Kiedy chleb szkodzi

Kiedy chleb szkodzi

Szybkie, domowe kajzerki śniadaniowe
Szybkie, domowe kajzerki śniadaniowe
Nie mogą jeść chleba, pierogów ani pizzy. Muszą się wystrzegać glutenu dodawanego do wędlin, jogurtów, ketchupów. Chorych na celiakię jest coraz więcej – zapada na nią już co setna osoba.

Odkąd pamiętam, bardzo często bolał mnie brzuch – w szkole, na studiach, przed ważnymi spotkaniami, w pracy, w sytuacjach stresujących, ale też wtedy, gdy wszystko szło dobrze. Nikt nie umiał mi pomóc, nie było konkretnej diagnozy. Po latach okazało się, że mój organizm podstępnie niszczy nietolerancja pokarmowa. Nie mogę jeść niczego, co zawiera gluten. Szkodzą mi także krowie białko i produkty przetworzone” – wyznaje prezenterka telewizyjna Agata Młynarska w książce „Pyszna zmiana, czyli moje życie bez glutenu” (napisała ją wraz z gastroenterologiem prof. Grażyną Rydzewską, dietetyczką Agnieszką Pęksą i szefową kuchni Ewą Olejniczak). Alergia na gluten, celiakia, nadwrażliwość na gluten, dieta bezglutenowa – w ostatnich latach mówi się o nich coraz częściej

Partnerzy

i więcej. Czym jest celiakia (inaczej choroba trzewna) i jaki ma związek z glutenem? To autoimmunologiczna choroba o podłożu genetycznym trwająca całe życie. Charakteryzuje się trwałą nietolerancją glutenu – białka zawartego w zbożach: pszenicy, życie, jęczmieniu. Działający toksycznie gluten prowadzi do zaniku kosmków jelita cienkiego, maleńkich wypustek błony śluzowej,które zwiększają jego powierzchnię i są odpowiedzialne za wchłanianie składników odżywczych. W konsekwencji toksycznego działania glutenu wchłanianie pokarmu jest upośledzone, co prowadzi do wystąpienia różnych objawów. Celiakia nie jest alergią, choć często jest z nią mylona. W krajach rozwiniętych celiakię ma jedna na sto osób. Z kolei badacze z Uniwersytetu w Chicago dowodzą, że na tę chorobę cierpi ok. 3 mln Amerykanów i aż 97 proc. z nich nawet nie wie, że choruje.

Z kolei prace badaczy z Finlandii oceniają występowanie choroby trzewnej w tym kraju na 2,5 proc. populacji. Wiele wskazuje na to, że problem staje się coraz powszechniejszy. Skąd ta nagła „plaga” problemów z glutenem, o którym jeszcze dwie dekady wstecz prawie nikt nie wspominał? – Przede wszystkim dzisiaj wiemy więcej niż przed laty. Lepsza jest też diagnostyka. Ponadto pszenica sprzed 20 lat to nie to samo zboże co dziś. To dzisiejsze jest ulepszane, modyfikowane po to, żeby było bardziej odporne na szkodniki, klimat i przynosiło wyższe plony. I przynosi. Tyle że poza wydajnością liczoną w tonach w dzisiejszej pszenicy także glutenu jest o wiele więcej niż kiedyś. Poza tym ludzie dziś są bardziej skłonni do reakcji zapalnych, bo żyjemy zbyt sterylnie – dzieci nie bawią się już na podwórku, ale siedzą w domu i klikają w smartfony. Z tej „nadczystości”, a także na skutek innych zmian w naszym stylu życia, które niekorzystnie wpływają na skład jelitowej flory bakteryjnej, mamy tak wiele reakcji uczuleniowych – wyjaśnia Małgorzata Desmond, dietetyk i specjalista medycyny żywienia z Una Medica, Centrum Medycyny Funkcjonalnej i Stylu Życia, która zajmuje się leczeniem dietą osób chorych na choroby z autoagresji, a w IP CZD prowadzi badania z udziałem dzieci na diecie wegetariańskiej i wegańskiej.

W poszukiwaniu winowajcy

Z badań wynika, że za wzrost zachorowań na celiakię odpowiada duże spożycie produktów bogatych w gluten. Do pewnego stopnia potwierdza to fakt, że nie opisano przypadków choroby trzewnej u Japończyków czy Wietnamczyków, których „chlebem powszednim” jest ryż, a nie bułeczki. Ryż – podobnie jak kukurydza, proso, sorgo, gryka, soja, soczewica, fasola, tapioka i amarantus – jest bezglutenowy. Sam w sobie gluten nie jest substancją toksyczną i powinien być tolerowany jak każdy inny składnik pokarmowy. Niestety u niektórych osób z jakiegoś powodu tak się nie dzieje. Nietolerancja glutenu może się objawiać jako celiakia i ujawnić w każdym wieku.

Do niedawna uważano celiakię za „rzadkie schorzenie małych dzieci, z którego się wyrasta po kilku latach stosowania diety”. Nic bardziej błędnego – w niektórych krajach Europy 20-35 proc. nowo diagnozowanych chorych ma ponad 60 lat! Mit celiakii jako choroby wieku dziecięcego jest utrwalony także w środowiskach medycznych. Wciąż spotyka się osoby „wyleczone” z celiakii w dzieciństwie, które zapadają w dorosłym życiu na poważne schorzenia spowodowane nieprzestrzeganiem diety bezglutenowej.

Biegunka i swędzenie stóp

Objawy choroby mogą być różne, przede wszystkim zależy to od wieku chorego. Do niedawna uważano, że charakterystycznym przejawem celiakii zarówno u dzieci, jak i u dorosłych jest przewlekła biegunka i spadek masy ciała. Owszem, są to objawy celiakii jawnej, klasycznej, występującej głównie u małych dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych. Szacuje się jednak, że występują one jedynie u 10 proc. chorych. Celiakia w 90 proc. przypadków daje wiele innych dolegliwości. Często zupełnie nie kojarzą się z przewodem pokarmowym, ale są faktycznie efektem zaburzonego wchłaniania składników odżywczych przez organizm i powiązanych ze sobą procesów autoimmunologicznych. Do innych symptomów choroby mogą należeć: przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją, osteoporoza i podatność na złamania kości, zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, rodzenie dzieci z niską masą urodzeniową. Agata Młynarska przez lata zmagała się z zaparciami, rozdętym brzuchem, bólami głowy i zmęczeniem. Leczyła się na astmę i alergie skórne. Czuła, że w tym, co je, musi być coś, co jej szkodzi. Ale z jakiegoś powodu diety, które czasem stosowała, nie przynosiły efektów. Mimo że jadła posiłki na przykład bardzo niskokaloryczne, nie mogła schudnąć. Celiakia jawna, pełnoobjawowa, najczęściej powoduje bóle, wzdęcia, powiększenie obwodu brzucha, biegunki, czasem zaparcia. Inne jej symptomy to zmiana usposobienia (nadpobudliwość lub męczliwość i apatia), stany depresyjne, objawy niedoboru głównie żelaza, ale też witamin, w tym kwasu foliowego, będące efektem zespołu złego wchłaniania, uczucie stałego zmęczenia. Choroba trzewna jest przyczyną zaburzeń rozwoju u dzieci, w tym niskiego wzrostu. Znacznie częściej niż jawna występuje celiakia skąpoobjawowa, którą dużo trudniej rozpoznać, głównie z powodu niespecyficznych, pozajelitowych, czasem pojedynczych objawów. Choroba może się rozwijać skrycie przez wiele lat, wywołując schorzenia niezwiązane z celiakią. Istnieje jeszcze postać utajona celiakii, w której w krwi chorego mogą być obecne przeciwciała, ale brakuje zmian jelitowych oraz objawów choroby. Bardzo często z biegiem czasu postać utajona u pacjenta zmienia się w pełnolub ubogoobjawową.

Przeciwciała we krwi

Jeżeli zauważymy u siebie niepokojące objawy, trzeba przede wszystkim porozmawiać z lekarzem pierwszego kontaktu, który powinien skierować chorego do gastroenterologa. Kolejnym krokiem jest wykonanie zleconego przez specjalistę badania polegającego na oznaczeniu stężenia określonych przeciwciał we krwi, a następnie biopsji dwunastnicy i jelita cienkiego. U części osób z celiakią można nie wykryć określonych przeciwciał we krwi. W takiej sytuacji w diagnostyce celiakii pomocne mogą być testy wykrywające tzw. zespół przeciekającego jelita (ang. leaky gut syndrome).

Do takich można zaliczyć te, które wykrywają cukier w moczu albo też zwiększony poziom białka zonuliny w surowicy krwilub próbce kału. Zonulina to białko, które jest elementem uszczelniającym jelita. W razie uszkodzenia ich ściany, wzrostu przepuszczalności, białko to przedostaje się do krwi lub jest w zwiększonej ilości wydalane w kale – stąd możliwość jego oznaczania i określenia stopnia zwiększonej przepuszczalności jelita. – Nie są to testy bezpośrednie,ale na ich podstawie możemy wnioskować, że mamy do czynienia ze zwiększoną przepuszczalnością jelit, co jest bezpośrednio związane z celiakią – mówi dr Wojciech Marlicz z Kliniki Gastroenterologii Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

Dobroczynne bakterie

W celiakii zaburzeniu ulega prawidłowa flora jelitowa, która nie jest w stanie wypełnić swoich fizjologicznych zadań. – Zaburzenie mikrobiologiczne jelit pociąga za sobą osłabienie bariery, która powinna chronić przed przedostawaniem się do krwiobiegu substancji wywołujących nietolerancje lub alergie pokarmowe. A to z kolei może uruchomić procesy zapalne w jelitach i zaburzenia ich szczelności. Bardzo ważne, by rozpoznać ten stan, bo samo przywrócenie prawidłowej flory bakteryjnej za pomocą odpowiedniego żywienia eliminujeproblem pacjenta. Eliminacja glutenu z diety jest podstawą leczenia celiakii, ale okazuje się, że nawet u co trzeciej osoby przestrzegającej zaleceń dietetycznych nie nastąpi remisja choroby. Z najnowszych badań wynika, że wzbogacenie diety w prebiotyki i probiotyki zmniejsza toksyczne działanie glutenu u osób wrażliwych i ułatwia uzyskanie pełnej remisji – dodaje dr Marlicz. Wciąż zbyt mało zdajemy sobie sprawę z tego, że to, co jemy, pijemy i jak żyjemy, ma ogromny wpływ na nasz organizm, naszą mikroflorę jelitową. Spożywając nieodpowiednie substancje, możemysami sobie „fundować” reakcje zapalne. I odwrotnie – odpowiednie produkty mogą korzystnie wpłynąć na nasze zdrowie.

Warto przypomnieć o naszych rodzimych specjalnościach – kiszonych ogórkach i kapuście kiszonej, które mają dobroczynny wpływ na prawidłowy skład bakterii w naszym układzie pokarmowym. Nie bez znaczenia są też aktywność fizyczna i czas na odpoczynek, sen. Pozbycie się złych nawyków nie jest łatwe. Wymaga rewolucji w dotychczasowym sposobie odżywiania. Ale przecież przyzwyczajenie jest drugą naturą człowieka. „Jak przywitać dzień bez ukochanej kawy? Jak nie zjeść na śniadanie pysznej, pachnącej bułeczki, jak odpuścić sobie ruskie pierogi? Trudne, ale wykonalne” – wspomina Agata Młynarska, która nie tylko odstawiła wszystko, co zawiera gluten, krowie mleko i jego pochodne (na co również ma nietolerancję pokarmową), ale też wszystko, co sztuczne i przetworzone. Zawzięła się, bo grała o własne zdrowie. I stał się cud! Brzuch przestał boleć, ustąpiły wzdęcia i zaparcia. Nie potrzebuje już leków na astmę, skończyły się jej problemy ze skórą. Lepiej śpi, nie boli ją już głowa, jest spokojniejsza, ma lepszy nastrój i więcej siły. No i jak wygląda!

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 38/2016
Więcej możesz przeczytać w 38/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2016 (1754)

  • Przyzwolenie na agresję 18 wrz 2016, 20:00 Doniesienia o kolejnych atakach na cudzoziemców w Polsce budzą duże oburzenie. I słusznie, bo każdy atak na człowieka na takie zasługuje. 3
  • Najpierw Syria, potem Ukraina 18 wrz 2016, 20:00 Ledwo się zaczął, a już został zerwany. Rozejm w trwającej od pięciu lat wojnie w Syrii miał być ukoronowaniem sukcesów rosyjskiej interwencji w tym kraju. Walki miały ustać, a po oddzieleniu dobrych rebeliantów od złych terrorystów... 3
  • Jackiewicz wygaszony 18 wrz 2016, 20:00 To było szybkie i precyzyjne cięcie. Po Radzie Politycznej, na której Dawid Jackiewicz został usunięty z Komitetu Politycznego, było jasne, że jego dymisja jest przesądzona – mówi polityk PiS znający kulisy zmiany w rządzie. W... 8
  • Zdarzyło się jutro 18 wrz 2016, 20:00 Juncker, Borussia, komisja – hasło tygodnia to blitzkrieg. 11
  • W Platformie nie może być dwugłosu 18 wrz 2016, 20:00 Nie chcemy zostawić centroprawicowego elektoratu PiS-owi. Jeśli ktoś ma poglądy konserwatywne, a nie chce uczestniczyć w miesięcznicach smoleńskich, zostaje mu PO – mówi Rafał Grupiński, członek zarządu krajowego Platformy Obywatelskiej, przed konwencją partii. 12
  • Jawność na potęgę 18 wrz 2016, 20:00 Parlamentarzyści, ministrowie, radni, prokuratorzy, a w przyszłości sędziowie muszą się liczyć z tym, że każdy obywatel może sprawdzić, ile mają na koncie i co trzymają w garażu. 16
  • Nic do ukrycia 18 wrz 2016, 20:00 W cywilizowanym świecie nikt nie kwestionuje dziś obowiązku składania przez urzędników państwowych jawnych oświadczeń majątkowych. 18
  • Prezydent Warszawy została złapana za rękę 18 wrz 2016, 20:00 Czy mamy bronić Hanny Gronkiewicz-Waltz, która doprowadziła do patologii, dlatego że boimy się rządów komisarza? To absurd. Najwybitniejszy prezydent Warszawy Stefan Starzyński też był komisarzem rządowym – mówi Piotr Guział, radny Warszawy. 19
  • Marihuany już nie palę 18 wrz 2016, 20:00 Postanowiłem nagrać w Sejmie płytę. Będzie o sytuacji w Polsce, o polityce. To będzie projekt trochę partyzancki i zakamuflowany. Może się zdarzyć, że będę nagrywał innych posłów – mówi Piotr Liroy-Marzec, poseł klubu Kukiz’15. 22
  • Bo to złe kobiety były 18 wrz 2016, 20:00 To nie są fabuły filmowe z ogranymi już sytuacjami. Te męskie dramaty zdarzyły się naprawdę. A scenariusze do nich tym razem pisały panie. 26
  • Wykroczenia przeciw miłości 18 wrz 2016, 20:00 Nie należy nikogo oceniać. To nie głupota czy naiwność czynią ludzi łatwowiernymi,. Na ogół ofiarami oszustów padają ci, którzy znajdują się na życiowym zakręcie – mówi psycholog i kulturoznawca Przemysław Staroń. 29
  • Pracowałem u Trumpów 18 wrz 2016, 20:00 U Trumpów byłem zatrudniony nielegalnie. Moim obowiązkiem było m.in. pokazywanie mieszkań do wynajęcia. Gdy pytali o nie Afroamerykanie, miałem odpowiadać, że wszystkie są zajęte – mówi Stanisław Mazur, lekarz, właściciel sieci placówek „Medyk” na Podkarpaciu. 32
  • Warsztaty z nostalgii 18 wrz 2016, 20:00 Studenci Uniwersytetu SWPS postanowili ożywić drobne rzemiosło. Sięgnęli po znany i sprawdzony sposób: marketing nostalgiczny. 36
  • Warto się uczyć 18 wrz 2016, 20:00 Pod względem udziału w kursach czy szkoleniach Polacy pozostają w unijnym ogonie. Liczba osób, które planują podnieść kwalifikacje, jednak wzrasta. Dla przedsiębiorców i ich pracowników pomocnym narzędziem będzie Baza Usług Rozwojowych. 39
  • Miliony z bazaringu 18 wrz 2016, 20:00 Luksusowe bazary są dla branży spożywczej tym, czym galerie dla sklepów z odzieżą. Bazaring to dziś ogromny biznes, który przyciąga tłumy. 40
  • Hossa Bessa 18 wrz 2016, 20:00 Reklama pod pręgierzem Alior Bank musi zwrócić klientom odsetki od wziętych przez nich kredytów. To kara za złe słowa, które padły w reklamie. Jak wiadomo – w bankowości słowa są na wagę złota i Alior się właśnie o tym... 43
  • Państwo pomoże w podboju świata 18 wrz 2016, 20:00 Będziemy wspierać polskie firmy w podboju odległych, zagranicznych rynków – mówi Mateusz Morawiecki, wicepremier i minister rozwoju. 44
  • Zacznijmy od jednej niedzieli 18 wrz 2016, 20:00 Jeśli zmiany są potrzebne, niech będą ewolucyjne. Zacznijmy np. od zakazu handlu w jedną niedzielę w miesiącu – mówi Krzysztof Pawiński, prezes Maspexu, i zachęca młodych ludzi do zakładania firm. 46
  • Nie bądźmy nowoczesną kolonią 18 wrz 2016, 20:00 Jeśli chcemy się szybko rozwijać, trzeba postawić na polski kapitał oraz na polskie firmy – mówi Ryszard Florek, prezes Fakro, największego producenta okien dachowych w Polsce. 47
  • Polska centrum fintechu 18 wrz 2016, 20:00 Możemy stać się czołowym ośrodkiem nowoczesnego sektora, ale potrzebne jest wsparcie państwa – warunki do rozwoju – mówi Loukas Notopoulos, prezes Vivus Finance. 48
  • Bezpieczeństwo może iść w parze z zyskiem 18 wrz 2016, 20:00 Różnicując dostawy ropy naftowej, pokazujemy Rosjanom, że nie jesteśmy od nich zależni – mówi Robert Pietryszyn, prezes Grupy Lotos. 50
  • Firmy i samorządowcy odebrali nagrody 18 wrz 2016, 20:00 W Lublinie odbyła się gala wręczenia nagród laureatom wyróżnienia Orły „Wprost” z województw lubelskiego i podlaskiego. 51
  • Plemiona Europy 18 wrz 2016, 20:00 Unia Europejska próbuje demonstrować jedność w obliczu kryzysu. Żadne wspólne zdjęcia czy deklaracje nie zmienią tego, że UE podzieliła się na grupy, którym trudno znaleźć wspólny język. 52
  • Ster na przyrodę 18 wrz 2016, 20:00 Kołobrzeg powoli wyrasta na ekologiczną stolicę Polski. To tu w dniach 14-16 września br. odbyła się już trzecia edycja Forum Ekologicznego, która przyciągnęła gości z całej Europy. 55
  • Końca świata nie będzie 18 wrz 2016, 20:00 Zwycięstwo Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich w USA jest coraz bardziej prawdopodobne. Jednak radykalnej zmiany polityki amerykańskiej nie będzie, bo prezydentów ogranicza wpisany w konstytucję system rządzenia. 56
  • Chichot zza grobu 18 wrz 2016, 20:00 Dziesięć lat po śmierci Oriany Fallaci Europa zaczyna przypominać ponurą wizję z jej najczarniejszych snów. Gdyby żyła, pewnie odparłaby buńczucznie – przecież ostrzegałam! 58
  • Know-How 18 wrz 2016, 20:00 Światowid na podbój kosmosu Wrocławska firma SatRevolution pracuje nad własnym satelitą. Nazywa się on Światowid i ma zostać wystrzelony w kosmos w przyszłym roku. Będzie to pierwszy prywatny satelita komercyjny w Polsce. Jego obudowa... 60
  • Rzeczy w sieci 18 wrz 2016, 20:00 Już niedługo wszystko będzie w sieci. Biznes związany z internetem rzeczy rośnie w tempie ponad 200 proc. rocznie. Może to zmienić nasz świat nie do poznania – powstaje matrix, jak z filmu. 62
  • Warto postawić na wirtualizację 18 wrz 2016, 20:00 O ile współcześnie „wirtualne życie” nikogo już nie dziwi, o tyle „wirtualny hardware” sporo osób, w tym wielu przedsiębiorców, wciąż traktuje z przymrużeniem oka. Niesłusznie. 66
  • #Cyberstrażnik radzi: przestrzegaj e-bhp! 18 wrz 2016, 20:00 W sieci można znaleźć coraz więcej poufnych danych. Zdjęć dokumentów, kart czy mandatów. Udostępniając takie informacje, narażamy się na przykre konsekwencje. Klientom PKO Banku Polskiego z pomocą przyszedł #Cyberstrażnik. 67
  • Czy leci z nami bagaż? 18 wrz 2016, 20:00 Ponad 6 mln sztuk bagaży jest odprawianych na największym polskim lotnisku w ciągu roku. Posortowanie ich tak, żeby bagaż zawsze leciał razem z pasażerem, to prawdziwa sztuka. 68
  • Krynica-Zdrój – uzdrowisko, kultura, bieganie 18 wrz 2016, 20:00 Przez trzy dni Krynica nie spała, bo biegała. PKO Festiwal Biegowy znów przyciągnął rekordowe tłumy, a bogatą ofertą wydarzeń towarzyszących potwierdził, że już dawno przestał być wydarzeniem tylko sportowym. Samo miasto zyskało młodsze i bardziej dynamiczne oblicze. 70
  • Kiedy chleb szkodzi 18 wrz 2016, 20:00 Nie mogą jeść chleba, pierogów ani pizzy. Muszą się wystrzegać glutenu dodawanego do wędlin, jogurtów, ketchupów. Chorych na celiakię jest coraz więcej – zapada na nią już co setna osoba. 72
  • Oszczędzanie z myślą o emeryturze 18 wrz 2016, 20:00 Na emeryturę trzeba zacząć oszczędzać jak najwcześniej. Tym bardziej że nasze świadczenie wyniesie mniej niż jedną trzecią ostatniego wynagrodzenia – mówią Weronika Dejneka i Tomasz Fronczak z PZU. 76
  • Jeźdźcy kontrrewolucji 18 wrz 2016, 20:00 Ogłaszając w Krynicy kulturową kontrrewolucję, Viktor Orbán przypomniał, że akcja pociąga za sobą reakcję. Zasady fizyki obowiązują także w polityce, czego uczą dzieje rewolucji i prób ich zahamowania. 78
  • (Nie)dęte opowieści 18 wrz 2016, 20:00 Tęgie Chłopy to zespół grający muzykę kielecką tak, żeby „sufit się podnosił”, bo jak deklarują, muzyka z tego regionu jest stworzona do tańca. Wkrótce wystąpią jako gwiazda festiwalu Skrzyżowanie Kultur. 83
  • Ten pierwszy raz 18 wrz 2016, 20:00 Chociaż polski rynek książki przywodzi na myśl przewlekle chorego pacjenta, dawno nie było tak dobrego klimatu dla literackich debiutantów. I nie jest to ostatni z paradoksów tej branży. 86
  • Miasto między stronami 18 wrz 2016, 20:00 Do niedawna w polskich miastach pokutował pogląd, że promocja literatury to wyrzucanie pieniędzy w błoto. Na szczęście ten trend zaczyna się zmieniać. 90
  • Nowości na odcinku seriali 18 wrz 2016, 20:00 Coś dla miłośników polskiego teatru i mocnej fantastyki, obyczajowych problemów małżeństw w średnim wieku i kryminalnych intryg. Dobre nowe tytuły z Polski i ze Stanów Zjednoczonych. Serialowa jesień zapowiada się wyjątkowo ekscytująco. 92
  • Więcej niż trzy kolory 18 wrz 2016, 20:00 Po plakacie do „Amatora” Krzysztof Kieślowski zaufał nieznanemu artyście. Dziś Andrzej Pągowski zwraca nietypową wystawą dług wielkiemu reżyserowi. 94
  • Książki 18 wrz 2016, 20:00 **** Sprawiedliwi z Wołynia Wołyń” Wojciecha Smarzowskiego to chyba najbardziej oczekiwana premiera roku w Polsce. Ale zanim będziemy mogli zobaczyć ten film, warto sięgnąć po wydanych właśnie „Sprawiedliwych zdrajców” Witolda... 95
  • Muzyka 18 wrz 2016, 20:00 Flirt z przeszłością, lustro teraźniejszości Gaba Kulka na płycie „Kruche” swój muzyczny eskapizm podnosi na nowy poziom. Bardzo precyzyjnie zaplanowana kolejność utworów tworzy z płyty album niemal koncepcyjny: z tekstowo... 96
  • Film 18 wrz 2016, 20:00 Wydrapać szczerość Chyba każdy boi się tego w terapii: że zabrzmi „jak z broszury”, tandetnie, banalnie. W „Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham” Paweł Łoziński pokazuje, że w tym pozornym banale tkwi głęboka prawda o... 97
  • Przekuć cyberzagrożenie w szansę 18 wrz 2016, 20:00 DR JOANNA ŚWIĄTKOWSKA Polska jest szczególnie narażona na cyberataki. Ale ochrona przed nimi może się stać naszą nową narodową specjalizacją. Szczególną rolę podczas rosyjskiej agresji na Ukrainie odgrywały działania prowadzone w... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany