Spór o tlen

Spór o tlen

Spalarnia śmieci
Spalarnia śmieci / Źródło: Fotolia / Ulrich Müller
Choć mieszkańcy Oświęcimia mają problem z zanieczyszczonym powietrzem, Synthos zbuduje im tam wielką spalarnię śmieci.

Mieszkańcy Oświęcimia mają już w swoim mieście składowisko odpadów, oczyszczalnię ścieków i zakład utylizacji. Mają też notorycznie przekroczone normy zanieczyszczeń powietrza, a stężenia szkodliwych pyłów, zamiast maleć, rosną. Jakby tego było mało, wkrótce oświęcimianie będą mieli u siebie zakład termicznego przekształcania odpadów, czyli spalarnię. Planuje ją zbudować na terenie swojego zakładu firma Synthos, kontrolowana przez Michała Sołowowa, jednego z najbogatszych Polaków. Uzyskana w ten sposób energia (elektryczna i cieplna) ma być przeznaczona na własne potrzeby chemicznego giganta. Koszt budowy szacuje się na około 400 mln zł, a moc przerobowa spalarni to 150 tys. ton odpadów rocznie. Instalacja miała być oddana do użytku do 30 kwietnia, jednak do dziś budowa nie ruszyła. – Czekamy na uprawomocnienie się pozwolenia na budowę – deklaruje Agata Kościelnik, rzeczniczka Synthosu. Niczego więcej nie chce komentować – ani szacowanego wpływu spalarni na środowisko, ani sporu z ekologami, który trwa od prawie dwóch lat. Dokładniej od 28 października 2015 r., gdy starosta oświęcimski zatwierdził projekt budowlany i bez konsultacji społecznych udzielił spółce Synthos Dwory 7 (spółka córka Synthosu SA) pozwolenia na budowę.

Najważniejsza firma

Na stronie Urzędu Miasta w Oświęcimiu przeczytamy, że „spośród licznych przedsiębiorstw funkcjonujących w mieście jako najważniejszą wymienić należy grupę Synthos SA”. To gigant branży chemicznej z siedzibą w tym mieście – zarządza zakładami m.in. w Nowej Sarzynie, Woli Krzysztoporskiej, Kralupach (Republika Czeska), Ribécourt i Wingles (Francja) oraz w Bredzie (Holandia). Spółka jest jednym z najważniejszych na świecie producentów kauczuków oraz trzecim europejskim producentem polistyrenu do spieniania (tworzyw polimerowych). W 2016 r. jej skonsolidowane przychody wyniosły blisko 5 mld zł. Zapotrzebowanie na produkty firmy jest tak duże, że w 2015 r. w Oświęcimiu uruchomiono instalację produkcyjną zaawansowanych technologicznie kauczuków SSBR (wykorzystywane w oponach). Inwestycja pochłonęła 568 mln zł, z czego 147 mln zł pochodziło z funduszy unijnych. Powstało ponad 160 miejsc pracy.

Ale jest druga strona medalu: coraz większa produkcja pociąga za sobą zapotrzebowanie na energię. Jej dodatkowym źródłem miałaby być właśnie spalarnia śmieci. W pierwszej kolejności pochodzących z pobliskiego składowiska odpadów komunalnych. Tyle że zdaniem ekologów z oświęcimskiego Towarzystwa na rzecz Ziemi w okolicy nie ma tylu odpadów, aby istnienie spalarni było uzasadnione. Składowisko w Oświęcimiu rocznie przyjmuje ok. 30 tys. ton. Jakieś 50-60 proc. po segregacji nie nadaje się już do niczego i mogłoby być spalane. Śmieci trzeba by zwozić z powiatów chrzanowskiego, wadowickiego, a także ze Śląska. Wiąże się to z transportem każdego dnia ciężarówkami. A mieszkańcy już teraz skarżą się na nieprzyjemne zapachy. Najbardziej zbulwersowani planowaną spalarnią są mieszkańcy sąsiadującego z terenami Synthosu osiedla Dwory i wsi Dwory Drugie. Tym bardziej że nie przeprowadzono konsultacji społecznych. W uchwalonym pod koniec marca Planie Gospodarki Odpadami Województwa Małopolskiego na lata 2016-2022 czytamy: „Planowana Instalacja Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych w Oświęcimiu uzyskała w 2011 r. decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach oraz posiada pozwolenie na budowę (ostateczne), zyskując tym samym prawa nabyte”.

Problem w tym, że pozwolenie na budowę spalarni w dniu uchwalania planu (27 marca) wcale nie było ostateczne, bo decyzję wojewody, który utrzymał pozwolenie w mocy, uchylił w lipcu 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sprawa ma jednak ciąg dalszy, bo w kwietniu tego roku wojewoda małopolski ponownie zdecydował o utrzymaniu pozwolenia na budowę w mocy, od czego w maju do WSA ponownie odwołało się Towarzystwo na rzecz Ziemi. Jednocześnie wojewoda małopolski zapewnia, że jako organ administracji rządowej nie ocenia słuszności inwestycji, lecz legalność wydanych postanowień lub decyzji.

Więcej smogu

Oświęcim, podobnie jak wiele małopolskich miejscowości, od lat ma problem ze smogiem. Roczne stężenia szkodliwych dla zdrowia pyłów PM10 i PM2,5 są tam stale przekraczane, a co gorsza – rosną. W 2015 r. średnioroczny pomiar dla PM10 wyniósł 46 μg/m sześc. (norma to 40 μg/m sześc.), a dla PM2,5 – 30 μg/m sześc. (norma – 25 μg/m sześc.). W porównaniu z 2014 r. to pięcioprocentowy wzrost. Według ekologów emisja z zakładu pogorszy jeszcze jakość powietrza. Ich punkt widzenia podziela dr hab. Leszek Pazderski z Katedry Chemii Analitycznej i Spektroskopii Stosowanej Wydziału Chemii UMK w Toruniu. – Gdyby przyjąć sposób myślenia wojewody małopolskiego, który w uzasadnieniu stwierdza, że „udział instalacji w zanieczyszczeniu powietrza w Oświęcimiu nie będzie decydujący, co oczywiście nie oznacza, że może być pominięty”, można równie dobrze stwierdzić, że nie ma żadnego problemu w tym, że pojedyncza osoba pali w przydomowym piecu węglem najgorszej jakości. Generowana przez nią emisja pyłu i innych toksycznych substancji jest bowiem relatywnie niewielka i stanowi jedynie drobny udział w łącznej emisji gospodarstw domowych – klaruje Pazderski. Zarzuty ekologów dotyczą też braku właściwej decyzji środowiskowej, okrojenia projektu z ważnych instalacji, niekompletnego opisu wpływu na środowisko i niepełnej analizy skutków przekroczenia standardów jakości powietrza.

Synthos nie komentuje tych zarzutów. – Co prawda w aktach sprawy znajduje się decyzja środowiskowa dla zakładu termicznego przetwarzania odpadów dla Synthos Dwory 7, jednak zakład, na który starosta oświęcimski udzielił pozwolenia na budowę, różni się od opisanego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez prezydenta Oświęcimia – przekonuje w piśmie sądowym Piotr Rymarowicz. Chodzi o to, że po otrzymaniu decyzji inwestor zrezygnował z dodatkowej płuczki, skrubera do oczyszczania spalin przed ich emisją do atmosfery, instalacji waloryzacji (unieszkodliwiania lub odzysku) żużli, instalacji zestalania i chemicznej stabilizacji popiołów i stałych pozostałości z procesu oczyszczania spalin. – To istotne instalacje chroniące środowisko, których brak zwiększy emisję do atmosfery oraz produkcję odpadów. Były one integralną częścią zakładu przeróbki odpadów analizowanego w ramach postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, proponowanego zresztą przez inwestora. Zmiana wymaga uzyskania nowej decyzji środowiskowej lub ewentualnie zmiany istniejącej – mówi Rymarowicz. Według wojewody sporne instalacje są zbędne (skruber) lub wręcz szkodliwe (instalacje do waloryzacji żużli oraz zestalania popiołów). A zwiększenie produkcji odpadów przez zakład i ich odległy transport będą dla środowiska korzystniejsze niż odzysk odpadów na miejscu. Zieloni widzą to inaczej: instalacje zmniejszyłyby ilość produkowanych odpadów poprzez ich odzysk. Nie bez znaczenia jest, że ustawa o odpadach zobowiązuje do przetwarzania odpadów w pierwszej kolejności w miejscu ich powstania, a dopiero gdy to jest niemożliwe, przekazywania do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być przetworzone. – Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji gdy już obecnie ludność Oświęcimia jest wystawiona na długotrwale utrzymujące się, zagrażające zdrowiu, stężenia pyłu zawieszonego, każde, najmniejsze nawet zwiększenie tych stężeń, będzie wywierało wymierne, negatywne oddziaływanie na jej stan zdrowia – uważa dr Pazderski. Ekologowie zapowiadają, że będą walczyć o zdrowie mieszkańców Oświęcimia. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 24/2017
Więcej możesz przeczytać w 24/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 24/2017 (1790)

  • Historia Polski pisze się przez cały czas 11 cze 2017, 20:00 Ta wiadomość została przyjęta spokojnie jak na polskie standardy: w ubiegłym tygodniu Sąd Najwyższy zgodził się na zatrzymanie przez Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz ewentualne aresztowanie byłego prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie Krzysztofa S. Zarzuty są poważne: udział... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 11 cze 2017, 20:00 NASZA KOMISARZ ELŻBIETA BIEŃKOWSKA ZOSTAŁA OSTRO SKRYTYKOWANA przez międzynarodową organizację, która tropi wpływy lobbystów na agendę polityczną Unii Europejskiej. Otóż Bieńkowska najczęściej ze wszystkich komisarzy spotyka się z... 6
  • Obraz tygodnia 11 cze 2017, 20:00 21 mld dol. w formie świadczeń socjalnych wypłacono w 2016 r. Norwegom. Skorzystała z nich ponad jedna piąta mieszkańców kraju. Wygrany Robert Lewandowski Głosami piłkarzy, a więc boiskowych rywali, został wybrany najlepszym piłkarzem... 8
  • Info radar 11 cze 2017, 20:00 Zagajewski z księżną ADAM ZAGAJEWSKI OD LAT JEST NAJCZĘŚCIEJ NAGRADZANYM PRZEZ ZAGRANICZ NE GREMIA POLSKIM POETĄ, więc pewnie wkrótce będzie jednym z najważniejszych kandydatów do literackiego Nobla. Na razie do kolekcji zdobytych przez... 12
  • Zdarzyło się jutro 11 cze 2017, 20:00 Melania, Kolinda, bezkonkurencyjny Donald i ogólne szczytowanie. ZNOWU DEFENESTRACJA. Z Pałacu Prezydenckiego wyleciała pani Sadurska. Ale inaczej niż fortepian Chopina, nie na bruk, tylko do PZU. To znaczy, PZU nie jest pewne, w... 14
  • Przekleństwa polityczne 11 cze 2017, 20:00 I NIE WÓDŹ NAS NA POKUSZENIE… Właściwie każda firma, która organizuje ryzykowne eventy integrujące, postępuje wbrew słowom modlitwy z „Ojcze nasz”. Sąd Najwyższy stwierdził już ładnych kilka lat temu, że obowiązek... 16
  • Polityka antyrodzinna 11 cze 2017, 20:00 W Sejmie adrenalina, odpowiedzialność, podziw otoczenia, a w domu nuda, pretensje, wymagania. Nic dziwnego, że politykom rozpadają się związki. 18
  • Ksiądz Sowa & Przyjaciele 11 cze 2017, 20:00 TOMASZ P. TERLIKOWSKI Żenujące rozmówki kumpli, z których jeden wyraźnie ma ochotę zrobić porządek z mediami, których nie lubi. Takie rozmowy się zdarzają. Jeśli coś zaskakuje, to fakt, że jednym z rozmówców jest kapłan. Nie... 23
  • Rządowe trzęsienie ziemi 11 cze 2017, 20:00 Zmiany w rządzie, które zajmują wyobraźnię opinii publicznej, prawdopodobnie sprowadzą się do wymiany jednego, góra dwóch ministrów i kilku podsekretarzy stanu. 25
  • Płacz po brexicie 11 cze 2017, 20:00 JAN ROKITA Jeszcze nie nastąpił brexit, ale jego skutki już odmieniają oblicze Europy i niepomyślnie wpływają na sytuację Polski. Wiemy już, że przyszły status miliona Polaków na Wyspach jest niejasny, a odejście drugiego... 27
  • Kłaniam się ludziom Solidarności 11 cze 2017, 20:00 Solidarność w największym stopniu przyczyniła się do upadku PRL i całego obozu sowieckiego. Historycznie prawda jest po ich stronie – przyznaje Włodzimierz Czarzasty, lider SLD. 28
  • Wygra prawda faktów 11 cze 2017, 20:00 Nie zadbaliśmy o świętowanie historii. Dziś niektórzy używają jej jako paliwa politycznego – przekonują Ludwika i Henryk Wujcowie, działacze opozycji. 30
  • E-dowód do lamusa 11 cze 2017, 20:00 Resort cyfryzacji przedstawił ostatnio Radzie Ministrów nową koncepcję tego dokumentu. Z ustaleń „Wprost” wynika jednak, że idea stworzenia elektronicznego dowodu w ogóle może trafić do kosza. 32
  • Doktryna wojenna tematem tabu 11 cze 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Doktryna wojenna to zbiór oficjalnie przyjętych w państwie i jego siłach zbrojnych poglądów na charakter przyszłej wojny oraz wynikających z tego wymogów przygotowania państwa w dziedzinie politycznej,... 34
  • Sportowa kasa pęcznieje 11 cze 2017, 20:00 To jest wojna. Telewizje licytują do upadłego prawa do wydarzeń sportowych. A kibice odpłacą im z nawiązką. 37
  • Dworzec pod specjalnym nadzorem 11 cze 2017, 20:00 Przez prawie 10 lat procesu nie udało się wyjaśnić wszystkich okoliczności zabójstwa, ale policja zyskała dużą wiedzę o nocnym życiu na dworcu Warszawa Centralna. 40
  • Kobiety, które nienawidzą kobiet 11 cze 2017, 20:00 EWA WANAT Najbardziej wkurzają mnie nie mizoginiczni faceci, którzy boją się kobiet, w związku z czym starają się je kontrolować. Najbardziej wkurzają mnie ich koleżanki. Polskie prawicowe polityczki. Kobiety, które nienawidzą kobiet.... 44
  • Kolej na kolej! 11 cze 2017, 20:00 JEDEN TIR NISZCZY DROGĘ W PODOBNYM STOPNIU CO 160 TYS. SAMOCHODÓW OSOBOWYCH. Takie wyniki podaje Instytut Badawczy Dróg i Mostów. Gdyby ustawić te 160 tys. samochodów jeden za drugim, to korek zaczynałby się w Zakopanem, a kończył w... 45
  • Podyskutujmy o kobietach 11 cze 2017, 20:00 JACEK POCHŁOPIEŃ, redaktor naczelny Nie ma właściwie tygodnia, aby kwestia kobiet nie stawała się w Polsce ważnym tematem debaty publicznej. Często w kontekście nowych przepisów, które mają dotyczyć Polek, albo też wyzwań, przed... 45
  • Emerytalny rak systemowy 11 cze 2017, 20:00 Umiesz liczyć, licz na siebie. Trudno o lepsze przesłanie dla myślących o swoich emeryturach Polaków. Oby jeszcze państwo było uprzejme trzymać się przy tej okazji od nas z daleka. 46
  • Co dalej z bankami 11 cze 2017, 20:00 Przez trzy dni finansiści dyskutowali o zmianach na rynku usług finansowych i w gospodarce. Wnioski płynące z tych rozmów są ważne dla ich klientów. 50
  • Klient staje się królem 11 cze 2017, 20:00 W latach 2015-17 doszło do przesunięcia władztwa w sektorze finansowym. Klient staje się panem – mówi Brunon Bartkiewicz, prezes ING Banku Śląskiego. 52
  • Spór o tlen 11 cze 2017, 20:00 Choć mieszkańcy Oświęcimia mają problem z zanieczyszczonym powietrzem, Synthos zbuduje im tam wielką spalarnię śmieci. 56
  • Giełda sercem gospodarki 11 cze 2017, 20:00 Na Giełdzie Papierów Wartościowych można zarobić. Rynek jest jednak przeregulowany i wymaga zmian – mówili uczestnicy panelu „Wprost” na konferencji WallStreet w Karpaczu. 58
  • Kujawsko-pomorskie Orły nagrodzone 11 cze 2017, 20:00 Gala wręczenia nagród najlepszym przedsiębiorcom stała się okazją do rozmowy na temat tego, co jest dla nich szczególnie ważne. 60
  • Hossa Bessa 11 cze 2017, 20:00 Rekord z Matejką Prawie 3,7 mln zł zapłacono w zeszłym tygodniu za obraz Jana Matejki „Zabicie Wapowskiego”. To absolutny rekord wszech czasów, bo jeszcze nikt nigdy nie zapłacił takiej kwoty za polskie dzieło. Obraz został sprzedany... 62
  • Know How 11 cze 2017, 20:00 HomePod zaskakuje dźwiękiem Apple zaprezentowała HomePoda, długo oczekiwany głośnik domowy z zaimplementowanym asystentem głosowym Siri na pokładzie. Urządzenie ma stanowić konkurencję dla Google Home i Amazon Echo. Na pokładzie... 64
  • Co zje Marsjanin? 11 cze 2017, 20:00 Kosmos otwiera przed nami swoje podwoje i musimy znaleźć sposób na to, jak wyżywić tych, którzy zdecydują się tam zamieszkać. 65
  • Nowe oblicze Starej Pragi 11 cze 2017, 20:00 Duch dawnej Warszawy najlepiej zachował się na Pradze, gdzie wojnę przetrwało najwięcej kamienic. Wiele z nich właśnie odzyskuje dawny blask. 66
  • Brexit pozostaje aktualny 11 cze 2017, 20:00 Wyniki wyborów na Wyspach nie przekreślają planów wyjścia z UE. Jednak dla mieszkających tam Polaków to dobra wiadomość, bo Brytyjczycy odrzucili proponowany przez torysów plan ostrego rozwodu z Unią. 69
  • Czołganie Kataru 11 cze 2017, 20:00 Saudowie postanowili wykorzystać amerykańsko-rosyjską rywalizację na Bliskim Wschodzie, by zemścić się na maleńkim, choć niebotycznie bogatym sąsiedzie. 72
  • Religia globalnego ocieplenia 11 cze 2017, 20:00 Wycofując się z porozumienia, Trump powiedział głośno, że „król jest nagi” – uważa brytyjski ekonomista Rupert Darwall. 74
  • Psy stawiają diagnozy 11 cze 2017, 20:00 O psach, które ratują życie chorym na raka czy cukrzycę, opowiada Claire Guest, trenerka psów, psycholożka i autorka książki „Psi dar”. 78
  • Rock żyje! 11 cze 2017, 20:00 W czerwcu na jedyny koncert przyjeżdżają do Polski Guns N’ Roses. To przykład zespołu, o którym wszyscy myśleli, że zniknie w mrokach historii, a on się odrodził niczym Feniks z popiołów. Przykład, dodajmy, niejedyny. 83
  • Jeszcze was zaskoczę 11 cze 2017, 20:00 Na ekrany wkroczyła właśnie kolejna, po „Martwych wodach”, komedia z szaloną rolą Juliette Binoche – „Mamy2mamy”. 86
  • Wydarzenie 11 cze 2017, 20:00 TEATR Umarła rasa Kiedy powieść Kosińskiego po raz pierwszy ukazała się w polskim tłumaczeniu, wywołała nie lada skandal. Oburzenie spowodowały nie tylko okrutne, często na granicy pornografii opisy, ale przede wszystkim fakt, że... 88
  • Koniecznie! 11 cze 2017, 20:00 KSIĄŻKA Mleko się rozlało ROSE I SOFIA, MATKA I CÓRKA, PRZYJEŻDŻAJĄ LATEM Z LONDYNU NA HISZPAŃSKIE WYBRZEŻE MORZA ŚRÓDZIEMNEGO. Nie po to, aby wypoczywać, tylko na leczenie. Jest to jednak kuracja specyficzna, bo o dziwną tu idzie... 90
  • Powyżej średniej 11 cze 2017, 20:00 FESTIWAL To idzie młodość „TAKIEJ ATMOSFERY NIE MA NA ŻADNYM INNYM FESTIWALU” – powiedział rok temu na zakończenie imprezy Jacek Bromski i każdy, kto choć raz był w czerwcu w Koszalinie, wie, że nie ma w tych słowach przesady. Na... 92
  • Bez entuzjazmu 11 cze 2017, 20:00 MUZYKA Niewolnik opowieści Opinia czołowego interpretatora muzyki dawnej przestała Jordiemu Savallowi wystarczać około roku 2005.  Wówczas to kataloński wizjoner gamby opublikował pierwszą „fonograficzną operę” – połączenie... 94
  • Paulina Chruściel: To się państwu spodoba 11 cze 2017, 20:00 IM DŁUŻEJ JESTEM W ZAWODZIE, TYM BARDZIEJ DOCENIAM TO, co jest dobrze zrobione. Doceniam kunszt rzemiosła. Artystą, wiadomo, tylko się bywa, a w dzisiejszym świecie sztuka często mylona jest z hochsztaplerką, nieuctwem czy z... 96
  • Senator z Wyoming i spódniczka „tutu” 11 cze 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI W Kongresie USA siedzę w gabinecie senatora Mike’a Enziego. Sędziwy senator z Wyoming to nie tylko szycha, ale wręcz barwna szycha. Potężny szef potężnej komisji budżetowej amerykańskiego Senatu, konserwatywny... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany