Końca świata nie będzie

Końca świata nie będzie

Donald Trump
Donald Trump / Źródło: Facebook / Donald J. Trump
Zwycięstwo Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich w USA jest coraz bardziej prawdopodobne. Jednak radykalnej zmiany polityki amerykańskiej nie będzie, bo prezydentów ogranicza wpisany w konstytucję system rządzenia.

Gwiazda amerykańskiej piosenki i wieloletnia zwolenniczka demokratów Barbra Streisand oświadczyła niedawno na antenie australijskiej telewizji, że wyemigruje, jeśli w listopadowych wyborach prezydenckich zwycięży Donald Trump. Dla Amerykanów, którym, tak jak Streisand, wygrana Trumpa kojarzy się z końcem świata, powstała nawet specjalna strona internetowa Cape Breton if Donald Trumps Wins (Cape Breton, jeśli wygra Donald Trump). Zachęca ona do osiedlenia się na bajecznej kanadyjskiej wyspie Cape Breton w Nowej Szkocji.

Jeszcze kilka tygodni temu takie pomysły mogły się wydawać dobrym żartem, jednak dziś zaczynają już wyglądać na samospełniającą się przepowiednię. Zasłabnięcie Hillary Clinton w czasie obchodów rocznicy ataku terrorystycznego z września 2001 r., które potwierdziło pogłoski o jej problemach zdrowotnych, a w szczególności sposób, w jaki jej sztab próbował je zbagatelizować i przemilczeć, jest według wielu komentatorów momentem zwrotnym w tegorocznej kampanii. A w obliczu poważnych kłopotów rywalki szanse Trumpa rosną. Warto się więc zastanowić, jaką prowadziłby politykę zagraniczną jako prezydent, tym bardziej że niektórymi wypowiedziami zdążył już zrazić sojuszników USA w Europie.

Wielu dyplomatów, także tych identyfikujących się z republikanami, niepokoją dotychczasowe komentarze Donalda Trumpa na temat spraw międzynarodowych. W lipcu w wywiadzie dla dziennika „New York Times” Trump przyznał, że w obliczu rosyjskiego zagrożenia amerykańska pomoc dla europejskich sojuszników, np. dla krajów bałtyckich, nie będzie automatyczna i uzależni ją od tego, czy ci sojusznicy spełniają swoje zobowiązania wobec Ameryki. Wywołał tym burzę, tym bardziej że popierający go Newt Gingrich, były przewodniczący Izby Reprezentantów, zapytany, czy Amerykanie pomogliby zaatakowanej Estonii, odpowiedział, że nie jest pewien, czy zaryzykowałby wojnę nuklearną w obronie miejsca znajdującego się praktycznie na przedmieściach Sankt Petersburga.

List otwarty

Trudno się dziwić, że kilkunastu cenionych amerykańskich ekspertów zajmujących się bezpieczeństwem narodowym wystosowało do Trumpa list otwarty, opublikowany na łamach magazynu „American Interest”. Przestrzegają w nim, że jego dotychczasowa wizja polityki zagranicznej grozi wycofaniem USA z powojennego porządku, na którym korzystała nie tylko Europa, ale także sama Ameryka. Zarzucili też Trumpowi skłonność do brawury i lekkomyślności. Reva Goujon z amerykańskiego think tanku Stratfor podkreśla z kolei, że tegoroczne wybory prezydenckie w USA odbywają się w szczególnie trudnej sytuacji międzynarodowej. Na Pacyfiku wzrasta rola Chin. Unię Europejską osłabiają rosnąca fala eurosceptycyzmu, kryzys imigracyjny i zagrożenie kolejnymi atakami islamskich terrorystów. Poza tym na Bliskim Wschodzie trwa wojna. Tymczasem w ciągu ostatnich ośmiu lat prezydentury Baracka Obamy międzynarodowy prestiż Ameryki wyraźnie zblakł i – jak pisze na łamach „National Review” Davis Hanson z konserwatywnego think tanku Hoover Institution – na świecie mogą pojawić się wszystkie zagrożenia naraz.

Rosja już zaczęła się liczyć jak nigdy dotąd na Bliskim Wschodzie, a w dodatku otwarcie kontestuje porządek w Europie. Tymczasem Donald Trump ma, łagodnie mówiąc, nieortodoksyjne podejście do polityki zagranicznej, kojarzące się raczej z prowadzeniem biznesu niż z dyplomacją. Wyobraża sobie najwyraźniej, że z Rosją można po prostu podzielić się światem, zatrzymując wpływy na Bliskim Wschodzie w zamian za Ukrainę, na której Putinowi szczególnie zależy. Europejczyków, szczególnie tych ze wschodniej części kontynentu, przechodzą po plecach ciarki, ale wypowiedzi Trumpa na temat polityki zagranicznej, które nas w Europie tak niepokoją, podobają się Amerykanom. W dodatku kiedy Trump mówi o ograniczeniu kosztownej obecności wojskowej w Europie czy na Półwyspie Koreańskim, nie trafia w próżnię. Duża część klasy politycznej w USA, a nie tylko zwykli wyborcy, myśli podobnie. – Amerykanie dość powszechnie uważają, że Europejczycy są w sprawach obronności pasażerami na gapę – tłumaczy Marcin Zaborowski, wiceprezes amerykańskiego think tanku Center for European Policy Analysis (Centrum Analiz Polityki Europejskiej, CEPA) z siedzibą w Waszyngtonie i w Warszawie. – Europa musi takie poglądy zacząć traktować poważnie.

Hamulce bezpieczeństwa

Czy prezydent Trump zostawiłby słabnącą Europę bez pomocy? Marcin Zaborowski przytacza opinię Condoleezzy Rice, byłej sekretarz stanu w administracji George’a W. Busha, z którą rozmawiał niedawno na temat systemu rządzenia funkcjonującego w USA. Jej zdaniem system amerykański jest na tyle zdrowy, że ma wewnętrzne hamulce, które moderują wszelkie ekstremizmy. – Według Condoleezzy Rice każdy polityk, który wprowadza się do Białego Domu, uświadamia sobie natychmiast, że możliwości realizowania własnej, prezydenckiej koncepcji w polityce zagranicznej są niezbyt duże – mówi Zaborowski i dodaje: – W USA funkcjonuje system równowagi sił, który mocno ogranicza prezydenta. Musi się on liczyć z silną pozycją Kongresu i kiedy na przykład planuje jakieś operacje wojskowe za granicą, musi prosić go o pozwolenie, bo nie dysponuje własnym budżetem. Dlatego mimo że każdy kandydat na prezydenta przynosi całą masę obietnic i propozycji zmian w polityce zagranicznej, do ich pełnej realizacji dochodzi rzadko. George W. Bush, jak przypomina Zaborowski, w trakcie kampanii wyborczej zapowiadał zdecydowany kurs wobec Chin, ale po wyborach okazało się, że bardziej opłaca się te relacje normalizować. Chiny stały się zresztą głównym kredytodawcą Stanów Zjednoczonych, co sfinansowało amerykańskie misje wojskowe na świecie po ataku terrorystycznym z 11 września. – Wpisany w konstytucję system check and balances (czyli dosłownie równowagi) między władzą prawodawczą (Kongres), wykonawczą (administracja prezydenta) i sądowniczą sprawia, że prezydent nie może stać się zbyt silny – wyjaśnia Martin Kelly, ekspert od amerykańskiej historii politycznej. Jeśli wybory wygra Donald Trump, nie będzie mógł więc realizować wszystkich swoich pomysłów, bo amerykański system rządzenia mu na to nie pozwoli. Kongres ma na przykład możliwość odrzucenia weta prezydenta dwiema trzecimi głosów, co jest notabene testem na prawdziwą władzę prezydenta.

Demokratyczni kongresmeni użyli tej broni kilka razy wobec George’a W. Busha. Kongres zatwierdza też prezydenckie nominacje i trzyma państwową kasę, nie mówiąc o ostatecznej broni prawodawcy, jaką jest usunięcie (impeachment) prezydenta z urzędu. Wprawdzie w obecnym Kongresie republikanie mieli największą od lat 30. XX w. przewagę nad demokratami (zajmują teraz ponad 50 proc. miejsc zarówno w Izbie Reprezentantów, jak i w Senacie), ale nowe wybory odbędą się w listopadzie i nie wiadomo, jaki będzie ich wynik. Brak doświadczenia w dyplomacji też nie musi być przeszkodą, bo jeśli Trump okaże się zwycięzcą, z czasem dołączą do niego republikanie z mainstreamu, którzy na polityce zagranicznej zjedli zęby. – Na razie jednak Trump jest wśród ekspertów wyjątkowo stygmatyzowanym kandydatem na prezydenta. Jeśli nawet ktoś planuje z nim współpracę, skrzętnie to ukrywa – mówi Zaborowski. W gronie doradców Trumpa ds. polityki zagranicznej nie ma znanych osobistości ze świata Partii Republikańskiej. Brakuje tam np. Jamesa Bakera, Bushów, Condoleezzy Rice czy Collina Powella, który, jak pokazują ujawnione niedawno jego e-maile, jest wobec Trumpa bardzo krytyczny. Na razie zwycięzcę w wyścigu do Białego Domu wyczuł w Trumpie ekspert z drugiego obozu – w zeszłym tygodniu do grona jego doradców ds. bezpieczeństwa wewnętrznego dołączył James Woolsey, były dyrektor CIA w administracji Billa Clintona. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 38/2016
Więcej możesz przeczytać w 38/2016 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2016 (1754)

  • Przyzwolenie na agresję 18 wrz 2016, 20:00 Doniesienia o kolejnych atakach na cudzoziemców w Polsce budzą duże oburzenie. I słusznie, bo każdy atak na człowieka na takie zasługuje. 3
  • Najpierw Syria, potem Ukraina 18 wrz 2016, 20:00 Ledwo się zaczął, a już został zerwany. Rozejm w trwającej od pięciu lat wojnie w Syrii miał być ukoronowaniem sukcesów rosyjskiej interwencji w tym kraju. Walki miały ustać, a po oddzieleniu dobrych rebeliantów od złych terrorystów... 3
  • Jackiewicz wygaszony 18 wrz 2016, 20:00 To było szybkie i precyzyjne cięcie. Po Radzie Politycznej, na której Dawid Jackiewicz został usunięty z Komitetu Politycznego, było jasne, że jego dymisja jest przesądzona – mówi polityk PiS znający kulisy zmiany w rządzie. W... 8
  • Zdarzyło się jutro 18 wrz 2016, 20:00 Juncker, Borussia, komisja – hasło tygodnia to blitzkrieg. 11
  • W Platformie nie może być dwugłosu 18 wrz 2016, 20:00 Nie chcemy zostawić centroprawicowego elektoratu PiS-owi. Jeśli ktoś ma poglądy konserwatywne, a nie chce uczestniczyć w miesięcznicach smoleńskich, zostaje mu PO – mówi Rafał Grupiński, członek zarządu krajowego Platformy Obywatelskiej, przed konwencją partii. 12
  • Jawność na potęgę 18 wrz 2016, 20:00 Parlamentarzyści, ministrowie, radni, prokuratorzy, a w przyszłości sędziowie muszą się liczyć z tym, że każdy obywatel może sprawdzić, ile mają na koncie i co trzymają w garażu. 16
  • Nic do ukrycia 18 wrz 2016, 20:00 W cywilizowanym świecie nikt nie kwestionuje dziś obowiązku składania przez urzędników państwowych jawnych oświadczeń majątkowych. 18
  • Prezydent Warszawy została złapana za rękę 18 wrz 2016, 20:00 Czy mamy bronić Hanny Gronkiewicz-Waltz, która doprowadziła do patologii, dlatego że boimy się rządów komisarza? To absurd. Najwybitniejszy prezydent Warszawy Stefan Starzyński też był komisarzem rządowym – mówi Piotr Guział, radny Warszawy. 19
  • Marihuany już nie palę 18 wrz 2016, 20:00 Postanowiłem nagrać w Sejmie płytę. Będzie o sytuacji w Polsce, o polityce. To będzie projekt trochę partyzancki i zakamuflowany. Może się zdarzyć, że będę nagrywał innych posłów – mówi Piotr Liroy-Marzec, poseł klubu Kukiz’15. 22
  • Bo to złe kobiety były 18 wrz 2016, 20:00 To nie są fabuły filmowe z ogranymi już sytuacjami. Te męskie dramaty zdarzyły się naprawdę. A scenariusze do nich tym razem pisały panie. 26
  • Wykroczenia przeciw miłości 18 wrz 2016, 20:00 Nie należy nikogo oceniać. To nie głupota czy naiwność czynią ludzi łatwowiernymi,. Na ogół ofiarami oszustów padają ci, którzy znajdują się na życiowym zakręcie – mówi psycholog i kulturoznawca Przemysław Staroń. 29
  • Pracowałem u Trumpów 18 wrz 2016, 20:00 U Trumpów byłem zatrudniony nielegalnie. Moim obowiązkiem było m.in. pokazywanie mieszkań do wynajęcia. Gdy pytali o nie Afroamerykanie, miałem odpowiadać, że wszystkie są zajęte – mówi Stanisław Mazur, lekarz, właściciel sieci placówek „Medyk” na Podkarpaciu. 32
  • Warsztaty z nostalgii 18 wrz 2016, 20:00 Studenci Uniwersytetu SWPS postanowili ożywić drobne rzemiosło. Sięgnęli po znany i sprawdzony sposób: marketing nostalgiczny. 36
  • Warto się uczyć 18 wrz 2016, 20:00 Pod względem udziału w kursach czy szkoleniach Polacy pozostają w unijnym ogonie. Liczba osób, które planują podnieść kwalifikacje, jednak wzrasta. Dla przedsiębiorców i ich pracowników pomocnym narzędziem będzie Baza Usług Rozwojowych. 39
  • Miliony z bazaringu 18 wrz 2016, 20:00 Luksusowe bazary są dla branży spożywczej tym, czym galerie dla sklepów z odzieżą. Bazaring to dziś ogromny biznes, który przyciąga tłumy. 40
  • Hossa Bessa 18 wrz 2016, 20:00 Reklama pod pręgierzem Alior Bank musi zwrócić klientom odsetki od wziętych przez nich kredytów. To kara za złe słowa, które padły w reklamie. Jak wiadomo – w bankowości słowa są na wagę złota i Alior się właśnie o tym... 43
  • Państwo pomoże w podboju świata 18 wrz 2016, 20:00 Będziemy wspierać polskie firmy w podboju odległych, zagranicznych rynków – mówi Mateusz Morawiecki, wicepremier i minister rozwoju. 44
  • Zacznijmy od jednej niedzieli 18 wrz 2016, 20:00 Jeśli zmiany są potrzebne, niech będą ewolucyjne. Zacznijmy np. od zakazu handlu w jedną niedzielę w miesiącu – mówi Krzysztof Pawiński, prezes Maspexu, i zachęca młodych ludzi do zakładania firm. 46
  • Nie bądźmy nowoczesną kolonią 18 wrz 2016, 20:00 Jeśli chcemy się szybko rozwijać, trzeba postawić na polski kapitał oraz na polskie firmy – mówi Ryszard Florek, prezes Fakro, największego producenta okien dachowych w Polsce. 47
  • Polska centrum fintechu 18 wrz 2016, 20:00 Możemy stać się czołowym ośrodkiem nowoczesnego sektora, ale potrzebne jest wsparcie państwa – warunki do rozwoju – mówi Loukas Notopoulos, prezes Vivus Finance. 48
  • Bezpieczeństwo może iść w parze z zyskiem 18 wrz 2016, 20:00 Różnicując dostawy ropy naftowej, pokazujemy Rosjanom, że nie jesteśmy od nich zależni – mówi Robert Pietryszyn, prezes Grupy Lotos. 50
  • Firmy i samorządowcy odebrali nagrody 18 wrz 2016, 20:00 W Lublinie odbyła się gala wręczenia nagród laureatom wyróżnienia Orły „Wprost” z województw lubelskiego i podlaskiego. 51
  • Plemiona Europy 18 wrz 2016, 20:00 Unia Europejska próbuje demonstrować jedność w obliczu kryzysu. Żadne wspólne zdjęcia czy deklaracje nie zmienią tego, że UE podzieliła się na grupy, którym trudno znaleźć wspólny język. 52
  • Ster na przyrodę 18 wrz 2016, 20:00 Kołobrzeg powoli wyrasta na ekologiczną stolicę Polski. To tu w dniach 14-16 września br. odbyła się już trzecia edycja Forum Ekologicznego, która przyciągnęła gości z całej Europy. 55
  • Końca świata nie będzie 18 wrz 2016, 20:00 Zwycięstwo Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich w USA jest coraz bardziej prawdopodobne. Jednak radykalnej zmiany polityki amerykańskiej nie będzie, bo prezydentów ogranicza wpisany w konstytucję system rządzenia. 56
  • Chichot zza grobu 18 wrz 2016, 20:00 Dziesięć lat po śmierci Oriany Fallaci Europa zaczyna przypominać ponurą wizję z jej najczarniejszych snów. Gdyby żyła, pewnie odparłaby buńczucznie – przecież ostrzegałam! 58
  • Know-How 18 wrz 2016, 20:00 Światowid na podbój kosmosu Wrocławska firma SatRevolution pracuje nad własnym satelitą. Nazywa się on Światowid i ma zostać wystrzelony w kosmos w przyszłym roku. Będzie to pierwszy prywatny satelita komercyjny w Polsce. Jego obudowa... 60
  • Rzeczy w sieci 18 wrz 2016, 20:00 Już niedługo wszystko będzie w sieci. Biznes związany z internetem rzeczy rośnie w tempie ponad 200 proc. rocznie. Może to zmienić nasz świat nie do poznania – powstaje matrix, jak z filmu. 62
  • Warto postawić na wirtualizację 18 wrz 2016, 20:00 O ile współcześnie „wirtualne życie” nikogo już nie dziwi, o tyle „wirtualny hardware” sporo osób, w tym wielu przedsiębiorców, wciąż traktuje z przymrużeniem oka. Niesłusznie. 66
  • #Cyberstrażnik radzi: przestrzegaj e-bhp! 18 wrz 2016, 20:00 W sieci można znaleźć coraz więcej poufnych danych. Zdjęć dokumentów, kart czy mandatów. Udostępniając takie informacje, narażamy się na przykre konsekwencje. Klientom PKO Banku Polskiego z pomocą przyszedł #Cyberstrażnik. 67
  • Czy leci z nami bagaż? 18 wrz 2016, 20:00 Ponad 6 mln sztuk bagaży jest odprawianych na największym polskim lotnisku w ciągu roku. Posortowanie ich tak, żeby bagaż zawsze leciał razem z pasażerem, to prawdziwa sztuka. 68
  • Krynica-Zdrój – uzdrowisko, kultura, bieganie 18 wrz 2016, 20:00 Przez trzy dni Krynica nie spała, bo biegała. PKO Festiwal Biegowy znów przyciągnął rekordowe tłumy, a bogatą ofertą wydarzeń towarzyszących potwierdził, że już dawno przestał być wydarzeniem tylko sportowym. Samo miasto zyskało młodsze i bardziej dynamiczne oblicze. 70
  • Kiedy chleb szkodzi 18 wrz 2016, 20:00 Nie mogą jeść chleba, pierogów ani pizzy. Muszą się wystrzegać glutenu dodawanego do wędlin, jogurtów, ketchupów. Chorych na celiakię jest coraz więcej – zapada na nią już co setna osoba. 72
  • Oszczędzanie z myślą o emeryturze 18 wrz 2016, 20:00 Na emeryturę trzeba zacząć oszczędzać jak najwcześniej. Tym bardziej że nasze świadczenie wyniesie mniej niż jedną trzecią ostatniego wynagrodzenia – mówią Weronika Dejneka i Tomasz Fronczak z PZU. 76
  • Jeźdźcy kontrrewolucji 18 wrz 2016, 20:00 Ogłaszając w Krynicy kulturową kontrrewolucję, Viktor Orbán przypomniał, że akcja pociąga za sobą reakcję. Zasady fizyki obowiązują także w polityce, czego uczą dzieje rewolucji i prób ich zahamowania. 78
  • (Nie)dęte opowieści 18 wrz 2016, 20:00 Tęgie Chłopy to zespół grający muzykę kielecką tak, żeby „sufit się podnosił”, bo jak deklarują, muzyka z tego regionu jest stworzona do tańca. Wkrótce wystąpią jako gwiazda festiwalu Skrzyżowanie Kultur. 83
  • Ten pierwszy raz 18 wrz 2016, 20:00 Chociaż polski rynek książki przywodzi na myśl przewlekle chorego pacjenta, dawno nie było tak dobrego klimatu dla literackich debiutantów. I nie jest to ostatni z paradoksów tej branży. 86
  • Miasto między stronami 18 wrz 2016, 20:00 Do niedawna w polskich miastach pokutował pogląd, że promocja literatury to wyrzucanie pieniędzy w błoto. Na szczęście ten trend zaczyna się zmieniać. 90
  • Nowości na odcinku seriali 18 wrz 2016, 20:00 Coś dla miłośników polskiego teatru i mocnej fantastyki, obyczajowych problemów małżeństw w średnim wieku i kryminalnych intryg. Dobre nowe tytuły z Polski i ze Stanów Zjednoczonych. Serialowa jesień zapowiada się wyjątkowo ekscytująco. 92
  • Więcej niż trzy kolory 18 wrz 2016, 20:00 Po plakacie do „Amatora” Krzysztof Kieślowski zaufał nieznanemu artyście. Dziś Andrzej Pągowski zwraca nietypową wystawą dług wielkiemu reżyserowi. 94
  • Książki 18 wrz 2016, 20:00 **** Sprawiedliwi z Wołynia Wołyń” Wojciecha Smarzowskiego to chyba najbardziej oczekiwana premiera roku w Polsce. Ale zanim będziemy mogli zobaczyć ten film, warto sięgnąć po wydanych właśnie „Sprawiedliwych zdrajców” Witolda... 95
  • Muzyka 18 wrz 2016, 20:00 Flirt z przeszłością, lustro teraźniejszości Gaba Kulka na płycie „Kruche” swój muzyczny eskapizm podnosi na nowy poziom. Bardzo precyzyjnie zaplanowana kolejność utworów tworzy z płyty album niemal koncepcyjny: z tekstowo... 96
  • Film 18 wrz 2016, 20:00 Wydrapać szczerość Chyba każdy boi się tego w terapii: że zabrzmi „jak z broszury”, tandetnie, banalnie. W „Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham” Paweł Łoziński pokazuje, że w tym pozornym banale tkwi głęboka prawda o... 97
  • Przekuć cyberzagrożenie w szansę 18 wrz 2016, 20:00 DR JOANNA ŚWIĄTKOWSKA Polska jest szczególnie narażona na cyberataki. Ale ochrona przed nimi może się stać naszą nową narodową specjalizacją. Szczególną rolę podczas rosyjskiej agresji na Ukrainie odgrywały działania prowadzone w... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany