Kod Leonarda

Kod Leonarda

Dodano:   /  Zmieniono: 
Ojciec chrzestny poetyckiego nurtu współczesnej muzyki pop zdejmuje maskę

Film "Leonard Kochen: I'm Your Man" wypełniają intymne zwierzenia artysty, refleksje o religiach i własniej twórczości
Jego utwory towarzyszyły tysiącom romantycznych wieczorów przy świecach i czerwonym winie oraz towarzyskich spotkań, w których dyskutowało się o muzyce, poezji czy zmianach, jakie przyniosły burzliwe lata kontestacji i rewolucji obyczajowej. Ale kariera 73-letniego dziś Leonarda Cohena obfitowała też w upadki. W połowie lat 80. akcje barda z Montrealu stały tak nisko, że szefowie wytwórni płytowej Columbia zdecydowali, iż jego kolejny album "Various Positions" ukaże się tylko na rynkach kanadyjskim, europejskim i japońskim. Dla artysty nagrywającego w Stanach Zjednoczonych - i całkiem jeszcze niedawno cieszącego się statusem wykonawcy kultowego - to musiał być dotkliwy cios. Dopiero ostatnio autor "Suzanne", "So Long Marianne", "Bird on the Wire" czy "Famous Blue Rain-coat" znowu znalazł się w centrum uwagi. Bynajmniej nie z powodu albumu "Dear Hea-ther" z 2004 r., który ukazał bezlitośnie, że niegdysiejszy słynny głęboki głos zamienił się w schrypnięty, bezradny półszept.

Z powodu kobiety
Nazwisko Cohena znalazło się znowu w nagłówkach prasowych jako ofiary jego długoletniej partnerki w życiu prywatnym i w interesach - Kelley Lynch. Korzystając z nieobecności Leonarda, doskonalącego się przez długie lata 90. w buddyzmie zen w klasztorze na górze Baldy w Kalifornii, zaradna pani Lynch tak skutecznie opiekowała się jego sprawami finansowymi, że figurujące pierwotnie na koncie mistrza 5 mln dolarów stopniało do 150 tys. dolarów. Dla mocno posuniętego już w latach, bo siedemdziesięcioletniego poszkodowanego oznaczało to perspektywę o wiele mniej luksusowej emerytury, niżby sobie życzył. Mimo korzystnego wyroku sądu szanse na odzyskanie pieniędzy są znikome. Może właśnie dlatego artysta, niechętny dotąd mediom, udzielił Lianie Lunson - australijskiej producentce - obszernego wywiadu dla realizowanego przez nią dokumentalnego filmu "Leonard Cohen: IŐm Your Man". Z ujmującą pokorą, ale i przewrotnością, opowiada w nim o swoich inspiracjach i doświadczeniach życiowych, o twórczości oraz bohaterach i bohaterkach swych najsłynniejszych ballad. O Suzanne i Marianne czy Janis Joplin z "Chelsea Hotel # 2" - jego najmniej dyskretnej i wzbudzającej niesmak relacji z nocy spędzonej z tragicznie zmarłą wokalistką. Ponieważ dominującymi motywami twórczości Cohena zawsze były seks i duchowość, nie brakuje w filmie zwierzeń intymnych ani refleksji o religiach. Poczesne miejsce zajmuje zarówno jego fascynacja buddyzmem, jak i "obciążający go dziedzicznie judaizm", jako że pochodzi z zamożnej, bardzo konserwatywnej rodziny żydowskiej o polskich i litewskich korzeniach. W filmie fragmenty wywiadu przeplatają się z materiałem koncertowym, zarejestrowanym w operze w Sydney, gdzie w styczniu 2005 r. odbył się koncert z udziałem m.in. Nicka CaveŐa, Jarvisa Cockera i AntonyŐego, którzy wykonują utwory swego idola.

