Dziedzice miliardów

Dziedzice miliardów

Dodano: 
Kilkaset miliardów złotych odziedziczą Polacy mający obecnie po 20-30 lat
Kilkaset miliardów złotych odziedziczą Polacy mający obecnie po 20-30 lat

Krzysztof Trębski

Dominika i Sebastian, dzieci Grażyny i Jana Kulczyków, prawdopodobnie przejmą po rodzicach majątki warte nie mniej niż miliard złotych każdy. 35-letni Tomasz, syn Aleksandra Gudzowatego, już jest formalnym właścicielem lwiej części rodzinnego Bartimpeksu i zapewne odziedziczy dużą część z wartej dziś 3,1 mld zł fortuny ojca. Z czwórki dzieci Jana Bohdana Wejcherta i dwójki dzieci Mariusza Waltera, współtwórców szybko rozwijającej się Grupy ITI (kontroluje m.in. TVN i Onet.pl), każde może w przyszłości objąć majątki o wartości ponad miliarda złotych. Na odziedziczenie kilkusetmilionowych spadków może liczyć też trójka dzieci Jerzego Staraka, właściciela m.in. zakładów farmaceutycznych Polpharma.
Na odziedziczenie cennego dorobku rodziców mają szansę nie tylko potomkowie najbogatszych obywateli. W ostatnich kilkunastu latach Polacy zgromadzili niemały majątek: tylko prywatne oszczędności, mieszkania, ziemia i samochody znajdujące się w prywatnych rękach są dziś warte przynajmniej 2,5 bln zł. Pokoleniowy transfer bogactwa będzie mógł nastąpić w normalny sposób, bez omijania polskiego prawa czy wyprowadzania pieniędzy do krajów o bardziej liberalnych przepisach. W przyszłym roku w Polsce ma bowiem zostać zniesiony podatek od darowizn i spadków przekazywanych sobie przez najbliższych.

Dziedzice z pokolenia baby boomers
"Wydaję spadek moich dzieci" - to jedna z najpopularniejszych wśród emerytów w USA nalepek na samochody. Mimo że przeciętna długość życia wzrasta na całym świecie, a starsi ludzie w zamożnych społeczeństwach żyją coraz aktywniej i korzystają z coraz droższej opieki medycznej, ich dzieci wciąż mogą liczyć na odziedziczenie pokaźnych sum. W 1999 r. Paul G. Schervish i John J. Havens, ekonomiści z Boston College, oszacowali, że do połowy XXI wieku wartość międzypokoleniowego transferu w USA, kiedy majątki po rodzicach przejmą baby boomers (urodzeni w latach 1946-1964), sięgnie rekordowej kwoty szacowanej na 41-136 bln USD. Równie pokaźne majątki przejdą z rodziców na dzieci w Europie, gdzie dziedziczne fortuny stanowią proporcjonalnie większą niż w USA część prywatnego bogactwa, by wspomnieć rody Rothschildów, Wallenbergów czy Heinekenów.
Również w Polsce szykuje się rekordowy w najnowszej historii transfer majątków, tyle że będzie on dotyczył osób z wyżu demograficznego z lat 70. i początku lat 80. Wielu ich rodziców, obecnych pięćdziesięcio-, sześćdziesięciolatków, dobrze wykorzystało czas po 1989 r. i dorobiło się dużych majątków. - Już teraz szukam rozwiązań umożliwiających stopniowe przekazanie majątku dzieciom. Tym bardziej że polskie prawo spadkowe nie sprzyja budowaniu międzypokoleniowej zamożności - mówi "Wprost" 56-letni Jan Bohdan Wejchert, główny udziałowiec ITI Holdings i prezes Grupy ITI, którego majątek wart jest około 3 mld zł. On i 69-letni Mariusz Walter, także udziałowiec ITI Holdings i wiceprezes grupy, stali się symbolami polskiego transferu pokoleniowego, po tym jak ster rządów w spółkach grupy przejęli ich synowie - 33-letni Łukasz Wejchert, prezes Onet.pl (ma jeszcze dwie siostry i brata), i 37-letni Piotr Walter, prezes TVN (ma siostrę).

Oszczędność i praca
"Do wszystkiego w życiu doszedłem sam. Ojciec dał mi tylko 10 mln USD i kazał brać się do roboty" - zażartował Donald Trump, amerykański miliarder, właściciel wielu cennych nieruchomości. W większości rozwiniętych gospodarek zamożność obywateli wypracowano dzięki pokoleniowej kumulacji kapitału. Jak wynika z ostatniego raportu Capgemini i Merrill Lynch, na świecie żyje dziś 8,7 mln dolarowych milionerów, z których co piąty znaczną część majątku zawdzięcza spadkowi. Według szacunków Federal Reserve, przeciętna roczna realna wartość amerykańskich spadków wzrosła od połowy lat 70. do dziś trzykrotnie, do 200 mld USD. Spadkobiercy odczuwają ów trend w mniejszym stopniu, więcej jest bowiem osób, między które dzielone są majątki (rodziny amerykańskich baby boomers miały przeciętnie 3,5 dziecka, o jedno więcej niż rodziny przedwojenne).
Starsza generacja w USA i Europie Zachodniej to obecnie często osoby, które wyniosły z domów rodzinnych kult oszczędzania, a okres ich aktywności zawodowej przypadł na lata oszałamiającego wzrostu gospodarczego po II wojnie światowej. Najlepszym przykładem jest urodzony w 1930 r. Amerykanin Warren Buffett, twórca i główny udziałowiec holdingu Berkshire Hathaway. Zapowiedział on przekazanie 85 proc. fortuny na cele charytatywne (resztę otrzyma zapewne trójka jego dzieci). Wiodąc oszczędne jak na swe możliwości życie Buffett przeżył powojenny boom przemysłowy, rozwój sektora usług, narodziny e-biznesu, jego zapaść i ponowny powrót na szczyt. Dzięki trafnym inwestycjom zgromadził w tym czasie majątek wart 42 mld USD.
W Polsce Jan Kulczyk, który twierdzi, że "pierwszy milion" dostał od ojca, to jeden z nielicznych wyjątków. Jak wielokrotnie wcześniej kumulacja rodzinnego kapitału rusza u nas od zera, bo nacjonalizacja i półwiecze PRL zrujnowały prywatny dorobek wypracowany w II RP. Mało kto w PRL liczył na spadek, a jeszcze mniej osób trudziło się planowaniem sukcesji (wciąż jeszcze w 80-85 proc. wypadków o porządku dziedziczenia decyduje ustawa, bo niewiele osób sporządza testamenty). - Dopiero ci, którzy stworzyli na początku lat 90. zręby klasy średniej, inwestują dużo w dzieci, częściej planują, jak sensownie zabezpieczyć je na wypadek śmierci - mówi prof. Andrzej Koźmiński, rektor Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. Leona Koźmińskiego w Warszawie. Polacy w wieku 25-35 lat są pierwszą od kilkudziesięciu lat generacją, która będzie zawdzięczać rodzicom pokaźny zastrzyk kapitału. Po 1989 r. nawet majątki tych przedstawicieli powojennego pokolenia, którzy nie odnieśli sukcesu w biznesie, zyskały sporą wartość rynkową.

Testament wolnego rynku
Wielu zamożnych przedsiębiorców zapewnia, że hołdują zasadzie Buffetta: "dzieciom należy zostawić tyle, żeby mogły robić, co chcą, a nie tyle, żeby mogły nic nie robić". - Dorosłe dzieci, jeśli otrzymują ode mnie pieniądze, to w formie pożyczki albo inwestycji w przemyślane przedsięwzięcia, a nie do "zabawy" - mówi Jan Wejchert. Faktem jest, że coraz więcej Polaków zawczasu stara się zabezpieczyć następcom byt. - Opłacenie studiów, kupno pierwszego mieszkania czy pomoc w uruchomieniu własnego biznesu to najpopularniejsze wśród Polaków formy transferu pokoleniowego za życia - potwierdza Andrzej Sadowski, wiceprezes Centrum im. Adama Smitha. Tak było w wypadku Jana Wejcherta, Mariusza Waltera czy Grażyny i Jana Kulczyków (córka Kulczyków Dominika jest dziś rzeczniczką należącego do firmy matki centrum handlowo-kulturalnego Stary Browar w Poznaniu, a ich syn Sebastian jest m.in. współwłaścicielem poznańskiego e24 Internet Club). Tak było też w wypadku Janusza i Elżbiety Filipiaków, głównych udziałowców krakowskiej grupy informatycznej ComArch (wartość ich majątku sięga 295 mln zł), których 28-letnia córka Anna ukończyła studia w SGH i Johannes Gutenberg-Universität w Moguncji, a 24-letni syn Janusz Jeremiasz jest absolwentem prestiżowego Cornell University w USA. - Porządkujemy aktywa i zaczynamy przekazywać je dzieciom. Nie chcemy pozostawiać ich w niepewności. Córka przejęła prowadzenie należących do grupy spółek w Europie Zachodniej, a syn - w USA - mówi "Wprost" prof. Janusz Filipiak.
Jedne z najcenniejszych rzeczy, jakie można otrzymać od rodziców, to domy i mieszkania. - W sądach ogromna większość spraw spadkowych oraz sporów o podział majątku, dotyczy nieruchomości - mówi mec. Sławomir Mistewicz, właściciel warszawskiej kancelarii specjalizującej się w prawie spadkowym. Hossa na rynku nieruchomości ostro wywindowała ceny istniejących w Polsce około 12,5 mln mieszkań, w tym nawet starych spółdzielczych lokali. W porównaniu z rozwiniętymi państwami Zachodu aż 90 proc. polskich mieszkań nie jest obciążonych kredytami hipotecznymi.
W ostatnich 17 latach przeciętna polska rodzina zgromadziła niemało warte ruchomości, wyposażając się w nowy sprzęt AGD, RTV, komputery, meble, kupując samochody (jeździ ich po Polsce 12,6 mln, ale tylko 20 proc. to auta liczące do pięciu lat). Przede wszystkim po 1989 r. pojawiła się możliwość sensownego oszczędzania i inwestowania pieniędzy. Według Analiz Online, w marcu 2006 r. Polacy dysponowali w różnej formie prawie 500 mld zł oszczędności. Część rodziców polskich baby boomers (tych spośród urodzonych po 1949 r.) zapisała się do otwartych funduszy emerytalnych, które zgromadziły dotychczas prawie 100 mld zł. A składki do OFE podlegają dziedziczeniu.

Fiskus puka dwa razy
W USA 30 proc. rodzin deklaruje, że otrzymało spadek przynajmniej raz, w Niemczech - 56 proc. Za Odrą jeszcze w tej dekadzie 15 mln rodzin odziedziczy 2 bln euro. Kto może liczyć na wartościowy dar od rodziców w Polsce? Gdy Zyta Gilowska była ministrem finansów, zapowiedziała, że od 2007 r. zniknie w Polsce podatek od spadków i darowizn dokonywanych między najbliższymi członkami rodziny. Mimo że krąg osób, które rząd chce zwolnić z tej daniny publicznej, jest węższy niż pierwsza grupa podatkowa w obecnych przepisach (projekt ustawy uwzględnia małżonków, ich dzieci i rodziców, ale pomija m.in. zięciów, synowe i teściów), to jeśli rząd Jarosława Kaczyńskiego dotrzyma tej obietnicy, liczba rodzin otrzymujących spadki wzrośnie.
Najgłośniejszą sukcesją w ostatnich latach w Polsce było odziedziczenie majątku przez syna Mariusza Łukasiewicza, twórcy firmy sprzedaży ratalnej Lukas, Lukas Banku i Eurobanku (zmarł ponad dwa lata temu w wieku 43 lat). Trzynastoletni dziś Edgar Łukasiewicz stał się właścicielem m.in. akcji dających 75 proc. głosów w Eurobanku, wartych 350-420 mln zł. Rok później kupił je francuski bank Société Générale (pieniędzmi zarządza matka dziecka). Dla sporej częś-
ci Polaków otrzymanie w darowiźnie albo odziedziczenie dziś 100 tys. zł byłoby problemem - ze względu na podatek od spadków i darowizn. W zależności od stopnia pokrewieństwa przepisy o podatku od spadków i darowizn wyróżniają trzy grupy: najbliżsi członkowie rodziny płacą do 7 proc. podatku od spadku, osoby z drugiej grupy - do 12 proc., a z trzeciej - do 20 proc. Kwota wolna od podatku wynosi od niecałych 5 tys. zł do 10 tys. zł. Ten szkodliwy w kraju na dorobku haracz (jego istnienie przeczy zasadzie unikania podwójnego opodatkowania) sprawiał, że niezamożni rodzice nie byli zainteresowani przekazywaniem dzieciom majątku w formie darowizn, a po ich śmierci zdarzało się, że spadkobiercy odrzucali spadek, by uniknąć płacenia podatku. Inni robili, co mogli, by podatki obejść, na przykład zawierając fikcyjne umowy sprzedaży mieszkań z dziećmi i płacąc tylko 2 proc. podatku od czynności cywilnoprawnych. Najbogatsi Polacy uciekali zaś z pieniędzmi za granicę.
Zapowiedziane zniesienie podatku od spadków i darowizn powinno być początkiem procesu usuwania barier dla akumulacji kapitału i tworzenia pokoleniowego bogactwa. Do tej samej kategorii należy tzw. podatek Belki czy niektóre absurdalne przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. - Obecnie firmy osób fizycznych, prowadzących działalność gospodarczą, faktycznie "umierają" wraz z właścicielami. Do czasu zakończenia postępowania spadkowego nie mogą one legalnie wystawiać faktur, zapłacić podatku VAT, więc upadają - mówi mec. Jan Stefanowicz, ekspert Centrum im. Adama Smitha. - Na obecnym etapie, gdy polski kapitał jest jeszcze słaby i niewielki w porównaniu z kapitałem zgromadzonym przez zachodnie społeczeństwa, utrzymując takie obciążenia, strzelamy sobie samobójczego gola - podsumowuje prof. Filipiak.
 

WSZYSTKO W RODZINIE. WIELKIE DZIEDZICZNE FORTUNY
Rodzina Kochów
70-letni Charles Koch i jego 65-letni brat David to synowie Freda C. Kocha, twórcy technologii umożliwiającej produkcję paliw z tzw. ciężkiej ropy. Dziś koncern Koch Industries jest największą firmą w rękach prywatnych w USA. Charles i David przejęli koncern, spłacając dwóch pozostałych braci. Ich majątek wart jest 24 mld USD.

Liliane Bettencourt
82-letnia Francuzka jest jedyną córką i spadkobierczynią założyciela koncernu kosmetycznego L'Oréal Eugene'a Schellera. Fortunę po ojcu odziedziczyła w 1957 r. i do dziś zachowuje duży pakiet akcji koncernu (27,5 proc.). Ma męża oraz córkę, która jest członkiem rady nadzorczej L'Oréal. Jej majątek wart jest 16 mld USD.

Rodzina Rockefellerów
Spadkobiercy założyciela amerykańskiej dynastii biznesowej Johna D. Rockefellera, twórcy koncernu Standard Oil. 90-letni David Rockefeller (wnuczek) jest bankierem i dyplomatą. 57-letni Winthrop Rockefeller Jr. (prawnuczek), kontynuuje tradycje polityczne, zasiadając we władzach Arkansas. Ich majątki warte są w sumie 3,7 mld USD.

Rodzina Quantów
Niemieckie rodzeństwo Susanne Klatten (43 lata) i Stefan Quandt (40 lat), dzieci Herberta Quandta, odziedziczyło po nim udziały w rodzinnej firmie. Do najbardziej znanych aktywów Quandtów należy BMW (rodzina kontroluje 48,2 proc. akcji). Ich majątki są warte 14,7 mld USD.

Stefan Persson
58-letni Szwed jest synem Erlinga Perssona, który w 1947 r. założył znaną dziś na całym świecie sieć salonów odzieżowych Hennes & Mauritz (wówczas nazywała się Hennes). Stefan, szef H&M, rozwinął firmę i podbił rynki zagraniczne. Dziś jego mąjatek wart jest 12,3 mld USD.

Rodzina Waltonów
Jedna z najsłynniejszych rodzin w USA, spadkobiercy Sama Waltona, założyciela największej sieci handlowej Wal-Mart. Helen Walton (86 lat, żona), Alice Walton (57 lat, córka), Robson Walton (62 lata, syn), Jim Walton (58 lat, syn) i Christy Walton (51 lat, wdowa po synu Sama Johnie) kontrolują 40 proc. akcji Wal-Marta, wartych 63 mld USD.

Charlene de Carvalho Heineken
51-letnia Holenderka, córka zmarłego w 2002 r. Freddy'ego Heinekena, odziedziczyła po ojcu 25 proc. akcji koncernu browarniczego Heineken Brewery, założonego jeszcze w 1863 r. przez Gerarda Adriaana Heinekena. Jej majątek wart jest 5 mld USD. Ma pięcioro dzieci, jej mąż zasiada w radzie nadzorczej Heinekena.
Okładka tygodnika WPROST: 29/2006
Więcej możesz przeczytać w 29/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 29/2006 (1232)

  • Na stronie - Głupia mrówka 23 lip 2006 Paternalistyczna filozofia władzy Jarosława Kaczyńskiego służy leniwym konikom polnym, a nie pracowitym mrówkom 3
  • G-7½ 23 lip 2006 Miał być sukces. Powszechne uznanie mocarstwowości Rosji i uroczyste przyjęcie Federacji Rosyjskiej do Światowej Organizacji Handlu (WTO). Zaczęło się jednak od klapy. Po spotkaniu w cztery oczy z Władimirem Putinem prezydent Bush jako... 6
  • Skaner 23 lip 2006 WAKACJE Prezydent bez urlopu Jarosław Kaczyński zyskał, zostając premierem, ale przez to praktycznie stracił urlop. Jako parlamentarzysta urlop miał gwarantowany, jako premier jest traktowany jak każdy urzędnik państwowy. Gdy premier... 8
  • Sawka czatuje 23 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Playback 23 lip 2006 Wicepremierzy Roman Giertych i Andrzej Lepper © M. STELMACH 10
  • Poczta 23 lip 2006 Polskie stolice zbrodni W związku z artykułem "Polskie stolice zbrodni" (nr 25) chciałbym wyjaśnić, że do podanych statystyk należy podchodzić z rezerwą. Tylko jedna z prowadzonych w ubiegłym roku spraw w Chorzowie przyniosła... 14
  • Ryba po polsku - Zaświadczenie z pieczątką 23 lip 2006 Dzięki Urbanowi zostałem jedynym Polakiem, który ma zaświadczenie, że USA go nie popierają 15
  • Z życia koalicji 23 lip 2006 JAROSŁAW KACZYŃSKI O EDGARZE: "Żyję już parę lat, a nigdy kogoś podobnego nie spotkałem w życiu". Święte słowa, panie premierze, święte słowa. My też w życiu nie spotkaliśmy takiego egzemplarza. Toż to się może... 16
  • Z życia opozycji 23 lip 2006 ROZŁAM! TAK, NAJWIĘKSZEJ SILE OPOZYCYJNEJ grozi rozłam! W Partii Demokratycznej powstało Forum Liberalne, które jest przeciwne "przedmiotowemu traktowaniu PD jako elementu uwiarygodniania postkomunistów w procesie budowy nowej... 17
  • Nałęcz - Krzywe zwierciadło 23 lip 2006 Maciej Giertych gloryfikuje antydemokratyczny pucz wojskowy. Czas się opamiętać, Panie Pośle! 18
  • Fotoplastykon 23 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Premieroprezydent 23 lip 2006 Bracia Kaczyńscy właśnie wprowadzają w Polsce system prezydencki 20
  • Kazimierz Churchillkiewicz 23 lip 2006 Za kilka lat to Kazimierz Marcinkiewicz będzie na prawicy rozdawał karty 24
  • Podziwiam Izrael 23 lip 2006 Rozmowa z Romanem Giertychem, wicepremierem i ministrem edukacji, przewodniczącym Ligi Polskich Rodzin 28
  • Wszechpatrioci polscy 23 lip 2006 Myśli Jędrzeja Giertycha wykładnią nauczania polskiego patriotyzmu? 30
  • Towarzysz antysemita 23 lip 2006 PZPR ma nie mniejsze zasługi w krzewieniu antysemityzmu niż przedwojenna endecja 32
  • Wyjście z labiryntu kłamstwa 23 lip 2006 Ksiądz Czajkowski przyznał, że był agentem dopiero wtedy, gdy okazało się, że nie można podważyć materiałów IPN 34
  • Przyjaciele mafii 23 lip 2006 Tajne służby, policja i prokuratura przez kilka lat nie wykorzystywały wiedzy o polskiej mafii 36
  • Wierzą i zdają 23 lip 2006 Religijność, poszanowanie tradycji i wartości pomagają zdać maturę 38
