Gazownia ajatollahów

Gazownia ajatollahów

Europa musi wybrać: albo więcej gazu z Rosji, albo gaz z Iranu

Agata Jabłońska

Zimna wojna się skończyła? Nic podobnego. Do bezpośredniej konfrontacji Zachodu z nowym Wschodem jeszcze wprawdzie daleko, ale decydująca rozgrywka właśnie się zaczyna. Ważnymi jej elementami są ceny ropy, atomowe ambicje Iranu i rura pod dnem Bałtyku.

Wielkie kuszenie
"Iran akceptuje część złożonych mu propozycji, ale niejasne kwestie muszą zostać wyjaśnione" - te słowa głównego irańskiego negocjatora dr. Alego Laridżaniego sprawiają, że choć czerwiec się jeszcze nie skończył, administracja USA może uznać ten miesiąc za jeden z najlepszych od początku prezydentury George'a W. Busha.
Dwa tygodnie temu szef unijnej dyplomacji Javier Solana zawiózł do Teheranu pakiet propozycji przygotowany przez pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ i Niemcy. W zamian za rezygnację ze wzbogacania uranu "wielka szóstka" obiecała pomoc w odbudowie perskiej gospodarki. Dziennik "The Washington Post" ujawnił, że poza przywróceniem zerwanych ponad ćwierć wieku temu stosunków dyplomatycznych USA zaproponowały Teheranowi pomoc w rozwoju technologii nuklearnych do celów pokojowych. Co obiecała Europa, nie jest jasne. Po konferencji w Wiedniu, podczas której ustalano warunki propozycji, kanclerz Angela Merkel stwierdziła jedynie, że pakiet można jeszcze poszerzyć. Podobne deklaracje złożyły Londyn i Paryż.
Jeśli Teheran będzie wzbogacał uran w celach wojskowych, zagrożono mu m.in. sankcjami Rady Bezpieczeństwa. Z góry wiadomo jednak, że przeforsowanie choćby rezolucji potępiającej Iran, nie mówiąc o nałożeniu sankcji, jest niemożliwe ze względu na weto Pekinu i Moskwy. Chiny mają podpisane z Teheranem długoterminowe umowy na kupno ropy warte około 100 mld USD, a Rosja zarabia miliardy, budując Irańczykom reaktor nuklearny.

Piłka w grze
Ali Asghar Soltanieh, jeden z głównych irańskich negocjatorów, na groźbę interwencji wojskowej odpowiedział: "USA dysponują siłą, która może wyrządzić szkody i zaboleć. Ameryce jednak także można zaszkodzić i sprawić, że poczuje ból. Jeśli Waszyngton obierze taką drogę, niech piłka pozostanie w grze!". Ta pewność wynika z prostej kalkulacji: światowe, ledwo zaspokajane zapotrzebowanie na ropę wynosi dziś 85 mln baryłek dziennie, a Iran eksportuje około 2,7 mln baryłek. "Międzynarodowe embargo, atak lub decyzja polityczna w Teheranie, która doprowadziłaby do zniknięcia irańskiej ropy z rynku, wywindowałyby cenę z obecnych około 60 USD za baryłkę do 90 USD lub wyższej" - ocenia Christopher Dickey w ostatnim wydaniu magazynu "Foreign Policy". Dla USA byłoby to bolesne, ale dla większości gospodarek europejskich - zabójcze.
W tej sytuacji USA mogą najwyżej podejmować dokuczliwe dla Teheranu akcje, takie jak pomaganie irańskim mniejszościom. W tym roku administracja USA chce przeznaczyć na ten cel 75 mln USD. - Kiedy prezydent Bush mówił, że wszystkie opcje są rozważane, z pewnością jedną z nich była destabilizacja prowincji etnicznych - uważa Abbas Maleki, badacz z Uniwersytetu Harvarda. O tym, że spory etniczne są poważnym problemem w Iranie, świadczą m.in. zamieszki, które wybuchły miesiąc temu na północy, gdy w jednej z gazet opublikowano karykaturę karalucha mówiącego w języku azerskim. Wkrótce potem zginęło, według różnych źródeł, od kilkudziesięciu do ponad stu osób.
Teheran ma kilka tygodni na podjęcie decyzji, czy przyjmuje ofertę "wielkiej szóstki". Waha się, choć chyba żadne państwo nigdy nie dostało równie dobrej propozycji w zamian za porzucenie atomowych ambicji. "Teheran nie dostał m.in. gwarancji, że oferta obecnej amerykańskiej administracji będzie honorowana przez kolejną" - uważa dr Kaveh Afrasiabi, autor książek o irańskiej dyplomacji i negocjacjach w sprawach nuklearnych. Zaznacza, że "kluczowym faktem jest to, iż irański kryzys rozgrywa się w czasie, który może zostać uznany przez przyszłych historyków za okres zmian tektonicznych w geopolityce Eurazji i poza nią". Mówiąc wprost, Iran zwleka, czy przyjąć propozycję Zachodu, bo nie jest to jedyna oferta, która leży na stole.

Perski zwornik
Zbigniew Brzeziński, autor koncepcji tzw. sworzni geostrategicznych, nazwał tak kraje, które nie są najważniejszymi graczami na arenie międzynarodowej, ale ze względu na strategiczne położenie stanowią istotny punkt zainteresowania światowych mocarstw. W wydanej prawie dekadę temu "Wielkiej szachownicy" za jeden z głównych sworzni uznał Iran. Zdaniem Brzezińskiego, mimo antyamerykańskiego nastawienia kraj ten może mieć istotne znaczenie dla USA, bo stanowi naturalną zaporę przed ekspansjonistyczną polityką Rosji.
Brzeziński w 1998 r. nie mógł wiedzieć, że organizacja stowarzyszająca Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Rosję i Chiny, która powstała, by rozwiązać spory graniczne między tymi państwami, w 2001 r. powiększy się o Uzbekistan i zacznie się przepoczwarzać w blok współpracy. Blok, który ma zakusy, by stać się orientalnym anty-NATO. Szanghajska Organizacja Współpracy (SzOW), bo tak nazywa się ten twór, zapowiedziała w kwietniu, że jeszcze w tym roku przyjmie do swojego grona Iran, dotychczas mający status obserwatora. Później mają dołączyć Pakistan, Indie i Mongolia. Teheran jest jednak traktowany priorytetowo. - Jeśli Iran dołączy do tej organizacji, będzie ona kontrolować większość światowych zasobów ropy i gazu - uważa prof. David Wall z Instytutu Azji Południowej Uniwersytetu w Cambridge. - Powstanie nowy OPEC, tyle że z bombami. Tu się kryje odpowiedź na pytanie, dlaczego Waszyngton, dotychczas grożący Iranowi wojną, złożył mu teraz tak hojną ofertę.

Klub dyktatorów
"Jeśli znamy geografię przeciwnika, znamy również jego politykę zagraniczną" - mawiał Napoleon. Geografia SzOW to pięć dalekich od demokracji państw, które dzięki przyjęciu nowych członków terytorialnie stworzą blok zwarty i bogaty w surowce. Sekretarz generalny organizacji Zhang Deguang zapewnia, że podejrzenia, iż grupa chce się stać wschodnią wersją NATO, są "całkowicie bezpodstawne". "W statucie organizacja nie zobowiązuje członków do wzajemnej pomocy w wypadku ataku z zewnątrz" - twierdzi Zhang. Tyle że właśnie w statucie zapisano, iż obronność jest jednym z obszarów współpracy, podobnie jak handel, polityka energetyczna i zagraniczna oraz "egzekwowanie prawa". Na koniec tego roku SzOW zapowiedziała wspólne ćwiczenia wojskowe w Tadżykistanie, a w przyszłym roku na rosyjskim Uralu. Ubiegłoroczne rosyjsko-chińskie manewry, choć nadano im poprawną politycznie nazwę "antyterrorystycznych", były symulacją ofensywy bronią konwencjonalną z zewnątrz.
Gen. William E. Odom, członek prestiżowego Hudson Institute, uważa, że Chinom i Rosji SzOW jest potrzebna przede wszystkim ze względów militarnych. - Ma wzmacniać pozycję Moskwy i Pekinu w Azji oraz ograniczyć dostęp USA do rozległych złóż energetycznych w tym regionie - mówi gen. Odom. Próbą (zresztą zakończoną sukcesem) wypchnięcia Amerykanów była deklaracja SzOW z lipca ubiegłego roku z żądaniem wycofania obcych wojsk z Azji. Chodziło o bazę Karszi-Chanabad w Uzbekistanie, w której Amerykanie stacjonowali po atakach z 11 września. Miesiąc wcześniej w uzbeckiej prowincji Andiżan służba bezpieczeństwa otworzyła ogień do demonstrantów, zabijając prawdopodobnie ponad 700 osób. Waszyngton ostro potępił masakrę. W odpowiedzi prezydent Isłam Karimow dał Amerykanom czas do końca roku na wyniesienie się z bazy. Deklaracja SzOW tylko przyspieszyła wycofywanie wojsk. SzOW oczywiście ani myślała potępiać Karimowa. Zresztą w jej statucie zapisano, że w sprawy wewnętrzne państw członkowskich grupa nie zamierza się mieszać.
Thomas Friedman pisał niedawno: "pierwsze prawo petropolityki mówi, że cena ropy naftowej i wolność zawsze zmierzają w przeciwnych kierunkach". Słuchając prezydenta Iranu, który Holocaust nazywa mitem, czy Hugo Ch+veza każącego iść do diabła premierowi Wielkiej Brytanii i Amerykanom, nietrudno sobie wyobrazić, jak będą brzmieć deklaracje SzOW, gdy organizacja zacznie dyktować reszcie świata ceny ropy i gazu. Przedsmakiem mogą być podpisane podczas ubiegłotygodniowego szczytu grupy porozumienia o zwalczaniu terroryzmu, które obejmą m.in. kontrolę Internetu. Dzięki nim azjatyccy cenzorzy będą mogli garściami czerpać z chińskich doświadczeń w walce z opozycją. Prezydent Iranu Mahmud Ahmadineżad zaproponował wspólne ustalanie cen gazu oraz koordynację eksportu i tranzytu surowców energetycznych przez grupę szanghajską.

Hiszpańska zmora Putina
Dla prezydenta Władimira Putina układanie się w ramach SzOW z ajatollahami to najbardziej ryzykowny ruch w karierze. Musi pogodzić romans z Zachodem i geostrategiczny zwrot na wschód. Zwrot jest jednak niezbędny, a SzOW może się okazać "być albo nie być" dla upadającej Rosji. Sprawnie działająca organizacja zapewni Kremlowi przynajmniej tymczasową stabilizację. Jeśli Moskwa nie zmarnuje czasu i pieniędzy, które zarabia na handlu surowcami, zyska oddech potrzebny na odbudowę kraju. W przeciwnym razie może podzielić los kolonialnej Hiszpanii, która prowadziła imperialną politykę dzięki handlowi surowcami sprowadzonymi z kolonii. Gdy skończyła się koniunktura na srebro i złoto w XVIII wieku, Hiszpania błyskawicznie straciła pozycję, obnażając swoje cywilizacyjnie zacofanie.
Pekin kupuje od Iranu surowce. - I chce kupować ich jeszcze więcej - mówi prof. Frederick Starr, kierujący Instytutem Azji i Kaukazu na Johns Hopkins University. Jego zdaniem, pragmatyczne i głodne energii Chiny skoncentrowane na rozwoju gospodarki nie są zainteresowane prowadzeniem wrogiej Zachodowi polityki, jeśli będzie ona ograniczać zarabianie pieniędzy. Z tego powodu Pekin może się okazać najlepszym bezpiecznikiem w anty-NATO.
Dla Iranu członkostwo w SzOW jest uzupełnieniem polityki "patrzenia na wschód". - Część polityki zagranicznej Teheranu przynajmniej w przeświadczeniu "najwyższego przywódcy" jest oparta na antyamerykańskości -  uważa prof. Moszen Sazegra, wykładający na Yale University. Iran w SzOW widzi potencjalnego gwaranta swego bezpieczeństwa. Członkostwo, jeśli kraj nadal będzie chciał budować bombę A, da mu ochronę przed międzynarodową presją, taką samą, jaką dostał Uzbekistan po masakrze rok temu.

Strategia przypadków
Bez względu na to, czy Iran zdecyduje się przyjąć propozycję "wielkiej szóstki", czy zwróci się na wschód, twardogłowi mają teraz swoje pięć minut. Jeśli nie przeciągną struny i pozostaną równie przebiegli jak do tej pory, spełnią się ich obietnice, że dzięki ryzykownej polityce sytuacja gospodarcza kraju się poprawi. - Ajatollahowie wykonali kalkulacje, których częścią były surowce, dlatego wygrywają - uważa David Albright, szef Institute for Science and International Security w Waszyngtonie.
Dziwaczna jest w tej konfiguracji sytuacja Europy. Mogłaby podbić zachodnią ofertę, przeciągając Iran na swoją stronę. Argumentem przeważającym byłaby propozycja kupna irańskiego gazu. Tyle że Europa nie może tego zrobić, bo jest uwikłana w projekt budowy Gazociągu Północnego. Wiąże on ręce Niemcom, ale też Francji, Holandii, Wielkiej Brytanii i Danii. W tym wypadku niekoniecznie casus a nullo praestatur (za przypadek nikt nie ponosi odpowiedzialności).
Kilkanaście lat temu Kenneth Waltz, współtwórca teorii realizmu strukturalnego, stwierdził, że koniec zimnej wojny i związany z nim kres systemu bipolarnego doprowadzi do powolnego upadku systemu sojuszy. NATO jednak istnieje, Europa próbuje budować - choć z mizernym efektem - własną wspólnotę bezpieczeństwa, a na arenie międzynarodowej rywalizacja wciąż się toczy w ramach sojuszy. Jeśli zatem Waltz minął się z prawdą, to zimna wojna wcale się nie skończyła. Ostatnie lata były tylko przerwą, która właśnie dobiegła końca.

Współpraca: Paweł Białobok
Okładka tygodnika WPROST: 25/2006
Więcej możesz przeczytać w 25/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 25/2006 (1228)

  • Na stronie - Szantażokracja 25 cze 2006 Z kraju o najwyższym indeksie szantażokracji trzeba wiać jak najszybciej i jak najdalej 3
  • Skaner 25 cze 2006 SKANER - POLSKA WYBORY Jednak bezpośrednio! Andrzej Lepper i jego partia chcieli znieść bezpośrednie wybory włodarzy miast i wsi. Wicepremier z Samoobrony nie znalazł jednak sojuszników w PiS. Partia Jarosława Kaczyńskiego nie poprze... 6
  • Dossier 25 cze 2006 RYSZARD KALISZ Poseł SLD "Ja przynosiłem piłkarzom fart. Sami piłkarze uważali, że Jerzy Buzek przynosi im niefart. Teraz się okazało, że premier Marcin-kiewicz też przynosi niefart. I Lech Kaczyński przynosi niefart" Polskie Radio... 7
  • Sawka czatuje 25 cze 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 8
  • Mundial 2006 25 cze 2006 KOMENTARZE POD BLOGIEM TOMASZA WOŁKA "Dramatyczny i piękny mecz z Niemcami, szkoda wyniku. Zabrakło kilkudziesięciu sekund. Ale ktoś 'na górze' powinien wyciągnąć głębsze wnioski z tych dwóch konfrontacji, dotrzeć do sedna kolejnej... 12
  • Poczta 25 cze 2006 Ziobrominator W artykule "Ziobrominator" (nr 21) znalazła się informacja, że minister Zbigniew Wassermann jako "ważna osobistość" cieszy się specjalnymi przywilejami w korzystaniu z lotniska. Otóż minister Wassermann ma ochronę BOR. Nie... 14
  • Playback 25 cze 2006 Jaromir Netzel, prezes zarządu PZU SA © K. PACUŁA 14
  • Fotoplastykon 25 cze 2006 14
  • Ryba po polsku - Pycha zdrajców 25 cze 2006 Jeśli się twierdzi, że domaganie się lustracji księżyjest dziełem wrogich sił, trzeba te siły nazwać Maciej Rybiński Jedno jest pewne - żywoty świętych są mniej atrakcyjne od żywotów grzeszników. Żywoty świętych napawają... 15
  • Z życia koalicji 25 cze 2006 Wreszcie PiS spełnia obietnice w sprawie mediów publicznych! W skład rady nadzorczej Polskiego Radia weszli sami fachowcy: szpitalna księgowa, warszawska radna, kadrowiec, pani z banku i ktoś tam jeszcze. Aha, i dziennikarka z Kielc. W tej... 16
  • Z życia opozycji 25 cze 2006 Kto brylował na urodzinach Andrzeja Leppera? Jak zadajemy zagadki, to odpowiedź na nie jest zazwyczaj ta sama. Tak, Stefan Niesiołowski - zaciekły wróg tłuszczy i hołoty spod znaku Samoobrony. Brylował, wznosił toasty, żartował z... 17
  • Nałęcz - Seanse nienawiści 25 cze 2006 "Patriotyzmu" międzywojennej Młodzieży Wszechpolskiej polska szkoła na pewno nie potrzebuje Tomasz Nałęcz Pomysł ministra edukacji narodowej Romana Giertycha, aby wprowadzić nowy przedmiot nauczający patriotyzmu, daje się interpretować... 18
  • Polskie stolice zbrodni 25 cze 2006 Czy Polska jest jednym z najbardziej niebezpiecznych krajów w Europie, w którym szaleje przestępczość? W 2006 r. tylko 42 proc. Polaków badanych przez CBOS postrzegało swój kraj jako bezpieczny (w 2001 r. było ich zaledwie 28 proc.). Czy polskie miasta pod względem liczby... 20
  • Okrągłosłowi 25 cze 2006 Ranking polityków: Aleksander Kwaśniewski - piąty, Lech Kaczyński - dziesiąty 28
  • O nas za nas 25 cze 2006 Niemieckie Muzeum Śląskie w Görlitz pokazuje, jak bardzo Polacy nie potrafią prowadzić polityki historycznej Piotr Semka Od kilku lat powstaje niemiecki Śląsk, a większość Polaków nic o tym nie wie. Powstaje głównie w... 32
  • Sushi Marcinkiewicza 25 cze 2006 Władza jest konserwatywno-narodowa, ale menu ma kosmopolityczne Igor Janke Kuchnia polityków nie chadza w parze z wyznawaną ideologią. Staropolskie potrawy zakrapiane zmrożoną czystą wódką preferowali politycy lewicowego, teoretycznie... 38
  • Giełda 25 cze 2006 Hossa Świat Dziecko małolitrażowe Japońskie Suzuki i niemiecki Opel wspólnie zaprojektują mały miejski samochód przeznaczony na rynek europejski - donosi japoński dziennik "Nihon Keizai Shimbun". Auto będzie produkowane od 2008 r. w... 42
  • Podpalacze budżetu 25 cze 2006 Polska polityka gospodarcza tworzy się na ulicy Witold M. Orłowski Krzysztof Trębski Czy chcesz zapłacić dodatkowo ponad 200 zł rocznie, aby pracownicy służby zdrowia zarabiali więcej? Gdyby w ten sposób ośrodki badania opinii... 44
  • Siła krachu 25 cze 2006 Polscy ciułacze stracili na giełdzie 20 mld złotych? Michał Zieliński O 10 tys. zł zmniejszyły się od połowy maja zasoby Polaka, który wykupił jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych i oszczędzał w otwartych funduszach... 50
  • Wojna siedmioletnia 25 cze 2006 Jeśli Zygmunt Solorz przegra walkę o Erę, może zarobić miliard euro Aleksander Piński Jan Piński W tej wojnie polska strona jest tylko trzecim graczem. Czy jednak Elektrim skorzysta na wojnie Vivendi i Deutsche Telekomu? Wojna gigantów... 54
  • Polacy odlatują na południe 25 cze 2006 120-metrowy apartament z widokiem na morze w tureckiej Alanyi kosztuje tyle, ile 80-metrowe mieszkanie na Żoliborzu Krzysztof Trębski Simmon Tweddle, analityk brytyjskiej agencji nieruchomości Property Secrets, podróżował po Bałkanach.... 58
  • 2X2=4 - Rynek patriota 25 cze 2006 Wiedzy o polityce ustrojowej nie mogą zastąpićnarodowo-patriotyczne hasła i efekciarskie działania Wacław Wilczyński Gospodarka narodowa musi być patriotyczna. Tak postanowiła usiłująca nami rządzić prawicowo-lewicowa partia. Zapał... 62
  • Supersam 25 cze 2006 64
  • Leon szczęściarz 25 cze 2006 Leon jest niebywałym szczęściarzem. Już niezłym powodzeniem cieszył się, kiedy styliści z Seata zabrali się za jego przód. Ostre linie sprawiły, że sylwetka leona zaczęła przypominać sprintera szykującego się do startu. Te nowe... 64
  • Inwazja z Treviso 25 cze 2006 - Polacy ubierają się teraz o niebo lepiej niż 10 lat temu i są gotowi kupować markowe ubrania - tak w rozmowie z "Wprost" Giuseppe Stefanel tłumaczy powody ekspansji domu mody Stefanel na polski rynek. Do 2008 r. marka z Treviso... 64
  • Muzykalny Ebi 25 cze 2006 Biało-czerwony odtwarzacz plików mp3 opatrzony autografem Euzebiusza Smolarka - taki prezent polskim fanom futbolu i muzyki podarowała firma Samsung. Urządzenie ma wbudowane cyfrowe radio i dyktafon, akumulator po naładowaniu wystarcza na 10... 64
  • W stylu lat 50. 25 cze 2006 Co łączy marki Philippe Starck, Armani, Donna Karan i Burberry? Zegarki i biżuteria tych marek produkowane są wyłącznie przez amerykańską firmę Fossil. Połączenie charme'u "cudownych lat 50." z nowymi trendami tworzy... 64
  • Mięczaki stadionów 25 cze 2006 Zamiast wygrywać, Polacy są dumni z honorowych porażek 66
  • Akademia wojenna 25 cze 2006 Studenci już nie walczą o indeksy, to indeksy biją się o studentów 70
  • Kilometr skarbów 25 cze 2006 W zaszyfrowanych dokumentach pojawił się opis Lubiąża jako miejsca, gdzie składowano cenne dzieła sztuki Joanna Lamparska Cenne rzeźby, obrazy, ołtarze, kolekcje monet i biżuterii oraz rzadkie książki - to wszystko zostało ukryte na... 74
  • Czerwiec wolności 25 cze 2006 Poznański Czerwiec '56 to ostatnie polskie powstanie narodowe, a radomski Czerwiec '76 to koniec mitu tzw. drugiej Polski Antoni Dudek Historyk i politolog, pracownik Uniwersytetu Jagiellońskiego i IPN. Autor książki o kulisach upadku PRL... 78
  • Know-how 25 cze 2006 Ratunek dla oka Pierwszy lek na retinopatię cukrzycową może wkrótce trafić na rynek. Badania kliniczne wykazały, że substancja o nazwie ruboxistaurin hamuje postęp zmian chorobowych w siatkówce u 41 proc. osób cierpiących na cukrzycę.... 82
  • Apteka blagierów 25 cze 2006 Badania naukowe coraz częściej są jedynie narzędziem marketingowym firm farmaceutycznych Jan Stradowski [powiększ] Kiedy okazało się, że środek przeciwbólowy vioxx (rofekoksyb), zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu, amerykański... 84
  • Epidemia milczenia 25 cze 2006 Dzieci dotknięte mutyzmem są jak Dr Jekyll i Mr Hyde - w szkole są małomówne, w domu bywają nadpobudliwe Monika Florek-Moskal Mowa jest srebrem, milczenie złotem - mówi jedna z przypowieści w Biblii. Niestety, zbyt częste milczenie,... 88
  • Łebskie ptaszki 25 cze 2006 Kruki i wrony wykazują inteligencję półtorarocznego dziecka Ewa Nieckuła Hodowana w niewoli wrona brodata z Nowej Kaledonii po bezskutecznych próbach wydłubania drutem apetycznego kąska z dna wąskiej probówki zrobiła na końcu... 90
  • Bez granic 25 cze 2006 Wybuchowy emigrant Abu Hamza al-Muhadżir, czyli "Emigrant", to nowy przywódca Al-Kaidy w Iraku, który zastąpił zabitego kilkanaście dni temu Abu Musaba al-Zarkawiego. Nowy szef wezwał do pokonania "krzyżowców i szyitów" oraz pomszczenia... 92
  • Czerwona kontrrewolucja 25 cze 2006 Co jest lepsze: białoruska niepodległość pod władzą Łukaszenki czy białoruska demokracja pod rosyjską kuratelą? Jerzy Marek Nowakowski "Nasza chata z kraja" - polityka zagraniczna Polski od kilku lat jest prowadzona zgodnie z tą... 94
  • Mini-ZSRR 25 cze 2006 Stolica Białorusi powinna zostać przemianowana z Mińska na Weterańsk? Cezary Goliński Bez Białorusi nie byłoby zwycięstwa w II wojnie światowej, tymczasem dziś wrogie siły ignorują wkład tego kraju i jego obecnego prezydenta w dzieło... 96
  • Gazownia ajatollahów 25 cze 2006 Europa musi wybrać: albo więcej gazu z Rosji, albo gaz z Iranu Agata Jabłońska Zimna wojna się skończyła? Nic podobnego. Do bezpośredniej konfrontacji Zachodu z nowym Wschodem jeszcze wprawdzie daleko, ale decydująca rozgrywka właśnie... 98
  • Śmierć za śmierć 25 cze 2006 Bezsensowna wojna oddala Palestyńczyków od własnego państwa Henryk Szafir z Jerozolimy Premier Ehud Olmert podczas niedawnej wizyty w Europie nie musiał nikogo przekonywać, że Izrael prowadzi w Gazie wojnę obronną. Nawet prezydent Francji... 102
  • Przyszłość z przeszłością 25 cze 2006 Oczekuję, że Polska pomoże Unii Europejskiej w ułożeniu stosunków z Rosjanami Richard von Weizscker dla "Wprost" prezydent Niemiec w latach 1984-1994 Podpisanie przed piętnastu laty przez Polskę i Niemcy dwóch traktatów: granicznego i o... 104
  • Wiedeń w pralni 25 cze 2006 O potrzebie rozliczenia się z brunatną przeszłością zaczyna się mówić w Austrii dopiero teraz Dominika Ćosić z Brukseli Austriacy są autorami największej manipulacji XX wieku - wmówili Europejczykom, że Hitler był Niemcem, a Mozart... 106
  • Menu 25 cze 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Damy wam szkołę Trwa festiwal pomysłów z cyklu "Jak dać szkole szkołę". W ministerstwie pojawiła się koncepcja, żeby współwładzę nad placówkami wychowawczymi powierzyć rodzicom. Na Zachodzie to się sprawdziło,... 108
  • Recenzje 25 cze 2006 110
  • Anioł zemsty 25 cze 2006 Pisząc "Morderstwo w Orient Expressie", Agatha Christie efektownie przedstawiła grupowy akt zemsty na człowieku, którego jedynym powołaniem zdawało się być wyrządzanie krzywd wszystkim ludziom mającym nieszczęście znaleźć... 110
  • Germaniomaniacy 25 cze 2006 Co by było, gdyby spełniło się choć w części to, co planiści Rzeszy zgotowali dla świata po zakończeniu wygranej, ma się rozumieć, wojny? Mielibyśmy wielką i przerażającą krainę - Germanię. Nie byłoby w niej miejsca dla... 110
  • Nauka odmienności 25 cze 2006 Ryszard Kapuściński w ciągu kilku ostatnich lat wygłosił serię wykładów poświęconych kategorii Innego. Zebrane w jednej książeczce, zatytułowanej "Ten Inny", stanowią zbiór poglądów reportera na temat współczesnego... 110
  • Możliwości Houellebecqa 25 cze 2006 Po skandalizującej "Platformie", którą Francuska Liga Arabska uznała za krzewienie rasowej nienawiści, Michel Houellebecq nieco złagodniał. W jego "Możliwości wyspy" jest wszystko to, do czego zdążył już... 110
  • Stary dobry grubas 25 cze 2006 Kiedyś określano go mianem "króla bigbitu" i "zakręconego wujka Chemical Brothers". Z grania na basie w stylu Sex Pistols szybko zrezygnował i zaczął komponować muzykę klubowo-elektroniczną. W ciągu ostatnich... 110
  • Cyrk Micka Jaggera 25 cze 2006 Po generałach jazzu Polskę podbijają generałowie rocka Jerzy A. Rzewuski Trasy koncertowe i festiwale są krwiobiegiem muzycznego show--biznesu, nic bowiem tak się nie liczy, jak osobisty kontakt z lubianym wykonawcą. Ale co chyba nie mniej... 112
  • Znasz-LEE ten krój? 25 cze 2006 Nasz wieszcz to prekursor hip-hopu, graficiarz i autor muzycznych megahitów Lech Makowiecki Rymowanki wyszły już z mody, a szlachetna niegdyś sztuka operowania trzynastozgłoskowcem okrzyknięta została przez współczesnych guru mianem... 116
  • Mozart molestowany 25 cze 2006 Najsłynniejsze opery geniusza z Salzburga padają ofiarami reżyserów megalomanów Jacek Melchior Warszawa wygrała z Wiedniem. I to w nie byle jakiej konkurencji, bo czcząc Mozarta. My zaprosiliśmy słynnego niemieckiego reżysera do... 118
  • Pazurem - Złota śruba 25 cze 2006 Polska to jest kraj na dziesięć żubrów, jeden Waweli pięć udanych scenek filmowych na dziesięciolecie Wiesław Kot Wzalewie filmowych laurów to detal. Gazety puściły go dołem, radia wcale. Zygmunt Kałużyński będzie nagradzać... 120
  • Ueorgan Ludu 25 cze 2006 Nr 25 (192) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 19 czerwca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Twarde stanowisko prezesa Polskiego Związku Piłki Nożnej ŻĄDAMY GŁOWY TRENERA! To skandal! - oświadcza prezes PZPN M. Listkiewicz. - W meczu z... 121
  • Skibą w mur- Zdychanie autorytetów 25 cze 2006 Pojawiła się nowa kategoria agenta bezpieki - agent nieszkodliwy Krzysztof Skiba Jesteśmy ostatnio świadkami upadku wielu szacownych autorytetów. Osoby, które znaliśmy z mediów jako ważne, mądre i moralnie piękne, okazały się w... 122

ZKDP - Nakład kontrolowany