegowe sądy, uzyskują stempel mędrców mądrości głoszących. Z Legutką jest zasadniczo inaczej.
Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, znany na świecie specjalista od Platona i współczesnej filozofii politycznej, może dlatego, że traktuje serio swój obiekt badań, od początku lat dziewięćdziesiątych jest również stałym komentatorem polskiej rzeczywistości społecznej. Tyle tylko, że nie sprzeniewierzając się powinności intelektualisty, robi to bezstronnie i niezależnie od aktualnie panujących mód i politycznych presji, a więc w ogromnej mierze krytycznie. Kosztowało go to ostracyzm dominujących środowisk intelektualnych, zmowę milczenia ze strony prawomyślnych mediów, długotrwałą zsyłkę do niskonakładowych periodyków, najbardziej absurdalne oskarżenia (w tym o antysemityzm) i epitety w rodzaju "filozofa skinów", jakim obdarzył go pupilek warszawskiego salonu socjolog Jacek Kurczewski. Oczywiście, rzeczowej polemiki, a zwłaszcza możliwości odpowiedzi w mediach, w których prezentowali się jego przeciwnicy, przez długie lata Legutko nie mógł się doczekać.
Czasy jednak zaczęły się zmieniać, gorset poprawności politycznej zaczął pękać, a konsekwentnie robiący swoje Legutko zaczął zdobywać coraz szerszą intelektualną renomę. Jej zasadność potwierdza wydany właśnie przez Ośrodek Myśli Politycznej zbiór szkiców jego autorstwa "Raj przywrócony". Eseje te były publikowane w ciągu kilku lat w rozmaitych pismach czy pracach zbiorowych, a jednak czyta się je jak kolejne rozdziały jednolitej książki.
Twórczość Legutki dzieli się na teksty filozoficzne w klasycznym tego słowa znaczeniu, jak "Platona krytyka demokracji" czy "Spory o kapitalizm", i zbiory esejów. Jeśli jednak te drugie, pisane przystępnym językiem, pozbawione całego oprzyrządowania naukowego, zarysowują jedynie myśl autora, cechują się tą samą dyscypliną intelektualną i wydają się gotowe do rozwinięcia w traktat filozoficzny. Dotyczą kluczowych spraw naszej współczesności.
W "Raju przywróconym" Legutko pisze o demokracji i prawach człowieka, religii i rodzinie, a także sprawach dziś najbardziej nagłośnionych: wojnie cywilizacyjnej, homoseksualizmie czy feminizmie. Tytułowy "raj" to ironiczne odniesienie do królującego obecnie wyobrażenia, że nasza cywilizacja zbliżyła się do doskonałości. Aby ją osiągnąć, należy tylko intensyfikować najbardziej obecne w niej tendencje. Powinniśmy więc mieć coraz więcej demokracji, równości, praw człowieka i tolerancji. Niewinny z natury człowiek po zdjęciu pęt tradycyjnej, a więc represyjnej cywilizacji odzyska w ten sposób eden.
Tylko że doskonałość ta okazuje się uderzająco trywialna, a jedyne spełnienia, które poza seksem jest w stanie dostarczyć, to przyjemności towarzyskie i sportowe. Nic dziwnego więc, że prorocy "raju przywróconego" rozpaczliwie poszukują heroicznego wymiaru swojej aktywności. Znajdują go w walce z zachodnimi "talibami" - jak określają tych, którzy psują dobre samopoczucie ich wyznawców, hierarchizując ludzkie wybory i przeciwstawiając beztroskiej wegetacji potrzebę samodoskonalenia. Największym wrogiem dla proroków liberalnego edenu pozostaje Kościół katolicki - jedyna potężna i niezależna instytucja współczesnego chrześcijaństwa. Głosi ona zasady stojące na antypodach wyznania wiary egalitarnej kultury. Prze-de wszystkim konfrontuje człowieka z uczłowieczonym Bogiem stanowiącym dla niego nie tylko źródło autorytetu, ale stałe wyzwanie, niedosiężny punkt odniesienia.
Nic dziwnego więc, że środowiska wymachujące sztandarem tolerancji cechują się jednoznaczną nietolerancją wobec Kościoła, bez przerwy usiłując cenzurować jego wewnętrzne zasady i dyskryminując jego wyznawców. Dokumentuje to wskazywaną przez Legutkę od dawna prawdę, że tak lansowana obecnie idea tolerancji nie jest wcale neutralna, tylko stanowi fundament bardzo określonej ideologii.
Podobnie jak z tolerancją, która wykroczyła poza przypisane sobie ramy i stała się swoim zaprzeczeniem, rzecz ma się z innymi sztandarowymi hasłami współczesności, o których pisze Legutko. Na przykład demokracja, która oznacza sposób organizacji samorządzącej się zbiorowości, została uznana za optymalną zasadę regulacji wszelkich relacji międzyludzkich. Prowadzi to do uznania, że większość zawsze ma rację, a prawdę winien zastąpić ustalany w głosowaniu konsensus.
W ostatnich wyborach kandydujący z listy PiS do Senatu Legutko zyskał w Polsce największą liczbę głosów. Czy to tylko paradoks?
Okładka tygodnika WPROST: 41/2005
Więcej możesz przeczytać w 41/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2005 (1193)

  • Wprost od czytelników 16 paź 2005 Poselskie Termopile Tomasz Nałęcz w felietonie "Poselskie Termopile" (nr 38) napisał, że w kampanii wrześniowej w 1939 r. zginął w walce co dziesiąty polski generał (10 proc.). Jest to błąd. W armii polskiej w przededniu... 3
  • Na stronie - Lech Tusk 16 paź 2005 Im większa koalicja, tym większe prawdopodobieństwo porażki wyłonionego przez nią rządu 3
  • Skaner 16 paź 2005 HUCPA Pechowiec Kwaśniewski Aleksandrowi Kwaśniewskiemu udało się schudnąć, ale nie udało się wyleczyć z obsesji. Znowu oskarża "Wprost" o "insynuacje", co oznacza, że znowu trafiliśmy (w artykule "Ostatni... 8
  • Dossier 16 paź 2005 STEFAN NIESIOŁOWSKI wybrany na senatora PO "Tuskowi ktoś taki, jak Giertych czy Lepper, nie ośmieliłby się zaproponować wspólnego rządzenia Polską" Polsat MICHAŁ KAMIŃSKI eurodeputowany PiS "Polska PiS będzie... 9
  • Sawka czatuje 16 paź 2005 10
  • Playback 16 paź 2005 14
  • Poczta 16 paź 2005 NIESPOTYKANIE SPOKOJNY PREMIER W związku z artykułem "Niespotykanie spokojny premier" (nr 40) chciałbym sprostować: 1. Mirosław Marcinkiewicz był zatrudniony w resorcie łączności przez mojego poprzednika Macieja Srebrę. Był... 14
  • Okiem barbarzyńcy - Powaga myślenia 16 paź 2005 Ryszard Legutko przetrwał ostracyzm środowiskowy, polityczną presję i zsyłkę do niskonakładowych periodyków 15
  • Z życia koalicji 16 paź 2005 Oczy ze zdumienia przecieramy, bo okazało się, że do Sejmu weszła Unia Wolności w swoim najlepszym wcieleniu. Teraz neo-UW nazywa się Platforma Obywatelska, ale wciąż nie opuszcza jej przekonanie, że jest partią najmądrzejszą,... 16
  • Z życia opozycji 16 paź 2005 LPR oznacza Liga Przegranej Rodziny. Jest nią oczywiście klan Giertychów - największych (pod każdym względem) porażkowiczów tej jesieni. Najpierw klapa w wyborach do Sejmu, teraz blamaż w wyborach prezydenckich. Maciej jakoś... 17
  • Nałęcz - Powrót do źródeł 16 paź 2005 W starciu prawicowych kandydatów o zwycięstwie przesądzą wyborcy o lewicowych przekonaniach 18
  • Fotoplastykon 16 paź 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Trójmiasto przywódców 16 paź 2005 Polityk, którego nic nie łączy z Trójmiastem, nie powinien zawracać sobie głowy marzeniami o prezydenturze 20
  • Koniec świata Michnika 16 paź 2005 Do Adama Michnika pasuje to, co mówiono o francuskich reakcjonistach: "Nic nie zapomniał, niczego się nie nauczył" 26
  • Premier w SMS-ie 16 paź 2005 Polityka prorodzinna Kazimierza Marcinkiewicza 32
  • Telewizja bez wizji 16 paź 2005 W Polsce powinien być tylko jeden kanał publicznej telewizji 36
  • Sprawiedliwy wśród sprawiedliwych 16 paź 2005 Gdyby Jan Paweł II podczas pobytu w Izraelu mógł wystartować w wyborach prezydenckich, Żydzi w stu procentach głosowaliby na niego 40
  • Hipokryzja na kołach 16 paź 2005 Otylia Jędrzejczak zachowała się jak pirat drogowy i jej wielkie sukcesy oraz przymioty charakteru tego nie zmienią 44
  • Giełda 16 paź 2005 HOSSA ŚWIAT Mieszkania z importu Rosja znalazła skuteczny, choć nietypowy sposób na zlikwidowanie niedoboru mieszkań. Jeszcze w tym roku rosyjskie firmy podpiszą umowy z władzami niemieckimi na masowy wykup NRD-owskich bloków z... 48
  • Klątwa Friedmana 16 paź 2005 Z euro jest jak z socjalizmem: nie sprawdza się w praktyce 50
  • Schody do raju 16 paź 2005 Kulejąca Unia chętniej bierze, niż daje 54
  • Rząd nad rządami 16 paź 2005 Organizacje pozarządowe stały się największym hamulcem XXI wieku 58
  • Indeks Alana 16 paź 2005 Greenspan, człowiek który podwoił majątek Ameryki 64
  • Stocznia im. Roekkego 16 paź 2005 Najbogatszy i najbardziej nieobliczalny norweski kapitalista chce kupić Stocznię Gdańską! 68
  • 2 x 2 = 4 - PiS-onomika XX wieku 16 paź 2005 Koszty realizacji obietnic i zamysłów PiS wyraźnie przewyższą ewentualne oszczędności 72
  • Kto wygrywa mecze 16 paź 2005 POLSKA- ANGLIA 12 000 $ : 29 600 $ 74
  • Nauczyciele niemieckiego dobra 16 paź 2005 Tylko 6 proc. niemieckich studentów ma negatywną opinię na temat Polaków 86
  • Bohater Europy 16 paź 2005 Znosił do domu ślimaki, traszki, owady, a w jego pokoju mieszkały znane na cały Żoliborz wrona Kra, puszczyk oraz mewa śmieszka 90
  • Know-how 16 paź 2005 ŻABA NA HIV? Płazy mogą pomóc w walce z epidemią AIDS. Uczeni z Vanderbilt University odkryli, że tropikalne rzekotki z rodzaju Litoria produkują w gruczołach skórnych białka o silnym działaniu przeciwwirusowym. Testy... 92
  • Życie na bungee 16 paź 2005 Ludzie nadpobudliwi są kreatywni, ale tak niezorganizowani, że zaniedbują swe zdrowie 94
  • Kataliza Nobla 16 paź 2005 W tym roku nagrodę mogli dostać polscy uczeni 98
  • Kręgi piekła 16 paź 2005 Bóle kręgosłupa mogą powodować wrzody żołądka, kamicę żółciową, a nawet wrzodziejące zapalenie jelita grubego! 101
  • Bez granic 16 paź 2005 CZARNY WTOREK Francja stanęła. We wtorkowym strajku pracowników branży transportowej i energetycznej wzięło udział ponad milion ludzi. Nie działały kolej, autobusy i metro. Prasa okrzyknęła ten dzień "czarnym wtorkiem".... 102
  • Konstytucja wojny domowej 16 paź 2005 Koniec historii państwa Irak? 104
  • Mała bomba atomowa 16 paź 2005 Odstraszenie terrorystów może wymagać prewencyjnego uderzenia nuklearnego 106
  • Nobel kontra Bush 16 paź 2005 Za co Mohamed el-Baradei dostał pokojową Nagrodę Nobla? 108
  • Efekt Haidera 16 paź 2005 Zmęczeni rządem CDU/CSU-SPD Niemcy zagłosują na socjalnarodowców lub narodowych socjalistów 110
  • Zimny prezydent 16 paź 2005 Koronkowa robota Borisa Reitschustera to przedstawianie słów Putina tuż obok faktów, które im przeczą 112
  • Menu 16 paź 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Teraz Turcja! Przymierzałem się swego czasu do powieści futurologicznej dziejącej się w Polsce, ostatnim skrawku chrześcijańskiej Europy - pomiędzy cesarstwem chińskim za Bugiem i kalifatem muzułmańskim za Odrą.... 116
  • Recenzje 16 paź 2005 118
  • Uwierz w noc! 16 paź 2005 * * * * *Niech się schowają wszystkie śpiewające koty, a "Miss Sajgon" odleci w nieznane helikopterem. Nadchodzi czas wampirów. Musical w reżyserii Corneliusa Baltusa na podstawie "Nieustraszonych łowców wampirów"... 118
  • Zanim zagrało "Chicago" 16 paź 2005 * * *Jest rok 1976, rzecz się dzieje w Samuel Goldwyn Studios. Za dnia Martin Scorsese wraz z Marcią Lucas montują musical "New York, New York", nocami George Lucas pracuje tu nad "Gwiezdnymi wojnami". Jeden z nich sięgnie... 118
  • Krew, sperma i faksymilka 16 paź 2005 * * * *Testament jednego został podpisany faksymilką i - podobno - sfałszowany. Drugi nie zostawił testamentu w ogóle. Jako władcy dopuszczali się niewyobrażalnych okrucieństw. Piotr sam torturował i wykonywał egzekucje. Po ścięciu... 118
  • Sztuka łączy 16 paź 2005 * * * *Atanazy Raczyński (twórca galerii rogalińskiej, poseł rządu pruskiego w Lizbonie i Madrycie) bodaj jako jedyny w Polsce kolekcjonował sztukę niemiecką. A nie były to dobre czasy dla tych, którzy żyli w komitywie z Prusakami. Jego... 118
  • Akademia ku czci Chopina 16 paź 2005 Laureat tegorocznego Konkursu Chopinowskiego jest skazany na... niepamięć 120
  • Nike z przetrąconymi skrzydłami 16 paź 2005 Nagroda Nike miała promować najlepszy tytuł roku, a jest premią dla autora zasłużonego dla środowiska "Gazety Wyborczej" 124
  • Pueblo w Waszyngtonie 16 paź 2005 Sześć milionów turystów odwiedzi co roku Muzeum Amerykańskich Indian 126
  • Ueorgan Ludu 16 paź 2005 Zainspirowany wydawnictwem*, w którym prezydent stolicy roztacza budujące wizje rozwoju miasta Warszawy do 2020 r., "UeoL" apeluje: LECH KACZYŃSKI PREZYDENTEM WARSZAWY DO 2020 R.! 128
  • Skibą w mur - Disco Partii 16 paź 2005 Rząd Marka Belki przejdzie do historii jako jeden z bardziej rozrywkowych i roztańczonych 130

ZKDP - Nakład kontrolowany