Powrót siedmiu wspaniałych

Powrót siedmiu wspaniałych

Dodano:   /  Zmieniono: 2
Polscy śmiałkowie rozsławili najgłębszy kanion świata
 Mieszkańcy Arequipy powiadają, że kiedy Księżyc oddzielał się od Ziemi, zapomniał zabrać z sobą okolice tego peruwiańskiego miasta. Gdyby jednak powierzchnia Księżyca wyglądała tak jak peruwiańska kraina kanionów i wulkanów, załoga z Apollo 11 miałaby znacznie większe trudności z poruszaniem się po Srebrnym Globie.

Canion de los Polacos
Arequipa, drugie co do wielkości (po Limie) miasto Peru, wpisane przez UNESCO na listę światowego dziedzictwa ludzkości, jest główną bazą łowców przygód z całego świata. Stąd ruszają w okoliczne góry i kaniony, w tym do najgłębszego kanionu świata - Colca, dwukrotnie głębszego niż słynny kanion Kolorado. Ćwierć wieku temu pierwszymi zdobywcami Colki byli śmiałkowie z Polski. Ich wyczyn - przepłynięcie kanionu na kajakach - jest przyrównywany do pierwszego w historii wejścia na Mount Everest. Niedawno, po upływie 25 lat od brawurowego spływu, jego uczestnicy spotkali się w Arequipie, by upamiętnić to wydarzenie. Towarzyszyły im rodziny, grupa przyjaciół, dziennikarze.
Siedmiu studentów z Krakowa przepłynęło i zbadało ponadstukilometrowy odcinek wiecznie spienionej groźnej rzeki, pełnej głazów i piętrowych spadków, zamkniętej w kleszczach skał o wysokości tysięcy metrów, na dnie głębokiego rowu tektonicznego. Dokonali tego "na podszytych wiatrem" kajakach i lekkim jak oddech pontonie. Byli to: Jacek Bogucki, Zbigniew Bzdak, Piotr Chmieliński, Stefan Danielski, Krzysztof Kraśniewski, Jerzy Majcherczyk, Andrzej Piętowski (kierownik wyprawy).
Teraz tych siedmiu wspaniałych mogło po raz pierwszy popatrzeć na miejsce swojego wyczynu z pokładu samolotu. Gdzieś dymiły wulkany, inne świeciły z daleka pokrywą śnieżną. Bliżej, nad krainą kanionów, pozbawione źdźbła zieleni, surowe grzbiety górskie ułożyły się obok siebie niby nieruchome, wpatrujące się w czerń dolin, gigantyczne krokodyle. Na cześć zdobywców najgłębszy fragment przełomu rzeki, ze stromizną wznoszącą się prawie 4200 m ponad lustro wody, został nazwany kanionem Polaków (Canion de los Polacos).

Kanion Colca - kanion Polka
Spacerując po rynku Arequipy, zwanym - jak w każdym niemal mieście Peru - Plaza de Armas, ćwiczyłem oddychanie na wysokości równej najwyższym szczytom Polski. Podziwiałem arkady z trzech stron placu, malowniczy tłum na środku pięknego skweru wypełnionego palmami, araukariami i kwiatami. Pod arkadami tłoczą się sklepiki, knajpki, hoteliki. A także biura podróży - w surrealistycznej liczbie prawie 150! Dominowały oferty wypraw do kanionu Colca. To największa atrakcja w tym rejonie Peru. Nadal najwięcej turystów melduje się w pobliskim Cuzco i Machu Picchu, ale już jezioro Titicaca ze swoimi sztucznymi wyspami, a także sławna Nazca z tajemniczymi rysunkami, ustępują Colce. W głębokim kanionie zjawia co roku 150 tys. turystów, zapewniając możliwość godziwego życia rolnikom gospodarującym na tarasowatych, wiecznie spragnionych wody skrawkach pól.
Materialny skutek wyczynu siedmiu Polaków ocenia się w Peru wysoko. Wdzięczność okazują wszyscy witający zdobywców, w tym alcalde Oscar Condori, burmistrz miasta Chivay, stolicy prowincji Caylloma, gdzie znajduje się kanion, a także burmistrz Huambo Saul Alvarez Pari. Mówili zgodnie: "To dzięki wam żyjemy dzisiaj lepiej niż przez stulecia". Słyszałem, a może mi się tylko tak zdawało, jak ktoś w świętującym tłumie w Chevay zawołał: "Kanion Colca - kanion Polka!"
Bieda wszelako nie wyparowała stąd całkiem. Malownicza Plaza de Armas w Arequipie pełna jest żebraków. Słynny pisarz peruwiański Mario Vargas Llosa, który tu się urodził, pisał: "Wydawało się, że feudałowie z Arequipy (...) nie zdają sobie sprawy z tego, jak nieprzyzwoita jest demonstracja bogactwa w otoczeniu skrajnej nędzy".

