Retroawangarda

Retroawangarda

Dodano:   /  Zmieniono: 
Nowi Dawni Mistrzowie wyprowadzają sztukę ze ślepej uliczki
Wystawa, wymyślona przez Donalda Kuspita, pierwotnie miała rozpocząć swe światowe tournée w Hiszpanii. Słynny amerykański krytyk sztuki odkrył jednak w Gdańsku Krzysztofa Izdebskiego, którego prace zrobiły na nim tak duże wrażenie, że ekspozycja "Nowi Dawni Mistrzowie" debiutuje w Polsce. Sprowadzenie ponad stu dzieł z ponad dwudziestu zakątków świata okazało się koszmarem logistycznym, któremu nie potrafiła sprostać nawet Lufthansa specjalizująca się w tego typu zadaniach. Ubezpieczenie obrazów, których wartość przekracza kilka milionów dolarów, również nie było łatwe. Ale zadziałały charyzma żony i muzy Izdebskiego Natalii Kruss, nazwisko Kuspita, wsparcie samych artystów i zaangażowanie szefów galerii.
Kuspit, parafrazując futurologa Francisa Fukuyamę, swoją ostatnią książkę zatytułował przewrotnie "Koniec sztuki" ("The End of Art"). Napisał w niej, że postmodernizm umarł. Zarówno książka, jak i zorganizowana przez niego wystawa "Kalifornijscy Nowi Dawni Mistrzowie" wywołały w krajach anglosaskich prawdziwą burzę. Kuspit był bowiem przez większą część życia zafascynowany odmianami sztuki konceptualnej.
Kilka lat temu czołowy brytyjski artysta Damien Hirst na imprezie dla VIP-ów w nowojorskiej galerii Mayfair zmontował instalację z petów, butelek po piwie i innych śmieci. Zachwycona szefowa galerii od ręki wyceniła ją na kilkaset tysięcy dolarów. Niestety, "bezcenne" dzieło tej samej nocy zostało wyrzucone przez niewtajemniczonego sprzątacza. Takie przykłady można mnożyć, bo widzowi trudno dziś nadążyć za kaprysami artystów i ich promotorów. Oczekuje on od sztuki nie tylko wstrząsu (zapewniają mu to na co dzień medialne newsy), lecz także doskonałego warsztatu. Prezentowani na wystawie artyści spełniają te warunki, dorównując swoim kunsztem dawnym mistrzom. Każde z prezentowanych dzieł zostało starannie wyselekcjonowane przez Kuspita, więc widz spotka tu sztukę pierwszorzędną, jak choćby obrazy Chestera Arnolda, Stevena Assaela, Krzysztofa Izdebskiego czy rzeźby Judy Fox i Roberta Grahama.
Do sytuacji, jaka przydarzyła się "dziełu" Hirsta, na pewno na tej wystawie nie dojdzie. Jedna ze sprzątaczek porządkująca sale wystawiennicze w pałacu Opatów, kiedy zobaczyła akwarele Josepha Raffaela, powiedziała, że czuje się, jakby pierwszy raz w życiu oglądała drzewa. Raffael jest mistrzem trudnej sztuki akwareli. Jego obraz "Iluminacje lata" to objawienie duchowości w naturze i udana próba pokazania w sposób realistyczny i jednocześnie abstrakcyjny niesamowitości życia i jego przemijania.
Obraz "Cockaigne" Vincent Desiderio malował 10 lat. Widać na nim stół i porozrzucane wokół chaotycznie książki o sztuce, otwarte na reprodukcjach znanych dzieł. Podobną technikę stosował niegdyś Chardin, ale tytuł pracy to aluzja do znanego obrazu Pietera Bruegla "Kraina lenistwa", co po francusku brzmi dość dwuznacznie: "Cocagne". U Bruegla w centrum znajduje się stół z resztkami jedzenia, a na podłodze śpią cztery osoby pochodzące z różnych klas społecznych, które zjadły zbyt dużo. Różnice między nimi wyrównały się dzięki przynależności do rodzaju ludzkiego.
James Joyce twierdził, że historia to koszmar, z którego może obudzić człowieka jedynie sztuka. "Historia sztuki" kalifornijskiego artysty Chestera Arnolda mówi raczej, że sama sztuka jest koszmarem, wirem, który wciąga jak czarna dziura. Artysta w ten sposób zadaje pytanie o jej sens, paradoksalnie tworząc arcydzieło. Steven Assael na swych połyskujących płótnach portretuje współczesną bohemę, przedstawicieli nowojorskiej "awangardowej" sceny klubowej. Na jednym z nich ("Amber Ray") widać perwersyjną, żeńską wersję Kupidyna. Assaelowskie użycie technik dawnych mistrzów do upamiętnienia współczesnych postaci najlepiej widać na obrazie "Dama z torebką" ("The Bag Twice Lady"), gdzie - wzorem flamandzkich mistrzów - zwykła kobieta niosąca plastikową torbę urasta do rangi heroiny. Prace Judy Fox, wykonane z terakoty i kazeiny lub marmuru i żywicy, są dowodem na to, że także Fidiasz doczekał się następców. Jej rzeźby to współczesne wersje postaci mitologicznych, które sprawiają wrażenie, jakby ciągle żyły wśród nas. Ich realizm jest oszałamiający - jak w wypadku "Maryi Dziewicy" ("Virgin Mary"). Z kolei akty rzeźbiarskie Roberta Grahama zostały wykonane z ginekologiczną dokładnością, ale z zachowaniem klasycznych póz. Graham zintegrował klasyczny ideał harmonijnie pięknej postaci - doskonałego pięknego ciała modelek - z modernistyczną dbałością o precyzję. Piękności Grahama można ponoć spotkać na plaży w kalifornijskiej Wenecji, gdzie artysta mieszka. Znać tu nawiązania do amerykańskiego kultu ciała i obsesji młodości. Krzysztofa Izdebskiego można z kolei nazwać Stańczykiem palety. Gdański malarz w alegoryczny sposób śmieje się z siebie i otaczającej go rzeczywistości. W "Sapientii", personifikacji mądrości, upozowanej na wzór fresku Michała Anioła z Sykstyny, daje prztyczka w nos całemu patriarchalnemu społeczeństwu. Na obrazie nie ma śladu palca bożego. Tu raczej kobieta czeka, aż Bóg obdarzy ją życiem. Z kolei w "Autoportrecie", jak na słynnym zdjęciu Einsteina, Izdebski pokazuje język, dając jasno do zrozumienia, co sądzi o sezonowych artystycznych modach i ich bezkrytycznych chwalcach. Izdebski, który antydatuje swoje prace o sto lat i podpisuje się, jak da Vinci, w lustrzanym odbiciu, organizując wernisaż wystawy w Gdańsku, sprawił, że po raz pierwszy od niepamiętnych czasów oczy kulturalnego świata zwrócone są w kierunku Polski.

Wystawa "Nowi Dawni Mistrzowie" w Muzeum Narodowym w Gdańsku będzie czynna do 15 lutego

WPROST EXTRA
Donald Kuspit, prof. historii sztuki i filozofii na uniwersytecie Stanowym Stony Brook w Nowym Jorku, jest uważany za jednego z najwybitniejszych krytyków sztuki w Stanach Zjednoczonych. Od lat publikuje swoje artykuły w tak prestiżowych magazynach, jak "Artforum" czy "Sculpture". Jest także autorem ponad 20 książek o sztuce, m.in. "The Cult of Avand Garde Artist" czy "The Dialectic of Decadence". Ostatnia jego książka "The End of Art" została przetłumaczona po raz pierwszy w Europie właśnie w Polsce.

Tygodnik "Wprost" i Muzeum Narodowe w Gdańsku zapraszają na promocję polskiego przekładu książki "Koniec sztuki" z udziałem autora Donalda B. Kuspita. Spotkanie poprowadzą Paweł Huelle i Łukasz Radwan (tygodnik "Wprost"). Promocja odbędzie się we wtorek, 21 listopada 2006 r. o godz. 18 w Muzeum Narodowym w Gdańsku przy ul. Toruńskiej 1.
Więcej możesz przeczytać w 47/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2006 (1249)

  • Na stronie - Ściernisko klasy lux15 gru 2006, 15:00Polska amerykanizacja widoczna jest najbardziejna poziomie lokalnym3
  • Skaner15 gru 2006, 15:00GLOBALNE BOŻE NARODZENIE Święta Bożego Narodzenia zaczynają się już w listopadzie. W wirze przedświątecznej gorączki zatraciły się nie tylko chrześcijańska Europa, USA i Ameryka Południowa, ale też niechrześcijańska Azja. Dziś...8
  • Sawka czatuje15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)12
  • Playback15 gru 2006, 15:00Marek Borowski, lider SDPL © M. Macierzyński/REPORTER16
  • Poczta15 gru 2006, 15:00REPUBLIKA ESBEKÓW Maciej Korkuć napisał w artykule "Republika esbeków" (nr 42), że Trybunał Konstytucyjny "salomonowo umorzył postępowanie pod pretekstem możliwości oceniania tylko przepisów istniejących, a nie...16
  • Ryba po polsku15 gru 2006, 15:00Niech się dzieci uczą, kiedy była bitwa pod Zamą, alewara im od wiedzy, czym zajmowali się ich dziadkowie17
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00W KRĘGACH WŁADZY JANUSZ KOCHANOWSKI określany jest ksywą Buckingham. Nawiązuje ona do jego przeszłości w Londynie, gdzie był konsulem. Ale arystokratyczne maniery rzecznika praw obywatelskich doprowadzają do szału tu i teraz....18
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00FAJNE WYBORY: WSZYSCY JE WYGRALI, przegrał tylko Lepper z Giertychem. A już najbardziej wygrał je Marek Borowski, który przegrał, ale wszyscy są zachwyceni, jak bardzo wygrał. Wygrał też Major, bo dostał więcej głosów niż...19
  • Wprost przeciwnie - Nic o nas bez nas15 gru 2006, 15:00W Unii Europejskiej weto jest uprawnionym instrumentem współdecydowania20
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)21
  • Dwuwładza15 gru 2006, 15:00Czy Polska straci na tym, że Kaczyński rządzi na górze, a Tusk na dole?22
  • Prawo i Stagnacja15 gru 2006, 15:00Politycy PiS wybijają się na niepodległość wobec prezesa Kaczyńskiego28
  • FOZZ bis15 gru 2006, 15:00Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego działał jeszcze przez pięć lat po jego formalnej likwidacji30
  • Służba układu15 gru 2006, 15:00Skopiowana kartoteka WSW prawdopodobnie trafiła do Moskwy36
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Geschäft non stop Niemiecki handel czeka rewolucja. Berliński senat postanowił, że stołeczne sklepy od grudnia będą mogły pracować 24 godziny na dobę, od poniedziałku do soboty, a w niedziele - od 13 do 20. Za przykładem...42
  • Giganty nowego świata15 gru 2006, 15:00Chiny, Indie i Brazylia wyzwały na pojedynek USA i Europę Zachodnią44
  • Przeprowadzka do Bukaresztu15 gru 2006, 15:00100 proc. zysku w dwa lata - tyle można zarobić, inwestując w nierucho-mości w Bułgarii i Rumunii54
  • Pluton egzekucyjny Gilowskiej15 gru 2006, 15:00Ministerstwo Finansów zlikwiduje sto tysięcy firm56
  • Friedman i łże-liberałowie15 gru 2006, 15:00Czy Zbigniew Ziobro został wyznawcą zmarłego właśnie Miltona Friedmana?58
  • Supersam15 gru 2006, 15:00 60
  • Samochód Roku 200715 gru 2006, 15:00W odbywającym się po raz 44. konkursie na samochód roku zwyciężył ford S-max. W jury zasiadało 58 dziennikarzy motoryzacyjnych z 22 europejskich krajów (w tym dwóch z Polski). Uroczyste wręczenie statuetki Car of the Year odbędzie się...60
  • Koci design15 gru 2006, 15:00Nie tylko ludzie doceniają oryginalne wzornictwo. Czworonogi też chcą się otaczać niebanalnie wyglądającymi przedmiotami użytku codziennego. Z takiego założenia wychodzi włoska firma Alessi, która może się poszczycić takimi ikonami...60
  • Śledzie są sexy15 gru 2006, 15:00Im węższy, tym lepszy. Przynajmniej jeśli chodzi o krawaty. W tym sezonie Versace czy Dior proponują nawet 4,5-centymetrowe "śledzie" z wełny, skóry i jedwabiu. Najdalej poszedł dom mody Givenchy - według niego, cała garderoba...60
  • Perfumy dla bezczelnych15 gru 2006, 15:00Hilary Swank jest twarzą nowego zapachu Guerlain - Insolence. Aktorka mówi, że zdecydowała się podpisać kontrakt, bo ulubionymi perfumami jej matki były Shalimar Guerlain. "Insolence" znaczy "bezczelność". Twórcy...60
  • Nigella pisze15 gru 2006, 15:00Trudno o drugą tak atrakcyjną gwiazdę kulinarną jak Nigella Lawson. I na nic zdadzą się jej tłumaczenia, że nigdy nie chciała zrobić ze swojego wyglądu atutu. "Nigella gryzie", pierwsza przetłumaczona na język polski...60
  • Szampan Jamesa Bonda15 gru 2006, 15:00Brut Special Cuvée, AOC champagne, Bollinger Importer: Centrum Wina, cena ok. 240 zł Wierność Bonda wobec szampańskiego domu Bollinger jest godna podziwu. "Casino Royale" to już dziesiąty film, w którym agent 007 raczy się...60
  • Dyktatura fryzjerów15 gru 2006, 15:00Pokaż swoją fryzurę, a powiem ci, kim jesteś62
  • Cała władza w ręce internautów15 gru 2006, 15:00Za trzy lata społecznościowy serwis internetowy MySpace będzie wart 15 mld dolarów68
  • Druga ziemia obiecana15 gru 2006, 15:00Apartamenty w dawnej fabryce Scheiblera zostały sprzedane dwa lata przed ukończeniem budowy72
  • Pazurem - Pisanka z historii15 gru 2006, 15:00Sienkiewicz to umiał tak nam pokolorować historię, że sto lat z hakiem nie możemy się po tym otrząsnąć76
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Pożywna padlina Bakterie żyjące na dnie morza nie czekają biernie na nikomu niepotrzebne resztki, lecz walczą o pokarm z większymi zwierzętami. Wykorzystują broń chemiczną, produkując substancje o odstraszającym zapachu. Naukowcy z...78
  • Seks lunatyków15 gru 2006, 15:00Lunatycy dopuszczają się gwałtów i zabójstw, a po przebudzeniu niczego nie pamiętają80
  • Szampon dojrzałości15 gru 2006, 15:00Kosmetyki mogą zawierać substancje powodujące zaburzenia płciowe i przedwczesne dojrzewanie dzieci!84
  • Kosmos zbrojeń15 gru 2006, 15:00Tarcza antyrakietowa to pierwszy krok do budowy na orbicie systemów wojskowych - radarów i wyrzutni rakietowych86
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Korona bezpieczeństwa W koronie przyozdobionej 3 tys. diamentów, w eskorcie kawalerii i armatnich salw brytyjska królowa Elżbieta II przybyła do parlamentu, by wygłosić doroczną mowę tronową. Monarchini przedstawiła nowy program rządu...88
  • Podgląd patriotyczny15 gru 2006, 15:00Ponura utopia Orwella właśnie się materializuje w demokratycznych państwach Zachodu92
  • Lewa noga Putina15 gru 2006, 15:00Inżynieria polityczna Kremla tworzy partie wydmuszki, które zaczynają się wymykać spod kontroli98
  • Zwycięzca zawsze ma rację15 gru 2006, 15:00Ukraina rozdarta między prorosyjską strategią premiera Janukowycza a proeuropejskimi obietnicami prezydenta Juszczenki102
  • Mydlana opera władzy15 gru 2006, 15:00Pół roku bez rządu okazało się ozdrowieńcze dla czeskiej gospodarki104
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00CD Robbie nabałaganił Siódmy krążek największej brytyjskiej gwiazdy pop to kolejny eksperyment. Poprzedni - "Intensive Care" - był artystyczną i komercyjną klapą. Nie pozostało więc nic innego, niż sięgnąć po sprawdzony...110
  • Niech żyje obciach!15 gru 2006, 15:00Polska muzyka pop nigdy nie miała się tak dobrze i dawno nie miała tak złej prasy. Ktoś się musi mylić - słuchacze albo krytycy114
  • Kod Leonarda15 gru 2006, 15:00Ojciec chrzestny poetyckiego nurtu współczesnej muzyki pop zdejmuje maskę118
  • Retroawangarda15 gru 2006, 15:00Nowi Dawni Mistrzowie wyprowadzają sztukę ze ślepej uliczki120
  • Wencel gordyjski - Miłość kontra idee15 gru 2006, 15:00Michel Houellebecq mimowolnie stał się grabarzem polskiej literatury122
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 47 (213) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 20 listopada 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza KOMISARZ ZAŚWIECIŁ PRZYKŁADEM W Warszawie w piątek zgasło światło. Jak ustalił poseł Jacek Kurski, awarię spowodowała PO w ramach kampanii...124
  • Wprost plus15 gru 2006, 15:00Szewach Weiss honoris causaProfesor Szewach Weiss, były ambasador Izraela w Warszawie, były przewodniczący Knesetu, komentator "Wprost", otrzyma tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. - To dla mnie ogromny zaszczyt,...125