Jesień patriarchy
To już jest niemal tradycja, że jakaś grupa wykonawców skrzykuje się, by wspólnie nagrać album z utworami Cohena. Wśród wielu tego typu inicjatyw szczególnie godne uwagi są "Tower of Songs" z udziałem Petera Gabriela, Bono, Stinga, Eltona Johna czy Tori Amos oraz "IŐm Your Fan", w której nagraniu uczestniczyli m.in. Nick Cave, The Pixies i R.E.M. Do ciekawostek należy "Cohen pa Norsk" - zarejestrowany przez wykonawców norweskich. W Polsce utwory Cohena wykonywali m.in. Jacek Kleyff i Maciej Zembaty, który też ma na koncie tłumaczenia poezji, tekstów piosenek i jednej z książek Cohena - "Ulubiona gra".
Imponująca jest ilość wersji najsłynniejszych utworów Cohena, nagranych przez innych artystów. "Suzanne" ma ich 124, "Bird on the Wire" - 74, a "Hallelujah" - 44. Wniosek jest jeden: obecny na rynku od 1967 r. Cohen stał się ojcem chrzestnym nurtu poetyckiego we współczesnej muzyce popularnej i guru wykonawców, określanych dziś mianem singer-songwriters.
Paradoks polega na tym, że choć do jego dziedzictwa przyznają się coraz to nowe pokolenia muzyków, młodsi słuchacze wcale nie są skłonni sięgać po inspirujące ich idoli oryginalne nagrania. Komercyjny sukces albumu "IŐm Your Man" z 1988 r. okazał się wyjątkiem potwierdzającym podejrzenie, że po płyty Cohena sięgają tylko ludzie, których młodość przypadła na lata 60. i 70. XX stulecia. Ale to w niczym nie zmienia faktu, że bez owej właściwej tylko Cohenowi magii w łączeniu poezji i muzyki, bez jego daru łączenia w utworach różnych tradycji muzycznych (amerykański folk, blues, muzyka żydowska, europejska poezja śpiewana spod znaku Brela), współczesna muzyka rozrywkowa byłaby uboższa.
Więcej możesz przeczytać w 47/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2006 (1249)

  • Na stronie - Ściernisko klasy lux 15 gru 2006, 15:00 Polska amerykanizacja widoczna jest najbardziejna poziomie lokalnym 3
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 GLOBALNE BOŻE NARODZENIE Święta Bożego Narodzenia zaczynają się już w listopadzie. W wirze przedświątecznej gorączki zatraciły się nie tylko chrześcijańska Europa, USA i Ameryka Południowa, ale też niechrześcijańska Azja. Dziś... 8
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 Marek Borowski, lider SDPL © M. Macierzyński/REPORTER 16
  • Poczta 15 gru 2006, 15:00 REPUBLIKA ESBEKÓW Maciej Korkuć napisał w artykule "Republika esbeków" (nr 42), że Trybunał Konstytucyjny "salomonowo umorzył postępowanie pod pretekstem możliwości oceniania tylko przepisów istniejących, a nie... 16
  • Ryba po polsku 15 gru 2006, 15:00 Niech się dzieci uczą, kiedy była bitwa pod Zamą, alewara im od wiedzy, czym zajmowali się ich dziadkowie 17
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 W KRĘGACH WŁADZY JANUSZ KOCHANOWSKI określany jest ksywą Buckingham. Nawiązuje ona do jego przeszłości w Londynie, gdzie był konsulem. Ale arystokratyczne maniery rzecznika praw obywatelskich doprowadzają do szału tu i teraz.... 18
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 FAJNE WYBORY: WSZYSCY JE WYGRALI, przegrał tylko Lepper z Giertychem. A już najbardziej wygrał je Marek Borowski, który przegrał, ale wszyscy są zachwyceni, jak bardzo wygrał. Wygrał też Major, bo dostał więcej głosów niż... 19
