Formuła złudzeń

Formuła złudzeń

Dodano:   /  Zmieniono: 
Matematyka pozwala przewidzieć przyszłość!
W ciągu siedmiu lat może dojść do równie groźnego zamachu terrorystycznego jak atak z 11 września 2001 roku w Nowym Jorku! Nie są to prognozy astrologów, lecz poważnych matematyków. Aaron Clauset i Maxwell Young z University of New Mexico doszli do takiego wniosku, analizując akty terroru z ostatnich 37 lat w państwach G-7. Jeszcze bardziej niepokojące są przewidywania badaczy, którzy uważają, że najbliższy rok może być ostatnim korzystnym okresem do inwestowania w fundusze i akcje. Najpóźniej po 2007 r. na giełdach całego świata dojdzie do głębokiej bessy!
Mniej katastroficzne są prognozy wróżbitów. Polscy astrolodzy zapowiadają, że w 2006 r. ceny ropy spadną i nastąpi dalsze osłabienie dolara wobec euro. Niestety, świat będzie się borykał z kolejnymi kataklizmami, w tym z epidemią ptasiej grypy. W Polsce w pierwszej połowie roku należy oczekiwać zawirowań politycznych. Wróżenie z kart wkrótce może jednak odejść do lamusa i ustąpić miejsca prognozom stawianym w majestacie nauki. Józefa Oleksego i innych polityków SLD przed klęską wyborczą w minionym roku nie uchroniły rady wróżki Józefiny Pellegrini. - Wróżby były pomyślne, ale się nie sprawdziły - mówi były premier. Również z różnym skutkiem z usług wróżbitów korzysta aż 35 proc. menedżerów - jak ujawnił sondaż miesięcznika "Capitol". Prorocy nowej generacji twierdzą, że posługują się czymś bardziej wiarygodnym niż kryształowa kula - liczbami i równaniami matematycznymi. Nowa, tym razem naukowa "numerologia", ma odkryć prawa i reguły, które rządzą wszechświatem, dziejami państw i losami ludzi!

Kod Pitagorasa
Matematycy od starożytności wierzyli, że światem rządzą liczby. Pierwszy zwróciłĘna to uwagę Pitagoras, który odkrył, że dźwięki pobudzonej struny występują w interwałach odpowiadających jej podziałowi w stosunku 2:1, 3:1 itp. Leonardo z Pizy, zwany Fibonaccim, wykazał, że obliczenia opisują niektóre zjawiska, dzięki czemu niekiedy można przewidzieć, co się zdarzy. W dziele "Liber abaci" z 1202 r. włoski matematyk sformułował prawo, zgodnie z którym błyskawicznie rozmnażają się króliki (jest to ciąg liczb, w której każda kolejna jest równa sumie dwóch wcześniejszych: 2, 3, 5, 8, 13, 21...). Badacze doszukali się tzw. ciągu Fibonacciego w harmonii utworu Contrapunctus I Jana Sebastiana Bacha, a nawet w tym, jak rosną zyski z książki Dana Browna "Kod Leonarda da Vinci"!
Od ponad 40 lat rozwojem techniki komputerowej rządzi prawo Moore`a. Jego twórca Gordon Moore, współtwórca układów scalonych, określił w nim tempo miniaturyzacji i wzrostu mocy obliczeniowej komputerów (co 24 miesiące, a ostatnio nawet co półtora roku podwaja się wydajność pojedynczych mikroprocesorów). Wynalazca i futurolog Ray Kurzweil twierdzi, że to prawo określa też postęp technologiczny, a nawet ewolucję życia na Ziemi! Jeszcze bardziej zaskakuje odkrycie, że tym samym regułom matematycznym mogą podlegać trzęsienia ziemi i notowania na giełdzie. Shoaleh Ghashghaie i Wolfgang Breymann z uniwersytetu w Bazylei, którzy w latach 90. analizowali dane dotyczące zmian kursu marki niemieckiej wobec dolara, zauważyli, że były one takie same jak ruchy turbulentnego przepływu gazów i płynów!
Niektórzy matematycy twierdzą, że są w stanie przewidzieć wahania kursów walut na giełdzie Nasdaq. Didier Sornette i Jo/rgen Andersen uważają, że wystarczy prześledzić, jakie strategie ostatnio podejmowali inwestorzy, by określić zmiany notowania walut w 70 proc., a czasem nawet w 100 proc. Większość giełdowych graczy stosuje bowiem te strategie, które ostatnio okazały się skuteczne. Tak jest przynajmniej do dnia, w którym kursy walut okazują się nieobliczalne, a większość inwestorów ponosi straty. Przykładem jest rok 2000, gdy na Wall Street w Nowym Jorku gwałtownie straciły na wartości akcje firm internetowych. Wielu inwestorów przez lata je kupowało, uważając, że to najlepsza lokata kapitału. Aż do chwili, gdy nastąpiła bolesna "korekta" takiego sposobu myślenia. Tego jednak matematycy nie przewidzieli.

Prawo wielkich liczb
O sukcesie na giełdzie, tak jak w grze losowej, decyduje głównie przypadek, a nie systemy wygrywania. Jest o tym przekonany Nassim Taleb, który dorobił się majątku, grając na Wall Street. Postanowił inwestować w to, co w danym momencie wydawało się najmniej prawdopodobne, a ponieważ - jak przyznaje - dopisało mu szczęście, został jednym z najbogatszych ludzi w USA. Większe szanse na sukces - zgodnie z prawem wielkich liczb - mają osoby, które częściej i więcej inwestują, a nie te, które posługują się systemami wygrywania. Według rachunku prawdopodobieństwa, spośród 3,5 tys. funduszy inwestycyjnych 437 musi uzyskać wyniki lepsze od przeciętnych. Spośród 10 tys. graczy giełdowych po roku jedynie 500 może się pochwalić sukcesem, a po 10 latach zaledwie dziewięciu nadal będzie miało zyski!
Matematyk Gregory Chaitin uważa, że nigdy nie możemy mieć pewności, czy to, co nas spotyka, jest jedynie zbiegiem okoliczności. Jego zdaniem, nie można udowodnić, że coś jest przypadkowe. Logicznie nie można wykluczyć, że między dowolnymi zdarzeniami występuje ukryty związek, co uznano za jedno za największych odkryć współczesnej matematyki, ale jest też bardzo prawdopodobne, że wydarzy się coś nieprawdopodobnego, o czym przekonywał już Arystoteles. Laureat Nagrody Nobla Georges Charpak i Henri Broch z uniwersytetu w Nicei obliczyli, że przypadki, które wydają się nam zrządzeniem losu, codzienne zdarzają się jednej osobie na milion. W Polsce mogą zatem wystąpić 38 razy dziennie. Jeśli ktoś doszukuje się w tym ręki opatrzności lub naukowych prawideł, to jest to jedynie złudzenie naszego umysłu - przekonują biolodzy ewolucyjni.

Świat psychopatów
W umyśle człowieka nie ma miejsca na przypadek, bo jesteśmy zmuszeni do wybiórczego postrzegania rzeczywistości i myślenia w kategoriach przyczynowo-skutkowych. Z takiego myślenia narodziły się parapsychologia i astrologia, ale też nowoczesna nauka, która wcale nie opisuje wiernie rzeczywistości, jak się powszechnie sądzi. Teorie i prawa fizyki są nie tylko "wynikiem" eksperymentu, lecz weryfikowanymi przez doświadczenie (lub jedynie falsyfikowanymi, jak twierdził Karl Popper) konstrukcjami myślowymi, pozwalającymi zmieniać świat lub lepiej go rozumieć. Tak powstała i mechanika kwantowa, i teoria, że do bessy na giełdzie dochodzi po wybudowaniu najwyższego budynku na świecie! Tak było w 1929 r., gdy kończono wznoszenie Empire State Building, i w latach 1972--1974, gdy w Nowym Jorku oddawano do użytku wieże WTC. Kolejna bessa może się zdarzyć niebawem: w 2007 r. zostanie zbudowany World Financial Center w Szang-haju (492 m), a w 2008 r. powstanie w Seulu International Businnes Center o wysokości 580 m. Bessa pewna!
W umysłach statystyków los jest formułą matematyczną przyporządkowującą ludziom zdarzenia. Człowiek nie myśli jednak kategoriami statystycznymi. W naszej świadomości ważniejsze niż suche dane są doświadczenia emocjonalne, pozwalające kojarzyć różne wydarzenia. To dlatego w grach losowych lepiej radzą sobie tzw. funkcjonalni psychopaci, czyli osoby z zaburzeniami emocjonalnymi, wykazujące większą skłonność do ryzyka. Badania
prof. Antoine`a Bechary z Uniwersytetu Iowa wykazały, że większość ludzi woli unikać ryzyka, nawet gdy potencjalne zyski są większe niż straty. Podobnie większe sukcesy osiągają menedżerowie, którzy w pewnych sytuacjach potrafią zablokować naturalne emocje. Matematyka nie może im wiele pomóc, bo jak powiedział Roger Alford, ekspert rynków walutowych z London School of Economics, w prognozach potrafi ona jedynie opisać ślad pozostawiony na wodzie przez statek, ale jest zbyt słaba, aby przewidzieć, dokąd ten statek dopłynie.
Więcej możesz przeczytać w 1/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2006 (1204)

  • Na stronie - Nadczłowiek Roku 8 sty 2006 Mam nadzieję, że Jarosław Kaczyński wykorzysta swoją moc, by zmienić niewydolną III RP w silną i małą IV RP 3
  • Skaner 8 sty 2006 SKANER - POLSKA GŁOSOWANIA Rząd tysiąca i jednej koalicji To minister finansów i rząd, a nie politycy opozycji są od tego, by stać na straży budżetu. I to oni muszą szukać poparcia dla swoich projektów - dowodzą politycy... 8
  • Dossier 8 sty 2006 ARTUR ZAWISZA poseł PiS "Kiedyś, za pół wieku, działacze partii będą mówić: jesteśmy w partii, którą zakładał Jarosław Kaczyński, tu jest jego grób i pomnik" "Gazeta Wyborcza" STEFAN... 9
  • Sawka czatuje 8 sty 2006 10
  • Kadry 8 sty 2006 11
  • Świat 2006 - Kalendarium 8 sty 2006 STYCZEŃ 79-letni Alan Greenspan przestanie być szefem amerykańskiego banku centralnego. Sprawował ten urząd przez 18 lat., przyczyniając się do boomu gospodarczego lat 90. Jego miejsce zajmie Ben Bernanke. LUTY 2,5 tys. Sportowców z... 13
  • Playback 8 sty 2006 14
  • Poczta 8 sty 2006 WOLNE MIASTO POZNAŃ Zaskakująco powszechne jest przekonanie, że poznaniacy gospodarności, pracowitości i zdyscyplinowania nauczyli się od Niemców. Jakoby to okres zaborów i ostatnie 150 lat były tym, co zmusiło ich do... 14
  • Okiem barbarzyńcy - Zwarte szeregi tolerancji 8 sty 2006 Rozumiemy już, że lewica to zdobycze i standardy, a prawica wręcz przeciwnie 15
  • Z życia koalicji 8 sty 2006 PIS DA RADĘ! - pisaliśmy wieszczo swego czasu. I dał radę. Nową, lepszą Krajową Radę Tego i Owego. Sejm i Senat zmieniły ustawę w tempie, w jakim polskie ekspresy będą jeździły gdzieś około roku 2050. Opozycja coś tam sarkała,... 16
  • Z życia opozycji 8 sty 2006 LEWICO, POŁĄCZ SWE CZŁONKI! - apelują prominentni działacze z rozmaitych eseldowskich platform skrzywdzeni przez obecny reżim w partii. Wśród zatroskanych o jedność same znane nazwiska: Dyduch, Kurczuk, Martens, ekonomiczny guru... 17
  • Nałęcz - Murzyni 2005 8 sty 2006 Liderzy LPR i Samoobrony muszą przyjąć dyktat PiS albo zostaną odesłani na polityczną emeryturę 18
  • Fotoplastykon 8 sty 2006 © Henryk Sawka www.przyssawka.pl 19
  • Człowiek Roku 2005 8 sty 2006 Opiekun 20
  • Długi marsz Kaczyńskiego 8 sty 2006 10 wydarzeń, które ukształtowały Jarosława Kaczyńskiego, Człowieka Roku 2005 "Wprost" 22
  • Na mały błąd możemy sobie pozwolić! 8 sty 2006 Rozmowa z Jarosławem Kaczyńskim, prezesem Prawa i Sprawiedliwości, Człowiekiem Roku 2005 tygodnika "Wprost" 30
  • Bohater roku 8 sty 2006 LECH KACZYŃSKI prezydent RP Przyznanie tytułu Człowiek Roku Jarosławowi Kaczyńskiemu przyjmuję z satysfakcją i przekonaniem, że w pełni na to wyróżnienie zasłużył. Stworzył Prawo i Sprawiedliwość - partię, która 4,5... 34
  • Kasjer Vogel 8 sty 2006 Ponad 50 mln franków szwajcarskich łapówek przepłynęło dla niektórych polskich polityków przez rachunki w Coutts Banku i EFG Banku w Zurychu 38
  • Homokracja 8 sty 2006 Polska stoi przed diabelską alternatywą - zmianą modelu integracji albo rezygnacją z tradycyjnych wartości 42
  • Giełda 8 sty 2006 GIEŁDA - POLSKA Hossa Automania Trzy razy więcej aut niż w 1990 r. jeździ po polskich drogach. W Polsce jest zarejestrowanych 13 mln samochodów, podczas gdy w 1990 r. było ich niespełna 5 mln. Największy wzrost ich liczby nastąpił... 44
  • Thriller na ropę 8 sty 2006 Ropa przestaje być główną siłą kształtującą światową gospodarkę 46
  • Ptolemeusz w Hongkongu 8 sty 2006 Protekcjonizm prowadzi do ubożenia bogatych i biednych 50
  • Kajdanki Kalego 8 sty 2006 Zniewieściała Europa konieczne reformy chce jak najbardziej odwlec 52
  • Byk w beciku 8 sty 2006 V edycja konkursu o Nagrodę Złamanego Grosza 10 najgorszych pomysłów gospodarczych 2005 roku 54
  • 2 x 2 = 4 - Niejasne perspektywy 8 sty 2006 Potrzeba nam praworządnej, ale twardej gospodarki rynkowej, a nie frazesów o solidarności 58
  • Supersam 8 sty 2006 60
  • Oskar dla dandysa 8 sty 2006   Inspirowane męskim strojem z czasów amerykańskiej prohibicji kreacje Natashy Pavluchenko zdobyły Grand Prix tegorocznego polskiego konkursu Oskary Mody - New Look. Pochodzącą z Białorusi projektantkę nagrodzono za oryginalne... 60
  • Zapach na karnawał 8 sty 2006 Sophia Loren, Claudia Cardinale i Liza Minnelli - wszystkie te gwiazdy ubierał dom mody Lorisa Azzara. Nazwisko tego niedoszłego architekta, który z miłości do żony zaczął w latach 50. projektować biżuterię, torebki i ubrania, do dziś... 60
  • Szampan w krysztale 8 sty 2006 Kryształy znów na topie. Moda i wzornictwo zmysłowych lat 20. zainspirowały luksemburską firmę Villeroy & Boch do stworzenia zastawy Retro Collection. Obejmuje ona kielichy do szampana i wina, szklanki zdobione brylantowym szlifem oraz... 60
  • Gastronomia molekularna 8 sty 2006 Francuska kuchnia pada ofiarą nadmiernego wyrafinowania 62
  • Zaczarowani 8 sty 2006 Magia rządzi wyobraźnią dzieci i młodzieży 66
  • Dekomunizacja futbolu 8 sty 2006 Rozmowa z Karl-Heinzem Rummeniggem, prezesem Bayernu Monachium, najlepszym piłkarzem Europy w latach 1980-1981 68
  • Demokracja głodowa 8 sty 2006 Z 60 do 30 lat spadła w ostatnim piętnastoleciu średnia długość życia mieszkańców Zimbabwe 70
  • Bohaterscy kapitaliści 8 sty 2006 Zamoyscy najbogatszymi Polakami wszech czasów 74
  • Know-how 8 sty 2006 Komórkowy blef Prof. Woo Suk Hwang z Narodowego Uniwersytetu w Seulu nie jest już uważany za bohatera narodowego Korei Południowej i kandydata do Nagrody Nobla, ale za największego oszusta naukowego ostatnich lat. Śledztwo na uczelni... 78
  • Superczłowiek 8 sty 2006 Dziesięć wynalazków, które wkrótce zmienią nasze życie 80
  • Formuła złudzeń 8 sty 2006 Matematyka pozwala przewidzieć przyszłość! 86
  • Pogotowie Owsiaka 8 sty 2006 Milion dzieci w Polsce co roku ulega wypadkom 88
  • Bez granic 8 sty 2006 Europorno z dotacją Austria świętuje objęcie przewodnictwa w Unii Europejskiej. Na ulicach Wiednia pojawiły się plakaty przedstawiające m.in. modeli w maskach brytyjskiej królowej Elżbiety II i prezydentów Busha i Chiraca... 90
  • Putin albo neo-Putin 8 sty 2006 Rosjanie nie są wolni, bo nie chcą być wolni 92
  • Bombowi sąsiedzi 8 sty 2006 Flamandzkie miasteczko Maaseik inkubatorem terrorystów 96
  • Wściekłe bestie w czarnych dziurach 8 sty 2006 W walce z terrorem demokracje nie mogą sięgać po środki bezprawne 98
  • Fałszywe pojednanie 8 sty 2006 Arcybiskup Hamburga mówi o krzywdach, które Polacy wyrządzili Niemcom 99
  • Oblężenie Betlejem 8 sty 2006 Prawdziwymi gospodarzami miasta narodzin Jezusa stali się islamscy fundamentaliści 100
  • Rembrandt na Mozarcie 8 sty 2006 Najciekawsze wydarzenia kulturalne 2006 r. 102
  • Zakonnica sztuki 8 sty 2006 Po raz pierwszy od 115 lat można zobaczyć obok siebie obrazy Olgi Boznańskiej rozdzielone wbrew intencjom artystki 106
  • Drugi podbój Ameryki 8 sty 2006 W czterdziestą rocznicę najazdu The Beatles na Amerykę brytyjscy rockmani znowu zdobyli jankeskie okopy 110
  • Pazurem - Czeski film 8 sty 2006 Zachodni producenci corocznie przynoszą w ząbkach do praskiego Barrandova nie mniej niż 80 mln USD 112
  • Ueorgan Ludu 8 sty 2006 Nr 1 (167) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 2 stycznia 2006 r. HOROSKOP NA 2006 r. Wersja oficjalna przyjęta przez Biuro Bezpieczeństwa Narodowego w celu odrzucenia rozpowszechnianych horoskopów, które są wyrazem spisku... 113
  • Skibą w mur - Będzie wesoło 8 sty 2006 W 2006 r. rodziny wielodzietne będą się spodziewać kolejnego dziecka, a pożyczkobiorcy wizyty komornika 114