Umrzeć na Marsie

Umrzeć na Marsie

Już za dwa lata na Czerwoną Planetę poleci pierwszy prywatny statek kosmiczny.

Wamerykańskich filmach opowiadających o próbach kolonizacji Marsa astronauci łączą się z Houston, centrum kosmicznym rządowej agencji NASA, które czuwa nad przebiegiem lotu. Niewykluczone jednak, że w przyszłości lotem na Marsa pokieruje prywatna firma, a astronauci będą rozmawiać z kontrolerami z Florydy lub Brownsville w Teksasie, skąd startują rakiety SpaceX. To firma należąca do amerykańskiego miliardera Elona Muska, specjalizująca się w lotach kosmicznych. Informacja o planowanej na 2018 r. bezzałogowej misji badawczej na Marsa, firmowanej przez SpaceX, pojawiła się na Twitterze. Według informatorów Fox News pierwsza podróż prywatnego lądownika na Czerwoną Planetę ma podpowiedzieć inżynierom SpaceX, jak zaprojektować technologię, która umożliwi transport zaopatrzenia i mieszkalnej bazy. Bo, jak przyznał sam Elon Musk w rozmowie z autorem jego biografii Ashlee Vance’em, celem Space X jest kolonizacja Czerwonej Planety. „Chciałbym umrzeć na Marsie ze świadomością, że ludzkość jest na drodze do zbudowania samowystarczalnej cywilizacji na innej planecie – mówi w książce Vance’a 45-letni Musk.

Ryzyk fizyk

Choć największe sukcesy Musk osiągnął w biznesie, z wykształcenia jest fizykiem. Do tworzenia SpaceX zabrał się więc metodycznie. Postanowił zaprojektować rakiety, które będą wracać z kosmosu na Ziemię. W kwietniu ub.r. jedna z jego rakiet, Falcon 9, powracająca z orbity, wylądowała bezpiecznie na platformie na morzu. SpaceX udało się też podpisać z NASA miliardową umowę na zaopatrywanie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. W przyszłym roku ma też ruszyć program SpaceX i NASA dowożenia astronautów na orbitę. Dziś SpaceX wysyła w kosmos rakiety co najmniej raz w miesiącu. Firma testuje też Dragona V2, który poleci najprawdopodobniej jako bezzałogowa sonda na Marsa w 2018 r., choć ma też kiedyś przewozić astronautów. A szansa na marsjański lot bezzałogowej sondy SpaceX pojawiła się już w ub.r., gdy naukowcy z NASA zastanawiali się nad możliwością wykorzystania Red Dragona, rakiety z firmy Muska, do odebrania próbek pobranych przez łazik Mars 2020 należący do NASA i przetransportowania ich na Ziemię. Niestety, nic z tego nie wyszło. Na użytek podróży na Marsa Musk ma już biznesplan. Jego zdaniem koszt wypraw na Czerwoną Planetę trzeba tak skalkulować, żeby nie przekraczał 1 mln dolarów na osobę, a najlepiej gdyby wynosił 500 tys., dopiero wtedy osiedlenie się na Marsie będzie możliwe. Takie „tanie loty” na Marsa i z powrotem miałyby funkcjonować w ramach tworzonego przez SpaceX „Mars Colonial Transporter”, o czym Musk wspominał pod koniec ub.r. SpaceX pracuje nad kolejną rakietą, Falconem Heavy, która byłaby zdolna do przewożenia ludzi i ładunków poza orbitę okołoziemską. Czy także na Marsa? W każdym razie NASA nie czeka, aż prześcignie ją konkurencja. Zapowiedziała, że pierwszych astronautów wyśle na Marsa w 2030 r.

Nie ma życia na marsie

Dlaczego właśnie Mars? Warunki panujące na Czerwonej Planecie są najbardziej zbliżone do ziemskich: maksymalne temperatury dochodzą tam do kilkunastu stopni powyżej zera, a doba jest zaledwie o kilkadziesiąt minut dłuższa od ziemskiej. Problemów jest jednak na tyle dużo – np. brak tlenu i brak silnego pola magnetycznego, przez co na Marsie jest się narażonym na bombardowanie cząstkami wiatru słonecznego – że naukowcy powątpiewają w zapowiedzi wysłania marsjańskiej załogi w tak krótkim czasie. – Między udanymi lotami na niską orbitę okołoziemską a udanym załogowym lotem na Marsa istnieje prawdziwa przepaść – tłumaczy dr Wojciech Borczyk z Instytutu Obserwatorium Astronomiczne UAM w Poznaniu. I podkreśla: – W przypadku lotu załogowego stawką jest przecież życie astronautów. Jakie na nich czekają zagrożenia? – Nie wiemy, jak organizm człowieka zniesie długotrwały wpływ promieniowania kosmicznego, szczególnie silnego podczas rozbłysków słonecznych. Nie mamy też do końca rozwiązanego problemu zapewnienia załodze pełnowartościowego pożywienia i tlenu na cały czas trwania misji. Konieczne więc będzie wytwarzanie ich w obiegu zamkniętym, a symulacje takiego obiegu nie są do końca zadowalające – przekonuje dr Borczyk. Lot na Marsa będzie trwać wiele miesięcy (średni dystans między Ziemią a Marsem to 225 mln km), a kiedy już tam dotrzemy, nie da się wrócić w każdej chwili. Droga powrotna na Ziemię może się odbywać tylko w ściśle określonych momentach, w obrębie tzw. okien startowych, przypadających co wiele miesięcy. – Nadal nie wiemy, jak astronauci zniosą tak długie przebywanie w warunkach mikrograwitacji: w trakcie lotu panuje zerowa grawitacja, a na powierzchni Marsa trzykrotnie mniejsze niż na Ziemi przyspieszenie grawitacyjne – tłumaczy dr Borczyk. – Istotne mogą się też okazać problemy natury psychologicznej, wynikające z długotrwałej izolacji od świata i zamknięcia załogi w bardzo małej przestrzeni. Najdłużej do tej pory wytrzymał w kosmosie amerykański astronauta Scott Kelly, który spędził na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej rok. Przy okazji przeprowadził tam wiele eksperymentów związanych np. z pogarszającym się w czasie podróży kosmicznej wzrokiem i zmniejszającą się wagą kości i mięśni.

Dożywocie w kosmosie

Według dr. Borczyka najłatwiejszy do zrealizowania byłby bezzałogowy lot na Marsa bez lądowania, ale z wejściem na orbitę wokół tej planety. Dlaczego? Bo wymaga znacznie mniejszej ilości paliwa i pozwala na dość łatwy powrót na Ziemię. Z kolei start z powierzchni Marsa pochłonie o wiele więcej paliwa niż na przykład start z Księżyca, a to ze względu na dwukrotnie większą tzw. prędkość ucieczki z Marsa (minimalna pionowa prędkość startowa, jaką musi mieć obiekt, aby mógł opuścić pole grawitacyjne danego ciała niebieskiego) niż z Księżyca (2,4 km/s dla Księżyca, 11,2 km/s dla Ziemi). Jeśli więc Elon Musk myśli o lataniu w tę i z powrotem na Marsa, musi tam wcześniej dostarczyć spore ilości paliwa. A czy można już dziś marzyć, tak jak Musk, o kolonizacji Marsa? – „Terraformizacja” Marsa, czyli przekształcenie jego powierzchni i atmosfery w taki sposób, żeby umożliwić tam życie człowieka przy obecnych możliwościach technologicznych jest czystym science fiction – przekonuje dr Borczyk. – W tej chwili rozmawiamy o dożywotnim zamykaniu załogi w hermetycznym, stosunkowo niewielkim pomieszczeniu, ze świadomością, że jakakolwiek poważniejsza awaria lub nawet choroba oznacza dla nich wyrok śmierci – podsumowuje dr Borczyk. Te zastrzeżenia nie zniechęcają jednak zarówno wizjonerów, jak i zwykłych pasjonatów kosmosu. Mateusz Józefowicz, prezes Mars Society Polska, polskiego oddziału międzynarodowego stowarzyszenia skupiającego entuzjastów podróży na Marsa, uważa, iż wyprawa powinna się stać projektem całej ludzkości. – Musimy mieć polisę ubezpieczeniową. Jeśli warunki na Ziemi staną się nieznośne, trzeba mieć w perspektywie dekad czy stuleci alternatywę – przekonuje. Jego zdaniem Polska też powinna mieć w tym udział. – Wprawdzie polscy naukowcy od wielu lat, jeszcze przed dołączeniem do ESA w 2012 r. (Europejska Agencja Kosmiczna), uczestniczą w badaniach Marsa, a polskie urządzenia już latały na misjach międzynarodowych [patrz ramka], ale nadal nie mamy własnej astronautyki załogowej – mówi Józefowicz. I dodaje: – Technologia kosmiczna i idea wysłania Polaka w kosmos jest na tyle przekonująca, że pozwoli pokonywać podziały. Trzeba tylko zacząć od stworzenia atrakcyjnego programu badawczego dla następcy gen. Hermaszewskiego [patrz ramka], który przyniesie korzyść konkretnej gałęzi przemysłu. Inaczej nikt nie wpuści nas na pokład.

Okładka tygodnika WPROST: 23/2016
Więcej możesz przeczytać w 23/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2016 (1739)

  • Dwie Europy 5 cze 2016, 20:00 Na pozór nic bardziej absurdalnego niż spór o być albo nie być w Unii Europejskiej. Rząd powtarza, że miejsce Polski jest w Europie a opozycja, że nie pozwoli na wyjście z Europy. Niby mówią to samo, a dzieli ich wszystko. Dwie diametralnie różne postawy, różne rozumienie... 3
  • Wykształcony jak Polak 5 cze 2016, 20:00 Polska wykonała edukacyjny skok. W ciągu kilkunastu lat odsetek osób w wieku 25-34 lata z wyższym wykształceniem się potroił. W 2000 r. dyplomem wyższej uczelni mogło pochwalić się 14 proc. osób w tej grupie wiekowej, w 2014 r. już 42... 8
  • PiS chce zmieniać ordynację, politycy Kukiz’15 się sprzeciwiają 5 cze 2016, 20:00 Będziemy zmieniali system wyborczy w dwóch turach. Najpierw zajmiemy się przejrzystością głosowania w lokalach wyborczych. A w drugiej turze wprowadzimy do Sejmu projekt o ordynacji mieszanej – mówi osoba z otoczenia Jarosława Kaczyńskiego 10
  • Trzecia ręka pierwszej damy i inne mroczne zagadki 5 cze 2016, 20:00 Zdarzyło się jutro 14
  • Chybotliwa platforma 5 cze 2016, 20:00 Klub Platformy Obywatelskiej. Grzegorz Schetyna zaczyna przemawiać: – Chcecie koalicji z KOD? To połowy z was nie będzie. Bo połowę jedynek na listach oddamy Kijowskiemu i jego ludziom. Ten argument przekonał większość zgromadzonych na... 17
  • Nie ma pęknięcia między KOD a PO 5 cze 2016, 20:00 Różnica między KOD a działaczami partyjnymi jest taka, że zabiegają o poparcie, a my nie musimy tego robić - mówi "Wprost" Mateusz Kijowski, lider KOD. 19
  • Radziwiłł na białym froncie 6 cze 2016, 15:22 Po sześciu miesiącach kierowania Ministerstwem Zdrowia Konstanty Radziwiłł nie może się pochwalić szczególnymi osiągnięciami. Mało tego, coraz więcej problemów wali mu się na głowę. Ten najbardziej palący to strajkujące pielęgniarki z Centrum Zdrowia Dziecka. A nic tak nie... 20
  • Ile zarabia pielęgniarka 5 cze 2016, 20:00 Niebotyczne zarobki pielęgniarek, o których mówi minister zdrowia, nie są w Polsce możliwe, nawet w szpitalach prywatnych. Ale i tak pracodawców prywatnych i publicznych dzieli ogromna przepaść. 23
  • Gawronik może się wywinąć 5 cze 2016, 20:00 Najważniejszy świadek prokuratury, któremu Aleksander Gawronik miał opisywać szczegóły torturowania i zamordowania dziennikarza Jarosława Ziętary, zniknął z Polski. Z ustaleń „Wprost” wynika, że uciekł za granicę, ponieważ obawiał się zemsty gangsterów. O jego bezpieczeństwo... 26
  • Polacy chcą Matki 5 cze 2016, 20:00 W poprzednim „Wprost” przeczytałem znakomity felieton p. Tomasza Pułróla, świetny wywiad z p. Robertem Gwiazdowskim, całkiem niezły ze mną (redagował go komputer; zwrot „Ateny, I Rzeczpospolita” został dwakroć przerobiony na „Ateny i Rzeczpospolita”...) – i dwa wywiady p.... 29
  • Doniesienia po audycie 5 cze 2016, 20:00 Niegospodarność i marnotrawstwo – tak ministrowie PiS określili rządy poprzedników, prezentując w Sejmie audyt. Zapowiedzieli też lawinę doniesień do prokuratury. Tymczasem, jak ustalił tygodnik „Wprost”, większość ministrów zrezygnowała z wysyłania takich wniosków. Te zaś,... 30
  • Być jak Robert Lewandowski 5 cze 2016, 20:00 Polscy spece od piłki nożnej wypościli go z rak, bo talent obecnego króla strzelców Bundesligi przerósł ich wyobraźnię. 34
  • "Robert to wyspa, wokół której inni piłkarze tylko krążą" 11 cze 2016, 19:22 Polscy spece od piłki nożnej wypuścili go z rak, bo talent obecnego króla strzelców Bundesligi przeródł ich wyobrażenia 34
  • Mamy gen zwycięzców 5 cze 2016, 20:00 Wiele osób upatruje w nas czarnego konia turnieju. I ja też wierzę, że możemy zaskoczyć wielu kibiców – mówi Kamil Grosicki, piłkarz reprezentacji Polski. 38
  • Kamil Grosicki: Wielu upatruje w Polakach czarnego konia turnieju 12 cze 2016, 9:16 - Wiele osob upatruje nas czarnego konia turnieju. i ja też wierzę, że możemy zaskoczyć wielu kibiców - powiedział Kamil Grosicki, reprezentant Polski. 38
  • Gorąca piłka – młode drużyny 5 cze 2016, 20:00 Polscy kibicie wierzą, że w finale zagrają biało-czerwoni. Do grupy faworytów zalicza się jednak raczej Francuzów, Niemców czy Hiszpanów. Nas interesują jeszcze grupowi rywale – Ukraina i Irlandia Północna. 40
  • Song o piłce 5 cze 2016, 20:00 Euro 2016 lada dzień, a żadna piosenka nie podrywa polskich piłkarzy do boju. Czy możliwe są jeszcze melodie podrywające całe stadiony? 42
  • Miliarder z wizją światowych targów w Warszawie 5 cze 2016, 20:00 Targi zawsze były instrumentem dla rozwoju gospodarki i stawały się impulsem do osiedlania się wokół nich rzemieślników, kupców, usługodawców. A to budowało miasta. Pierwsze polskie targi odbyły się w Warszawie w 1821 r. 44
  • Pomoc dla młodych 5 cze 2016, 20:00 Bezrobocie wśród młodych osób to problem nie tylko ekonomiczny, ale przede wszystkim społeczny. W jego rozwiązaniu mogą pomóc specjalne programy finansowane z Funduszy Europejskich. 45
  • Prostytucja po męsku 5 cze 2016, 20:00 Układ wydawał mu się idealny – seks z zadbanymi kobietami, z którymi nawet bez zapłaty chętnie poszedłby do łóżka, a w nagrodę niemałe pieniądze i pobyty w drogich hotelach. Ale za ten pozornie piękny świat zapłacił wysoką cenę. Zaczął ćpać – mówi „Wprost” Michał Pozdał,... 46
  • Siedem kroków do wyjścia z długów 5 cze 2016, 20:00 Jak wyjść z psychologicznej pułapki zadłużenia? Eksperci nie kryją: to długa i trudna droga, ale nikt za nas jej nie pokona. 50
  • Rząd podstawia nogę polskim firmom 5 cze 2016, 20:00 Blisko 800 tys. Ukraińców ratuje polskie firmy, zapewniając stałą siłę roboczą. Resort rodziny i pracy chce od stycznia 2017 r. ograniczyć te zezwolenia, wierząc, że miejsce Ukraińców zajmą Polacy. Ale pewniejsze jest, że pracę stracą jedni i drudzy. Na temat projektu w... 52
  • Mniej pielgrzymów 5 cze 2016, 20:00 Dwukrotnie, gdy pracowałam w „Rzeczpospolitej”, relacjonowałam Światowe Dni Młodzieży. Po raz pierwszy, kiedy odbywały się w 1991 r. w Częstochowie, i drugi raz – w Kolonii w 2005 r. Te dwa spotkania różniło wiele Nie tylko osoba papieża: w Częstochowie był pełen energi Jan... 55
  • Jak się ogrywa Gazprom? 5 cze 2016, 20:00 Za kilka lat po raz pierwszy w historii będziemy mogli powiedzieć Rosjanom: ,,Do swidania!”. W 2022 r. Polska może urwać się z gazowej smyczy Gazpromu. 58
  • Plany teoretyczne nie zawsze stają się praktyczne 5 cze 2016, 20:00 Najwiekszym ryzykiem dla planu Morawieckiego jest efektywnosc administracji publicznej 62
