Plemiona Europy

Plemiona Europy

Unia Europejska próbuje demonstrować jedność w obliczu kryzysu. Żadne wspólne zdjęcia czy deklaracje nie zmienią tego, że UE podzieliła się na grupy, którym trudno znaleźć wspólny język.

W beztroskich czasach sprzed Brexitu unijne szczyty były idealną okazją do demonstrowania jedności Europy. Większość spornych zagadnień negocjowano jeszcze przed spotkaniem liderów, którym zostawiano akurat tyle manewru, żeby mogli zademonstrować opinii publicznej, jak dzielnie starają się o budowę wspólnego europejskiego domu. Zdarzały się spięcia, a nawet awantury, ale ostatecznie panie i panowie stawali zgodnie do wspólnego zdjęcia i rozjeżdżali się do swoich stolic, gdzie każdy osobno mianował się ojcem bądź matką wypracowanego na szczycie kompromisu. Te czasy jednak bezpowrotnie się skończyły. Co prawda liderzy, którzy w miniony piątek zjechali na szczyt do Bratysławy, wiele mówili o tym, co łączy, a nie dzieli członków UE, ale nikt już nie rywalizował o tytuł króla kompromisu. Przywódcy zastanawiali się, czy Unia przetrwa kolejną dekadę, a także jak długo przetrwają oni sami. Prezydent Francji oraz kanclerz Niemiec nie mogą być pewni swojej posady. Wedle najnowszych sondaży ani Franćoise Hollande, ani żaden inny kandydat socjalistów nie ma w przyszłorocznych wyborach prezydenckich szans na dostanie się do drugiej tury.

Los Angeli Merkel jest niepewny, bo jej partia notuje kolejne klęski w wyborach regionalnych, które źle wróżą wynikowi wyborów do Bundestagu w 2017 r. Problemy mają także inne kraje starej Unii. Hiszpania od pół roku nie może sformować rządu, a Włochom grożą przedterminowe wybory, jeśli premier Matteo Renzi przegra ważne dla niego referendum w sprawie reform politycznych w kraju. Stabilną pozycję mają tylko sceptyczni wobec Europy w obecnym kształcie liderzy Polski i Węgier, ale ich punkt widzenia na wiele problemów jeży włos na głowie urzędnikom w Brukseli. Wszystko to paraliżuje Unię, zredukowaną obecnie do roli areny wyborczej, na której każdy próbuje udowodnić wyborcom w swoich krajach, że jest lepszy od rosnącej w siłę konkurencji. To jeden z podstawowych powodów, dla których szczyt w Bratysławie okazał się w dużej mierze PR-ową zagrywką na najwyższym szczeblu. Ojców kompromisu zastępują plemienne grupy, z trudem starające się znaleźć wspólny mianownik do współpracy.

Plemię skrupulantów

Przewodzą im Niemcy, wspierani przez kraje Beneluksu i Skandynawię. Wszyscy oni skrupulatnie przestrzegają traktatowych zapisów, na których oparta jest UE, i poważnie traktują dyscyplinę budżetową i gospodarczy racjonalizm, a także względną tolerancję wobec imigrantów. Względną, bo niepodważalny do niedawna dogmat o konieczności otwierania się na imigrację padł pod uderzeniem fali przybyszów z Bliskiego Wschodu. Dziś, niezależnie od publicznych deklaracji, państwa te na różne sposoby same wycofują się z dotychczasowego kursu. Szwecja i Dania już dawno pozamykały swoje granice dla imigracji. Błędy swojej polityki dostrzega i ogłasza publicznie Angela Merkel, naciskana przez własną partię, tracącą wpływy na rzecz antyimigranckich populistów z AfD. Nawet Sigmar Gabriel, wicekanclerz i lider programowo przyjaźnie nastawionych do imigrantów socjalistów, przyznał, że potrzebne są limity przyjęć imigrantów w Niemczech. Grupa ta jest jednak zgodna w przywiązaniu do wspólnego rynku, opartego na wolnej konkurencji i żelaznej dyscyplinie finansowej. Jeszcze niedawno przewodząca plemieniu skrupulantów Angela Merkel była bliska narzuceniu swojej koncepcji całej Unii. Poligonem do wprowadzenia takiej koncepcji okazała się bankrutująca Grecja, której Berlin narzucił drakońskie oszczędności, mające wyciągnąć kraj z zapaści. Wprowadzenie podobnych, choć nieco łagodniejszych regulacji wyperswadowano także Włochom, Hiszpanom i Portugalczykom. Ci jednak nie przełknęli tej gorzkiej pigułki całkiem bezboleśnie, tworząc w opozycji do zdominowanego przez Niemców plemienia skrupulantów własny sojusz.

Plemię utracjuszy

Ta grupa zaczęła krystalizować się dopiero niedawno, a za jej formalne narodziny można uznać spotkanie w Atenach w początkach września, na którym zebrali się bankruci lub kandydaci na bankrutów z regionu śródziemnomorskiego. – Teraz jest nas wielu, możemy stać się utrapieniem – ogłosił po powrocie z Aten włoski premier Matteo Renzi. Gospodarzem spotkania był największy europejski bankrut, premier Grecji Alexis Tsipras, którego odwiedzili liderzy upadłego już jakiś czas temu Cypru i Portugalii, a także stojący w poczekalni do tego bolesnego przeżycia przywódcy Hiszpanii, Włoch i Francji, z maleńką Maltą w roli wisienki na torcie. W przeciwieństwie do skrupulantów, którzy od lat nadawali ton europejskiej polityce, Południe było dotąd niezorganizowaną grupą państw, połączonych tymi samymi problemami ekonomicznymi i tą samą chęcią poluzowania wymuszanych przez Północ progów zadłużenia w UE. – Musimy kolektywnie ustalić, czy jesteśmy Unią Europejską, czy Unią Niemiecką – grzmiał w Atenach premier Tsipras, zmuszając niemieckiego ministra finansów Wolfganga Schäublego do riposty: – Z zebrań lewaków zwykle nie wynika nic mądrego. Dla europejskiej jedności szczególnie bolesna musi być obecność w tym towarzystwie Francji, która od lat stanowiła wraz z Niemcami podporę europejskiej integracji. Jednak teraz francusko- -niemiecka lokomotywa już nie ciągnie Europy z taką siłą. Francję coraz bardziej boli polityka oszczędnościowa, narzucana w Europie przez Niemcy. Z jej powodu francuscy socjaliści, znani dotąd ze szczodrego rozdawania publicznych pieniędzy, tracą społeczne poparcie, zwracając się do grup opozycyjnych wobec Niemiec.

Plemię ksenofobów

Tak przynajmniej widzą Grupę Wyszehradzką, składającą się z Polski, Czech, Węgier i Słowacji, stojący na straży europejskich wartości partnerzy z zachodniej Europy. Rzecznikiem tych ostatnich stał się w ubiegłym tygodniu luksemburski socjalista i szef dyplomacji tego kraju Jean Asselborn, który powiedział, że za traktowanie uchodźców Węgry należałoby wyrzucić z UE. Nie najlepiej świadczy to o atmosferze panującej w Unii, nic więc dziwnego, że szef węgierskiej dyplomacji Péter Szijjártó odparował: – Pan Asselborn to frustrat i arogant, już dawno opuścił szeregi polityków, których można brać poważnie. Łatka ksenofobów, choć pewnie krzywdząca, jest o tyle trafna, że głównym spoiwem łączącym Grupę Wyszehradzką jest właśnie niechęć do przyjmowania imigrantów, za co zresztą państwa regionu ostro w UE obrywają, nie tylko od ministra Asselborna. Kryzys imigracyjny to politycznie nośny temat, na którym niezależnie od istotnych różnic między poszczególnymi krajami środkowej Europy można budować szersze poparcie. Stąd wizyty prezydenta Andrzeja Dudy w Chorwacji, żyjącej w strachu przed kolejną falą imigrantów z Bliskiego Wschodu, czy deklaracje Norberta Hofera, prawicowego kandydata na prezydenta Austrii, który zapowiedział, że jak wygra w grudniu wybory, wprowadzi Austrię do Grupy Wyszehradzkiej, bo podoba mu się jej polityka imigracyjna. Europa najwyraźniej dostrzegła pojawienie się nowego regionalnego gracza, co widać choćby po tym, że szczyt UE odbył się w słowackiej Bratysławie, a nie jak zazwyczaj w Brukseli.

Plemienna Bruksela

W stolicy Unii Europejskiej każde grabie grabią do siebie. Szef Rady Europejskiej Donald Tusk w niezwykły jak na brukselskiego dygnitarza sposób zaczął ostatnio… mówić Jarosławem Kaczyńskim i Viktorem Orbánem. W jego liście do przywódców UE można przeczytać o chaosie na granicach Unii i konieczności ich ochrony, a także o potrzebie ograniczenia roli Komisji Europejskiej i przywrócenia większych kompetencji rządom i parlamentom państw narodowych. Jest to wypadkowa strategii Niemiec, które uznały, że Brexit i rosnąca popularność partii otwarcie wrogo nastawionych do UE w różnych krajach Europy to reakcja na zbyt wybujałe ambicje federalistów z Brukseli. – W Europie nie ma teraz atmosfery do poszerzania integracji – oświadczył kilka dni przed bratysławskim szczytem szef niemieckiej dyplomacji Frank-Walter Steinmeier, dodając podczas wizyty w Danii, że należy unikać tego typu deklaracji. Tymczasem szef Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker najwyraźniej go nie słuchał, bo już dzień później ogłosił śmiały plan wyjścia z kryzysu, który sprowadza się do odgrzania starych i wielokrotnie krytykowanych haseł federalistów, uważających, że lekarstwo na wszelkie kryzysy może być tylko jedno: więcej Europy. Niektóre z propozycji Junckera zabrzmiały wręcz komicznie, jak choćby pomysł integrowania UE dzięki wspólnej europejskiej armii. Złośliwi internauci, komentujący plan Junckera, przypominali, że ostatnim politykiem, który chciał jednoczyć Europę za pomocą armii, był Adolf Hitler, i pytali, czy i tym razem europejska armia zacznie jednoczenie od ataku na Polskę. Widać więc wyraźnie, że Unię dotknął kryzys typowy dla każdego imperium, które stało się zbyt wielkie, żeby nim sprawnie zarządzać. Najgorsze jest to, że Europa ciągle nie wie, co z tym robić, mimo że jej przywódcy zdają sobie sprawę z rozmiarów problemu. Swoje wystąpienie w ubiegłym tygodniu Jean-Claude Juncker zakończył przecież proroczymi słowami: – Historia nie zapamięta nas, ale zapamięta nasze błędy. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 38/2016
Więcej możesz przeczytać w 38/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2016 (1754)

  • Przyzwolenie na agresję 18 wrz 2016, 20:00 Doniesienia o kolejnych atakach na cudzoziemców w Polsce budzą duże oburzenie. I słusznie, bo każdy atak na człowieka na takie zasługuje. 3
  • Najpierw Syria, potem Ukraina 18 wrz 2016, 20:00 Ledwo się zaczął, a już został zerwany. Rozejm w trwającej od pięciu lat wojnie w Syrii miał być ukoronowaniem sukcesów rosyjskiej interwencji w tym kraju. Walki miały ustać, a po oddzieleniu dobrych rebeliantów od złych terrorystów... 3
  • Jackiewicz wygaszony 18 wrz 2016, 20:00 To było szybkie i precyzyjne cięcie. Po Radzie Politycznej, na której Dawid Jackiewicz został usunięty z Komitetu Politycznego, było jasne, że jego dymisja jest przesądzona – mówi polityk PiS znający kulisy zmiany w rządzie. W... 8
  • Zdarzyło się jutro 18 wrz 2016, 20:00 Juncker, Borussia, komisja – hasło tygodnia to blitzkrieg. 11
  • W Platformie nie może być dwugłosu 18 wrz 2016, 20:00 Nie chcemy zostawić centroprawicowego elektoratu PiS-owi. Jeśli ktoś ma poglądy konserwatywne, a nie chce uczestniczyć w miesięcznicach smoleńskich, zostaje mu PO – mówi Rafał Grupiński, członek zarządu krajowego Platformy Obywatelskiej, przed konwencją partii. 12
  • Jawność na potęgę 18 wrz 2016, 20:00 Parlamentarzyści, ministrowie, radni, prokuratorzy, a w przyszłości sędziowie muszą się liczyć z tym, że każdy obywatel może sprawdzić, ile mają na koncie i co trzymają w garażu. 16
  • Nic do ukrycia 18 wrz 2016, 20:00 W cywilizowanym świecie nikt nie kwestionuje dziś obowiązku składania przez urzędników państwowych jawnych oświadczeń majątkowych. 18
  • Prezydent Warszawy została złapana za rękę 18 wrz 2016, 20:00 Czy mamy bronić Hanny Gronkiewicz-Waltz, która doprowadziła do patologii, dlatego że boimy się rządów komisarza? To absurd. Najwybitniejszy prezydent Warszawy Stefan Starzyński też był komisarzem rządowym – mówi Piotr Guział, radny Warszawy. 19
  • Marihuany już nie palę 18 wrz 2016, 20:00 Postanowiłem nagrać w Sejmie płytę. Będzie o sytuacji w Polsce, o polityce. To będzie projekt trochę partyzancki i zakamuflowany. Może się zdarzyć, że będę nagrywał innych posłów – mówi Piotr Liroy-Marzec, poseł klubu Kukiz’15. 22
  • Bo to złe kobiety były 18 wrz 2016, 20:00 To nie są fabuły filmowe z ogranymi już sytuacjami. Te męskie dramaty zdarzyły się naprawdę. A scenariusze do nich tym razem pisały panie. 26
  • Wykroczenia przeciw miłości 18 wrz 2016, 20:00 Nie należy nikogo oceniać. To nie głupota czy naiwność czynią ludzi łatwowiernymi,. Na ogół ofiarami oszustów padają ci, którzy znajdują się na życiowym zakręcie – mówi psycholog i kulturoznawca Przemysław Staroń. 29
  • Pracowałem u Trumpów 18 wrz 2016, 20:00 U Trumpów byłem zatrudniony nielegalnie. Moim obowiązkiem było m.in. pokazywanie mieszkań do wynajęcia. Gdy pytali o nie Afroamerykanie, miałem odpowiadać, że wszystkie są zajęte – mówi Stanisław Mazur, lekarz, właściciel sieci placówek „Medyk” na Podkarpaciu. 32
  • Warsztaty z nostalgii 18 wrz 2016, 20:00 Studenci Uniwersytetu SWPS postanowili ożywić drobne rzemiosło. Sięgnęli po znany i sprawdzony sposób: marketing nostalgiczny. 36
  • Warto się uczyć 18 wrz 2016, 20:00 Pod względem udziału w kursach czy szkoleniach Polacy pozostają w unijnym ogonie. Liczba osób, które planują podnieść kwalifikacje, jednak wzrasta. Dla przedsiębiorców i ich pracowników pomocnym narzędziem będzie Baza Usług Rozwojowych. 39
  • Miliony z bazaringu 18 wrz 2016, 20:00 Luksusowe bazary są dla branży spożywczej tym, czym galerie dla sklepów z odzieżą. Bazaring to dziś ogromny biznes, który przyciąga tłumy. 40
