Prozac dla Wschodu

Prozac dla Wschodu

Dodano: 
Przywódcy Rosji i Niemiec przepisują Europie Wschodniej środek uspokajający zamiast dopingującego
Na bezludnej wys-pie siedzą Niemiec i Rosjanin. Głodni i znudzeni znajdują złotą rybkę. "Darujcie mi życie, a spełnię wasze życzenia!" - błaga rybka. "Chcę butelkę wódki i do domu" - mówi Rosjanin. Rybka spełnia życzenie. "A ty?" - pyta Niemca. "Skrzynkę piwa i żeby kolega wrócił!". Ulice Moskwy znają ten dowcip aż za dobrze. Był przypominany podczas każdej imprezy państwowej, gdy w bramach Kremla pojawiał się poprzedni niemiecki kanclerz Gerhard Schröder. Żart powracał, gdy Schröder przyjeżdżał do Moskwy z wizytą prywatną, a witająca go delegacja składała się z jednej osoby - prezydenta Putina. Niemiecko-rosyjskie Kameradschaft miało umrzeć śmiercią naturalną, gdy kanclerzem została Angela Merkel. Dziś nic tego nie zapowiada.

Nowe sąsiedztwo
Resort spraw zagranicznych Niemiec rozpoczął właśnie prace nad projektem nowej europejskiej polityki sąsiedztwa, której adresatami są Ukraina, Białoruś (gdy powstaną tam odpowiednie warunki), Mołdawia i republiki zakaukaskie. Program, o którym pierwszy napisała "Frankfurter Allgemeine Zeitung", ma promować demokrację, stabilność oraz dobrobyt, m.in. dzięki rozszerzeniu "europejskiego obszaru prawnego". Jak uważa Alexander Rahr z Niemieckiego Towarzystwa Polityki Zagranicznej, ten element może być najsłabszym punktem tej polityki, bo najtrudniej będzie go wprowadzić w życie. Twórcy koncepcji sąsiedztwa podkreślają, że współczesna Ostpolitik ma stworzyć bodźce do transformacji i zbliżenia tych państw do UE. De facto oznacza to postawienie Ukrainy czy Białorusi w jednym rzędzie z państwami Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, którym ponad dziesięć lat temu w deklaracji barcelońskiej zaoferowano model partnerstwa śródziemnomorskiego. Mimo olbrzymiego wsparcia finansowego (3,5 mld euro rocznie) nie widać zadowalających rezultatów, a cel, czyli stworzenie do 2010 r. strefy wolnego handlu, wciąż się oddala. Proponowane przez Niemcy działania w ramach nowego "wymiaru wschodniego" są podobne. Opierają się na współpracy gospodarczej i promocji demokracji. I zapewne podobnie się skończą.
Mimo wszystko projekt był potrzebny. Tak twierdzi prof. Klaus Segbers, politolog z Wolnego Uniwersytetu w Berlinie. Unia potrzebuje bowiem spójnej polityki współpracy z sąsiadami, a "wymiar wschodni" jest koniecznym uzupełnieniem istniejących kierunków. Dotychczas unijnej polityce na tym obszarze zarzucano "brak strategicznej głębi". - Szanse na stworzenie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa unii są jednak nikłe. Prędzej NATO otworzy się na Zakaukazie - mówi Alexander Rahr.

Rosja najpierw
Wątpliwości budzi nacisk strony niemieckiej na zwiększenie roli Rosji w regionie. Po części jest to uzasadnione. Niemcy są postrzegane w UE jako mediator w stosunkach z Moskwą, od której unia oczekuje, że będzie przyjaznym i odpowiedzialnym partnerem - zarówno w kwestiach o strategicznym znaczeniu, jak i sprawach surowców energetycznych czy wartości demokratycznych. Rosji zależy natomiast na potwierdzeniu i umocnieniu swojej pozycji w Europie. "Jednocześnie Moskwa nie chce się zbyt mocno uzależniać od wielu europejskich wartości i regulacji prawnych"- twierdzi Fabrizio Tassinari, analityk z Centrum Studiów Polityki Europejskiej (CEPS) w Brukseli.
- Dla Niemiec najważniejszym celem polityki zagranicznej powinno być zaangażowanie w unijną politykę sąsiedztwa i popieranie zbliżenia Rosji z krajami Europy Środkowej i Wschodniej. Problem jednak w tym, że europejska polityka sąsiedztwa jest niedojrzała - uważa Rahr. - Niemcy nie są światowym mocarstwem. Ich międzynarodowa pozycja zależy przede wszystkim od siły zintegrowanej Europy - dodaje Rahr. Nowa polityka wschodnia, realizowana pod auspicjami unii, oznacza de facto dbałość o stworzenie silnej Europy, a w stosunkach z Rosją - zachowanie status quo zainicjowanego przez Ostpolitik Willy'ego Brandta, która to polityka była potem podtrzymywana przez wspólne wizyty w saunie Kohla i Gorbaczowa oraz męską przyjaźń Schrödera z Putinem.
Rosyjski politolog Dmitrij Trienin zauważył, że dzisiejsza "psychologiczna równowaga sił między Rosją a Europą nieco się zmieniła. Rosja odzyskała dumę i pewność siebie, Europa znalazła się w kryzysie". To sprawiło, że Rosja odgrywa teraz tak ważną rolę w stosunkach z unią. "W dzisiejszym świecie jest więcej Rosji niż Europy" - dodaje Trienin. Rosja jest gwarantem bezpieczeństwa UE na wschodzie, a o "krystaliczności przyjaciela Putina" zapewniał nieraz na forum Parlamentu Europejskiego Gerhard Schröder. Przyjaźń rosyjsko-niemiecka jest w pełni rozkwitu i nie wymaga już umacniania kąpielami w łaźniach, wypadami na Syberię czy podlewaniem winem, tak często sączonym przez Schrödera i Putina. Szlaki między państwami przetarto dawno, a kierunek polityki zostaje ten sam także pod rządami Angeli Merkel. "Rosja najpierw"- ta dewiza przyświecająca niemieckiej polityce zagranicznej przeżywa renesans.

Polska później
W dokumencie przygotowywanym pod kierunkiem szefa MSZ Franka Waltera Stein-meiera Niemcy domagają się zwrócenia szczególnej uwagi na "wrażliwość i ambicje Rosji" w regionie, którego dotyczy nowa Ostpolitik. Inicjatywę uzasadniają "położeniem geopolitycznym, poczuciem historycznej odpowiedzialności za Europę, tradycją Ostpolitik, a także rozpoczynającą się w styczniu przyszłego roku niemiecką prezydencją w unii i związaną z tym potrzebą "sformułowania politycznego kredo". "W niemieckim projekcie, który ponoć reprezentuje interesy całej wspólnoty, zabrakło miejsca dla jej innych członków" - podkreśla dr Iris Kempe z Centrum Badań Użytkowych nad Polityką. Tłumaczy to faktem, że Niemcy dłużej pracują nad tym projektem. "To jednak Polska była inicjatorem stworzenia >>wymiaru wschodniego<< UE jeszcze w czasie negocjacji akcesyjnych w 1998 r. Porzucenie realizacji tej koncepcji uzasadniono wówczas większą wagą problematyczną >>wymiaru północnego<<"
- przypomina Rahr. Do współpracy przy projekcie wypadałoby więc zaprosić Polskę. Niemiecka inicjatywa podkreślania roli Rosji budzi obawy podobne do tych, jakie powstały po zatwierdzeniu budowy Gazociągu Północnego. - Propozycja jest w fazie projektu. Polska na pewno zostanie do niego zaproszona - zapewnia prof. Rahr.Polscy eurodeputowani umiarkowanie cieszą się z niemieckiej propozycji. - To za sprawą długotrwałych polskich nacisków niemiecki MSZ wpisał politykę wschodnią do programu swojej prezydencji - przypomina Bogdan Klich z PO. - To duża szansa dla Polski, by wpłynąć na kreowanie tej polityki. Ale bardzo dużo zależy od aktywności polskiej dyplomacji i poprawienia relacji między Warszawą a Berlinem. Jeśli te stosunki będą złe, nasz wpływ na politykę wschodnią stanie się nieznaczny - dodaje Klich.

Niemiecki pilnik
Choć nikt nie chce tego oficjalnie przyznać, niemiecka propozycja niesie dwa potencjalne zagrożenia - oddalenie członkostwa dla takich krajów jak Ukraina czy Mołdawia oraz uprzywilejowanie Moskwy. - Dla Berlina to Moskwa, a nie Kijów, była i chyba długo będzie najważniejszym partnerem - mówi jeden z polskich eurodeputowanych. Nikt się też w Brukseli nie łudzi, że akcesja Ukrainy oddaliła się o wiele lat. By uniknąć wrażenia marginalizacji Ukrainy, Białorusi i krajów zakaukaskich, projekt nowego sąsiedztwa przewiduje zawarcie umowy z całym regionem, "o ile powstaną ku temu odpowiednie warunki". Ale tych bliżej się nie precyzuje. Niemcom zbliżająca się prezydencja, podczas której prace nad "wymiarem wschodnim" zostaną zintensyfikowane, jest w każdym razie na rękę. Spieszą się z przedłużeniem układu o partnerstwie i współpracy z Rosją, podkreślającym priorytetowy charakter stosunków z Moskwą, który wygasa w przyszłym roku.
- Tak czy inaczej współpraca dyktowana głównie energetycznymi potrzebami unii będzie kontynuowana szczególnie na linii Berlin - Moskwa - uważa dr Iris Kempe. Może się więc okazać, że nowa polityka "wschodniego sąsiedztwa" bardziej niż UE potrzebna jest Niemcom pragnącym w ten sposób ograniczyć negatywne skojarzenia, często towarzyszące umacnianiu dwustronnej współpracy Berlin - Moskwa (vide reakcje na porozumienie w sprawie Gazociągu Północnego). Byłaby więc rodzajem prozacu na wschodnioeuropejskie fobie i nie spełnione marzenia, na przykład o wejściu w dającej się przewidzieć przyszłości do UE. A w tej kwestii region potrzebuje raczej środków dopingujących.
Okładka tygodnika WPROST: 29/2006
Więcej możesz przeczytać w 29/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 29/2006 (1232)

  • Na stronie - Głupia mrówka 23 lip 2006 Paternalistyczna filozofia władzy Jarosława Kaczyńskiego służy leniwym konikom polnym, a nie pracowitym mrówkom 3
  • G-7½ 23 lip 2006 Miał być sukces. Powszechne uznanie mocarstwowości Rosji i uroczyste przyjęcie Federacji Rosyjskiej do Światowej Organizacji Handlu (WTO). Zaczęło się jednak od klapy. Po spotkaniu w cztery oczy z Władimirem Putinem prezydent Bush jako... 6
  • Skaner 23 lip 2006 WAKACJE Prezydent bez urlopu Jarosław Kaczyński zyskał, zostając premierem, ale przez to praktycznie stracił urlop. Jako parlamentarzysta urlop miał gwarantowany, jako premier jest traktowany jak każdy urzędnik państwowy. Gdy premier... 8
  • Sawka czatuje 23 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Playback 23 lip 2006 Wicepremierzy Roman Giertych i Andrzej Lepper © M. STELMACH 10
  • Poczta 23 lip 2006 Polskie stolice zbrodni W związku z artykułem "Polskie stolice zbrodni" (nr 25) chciałbym wyjaśnić, że do podanych statystyk należy podchodzić z rezerwą. Tylko jedna z prowadzonych w ubiegłym roku spraw w Chorzowie przyniosła... 14
  • Ryba po polsku - Zaświadczenie z pieczątką 23 lip 2006 Dzięki Urbanowi zostałem jedynym Polakiem, który ma zaświadczenie, że USA go nie popierają 15
  • Z życia koalicji 23 lip 2006 JAROSŁAW KACZYŃSKI O EDGARZE: "Żyję już parę lat, a nigdy kogoś podobnego nie spotkałem w życiu". Święte słowa, panie premierze, święte słowa. My też w życiu nie spotkaliśmy takiego egzemplarza. Toż to się może... 16
  • Z życia opozycji 23 lip 2006 ROZŁAM! TAK, NAJWIĘKSZEJ SILE OPOZYCYJNEJ grozi rozłam! W Partii Demokratycznej powstało Forum Liberalne, które jest przeciwne "przedmiotowemu traktowaniu PD jako elementu uwiarygodniania postkomunistów w procesie budowy nowej... 17
  • Nałęcz - Krzywe zwierciadło 23 lip 2006 Maciej Giertych gloryfikuje antydemokratyczny pucz wojskowy. Czas się opamiętać, Panie Pośle! 18
  • Fotoplastykon 23 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Premieroprezydent 23 lip 2006 Bracia Kaczyńscy właśnie wprowadzają w Polsce system prezydencki 20
  • Kazimierz Churchillkiewicz 23 lip 2006 Za kilka lat to Kazimierz Marcinkiewicz będzie na prawicy rozdawał karty 24
  • Podziwiam Izrael 23 lip 2006 Rozmowa z Romanem Giertychem, wicepremierem i ministrem edukacji, przewodniczącym Ligi Polskich Rodzin 28
  • Wszechpatrioci polscy 23 lip 2006 Myśli Jędrzeja Giertycha wykładnią nauczania polskiego patriotyzmu? 30
  • Towarzysz antysemita 23 lip 2006 PZPR ma nie mniejsze zasługi w krzewieniu antysemityzmu niż przedwojenna endecja 32
  • Wyjście z labiryntu kłamstwa 23 lip 2006 Ksiądz Czajkowski przyznał, że był agentem dopiero wtedy, gdy okazało się, że nie można podważyć materiałów IPN 34
  • Przyjaciele mafii 23 lip 2006 Tajne służby, policja i prokuratura przez kilka lat nie wykorzystywały wiedzy o polskiej mafii 36
  • Wierzą i zdają 23 lip 2006 Religijność, poszanowanie tradycji i wartości pomagają zdać maturę 38
  • Giełda 23 lip 2006 Hossa Świat EuroSłowenia Ministrowie finansów państw Unii Europejskiej wyrazili zgodę na przystąpienie 1 stycznia przyszłego roku Słowenii do strefy euro. To pierwszy z nowych członków UE, który spełnił wszystkie kryteria niezbędne... 42
  • Dziedzice miliardów 23 lip 2006 Kilkaset miliardów złotych odziedziczą Polacy mający obecnie po 20-30 lat 44
  • Koniec bujdonomiki 23 lip 2006 Optymistyczny scenariusz dla Polski 50
  • Żelbecikowe dla wszystkich 23 lip 2006 Pesymistyczny scenariusz dla Polski 52
  • Atak klonów 23 lip 2006 Sportowe cobry, bugatti, ferrari są produkowane w Polsce - jako repliki 54
  • 2 x 2 = 4 - Przyspieszenie degrengolady 23 lip 2006 PiS niemal całkowicie wstrzymało prywatyzację, licząc na tani aplauz jej przeciwników 56
  • Supersam 23 lip 2006 58
  • Szyk ze Wschodu 23 lip 2006 Rosjanka Helen Yarmak szyje futra dla Janet Jackson i Goldie Hawn, a swoje pokazy organizuje m.in. w nowojorskim domu towarowym Saks. Macedończyk Marjan Pejoski ubiera Björk, a Węgierka Kati Stern projektuje stroje na karnawał w Wenecji m.in.... 58
  • Wino Stalina 23 lip 2006 Mówi się, że smakiem najsłynniejszej gruzińskiej odmiany winogron - saperavi - zachwycał się sam Stalin, choć złośliwcy twierdzą, że w tajemnicy Józef Wissarionowicz najchętniej pijał château d'Yquem... Saperavi nadal daje... 58
  • Cywilizacja wszech czasów 23 lip 2006 "Cywilizację" jeszcze pod koniec XX wieku okrzyknięto komputerową grą wszech czasów, a jej autora Sida Meiera uznano za geniusza strategii. Teraz na rynek trafiła czwarta część tej gry. Po rewelacyjnej dwójce trzecia część... 58
  • Jaśminowo i sennie 23 lip 2006 Aż siedem milionów kwiatów jaśminu wielkolistnego trzeba zebrać, by uzyskać kilogram olejku jaśminowego - podstawy nowego zapachu Songes (Sen) autorstwa domu perfumeryjnego Annick Goutal. Te w 100 proc. naturalne perfumy łączą w sobie... 58
  • Superkino 23 lip 2006 Największe dzieło w historii firmy - tak górnolotnie szefowie Onkyo nazywają nowy zestaw kina domowego tej firmy - odtwarzacz DVD-Audio/Video/SACD i amplituner. Na tym sprzęcie nawet muzyczka z prymitywnego keyboardu zabrzmi jak nagranie z... 58
  • Formuła 100 23 lip 2006 58
  • Leń się na wakacjach! 23 lip 2006 Najlepiej odpoczywać tak, by się nie zmęczyć 60
  • Zawał wakacyjny 23 lip 2006 Wakacje będą udane, jeśli nie będziemy się bawić w zdobywców i nie przeforsujemy organizmu 65
  • Antropolog bez namaczania 23 lip 2006 Gdyby Bronisław Malinowski żył dzisiaj, pracowałby dla Microsoftu, Intela lub Google'a 68
  • Szorty Kylie Minogue 23 lip 2006 Odzież, którą do tej pory wiek raczej dyskwalifikował, obecnie traktowana jest jak wyjątkowe cenne okazy antyków 70
  • Powrót siedmiu wspaniałych 23 lip 2006 Polscy śmiałkowie rozsławili najgłębszy kanion świata 72
  • Know-how 23 lip 2006 Ślepota alkoholowa Jeden mocny drink może spowodować zaburzenia widzenia, nawet jeśli poziom alkoholu we krwi jest o połowę niższy niż limit dopuszczalny dla kierowców. Osoby badane przez uczonych z University of Washington po wypiciu... 74
  • Chwasty mózgu 23 lip 2006 Wszyscy mamy głęboko zakodowane uprzedzenia wobec ludzi innej rasy, narodowości czy płci 76
  • Śmiertelny kaszel 23 lip 2006 Groźny krztusiec jest często mylony z przeziębieniem lub grypą 80
  • Bez granic 23 lip 2006 Bomby w Bombaju To Pakistan jest odpowiedzialny za zamachy w Bombaju - twierdzą indyjskie władze. "Po raz kolejny wrogowie naszego kraju usiłowali osłabić rozwój i pokój" - oświadczył premier Indii Manmohan Singh. W serii... 82
  • Egzamin Kennedy 23 lip 2006 Izrael nie może uciec od klątwy arabskiego terroru 84
  • Prozac dla Wschodu 23 lip 2006 Przywódcy Rosji i Niemiec przepisują Europie Wschodniej środek uspokajający zamiast dopingującego 87
  • Dzik pojednania 23 lip 2006 Niemcy powracają do roli najważniejszego sojusznika USA 89
  • Siedem śmierci Szamila 23 lip 2006 Dla rosyjskich władz Basajew był idealnym przeciwnikiem 90
  • Menu 23 lip 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Koszta sądowe W Stanach Zjednoczonych zrehabilitowano czarownicę skazaną w wyniku tzw. sądu Bożego. Dotychczas od sądu Bożego możliwe były apelacje wyłącznie do Sądu Ostatecznego. Sąd Boży polegał m.in. na... 94
  • Recenzje 23 lip 2006 96
  • Rodzina nuklearna 23 lip 2006 Remake kultowego horroru "Wzgórza mają oczy" z 1977 r., wyprodukowanego przez twórcę oryginału Wesa Cravena, nadaje nowe znaczenie pojęciu "rodzina nuklearna". Tu owa rodzina to odrażająca, żywiąca się ludzkim... 96
  • Prawda na hamulcu 23 lip 2006 Strach o to, co jest zgromadzone w teczkach znajdujących się w archiwach Moskwy i Warszawy, przepełnia "Wspomnienia" historyk sztuki prof. Władysławy Jaworskiej (ur. 1910 r.). Sławę w świecie zdobyła monografią "W kręgu... 96
  • Spacer z Cashem 23 lip 2006 Love story w wersji biograficznej. Ale love story pozbawione ckliwości i taniej dramaturgii. Jak na historię muzycznego herosa przystało, obowiązkowo jest ciężkie dzieciństwo, brak zrozumienia, wielka zakazana miłość, alkohol, narkotyki,... 96
  • Brahms po chopinowsku 23 lip 2006 Hubert Salwarowski to jeden z najbardziej utytułowanych pianistów młodego pokolenia i poważny konkurent Rafała Blechacza. Artysta poszedł pod prąd i na swojej pierwszej płycie nie gra Chopina, lecz Brahmsa. A płyta potwierdza, że... 96
  • Ciężka przeprawa 23 lip 2006 Truman Capote nie chciał, aby "Letnia przeprawa" ujrzała światło dzienne. Miał rację. Jego pierwsza minipowieść to banalna historia romansu dwojga nastolatków, niewiele różniąca się od przygód spod znaku Harlequina. Ona... 96
  • Jazzpospolita 23 lip 2006 Jazz staje się muzyką młodej polskiej klasy średniej 98
  • Suwnicowa z Hollywood 23 lip 2006 W zakłamanym eksportowym filmie Schlöndorffa o Annie Walentynowicz tylko gorzkie zakończenie jest prawdziwe 102
  • Górna półka - Bond pod kontrolą 23 lip 2006 Czy w filmowych opowieściach o przygodach Jamesa Bonda jest bodaj ziarno prawdy? Negatywna odpowiedź na to pytanie wydawała mi się oczywista do momentu, gdy przeczytałem pracę wrocławskiego historyka Sebastiana Michalaka, poświęconą... 103
  • Pazurem - Ścisk na cokołach 23 lip 2006 Toruński łabędź tylko pieczętuje to, co i tak rozlewa się po Polsce - na cokołach mości się już cała arka Noego 104
  • Ueorgan Ludu 23 lip 2006 Nr 29 (196) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 17 lipca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza PIŁKA NOŻNA Lew NOGOŁAMACZ Leo Beenhakker - nowy selekcjoner naszej reprezentacji - to po polsku Lew Nogołamacz albo też Nożny Najemnik. Na razie w... 105
  • Skibą w mur - Tłok na poboczu 23 lip 2006 Dziś odstawienie kogoś na boczny tor oznacza zrobienie go kandydatem na prezydenta Warszawy 106

ZKDP - Nakład kontrolowany