Zabór prasowy

Zabór prasowy

Groźba zmonopolizowania polskiego rynku opinii przez niemiecką prasę jest coraz bardziej realna
Przyczyniasz się do zniszczenia polskiej prasy - usłyszała jedna z dziennikarek "Gazety Wyborczej", kiedy oświadczyła, że przechodzi do wydawnictwa Axel Springer. Nowa gazeta Springera, która ma się nazywać "Dziennik" i na rynku pojawi się 18 kwietnia, to nie tylko wojna z "Gazetą Wyborczą", ale także kolejny etap walki o polski rynek medialny - rynek, na którym niemieckie koncerny już odgrywają dużą rolę. Aktywność niemieckich gigantów wydawniczych w naszej części Europy coraz częściej wywołuje oskarżenia o monopolizację nie tylko rynku, ale i opinii.

Kierunek wschód
Zysk netto spółki Axel Springer skoczył w ubiegłym roku o 56 proc. - do rekordowego poziomu 231 mln euro. Wpływy z reklam i sprzedaży wzrosły o 2,4 proc - do 2,2 mld euro. Dla firmy uważającej się za "największego wydawcę w Europie" ciosem okazało się jednak zablokowanie przejęcia grupy "TVProSiebenSat.1" przez niemiecki urząd antymonopolowy i komisję śledczą badającą koncentrację w mediach. Gdyby operacja się udała, Springer wszedłby na rynek telewizyjny, stając się największym europejskim koncernem medialnym. Po klęsce inicjatywy telewizyjnej prezes spółki Mathias Dšpfner zagrzewał do boju: - Springer jest zdrowy, agresywny i na właściwej drodze. Ruszamy w stronę Europy Środkowej i Wschodniej.
W 2003 r. raport Europejskiej Federacji Dziennikarzy mówił o "wschodnich imperiach" zachodnich koncernów medialnych w Europie. Według stowarzyszenia, zachodni wydawcy stosują dumpingowe ceny gazet oraz reklam, przez co monopolizują rynki. Na przykład na Bałkanach rynek niemal całkowicie zdominował koncern Westdeutsche Allgemeine Zeitung. W Bułgarii WAZ jest właścicielem dwóch największych dzienników oraz tygodnika. W Serbii należy do niego największy dziennik "Politika", dwa inne dzienniki i 14 magazynów. Podobnie jest w Rumunii i Chorwacji. - WAZ jest nie do powstrzymania. Próby wydawania niezależnej gazety zakończyły się fiaskiem. Dumpingowe ceny reklam, które dyktują gazety kontrolowane przez WAZ, są dla nas zabójcze - mówi Cwietan Todorow, redaktor z bułgarskiej regionalnej gazety "Narodny Glas". W Rumunii dziennikarze gazety "Rumunska Libera" oskarżyli szefa WAZ o tworzenie list tematów, których nie można poruszać.

Atak Springera
W porównaniu ze Springerem WAZ to lokalna potęga. Bo obok Polski Axel Springer ma silną pozycję także na Węgrzech, w Czechach i Rumunii. Na Węgrzech kontroluje 9 tytułów regionalnych oraz 22 magazyny. Łącznie niemiecki koncern wydaje 120 pism w ponad 20 krajach. Węgierscy politycy, zwłaszcza z konserwatywnej partii Fidesz, od dawna narzekają na "destrukcyjny" wpływ zagranicznych, głównie niemieckich koncernów medialnych. W Czechach otwarcie mówi się, że niemieccy właściciele nie chcą, by dziennikarze podejmowali wrażliwe politycznie tematy, ograniczają też dziennikarstwo śledcze, by nie wchodzić w konflikt z rządzącymi. Historyk Bor˙ivoj C˙elovsků w swojej książce "Konec c˙esk�ho tisku" (Koniec czeskiej prasy) opisał przypadek dziennikarki Anny Rasmus, która badała nazistowską przeszłość szefów koncernu Passauer Neue Presse. Koncernowi udało się zablokować publikacje na ten temat na pięć lat, a dziennikarka po wielu groźbach przeniosła się do USA.
Polskim wydawcom Axel Springer mocno zalazł za skórę, zwłaszcza że dysponując wielkimi pieniędzmi, od razu zaczął grać w pierwszej lidze. Wydawana przez koncern polska edycja "Newsweeka" zajmuje co prawda dopiero trzecie miejsce na rynku tygodników opinii, lecz już "Fakt" na rynku dzienników zdystansował "Gazetę Wyborczą". Wraz z wejściem na rynek "Dziennika" "Gazeta" jeszcze straci.

Walka o rząd dusz
W Polsce Springer coraz wyraźniej wpływa na kształt opinii publicznej. Już dziś, dysponując tak mocnym środkiem kształtowania opinii jak "Fakt", doprowadził do sytuacji, że nawet ci politycy, którzy gardzą springerowską bulwarówką, nie odmawiają goszczenia na jej łamach. Uznali oni, podobnie jak kilka lat temu Gerhard Schršder, że z wydawnictwami Springera się nie wojuje, tylko się nimi rządzi. Symptomatyczna jest tu historia Ludwika Dorna. Fotoreporter "Faktu" zirytował Dorna, fotografując go w bieliźnie na szpitalnym łóżku. Jednak kilka miesięcy później dokonał się swoisty akt pojednania: sfotografowano ślub Dorna, tym razem z życzliwym komentarzem. Można nawet zaryzykować twierdzenie, że "Fakt" o wiele bardziej przyczynił się do wyborczego zwycięstwa PiS niż Radio Maryja. Przyznaje to pośrednio nawet rzecznik rządu Konrad Ciesiołkiewicz, mówiąc, jak ważnym medium przy kształtowaniu opinii publicznej jest prasa springerowska.
Nie da się ukryć, że język "Faktu" ma wielki wpływ na język polskiej polityki. To tam o rządzących mówi się "złodzieje", "krwiopijcy" czy "frajerzy". Nie wpływa to dobrze na poziom zaufania do polskiej klasy politycznej. "Dziennik" oczywiście nie będzie sięgał po język "Faktu", bo inna jest jego grupa docelowa. "Fakt" kształtuje poglądy tzw. prostych ludzi, "Dziennik" będzie skierowany do tych, którzy sami mają ambicję kształtować poglądy. Profil ideowy dziennika nie budzi wątpliwości. Na jego czele stoi Robert Krasowski, związany poprzednio z "Życiem" Tomasza Wołka, a szefem publicystyki jest Cezary Michalski, uchodzący za ideologa frakcji zwanej "pampersami". Groźba może tkwić także gdzie indziej. By uniknąć zarzutów i zbyt ostrej krytyki rządzących, "Dziennik" może czasami unikać zajmowania stanowiska w polskich sporach wewnętrznych.

Niemiecki monopol
Coraz silniejsza pozycja niemieckiego giganta może budzić obawy o niezależność mediów. Wprawdzie "Fakt" udowodnił, że potrafi stanąć w obronie polskich interesów w takich sprawach jak rurociąg bałtycki czy Centrum przeciw Wypędzeniom, ale z reguły raczej podąża za odczuciami swoich czytelników, niż inicjuje głosy krytyczne wobec Niemiec. Groźba zmonopolizowania polskiego rynku opinii publicznej przez niemieckie podmioty jest całkiem realna, zwłaszcza że zagraniczny kapitał kontroluje już 85 proc. rynku medialnego w Europie Środkowej, w tym ponad połowę rynku prasowego. - Na początku lat 90. dziennikarze cieszyli się, że jest wolny rynek i został przełamany komunistyczny monopol. Teraz wielu ma przekonanie, że ten monopol wraca - mówi Oliver Money Kierley, dyrektor w Międzynarodowej Federacji Dziennikarzy.
W Niemczech obcy kapitał kontroluje tylko trzy tytuły - wydawany na brytyjskiej licencji "Financial Times Deutschland", "Berliner Kurier" i "Berliner Zeitung". Ale zanim w 2005 r. dwie ostatnie gazety przejęło amerykańsko-brytyjskie konsorcjum funduszy inwestycyjnych, w Niemczech podniosły się głosy sprzeciwu - od urzędu antymonopolowego, przez ludzi kultury, po minister stanu ds. kultury i mediów.
Na Zachodzie zachowuje się narodową kontrolę nad sektorami strategicznymi, a za taki uznawane są media. Ściśle dba się tam też o dywersyfikację wpływów, czyli nie dopuszcza do wyraźnej dominacji inwestorów z jednego państwa. Wszystko po to, by za wpływami w mediach nie szło polityczne uzależnienie. - Choć nie ma dowodów na to, że koncerny wykorzystują swoją pozycję, gdyby chciały to robić, nie ma sposobu, aby je powstrzymać - mówi Kierley. Dobrze by było, gdyby nie sprawdziło się to w Polsce.
Okładka tygodnika WPROST: 16/2006
Więcej możesz przeczytać w 16/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2006 (1219)

  • Na stronie - Samoatak kontra Samoobrona 23 kwi 2006 Samoobrona to próba uchronienia się przed nieuchronnym 3
  • Wprost od czytelników 23 kwi 2006 Solidarna nie znaczy sprawiedliwa Nie chcę Polski solidarnej. Chcę Polski sprawiedliwej. Całe życie ciężko pracowałem, uczyłem się, studiowałem, zdobywałem nowe kwalifikacje. Tak samo postępowała moja żona. Sypialiśmy mało, dużo... 3
  • Skaner 23 kwi 2006 SKANER - POLSKA HISTORIA Komuna żyje! Każdy, kto odwiedzi strony internetowe urzędu prezydenta RP (www.prezydent.pl), dowie się, że do grona prezydentów Rzeczypospolitej należy nie tylko Wojciech Jaruzelski. Jest w tym gronie także... 8
  • Dossier 23 kwi 2006 DONALD TUSK przewodniczący PO "Rano wstaję i wydaje mi się, że koalicja już jest za progiem, a w okolicach obiadu widzę, że to znowu gdzieś się rozpływa" RADIO TOK FM JANUSZ MAKSYMIUK poseł Samoobrony "Powiedzmy sobie... 9
  • Sawka czatuje 23 kwi 2006 10
  • Poczta 23 kwi 2006 Wojna dziesięcioletnia W artykule "Wojna dziesięcioletnia" (nr 13) znalazło się stwierdzenie: "Prokom, który wcześniej wygrał przetarg na budowę takiego systemu dla ZUS, oskarżył ComputerLand w sądzie o nieuczciwą... 14
  • Playback 23 kwi 2006 Jarosław Kaczyński, prezes PiS, i Andrzej Lepper, przewodniczący Samoobrony, wicemarszałek Sejmu 14
  • Ryba po polsku - Zadręczacze 23 kwi 2006 Jeśli na świętego Jana koalicja jest od rana, to rozpadnie się z wieczora na świętego Izydora 15
  • Z życia koalicji 23 kwi 2006 POLACY MAJĄ TO, NA CO przez pół roku czekali - oznajmił Jarosław Kaczyński, prezentując na wybiegu nowy nabytek w swoim bestiarium - wicepremiera Andrzeja Leppera. Panie prezesie, pół roku czekaliśmy, to poczekamy jeszcze... 16
  • Z życia opozycji 23 kwi 2006 PSL PODCHODZI DO ROZMÓW z PiS z "dystansem i sceptycyzmem". Ludowy mędrek Marek Sawicki postawił sprawę jasno: "PiS musi się zdecydować, czy chce współpracować, czy zdominować ugrupowania, które zaprasza... 17
  • Nałęcz - Droga przez mękę 23 kwi 2006 Im łapczywiej Samoobrona będzie chłonęła władzę, tym szybciej się nią udławi 18
  • Fotoplastykon 23 kwi 2006 © Henryk Sawka www.przyssawka.pl 19
  • Państwo zapłaci 23 kwi 2006 Rozmowa z Andrzejem Lepperem, wicemarszałkiem Sejmu, przewodniczącym Samoobrony 20
  • Strachy na Leppera 23 kwi 2006 Lepper chce wejść do rządu, by ratować Samoobronę przed wymiarem sprawiedliwości 24
  • Lepperyzacja Kaczyńskich 23 kwi 2006 Lepper może się okazać hamulcem dla autorytarnych zapędów braci Kaczyńskich 28
  • Zabór prasowy 23 kwi 2006 Groźba zmonopolizowania polskiego rynku opinii przez niemiecką prasę jest coraz bardziej realna 30
  • Michalkiewicz po żydowsku 23 kwi 2006 Izraelczycy wiedzą, że za Holocaust są odpowiedzialni Niemcy i nie przekreśli tego jedna bezmyślna wypowiedź 34
  • Naziści z księżyca 23 kwi 2006 Przewodnicy po Auschwitz mają zakaz mówienia "niemiecki obóz" czy "niemieckie zbrodnie" 36
  • Giełda 23 kwi 2006 Hossa Świat Rośnie jak na ropie Exxon Mobil jest największą amerykańską firmą - wynika z zestawienia magazynu "Fortune". Dzięki wzrostowi cen ropy ubiegłoroczne przychody koncernu zwiększyły się o ponad 25 proc. - do 340 mld... 38
  • Miliony w sieci 23 kwi 2006 Najbogatsi w polskim Internecie, czyli jak zdobyć pierwszy rzeczywisty milion na wirtualnym rynku 40
  • Zginąć lub wygrać 23 kwi 2006 Estończykom udało się dokończyć to, co rozpoczęli Polacy 50
  • Eliksir gospodarki 23 kwi 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli jak wygrać z konkurentem 54
  • Załatwione odmownie - Unia po turecku 23 kwi 2006 Dogonienie i przegonienie Ameryki przez Europę to mrzonka 56
  • Supersam 23 kwi 2006 60
  • Pióro agenta 007 23 kwi 2006 Fikcyjny świat Jamesa Bonda staje się rzeczywistością. Brytyjska policja z Dorset testuje właśnie pióro cyfrowe - gadżet niczym z filmów o agencie 007. Pióro Magicomm, którym pisze się na specjalnie przystosowanym papierze firmy Anoto,... 60
  • Aparat i laptop 23 kwi 2006 Po co na spotkanie biznesowe dźwigać laptop, skoro te same funkcje ma telefon komórkowy? Samsung D600 obsługuje pliki we wszystkich popularnych formatach biurowych, które można edytować i wyświetlać za pomocą wideo projektora. Telefon... 60
  • Centrum rozrywki 23 kwi 2006 Nawet 15 tysięcy piosenek może pomieścić nowy odtwarzacz mp3 Creative Zen Vision. Urządzenie wyświetla też filmy wideo i umożliwia oglądanie zdjęć, co czyni je prawdziwym przenośnym centrum rozrywki. Umieszczony w nim czytnik kart... 60
  • But jak klejnot 23 kwi 2006 Słynąca z najdoskonalszych imitacji prawdziwych klejnotów firma Swarovski ozdobiła swoimi kryształkami buty m.in. Hugo Bossa i Mauricio Medeirosa oraz projekty 16 polskich kreatorów, takie jak afrykańska kreacja Michała Starosta,... 60
  • Sylwetka prestiżu 23 kwi 2006 Klasę panującą, zamożną i wykształconą rozpoznaje się po szczupłej, wysportowanej sylwetce 62
  • Rentierzy na browarku 23 kwi 2006 Polak blogowy żyje w przekonaniu, że urodził się i to wystarczy: nie planuje, nie walczy 72
  • Spirala krzywd 23 kwi 2006 Podnoszenie prawa do powrotu może wywrócić światowy porządek, doprowadzić do gwałtu i przemocy 76
  • Ludzie z "Żelaza" 23 kwi 2006 W 1977 r. wywiad PRL zlecił braciom Janoszom zabójstwo przebywającego wówczas na Zachodzie Adama Michnika Ze zrabowanych na zlecenie MSW 200 kg złota bracia Janoszowie dostali 40 kg. Resztę ukradli złodziejom zasłużeni... 78
  • Know-how 23 kwi 2006 Wiara leczy? Praktyki religijne mają zbawienny wpływ na zdrowie. Uczeni z Centrum Medycznego Uniwersytetu w Pittsburghu wykazali, że uczestnictwo w cotygodniowych obrzędach religijnych przedłuża życie o 2-5 lat, podobnie jak regularne... 82
  • Słuchawki głuchoty 23 kwi 2006 Za dziesięć lat aparaty słuchowe będą tak powszechne jak okulary 84
  • Szpital Europy 23 kwi 2006 Pacjenci z importu uzdrawiają polską służbę zdrowia 88
  • Podręcznik Homera 23 kwi 2006 Bohaterowie "Iliady" to postacie historyczne 90
  • Bez granic 23 kwi 2006 Neutralna defilada Irlandzki rząd postanowił, że w 90. rocznicę antybrytyjskiego powstania w Dublinie (tzw. Easter Rising), które przyniosło Irlandii niepodległość, odbędzie się wojskowa parada. Wywołało to spore kontrowersje w... 92
  • Zapracowani kontra rozleniwieni 23 kwi 2006 Zanim imigranci przyjadą do Ameryki, są już Amerykanami. Gdy przyjadą do Europy, stają się klientami opieki społecznej 94
  • Imperium Ahmadineżada 23 kwi 2006 Iran chce dołączyć do klubu mocarstw, czy to się światu podoba, czy nie 98
  • Brukselska piramida finansowa 23 kwi 2006 Ile Bułgarzy i Rumuni zapłacą za bilet wstępu do Unii Europejskiej? 102
  • Księgowy z Corleone 23 kwi 2006 Dawna cosa nostra potrzebowała bossa sprawującego absolutną władzę. Nowa przypomina globalny koncern 104
  • Menu 23 kwi 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Pomieszanie z poplątaniem Żyjemy w czasach zaburzonej hierarchii. Nikogo już nie bulwersuje jajo mądrzejsze od kaczki, wóz przed koniem, ogon merdający psem czy (w polityce) danie główne uzależnione od... 110
  • Recenzje 23 kwi 2006 112
  • Country Straits 23 kwi 2006 **** Pozazdrościł widać Mark Knopfler Jackowi White'owi współpracy z legendarną pieśniarką country Lorettą Lynn, bo oto nagrał album z inną wielką diwą z Nashville - Emmylou Harris. To logiczne posunięcie, bo fascynacje dawnego... 112
  • Trująca Sophie 23 kwi 2006 **** Skrzypaczka Sophie Solomon nie podchodzi do muzyki etnicznej z powagą. Efektem jest pełna energii, wysmakowana kombinacja muzyki cygańskiej, klezmerskiej i folkowej. Ta płyta powinna przemówić do Polaków, bo zaśpiewana w manierze... 112
  • Monolog stróża 23 kwi 2006 *** Cały Myśliwski. Kolejny hektar uczciwie zaoranej prozy. Stróż kolonii domków letniskowych łuska w jesienny wieczór fasolę i obszernie rozważa o życiu. Dygresja łagodnie przelewa się w dygresję: a to o dziadkach, co to świat... 112
  • Paw bez piór 23 kwi 2006 *** Z marnej prozy trudno zrobić dobrą sztukę. Potwierdziły to dotychczasowe inscenizacje "Pawia królowej" Doroty Masłowskiej. Warszawska wersja Jacka Papisa też dobra nie jest, choć może pretendować do miana średniej.... 112
  • Hipokryta wysokooktanowy 23 kwi 2006 Wojnę Kościołowi scjentologicznemu, firmowanemu przez Toma Cruise'a, wypowiedzieli Stan i jego koledzy z "Miasteczka South Park" 114
  • Fałszywy Rubens 23 kwi 2006 Wlipcu 1980 r. w domu aukcyjnym Christie's londyńska National Gallery kupiła najdroższy wówczas obraz do swojej kolekcji. Za "Samsona i Dalilę" Rubensa zapłacono 2,5 mln funtów, co dziś jest równowartością... 118
  • Pazurem - Światło z Brzeska 23 kwi 2006 Rozpuściliście się w tym Brzesku! Wy myślicie, że my tu, w Warszawie, nie mamy was na oku, bo to zadupie! 120
  • Ueorgan Ludu 23 kwi 2006 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI NR 16 (182) ROK WYD. 5 WARSZAWA, PONIEDZIAŁEK 17 KWIETNIA 2006 R. CENA + VAT + ZUS + AKCYZA Judasz bohaterem tragicznym Nowa Wielkanoc "GW", przeciwstawiając się dzikiej lustracji Judasza,... 121
  • Skibą w mur - Misski robią wszystkim 23 kwi 2006 Miss World w Polsce będzie wydarzeniem na miarę elektryfikacji wsi za wczesnego Gomułki 122

ZKDP - Nakład kontrolowany