  • Hossa Bessa 18 wrz 2016, 20:00 Reklama pod pręgierzem Alior Bank musi zwrócić klientom odsetki od wziętych przez nich kredytów. To kara za złe słowa, które padły w reklamie. Jak wiadomo – w bankowości słowa są na wagę złota i Alior się właśnie o tym... 43
  • Państwo pomoże w podboju świata 18 wrz 2016, 20:00 Będziemy wspierać polskie firmy w podboju odległych, zagranicznych rynków – mówi Mateusz Morawiecki, wicepremier i minister rozwoju. 44
  • Zacznijmy od jednej niedzieli 18 wrz 2016, 20:00 Jeśli zmiany są potrzebne, niech będą ewolucyjne. Zacznijmy np. od zakazu handlu w jedną niedzielę w miesiącu – mówi Krzysztof Pawiński, prezes Maspexu, i zachęca młodych ludzi do zakładania firm. 46
  • Nie bądźmy nowoczesną kolonią 18 wrz 2016, 20:00 Jeśli chcemy się szybko rozwijać, trzeba postawić na polski kapitał oraz na polskie firmy – mówi Ryszard Florek, prezes Fakro, największego producenta okien dachowych w Polsce. 47
  • Polska centrum fintechu 18 wrz 2016, 20:00 Możemy stać się czołowym ośrodkiem nowoczesnego sektora, ale potrzebne jest wsparcie państwa – warunki do rozwoju – mówi Loukas Notopoulos, prezes Vivus Finance. 48
  • Bezpieczeństwo może iść w parze z zyskiem 18 wrz 2016, 20:00 Różnicując dostawy ropy naftowej, pokazujemy Rosjanom, że nie jesteśmy od nich zależni – mówi Robert Pietryszyn, prezes Grupy Lotos. 50
  • Firmy i samorządowcy odebrali nagrody 18 wrz 2016, 20:00 W Lublinie odbyła się gala wręczenia nagród laureatom wyróżnienia Orły „Wprost” z województw lubelskiego i podlaskiego. 51
  • Plemiona Europy 18 wrz 2016, 20:00 Unia Europejska próbuje demonstrować jedność w obliczu kryzysu. Żadne wspólne zdjęcia czy deklaracje nie zmienią tego, że UE podzieliła się na grupy, którym trudno znaleźć wspólny język. 52
  • Ster na przyrodę 18 wrz 2016, 20:00 Kołobrzeg powoli wyrasta na ekologiczną stolicę Polski. To tu w dniach 14-16 września br. odbyła się już trzecia edycja Forum Ekologicznego, która przyciągnęła gości z całej Europy. 55
  • Końca świata nie będzie 18 wrz 2016, 20:00 Zwycięstwo Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich w USA jest coraz bardziej prawdopodobne. Jednak radykalnej zmiany polityki amerykańskiej nie będzie, bo prezydentów ogranicza wpisany w konstytucję system rządzenia. 56
  • Chichot zza grobu 18 wrz 2016, 20:00 Dziesięć lat po śmierci Oriany Fallaci Europa zaczyna przypominać ponurą wizję z jej najczarniejszych snów. Gdyby żyła, pewnie odparłaby buńczucznie – przecież ostrzegałam! 58
  • Know-How 18 wrz 2016, 20:00 Światowid na podbój kosmosu Wrocławska firma SatRevolution pracuje nad własnym satelitą. Nazywa się on Światowid i ma zostać wystrzelony w kosmos w przyszłym roku. Będzie to pierwszy prywatny satelita komercyjny w Polsce. Jego obudowa... 60
  • Rzeczy w sieci 18 wrz 2016, 20:00 Już niedługo wszystko będzie w sieci. Biznes związany z internetem rzeczy rośnie w tempie ponad 200 proc. rocznie. Może to zmienić nasz świat nie do poznania – powstaje matrix, jak z filmu. 62
  • Warto postawić na wirtualizację 18 wrz 2016, 20:00 O ile współcześnie „wirtualne życie” nikogo już nie dziwi, o tyle „wirtualny hardware” sporo osób, w tym wielu przedsiębiorców, wciąż traktuje z przymrużeniem oka. Niesłusznie. 66
  • #Cyberstrażnik radzi: przestrzegaj e-bhp! 18 wrz 2016, 20:00 W sieci można znaleźć coraz więcej poufnych danych. Zdjęć dokumentów, kart czy mandatów. Udostępniając takie informacje, narażamy się na przykre konsekwencje. Klientom PKO Banku Polskiego z pomocą przyszedł #Cyberstrażnik. 67