  • Skok na kasę czy krok w dobrym kierunku 5 cze 2016, 20:00 Rząd chce stworzyć jeden duży fundusz emerytalny, do którego przeniesione zostałyby aktywa wszystkich 12 OFE. Fundusz – jak wynika z nieoficjalnych informacji – byłby pod zarządem instytucji kontrolowanej przez Skarb Państwa. Zapytaliśmy dwójki ekonomistów, co sądzą o tym... 64
  • Churchill z plastiku 5 cze 2016, 20:00 Hossa Bessa 66
  • Francuska choroba 5 cze 2016, 20:00 Na kilka dni przed rozpoczęciem Euro 2016 postkomunistyczne związki zawodowe wywołały we Francji chaos, który sparaliżował kraj 68
  • Trump – ostatnia nadzieja Putina 5 cze 2016, 20:00 Nie da się już zaklinać rzeczywistości twierdzeniem, że Trump nie ma szans na elekcję. W USA kandydat republikanów jest faworytem, i to właśnie na niego stawiają Rosjanie. 71
  • Lewoskrętni 5 cze 2016, 20:00 Europa zmaga się z prawicowym populizmem, a tymczasem na Półwyspie Iberyjskim wyborcy ukochali sobie lewicę w jej najbardziej radykalnych odmianach. 74
  • Co dają nam grzyby? 5 cze 2016, 20:00 Grzyby w polskiej kuchni goszczą od wieków – dodają niepowtarzalnego smaku każdej potrawie. Ale czy smak to jedyna ich wartość? 77
  • Magia i miecze na wielkim ekranie 5 cze 2016, 20:00 Od premiery „Władcy pierścieni” mijają kolejne lata i jak dotąd żadna produkcja fantasy nie potrafiła swym rozmachem i treścią dorównać wizji Petera Jacksona. Czy „Warcraft: Początek” wreszcie to zmieni? 78
  • Diabelskie akordy ludzkiego mózgu 5 cze 2016, 20:00 Choroba czy uraz może nas zmienić w sposób diametralny. Ludzie, którzy mieli wypadki samochodowe albo doznali poważnych kontuzji, mają tak poważne uszkodzenia mózgu, że stają się innymi ludźmi – mówi „Wprost” Tess Gerritsen, najpopularniejsza na świecie autorka thrillerów... 81
  • Bitwa bitew i jej ciąg dalszy 5 cze 2016, 20:00 Verdun to symbol bezsensownej rzezi, w której setki tysięcy ludzi cierpiały z powodu fatalnego dowodzenia i przeświadczenia o własnej potędze. Czy dziś przywódcy UE nie powielają tamtych błędów? 84
  • Bułgarska fatamorgana 5 cze 2016, 20:00 Chłopak z łódzkich Bałut niespodziewanie nawet dla siebie wszedł w międzynarodową mafię. 87
  • Umrzeć na Marsie 5 cze 2016, 20:00 Już za dwa lata na Czerwoną Planetę poleci pierwszy prywatny statek kosmiczny. 90
  • Wariat i butelka z kwasem 5 cze 2016, 20:00 Krivoklat” to opowieść o człowieku, którego cała Europa, a szczególnie rodzinna Austria, zna jako „kwasowego wandala” 92
  • McCartney wybiera z McCartneya 5 cze 2016, 20:00 Wydanie antologii własnej twórczości łatwe nie jest. Zwłaszcza w przypadku artysty, którego solowa kariera (niewątpliwie imponująca – kilkadziesiąt płyt, nieskończenie wiele przebojów i wręcz ikoniczny status) i tak nigdy nie dogoni... 93
  • SUV też może wcisnąć w fotel 5 cze 2016, 20:00 Jezdzacy komputer, czyli jeden z najnowoczesniejszych samochodów na rynku 96
  • Na początku było zdjęcie 5 cze 2016, 20:00 Na tak nasyconym rynku, jakim jest rynek smartfonów, naprawde trudno cos wymyslic, by zaskoczyc konsumenta 97
  • Gra w wyższej lidze 5 cze 2016, 20:00 Deklaracja Naimskiego oznacza zerwanie jednego z ostatnich wiezów kolonialnych miedzy Moskwą i Warszawą 98

ZKDP - Nakład kontrolowany