Polskie ślady
W Peru, kraju wspaniałych pamiątek indiańskiej przeszłości, egzotyki, oryginalnych obyczajów i folkloru, jest niemało istotnych śladów obecności Polaków. Pisałem kiedyś o Edwardzie Habichu, wielkim polsko-peruwiańskim uczonym, i o Erneście Malinowskim, sławnym konstruktorze podniebnej kolei andyjskiej. Miałem okazję poznać architekta Ryszarda Jaxę-Małachowskiego, projektanta i budowniczego pałacu prezydenta państwa oraz pałacu arcybiskupów w Limie. Premierem Peru jest obecnie Pedro Paulo Kuczyński, urodzony w Peru, świetnie wykształcony w Anglii i Ameryce syn Polaka i francuskojęzycznej Szwajcarki.
Do Peru znad Wisły docierali przeważnie ludzie twórczy, odważni, utalentowani. Pojawiali się dociekliwi archeologowie - jak teraz grupa naukowców pod kierunkiem prof. Mariusza Ziółkowskiego. Peruwiańczycy pamiętają, że wysłaliśmy do ich kraju znacznie więcej niż siedmiu wspaniałych.
Więcej możesz przeczytać w 29/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 2

Spis treści tygodnika Wprost nr 29/2006 (1232)

  • Na stronie - Głupia mrówka 23 lip 2006 Paternalistyczna filozofia władzy Jarosława Kaczyńskiego służy leniwym konikom polnym, a nie pracowitym mrówkom 3
  • G-7½ 23 lip 2006 Miał być sukces. Powszechne uznanie mocarstwowości Rosji i uroczyste przyjęcie Federacji Rosyjskiej do Światowej Organizacji Handlu (WTO). Zaczęło się jednak od klapy. Po spotkaniu w cztery oczy z Władimirem Putinem prezydent Bush jako... 6
  • Skaner 23 lip 2006 WAKACJE Prezydent bez urlopu Jarosław Kaczyński zyskał, zostając premierem, ale przez to praktycznie stracił urlop. Jako parlamentarzysta urlop miał gwarantowany, jako premier jest traktowany jak każdy urzędnik państwowy. Gdy premier... 8
  • Sawka czatuje 23 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Playback 23 lip 2006 Wicepremierzy Roman Giertych i Andrzej Lepper © M. STELMACH 10
  • Poczta 23 lip 2006 Polskie stolice zbrodni W związku z artykułem "Polskie stolice zbrodni" (nr 25) chciałbym wyjaśnić, że do podanych statystyk należy podchodzić z rezerwą. Tylko jedna z prowadzonych w ubiegłym roku spraw w Chorzowie przyniosła... 14
  • Ryba po polsku - Zaświadczenie z pieczątką 23 lip 2006 Dzięki Urbanowi zostałem jedynym Polakiem, który ma zaświadczenie, że USA go nie popierają 15
  • Z życia koalicji 23 lip 2006 JAROSŁAW KACZYŃSKI O EDGARZE: "Żyję już parę lat, a nigdy kogoś podobnego nie spotkałem w życiu". Święte słowa, panie premierze, święte słowa. My też w życiu nie spotkaliśmy takiego egzemplarza. Toż to się może... 16
  • Z życia opozycji 23 lip 2006 ROZŁAM! TAK, NAJWIĘKSZEJ SILE OPOZYCYJNEJ grozi rozłam! W Partii Demokratycznej powstało Forum Liberalne, które jest przeciwne "przedmiotowemu traktowaniu PD jako elementu uwiarygodniania postkomunistów w procesie budowy nowej... 17
  • Nałęcz - Krzywe zwierciadło 23 lip 2006 Maciej Giertych gloryfikuje antydemokratyczny pucz wojskowy. Czas się opamiętać, Panie Pośle! 18
  • Fotoplastykon 23 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Premieroprezydent 23 lip 2006 Bracia Kaczyńscy właśnie wprowadzają w Polsce system prezydencki 20
  • Kazimierz Churchillkiewicz 23 lip 2006 Za kilka lat to Kazimierz Marcinkiewicz będzie na prawicy rozdawał karty 24
  • Podziwiam Izrael 23 lip 2006 Rozmowa z Romanem Giertychem, wicepremierem i ministrem edukacji, przewodniczącym Ligi Polskich Rodzin 28
  • Wszechpatrioci polscy 23 lip 2006 Myśli Jędrzeja Giertycha wykładnią nauczania polskiego patriotyzmu? 30
  • Towarzysz antysemita 23 lip 2006 PZPR ma nie mniejsze zasługi w krzewieniu antysemityzmu niż przedwojenna endecja 32
  • Wyjście z labiryntu kłamstwa 23 lip 2006 Ksiądz Czajkowski przyznał, że był agentem dopiero wtedy, gdy okazało się, że nie można podważyć materiałów IPN 34
  • Przyjaciele mafii 23 lip 2006 Tajne służby, policja i prokuratura przez kilka lat nie wykorzystywały wiedzy o polskiej mafii 36
  • Wierzą i zdają 23 lip 2006 Religijność, poszanowanie tradycji i wartości pomagają zdać maturę 38
  • Giełda 23 lip 2006 Hossa Świat EuroSłowenia Ministrowie finansów państw Unii Europejskiej wyrazili zgodę na przystąpienie 1 stycznia przyszłego roku Słowenii do strefy euro. To pierwszy z nowych członków UE, który spełnił wszystkie kryteria niezbędne... 42
  • Dziedzice miliardów 23 lip 2006 Kilkaset miliardów złotych odziedziczą Polacy mający obecnie po 20-30 lat 44
  • Koniec bujdonomiki 23 lip 2006 Optymistyczny scenariusz dla Polski 50
  • Żelbecikowe dla wszystkich 23 lip 2006 Pesymistyczny scenariusz dla Polski 52
  • Atak klonów 23 lip 2006 Sportowe cobry, bugatti, ferrari są produkowane w Polsce - jako repliki 54
  • 2 x 2 = 4 - Przyspieszenie degrengolady 23 lip 2006 PiS niemal całkowicie wstrzymało prywatyzację, licząc na tani aplauz jej przeciwników 56
  • Supersam 23 lip 2006 58
  • Szyk ze Wschodu 23 lip 2006 Rosjanka Helen Yarmak szyje futra dla Janet Jackson i Goldie Hawn, a swoje pokazy organizuje m.in. w nowojorskim domu towarowym Saks. Macedończyk Marjan Pejoski ubiera Björk, a Węgierka Kati Stern projektuje stroje na karnawał w Wenecji m.in.... 58
  • Wino Stalina 23 lip 2006 Mówi się, że smakiem najsłynniejszej gruzińskiej odmiany winogron - saperavi - zachwycał się sam Stalin, choć złośliwcy twierdzą, że w tajemnicy Józef Wissarionowicz najchętniej pijał château d'Yquem... Saperavi nadal daje... 58
  • Cywilizacja wszech czasów 23 lip 2006 "Cywilizację" jeszcze pod koniec XX wieku okrzyknięto komputerową grą wszech czasów, a jej autora Sida Meiera uznano za geniusza strategii. Teraz na rynek trafiła czwarta część tej gry. Po rewelacyjnej dwójce trzecia część... 58
  • Jaśminowo i sennie 23 lip 2006 Aż siedem milionów kwiatów jaśminu wielkolistnego trzeba zebrać, by uzyskać kilogram olejku jaśminowego - podstawy nowego zapachu Songes (Sen) autorstwa domu perfumeryjnego Annick Goutal. Te w 100 proc. naturalne perfumy łączą w sobie... 58
  • Superkino 23 lip 2006 Największe dzieło w historii firmy - tak górnolotnie szefowie Onkyo nazywają nowy zestaw kina domowego tej firmy - odtwarzacz DVD-Audio/Video/SACD i amplituner. Na tym sprzęcie nawet muzyczka z prymitywnego keyboardu zabrzmi jak nagranie z... 58
  • Formuła 100 23 lip 2006 58
  • Leń się na wakacjach! 23 lip 2006 Najlepiej odpoczywać tak, by się nie zmęczyć 60
  • Zawał wakacyjny 23 lip 2006 Wakacje będą udane, jeśli nie będziemy się bawić w zdobywców i nie przeforsujemy organizmu 65
  • Antropolog bez namaczania 23 lip 2006 Gdyby Bronisław Malinowski żył dzisiaj, pracowałby dla Microsoftu, Intela lub Google'a 68
  • Szorty Kylie Minogue 23 lip 2006 Odzież, którą do tej pory wiek raczej dyskwalifikował, obecnie traktowana jest jak wyjątkowe cenne okazy antyków 70
  • Powrót siedmiu wspaniałych 23 lip 2006 Polscy śmiałkowie rozsławili najgłębszy kanion świata 72
  • Know-how 23 lip 2006 Ślepota alkoholowa Jeden mocny drink może spowodować zaburzenia widzenia, nawet jeśli poziom alkoholu we krwi jest o połowę niższy niż limit dopuszczalny dla kierowców. Osoby badane przez uczonych z University of Washington po wypiciu... 74
  • Chwasty mózgu 23 lip 2006 Wszyscy mamy głęboko zakodowane uprzedzenia wobec ludzi innej rasy, narodowości czy płci 76
  • Śmiertelny kaszel 23 lip 2006 Groźny krztusiec jest często mylony z przeziębieniem lub grypą 80
  • Bez granic 23 lip 2006 Bomby w Bombaju To Pakistan jest odpowiedzialny za zamachy w Bombaju - twierdzą indyjskie władze. "Po raz kolejny wrogowie naszego kraju usiłowali osłabić rozwój i pokój" - oświadczył premier Indii Manmohan Singh. W serii... 82
  • Egzamin Kennedy 23 lip 2006 Izrael nie może uciec od klątwy arabskiego terroru 84
  • Prozac dla Wschodu 23 lip 2006 Przywódcy Rosji i Niemiec przepisują Europie Wschodniej środek uspokajający zamiast dopingującego 87
  • Dzik pojednania 23 lip 2006 Niemcy powracają do roli najważniejszego sojusznika USA 89
  • Siedem śmierci Szamila 23 lip 2006 Dla rosyjskich władz Basajew był idealnym przeciwnikiem 90
  • Menu 23 lip 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Koszta sądowe W Stanach Zjednoczonych zrehabilitowano czarownicę skazaną w wyniku tzw. sądu Bożego. Dotychczas od sądu Bożego możliwe były apelacje wyłącznie do Sądu Ostatecznego. Sąd Boży polegał m.in. na... 94
  • Recenzje 23 lip 2006 96
  • Rodzina nuklearna 23 lip 2006 Remake kultowego horroru "Wzgórza mają oczy" z 1977 r., wyprodukowanego przez twórcę oryginału Wesa Cravena, nadaje nowe znaczenie pojęciu "rodzina nuklearna". Tu owa rodzina to odrażająca, żywiąca się ludzkim... 96
  • Prawda na hamulcu 23 lip 2006 Strach o to, co jest zgromadzone w teczkach znajdujących się w archiwach Moskwy i Warszawy, przepełnia "Wspomnienia" historyk sztuki prof. Władysławy Jaworskiej (ur. 1910 r.). Sławę w świecie zdobyła monografią "W kręgu... 96
  • Spacer z Cashem 23 lip 2006 Love story w wersji biograficznej. Ale love story pozbawione ckliwości i taniej dramaturgii. Jak na historię muzycznego herosa przystało, obowiązkowo jest ciężkie dzieciństwo, brak zrozumienia, wielka zakazana miłość, alkohol, narkotyki,... 96
  • Brahms po chopinowsku 23 lip 2006 Hubert Salwarowski to jeden z najbardziej utytułowanych pianistów młodego pokolenia i poważny konkurent Rafała Blechacza. Artysta poszedł pod prąd i na swojej pierwszej płycie nie gra Chopina, lecz Brahmsa. A płyta potwierdza, że... 96
  • Ciężka przeprawa 23 lip 2006 Truman Capote nie chciał, aby "Letnia przeprawa" ujrzała światło dzienne. Miał rację. Jego pierwsza minipowieść to banalna historia romansu dwojga nastolatków, niewiele różniąca się od przygód spod znaku Harlequina. Ona... 96
  • Jazzpospolita 23 lip 2006 Jazz staje się muzyką młodej polskiej klasy średniej 98
  • Suwnicowa z Hollywood 23 lip 2006 W zakłamanym eksportowym filmie Schlöndorffa o Annie Walentynowicz tylko gorzkie zakończenie jest prawdziwe 102
  • Górna półka - Bond pod kontrolą 23 lip 2006 Czy w filmowych opowieściach o przygodach Jamesa Bonda jest bodaj ziarno prawdy? Negatywna odpowiedź na to pytanie wydawała mi się oczywista do momentu, gdy przeczytałem pracę wrocławskiego historyka Sebastiana Michalaka, poświęconą... 103
  • Pazurem - Ścisk na cokołach 23 lip 2006 Toruński łabędź tylko pieczętuje to, co i tak rozlewa się po Polsce - na cokołach mości się już cała arka Noego 104
  • Ueorgan Ludu 23 lip 2006 Nr 29 (196) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 17 lipca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza PIŁKA NOŻNA Lew NOGOŁAMACZ Leo Beenhakker - nowy selekcjoner naszej reprezentacji - to po polsku Lew Nogołamacz albo też Nożny Najemnik. Na razie w... 105
  • Skibą w mur - Tłok na poboczu 23 lip 2006 Dziś odstawienie kogoś na boczny tor oznacza zrobienie go kandydatem na prezydenta Warszawy 106