  • Giełda 23 lip 2006 Hossa Świat EuroSłowenia Ministrowie finansów państw Unii Europejskiej wyrazili zgodę na przystąpienie 1 stycznia przyszłego roku Słowenii do strefy euro. To pierwszy z nowych członków UE, który spełnił wszystkie kryteria niezbędne... 42
  • Dziedzice miliardów 23 lip 2006 Kilkaset miliardów złotych odziedziczą Polacy mający obecnie po 20-30 lat 44
  • Koniec bujdonomiki 23 lip 2006 Optymistyczny scenariusz dla Polski 50
  • Żelbecikowe dla wszystkich 23 lip 2006 Pesymistyczny scenariusz dla Polski 52
  • Atak klonów 23 lip 2006 Sportowe cobry, bugatti, ferrari są produkowane w Polsce - jako repliki 54
  • 2 x 2 = 4 - Przyspieszenie degrengolady 23 lip 2006 PiS niemal całkowicie wstrzymało prywatyzację, licząc na tani aplauz jej przeciwników 56
  • Supersam 23 lip 2006 58
  • Szyk ze Wschodu 23 lip 2006 Rosjanka Helen Yarmak szyje futra dla Janet Jackson i Goldie Hawn, a swoje pokazy organizuje m.in. w nowojorskim domu towarowym Saks. Macedończyk Marjan Pejoski ubiera Björk, a Węgierka Kati Stern projektuje stroje na karnawał w Wenecji m.in.... 58
  • Wino Stalina 23 lip 2006 Mówi się, że smakiem najsłynniejszej gruzińskiej odmiany winogron - saperavi - zachwycał się sam Stalin, choć złośliwcy twierdzą, że w tajemnicy Józef Wissarionowicz najchętniej pijał château d'Yquem... Saperavi nadal daje... 58
  • Cywilizacja wszech czasów 23 lip 2006 "Cywilizację" jeszcze pod koniec XX wieku okrzyknięto komputerową grą wszech czasów, a jej autora Sida Meiera uznano za geniusza strategii. Teraz na rynek trafiła czwarta część tej gry. Po rewelacyjnej dwójce trzecia część... 58
  • Jaśminowo i sennie 23 lip 2006 Aż siedem milionów kwiatów jaśminu wielkolistnego trzeba zebrać, by uzyskać kilogram olejku jaśminowego - podstawy nowego zapachu Songes (Sen) autorstwa domu perfumeryjnego Annick Goutal. Te w 100 proc. naturalne perfumy łączą w sobie... 58
  • Superkino 23 lip 2006 Największe dzieło w historii firmy - tak górnolotnie szefowie Onkyo nazywają nowy zestaw kina domowego tej firmy - odtwarzacz DVD-Audio/Video/SACD i amplituner. Na tym sprzęcie nawet muzyczka z prymitywnego keyboardu zabrzmi jak nagranie z... 58
  • Formuła 100 23 lip 2006 58
  • Leń się na wakacjach! 23 lip 2006 Najlepiej odpoczywać tak, by się nie zmęczyć 60
  • Zawał wakacyjny 23 lip 2006 Wakacje będą udane, jeśli nie będziemy się bawić w zdobywców i nie przeforsujemy organizmu 65
  • Antropolog bez namaczania 23 lip 2006 Gdyby Bronisław Malinowski żył dzisiaj, pracowałby dla Microsoftu, Intela lub Google'a 68
  • Szorty Kylie Minogue 23 lip 2006 Odzież, którą do tej pory wiek raczej dyskwalifikował, obecnie traktowana jest jak wyjątkowe cenne okazy antyków 70
  • Powrót siedmiu wspaniałych 23 lip 2006 Polscy śmiałkowie rozsławili najgłębszy kanion świata 72
  • Know-how 23 lip 2006 Ślepota alkoholowa Jeden mocny drink może spowodować zaburzenia widzenia, nawet jeśli poziom alkoholu we krwi jest o połowę niższy niż limit dopuszczalny dla kierowców. Osoby badane przez uczonych z University of Washington po wypiciu... 74
  • Chwasty mózgu 23 lip 2006 Wszyscy mamy głęboko zakodowane uprzedzenia wobec ludzi innej rasy, narodowości czy płci 76
  • Śmiertelny kaszel 23 lip 2006 Groźny krztusiec jest często mylony z przeziębieniem lub grypą 80
  • Bez granic 23 lip 2006 Bomby w Bombaju To Pakistan jest odpowiedzialny za zamachy w Bombaju - twierdzą indyjskie władze. "Po raz kolejny wrogowie naszego kraju usiłowali osłabić rozwój i pokój" - oświadczył premier Indii Manmohan Singh. W serii... 82
  • Egzamin Kennedy 23 lip 2006 Izrael nie może uciec od klątwy arabskiego terroru 84
  • Prozac dla Wschodu 23 lip 2006 Przywódcy Rosji i Niemiec przepisują Europie Wschodniej środek uspokajający zamiast dopingującego 87
  • Dzik pojednania 23 lip 2006 Niemcy powracają do roli najważniejszego sojusznika USA 89
  • Siedem śmierci Szamila 23 lip 2006 Dla rosyjskich władz Basajew był idealnym przeciwnikiem 90
  • Menu 23 lip 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Koszta sądowe W Stanach Zjednoczonych zrehabilitowano czarownicę skazaną w wyniku tzw. sądu Bożego. Dotychczas od sądu Bożego możliwe były apelacje wyłącznie do Sądu Ostatecznego. Sąd Boży polegał m.in. na... 94
  • Recenzje 23 lip 2006 96
  • Rodzina nuklearna 23 lip 2006 Remake kultowego horroru "Wzgórza mają oczy" z 1977 r., wyprodukowanego przez twórcę oryginału Wesa Cravena, nadaje nowe znaczenie pojęciu "rodzina nuklearna". Tu owa rodzina to odrażająca, żywiąca się ludzkim... 96
  • Prawda na hamulcu 23 lip 2006 Strach o to, co jest zgromadzone w teczkach znajdujących się w archiwach Moskwy i Warszawy, przepełnia "Wspomnienia" historyk sztuki prof. Władysławy Jaworskiej (ur. 1910 r.). Sławę w świecie zdobyła monografią "W kręgu... 96
  • Spacer z Cashem 23 lip 2006 Love story w wersji biograficznej. Ale love story pozbawione ckliwości i taniej dramaturgii. Jak na historię muzycznego herosa przystało, obowiązkowo jest ciężkie dzieciństwo, brak zrozumienia, wielka zakazana miłość, alkohol, narkotyki,... 96
  • Brahms po chopinowsku 23 lip 2006 Hubert Salwarowski to jeden z najbardziej utytułowanych pianistów młodego pokolenia i poważny konkurent Rafała Blechacza. Artysta poszedł pod prąd i na swojej pierwszej płycie nie gra Chopina, lecz Brahmsa. A płyta potwierdza, że... 96
  • Ciężka przeprawa 23 lip 2006 Truman Capote nie chciał, aby "Letnia przeprawa" ujrzała światło dzienne. Miał rację. Jego pierwsza minipowieść to banalna historia romansu dwojga nastolatków, niewiele różniąca się od przygód spod znaku Harlequina. Ona... 96
  • Jazzpospolita 23 lip 2006 Jazz staje się muzyką młodej polskiej klasy średniej 98
  • Suwnicowa z Hollywood 23 lip 2006 W zakłamanym eksportowym filmie Schlöndorffa o Annie Walentynowicz tylko gorzkie zakończenie jest prawdziwe 102
  • Górna półka - Bond pod kontrolą 23 lip 2006 Czy w filmowych opowieściach o przygodach Jamesa Bonda jest bodaj ziarno prawdy? Negatywna odpowiedź na to pytanie wydawała mi się oczywista do momentu, gdy przeczytałem pracę wrocławskiego historyka Sebastiana Michalaka, poświęconą... 103
  • Pazurem - Ścisk na cokołach 23 lip 2006 Toruński łabędź tylko pieczętuje to, co i tak rozlewa się po Polsce - na cokołach mości się już cała arka Noego 104
  • Ueorgan Ludu 23 lip 2006 Nr 29 (196) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 17 lipca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza PIŁKA NOŻNA Lew NOGOŁAMACZ Leo Beenhakker - nowy selekcjoner naszej reprezentacji - to po polsku Lew Nogołamacz albo też Nożny Najemnik. Na razie w... 105
  • Skibą w mur - Tłok na poboczu 23 lip 2006 Dziś odstawienie kogoś na boczny tor oznacza zrobienie go kandydatem na prezydenta Warszawy 106

ZKDP - Nakład kontrolowany