  • Wprost przeciwnie - Nic o nas bez nas 15 gru 2006, 15:00 W Unii Europejskiej weto jest uprawnionym instrumentem współdecydowania 20
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Dwuwładza 15 gru 2006, 15:00 Czy Polska straci na tym, że Kaczyński rządzi na górze, a Tusk na dole? 22
  • Prawo i Stagnacja 15 gru 2006, 15:00 Politycy PiS wybijają się na niepodległość wobec prezesa Kaczyńskiego 28
  • FOZZ bis 15 gru 2006, 15:00 Fundusz Obsługi Zadłużenia Zagranicznego działał jeszcze przez pięć lat po jego formalnej likwidacji 30
  • Służba układu 15 gru 2006, 15:00 Skopiowana kartoteka WSW prawdopodobnie trafiła do Moskwy 36
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00 Hossa Świat Geschäft non stop Niemiecki handel czeka rewolucja. Berliński senat postanowił, że stołeczne sklepy od grudnia będą mogły pracować 24 godziny na dobę, od poniedziałku do soboty, a w niedziele - od 13 do 20. Za przykładem... 42
  • Giganty nowego świata 15 gru 2006, 15:00 Chiny, Indie i Brazylia wyzwały na pojedynek USA i Europę Zachodnią 44
  • Przeprowadzka do Bukaresztu 15 gru 2006, 15:00 100 proc. zysku w dwa lata - tyle można zarobić, inwestując w nierucho-mości w Bułgarii i Rumunii 54
  • Pluton egzekucyjny Gilowskiej 15 gru 2006, 15:00 Ministerstwo Finansów zlikwiduje sto tysięcy firm 56
  • Friedman i łże-liberałowie 15 gru 2006, 15:00 Czy Zbigniew Ziobro został wyznawcą zmarłego właśnie Miltona Friedmana? 58
  • Supersam 15 gru 2006, 15:00   60
  • Samochód Roku 2007 15 gru 2006, 15:00 W odbywającym się po raz 44. konkursie na samochód roku zwyciężył ford S-max. W jury zasiadało 58 dziennikarzy motoryzacyjnych z 22 europejskich krajów (w tym dwóch z Polski). Uroczyste wręczenie statuetki Car of the Year odbędzie się... 60
  • Koci design 15 gru 2006, 15:00 Nie tylko ludzie doceniają oryginalne wzornictwo. Czworonogi też chcą się otaczać niebanalnie wyglądającymi przedmiotami użytku codziennego. Z takiego założenia wychodzi włoska firma Alessi, która może się poszczycić takimi ikonami... 60
  • Śledzie są sexy 15 gru 2006, 15:00 Im węższy, tym lepszy. Przynajmniej jeśli chodzi o krawaty. W tym sezonie Versace czy Dior proponują nawet 4,5-centymetrowe "śledzie" z wełny, skóry i jedwabiu. Najdalej poszedł dom mody Givenchy - według niego, cała garderoba... 60
  • Perfumy dla bezczelnych 15 gru 2006, 15:00 Hilary Swank jest twarzą nowego zapachu Guerlain - Insolence. Aktorka mówi, że zdecydowała się podpisać kontrakt, bo ulubionymi perfumami jej matki były Shalimar Guerlain. "Insolence" znaczy "bezczelność". Twórcy... 60
  • Nigella pisze 15 gru 2006, 15:00 Trudno o drugą tak atrakcyjną gwiazdę kulinarną jak Nigella Lawson. I na nic zdadzą się jej tłumaczenia, że nigdy nie chciała zrobić ze swojego wyglądu atutu. "Nigella gryzie", pierwsza przetłumaczona na język polski... 60
  • Szampan Jamesa Bonda 15 gru 2006, 15:00 Brut Special Cuvée, AOC champagne, Bollinger Importer: Centrum Wina, cena ok. 240 zł Wierność Bonda wobec szampańskiego domu Bollinger jest godna podziwu. "Casino Royale" to już dziesiąty film, w którym agent 007 raczy się... 60
  • Dyktatura fryzjerów 15 gru 2006, 15:00 Pokaż swoją fryzurę, a powiem ci, kim jesteś 62
  • Cała władza w ręce internautów 15 gru 2006, 15:00 Za trzy lata społecznościowy serwis internetowy MySpace będzie wart 15 mld dolarów 68
  • Druga ziemia obiecana 15 gru 2006, 15:00 Apartamenty w dawnej fabryce Scheiblera zostały sprzedane dwa lata przed ukończeniem budowy 72
  • Pazurem - Pisanka z historii 15 gru 2006, 15:00 Sienkiewicz to umiał tak nam pokolorować historię, że sto lat z hakiem nie możemy się po tym otrząsnąć 76
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00 Pożywna padlina Bakterie żyjące na dnie morza nie czekają biernie na nikomu niepotrzebne resztki, lecz walczą o pokarm z większymi zwierzętami. Wykorzystują broń chemiczną, produkując substancje o odstraszającym zapachu. Naukowcy z... 78
  • Seks lunatyków 15 gru 2006, 15:00 Lunatycy dopuszczają się gwałtów i zabójstw, a po przebudzeniu niczego nie pamiętają 80
  • Szampon dojrzałości 15 gru 2006, 15:00 Kosmetyki mogą zawierać substancje powodujące zaburzenia płciowe i przedwczesne dojrzewanie dzieci! 84
  • Kosmos zbrojeń 15 gru 2006, 15:00 Tarcza antyrakietowa to pierwszy krok do budowy na orbicie systemów wojskowych - radarów i wyrzutni rakietowych 86
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00 Korona bezpieczeństwa W koronie przyozdobionej 3 tys. diamentów, w eskorcie kawalerii i armatnich salw brytyjska królowa Elżbieta II przybyła do parlamentu, by wygłosić doroczną mowę tronową. Monarchini przedstawiła nowy program rządu... 88
  • Podgląd patriotyczny 15 gru 2006, 15:00 Ponura utopia Orwella właśnie się materializuje w demokratycznych państwach Zachodu 92
  • Lewa noga Putina 15 gru 2006, 15:00 Inżynieria polityczna Kremla tworzy partie wydmuszki, które zaczynają się wymykać spod kontroli 98
  • Zwycięzca zawsze ma rację 15 gru 2006, 15:00 Ukraina rozdarta między prorosyjską strategią premiera Janukowycza a proeuropejskimi obietnicami prezydenta Juszczenki 102
  • Mydlana opera władzy 15 gru 2006, 15:00 Pół roku bez rządu okazało się ozdrowieńcze dla czeskiej gospodarki 104
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 CD Robbie nabałaganił Siódmy krążek największej brytyjskiej gwiazdy pop to kolejny eksperyment. Poprzedni - "Intensive Care" - był artystyczną i komercyjną klapą. Nie pozostało więc nic innego, niż sięgnąć po sprawdzony... 110
  • Niech żyje obciach! 15 gru 2006, 15:00 Polska muzyka pop nigdy nie miała się tak dobrze i dawno nie miała tak złej prasy. Ktoś się musi mylić - słuchacze albo krytycy 114
  • Kod Leonarda 15 gru 2006, 15:00 Ojciec chrzestny poetyckiego nurtu współczesnej muzyki pop zdejmuje maskę 118
  • Retroawangarda 15 gru 2006, 15:00 Nowi Dawni Mistrzowie wyprowadzają sztukę ze ślepej uliczki 120
  • Wencel gordyjski - Miłość kontra idee 15 gru 2006, 15:00 Michel Houellebecq mimowolnie stał się grabarzem polskiej literatury 122
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 47 (213) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 20 listopada 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza KOMISARZ ZAŚWIECIŁ PRZYKŁADEM W Warszawie w piątek zgasło światło. Jak ustalił poseł Jacek Kurski, awarię spowodowała PO w ramach kampanii... 124
  • Wprost plus 15 gru 2006, 15:00 Szewach Weiss honoris causaProfesor Szewach Weiss, były ambasador Izraela w Warszawie, były przewodniczący Knesetu, komentator "Wprost", otrzyma tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego. - To dla mnie ogromny zaszczyt,... 125