  • Czy leci z nami bagaż? 18 wrz 2016, 20:00 Ponad 6 mln sztuk bagaży jest odprawianych na największym polskim lotnisku w ciągu roku. Posortowanie ich tak, żeby bagaż zawsze leciał razem z pasażerem, to prawdziwa sztuka. 68
  • Krynica-Zdrój – uzdrowisko, kultura, bieganie 18 wrz 2016, 20:00 Przez trzy dni Krynica nie spała, bo biegała. PKO Festiwal Biegowy znów przyciągnął rekordowe tłumy, a bogatą ofertą wydarzeń towarzyszących potwierdził, że już dawno przestał być wydarzeniem tylko sportowym. Samo miasto zyskało młodsze i bardziej dynamiczne oblicze. 70
  • Kiedy chleb szkodzi 18 wrz 2016, 20:00 Nie mogą jeść chleba, pierogów ani pizzy. Muszą się wystrzegać glutenu dodawanego do wędlin, jogurtów, ketchupów. Chorych na celiakię jest coraz więcej – zapada na nią już co setna osoba. 72
  • Oszczędzanie z myślą o emeryturze 18 wrz 2016, 20:00 Na emeryturę trzeba zacząć oszczędzać jak najwcześniej. Tym bardziej że nasze świadczenie wyniesie mniej niż jedną trzecią ostatniego wynagrodzenia – mówią Weronika Dejneka i Tomasz Fronczak z PZU. 76
  • Jeźdźcy kontrrewolucji 18 wrz 2016, 20:00 Ogłaszając w Krynicy kulturową kontrrewolucję, Viktor Orbán przypomniał, że akcja pociąga za sobą reakcję. Zasady fizyki obowiązują także w polityce, czego uczą dzieje rewolucji i prób ich zahamowania. 78
  • (Nie)dęte opowieści 18 wrz 2016, 20:00 Tęgie Chłopy to zespół grający muzykę kielecką tak, żeby „sufit się podnosił”, bo jak deklarują, muzyka z tego regionu jest stworzona do tańca. Wkrótce wystąpią jako gwiazda festiwalu Skrzyżowanie Kultur. 83
  • Ten pierwszy raz 18 wrz 2016, 20:00 Chociaż polski rynek książki przywodzi na myśl przewlekle chorego pacjenta, dawno nie było tak dobrego klimatu dla literackich debiutantów. I nie jest to ostatni z paradoksów tej branży. 86
  • Miasto między stronami 18 wrz 2016, 20:00 Do niedawna w polskich miastach pokutował pogląd, że promocja literatury to wyrzucanie pieniędzy w błoto. Na szczęście ten trend zaczyna się zmieniać. 90
  • Nowości na odcinku seriali 18 wrz 2016, 20:00 Coś dla miłośników polskiego teatru i mocnej fantastyki, obyczajowych problemów małżeństw w średnim wieku i kryminalnych intryg. Dobre nowe tytuły z Polski i ze Stanów Zjednoczonych. Serialowa jesień zapowiada się wyjątkowo ekscytująco. 92
  • Więcej niż trzy kolory 18 wrz 2016, 20:00 Po plakacie do „Amatora” Krzysztof Kieślowski zaufał nieznanemu artyście. Dziś Andrzej Pągowski zwraca nietypową wystawą dług wielkiemu reżyserowi. 94
  • Książki 18 wrz 2016, 20:00 **** Sprawiedliwi z Wołynia Wołyń” Wojciecha Smarzowskiego to chyba najbardziej oczekiwana premiera roku w Polsce. Ale zanim będziemy mogli zobaczyć ten film, warto sięgnąć po wydanych właśnie „Sprawiedliwych zdrajców” Witolda... 95
  • Muzyka 18 wrz 2016, 20:00 Flirt z przeszłością, lustro teraźniejszości Gaba Kulka na płycie „Kruche” swój muzyczny eskapizm podnosi na nowy poziom. Bardzo precyzyjnie zaplanowana kolejność utworów tworzy z płyty album niemal koncepcyjny: z tekstowo... 96
  • Film 18 wrz 2016, 20:00 Wydrapać szczerość Chyba każdy boi się tego w terapii: że zabrzmi „jak z broszury”, tandetnie, banalnie. W „Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham” Paweł Łoziński pokazuje, że w tym pozornym banale tkwi głęboka prawda o... 97
  • Przekuć cyberzagrożenie w szansę 18 wrz 2016, 20:00 DR JOANNA ŚWIĄTKOWSKA Polska jest szczególnie narażona na cyberataki. Ale ochrona przed nimi może się stać naszą nową narodową specjalizacją. Szczególną rolę podczas rosyjskiej agresji na Ukrainie odgrywały działania prowadzone w... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany