Bitwa o pomniki

Bitwa o pomniki

Senat USA
Senat USA / Źródło: Fotolia / W.Scott McGill
W Ameryce od lat 60. trwa regularna wojna kulturowa, w której górą była dotąd lewica. Donaldowi Trumpowi będzie trudno zmienić ten wynik.

Jednym z pól bitewnych walki amerykańskich liberałów z konserwatystami stało się nieoczekiwanie 50-tysięczne miasteczko Charlottesville w stanie Wirginia. I to dosłownie, bo polała się tam krew. Poszło o czasy niewolnictwa i wojnę secesyjną, której ocena, obok aborcji, praw homoseksualistów czy stosunku do islamu, stała się orężem w batalii o dusze Amerykanów. Lewica, która największe wpływy ma w wielokulturowych metropoliach na wschodnim i zachodnim wybrzeżu, najchętniej zapomniałaby o mało politycznie poprawnych początkach USA. Ale o nich wciąż przypomina jej konserwatywna amerykańska prowincja. Niewielu polityków miało bowiem dotąd tyle śmiałości, co Pat Buchanan, były kandydat na prezydenta, który niemal wykrzyczał dziennikarce telewizji MSNBC, że to biali Amerykanie podpisali Deklarację niepodległości i napisali konstytucję Stanów Zjednoczonych.

Porządni ludzie

Protesty przeciw likwidacji stojącego od 1924 r. w miejskim parku w Charlottesville pomnika generała konfederatów, Roberta E. Lee trwały od maja. Dla mieszkańców amerykańskiego południa Lee to tragiczny bohater wojny secesyjnej. Mimo to urząd miasta podjął decyzję o demontażu jego pomnika i nie był to odosobniony przypadek walki o historię. Rok wcześniej podobny monument usunięto z Nowego Orleanu. Dlaczego? Generał był według ocen polityków lewicy okrutnym właścicielem czarnych niewolników, niezasługującym na pomniki. W sporze, który rozgorzał na Twitterze, wypowiedział się m.in. znany z konserwatywnych poglądów Clint Eastwood, pytając, czy lewica będzie też burzyć pomniki żołnierzy walczących w Wietnamie, bo oni też mogli być potomkami konfederatów.

Kilkusetosobowe manifestacje w Charlottesville przeciwko likwidacji pomnika gen. Lee bardzo długo nie wzbudzały zainteresowania. Dopiero protest z 12 sierpnia, w czasie którego do miasta ściągnęły zastępy lewicowej Antify, przykuł uwagę prasy. W dodatku doszło do tragedii, bo w tłum zwolenników lewicy wjechał samochód kierowany przez 20-letniego Jamesa Alexa Fieldsa. Zginęła 32-letnia demonstrantka Heather Heyer. Kilkanaście innych osób odniosło poważne obrażenia. Liberalni komentatorzy nie mieli więc cienia wątpliwości, że wydarzenia z Charlottesville są przejawem rasistowskich skłonności amerykańskiej prawicy i to wyłącznie ona ponosi za nie odpowiedzialność. Prezydent Donald Trump okazał się znacznie ostrożniejszy w ocenach. Powiedział, że tragedia z Charlottesville jest „skandalicznym przejawem nienawiści, bigoterii i przemocy”, ale – jak podkreślił – „występujących po wielu stronach”. Wina prezydenta polegała na tym, że potępił obie strony sporu. W oświadczeniu Trumpa znalazło się też stwierdzenie, że bez względu na kolor skóry, wiarę i polityczne przekonania „wszyscy są Amerykanami”, ale opozycji to nie uspokoiło. Także część republikanów skrytykowała ostro prezydenta. Gubernator New Jersey Chris Christie, zdecydowany zwolennik Trumpa, napisał na Twitterze, że trzeba odrzucić rasizm i przemoc białych nacjonalistów. Rasizm potępił także cały klan Bushów, a liberalny „The Washington Post” ujawnił przecieki z Białego Domu, wedle których córce prezydenta Ivance i jego zięciowi Jaredowi Kushnerowi także nie podobało się oświadczenie Trumpa.

Prezydent jednak nie zmienił zdania i w kolejnej, emocjonalnej wypowiedzi dodał, że symboli konfederatów bronili też „porządni ludzie”. Miał prawdopodobnie na myśli lekceważonych dotąd, zwykłych białych mieszkańców prowincjonalnej Ameryki, dzięki którym wygrał wybory. Tym razem dostało mu się nawet od magazynu „National Review”, będącego jednym z najważniejszych głosów prawicy w USA. Według „NR” w czasie manifestacji w Charlottesville skandowano antysemickie hasła, a obecni tam biali rasiści byli uzbrojeni. Co więcej, w organizowaniu protestów uczestniczyli m.in. były szef Ku Klux Klanu, David Duke, i Richard Spencer,jeden z liderów alternatywnej prawicy, któremu liberalne media zarzucają odwoływanie się do nazizmu. Amerykańska lewica skwapliwie wykorzystała awanturę wokół Charlottesville w wojnie, którą toczy przeciwko Trumpowi od początku jego prezydentury.

Dobra ameryka

Według religioznawcy Russella Johnsona z University of Chicago współczesna wojna kulturowa rozpoczęła się w USA w 1962 r. Sąd Najwyższy uznał wtedy obowiązkową modlitwę w szkołach za nielegalną. U liberałów wywołało to rewolucyjny zapał, a tradycjonalistów po prostu oburzyło, bo dla nich rodzina, szkoła, sztuka i Kościół współtworzą kościec moralny młodych ludzi, pomagając wykształcić lepszych obywateli. Prawna debata o rozdziale religii od państwa stała się wojną o to, czy w życiu społecznym kierować się wartościami judeochrześcijańskimi, czy też pozwolić sobie na relatywizm. Tradycyjne, chrześcijańskie korzenie Ameryki bardzo podobały się francuskiemu myślicielowi Alexisowi de Tocqueville, który pisał, że „Ameryka jest wielka, bo jest dobra, a jeśli przestanie być dobra, przestanie też być wielka”. Ta batalia o dobrą Amerykę trwa do dziś, choć nie brakuje też głosów, że już dawno się skończyła, a prawica została pokonana. Rod Dreher, autor szeroko komentowanej książki „The Benedict Option.

A Strategy for Conservative Christians in a Post-Christian Nation” (Opcja Benedykta. Strategia dla konserwatywnych chrześcijan w postchrześcijańskim kraju), argumentuje, że w większości stanów przyjęto prawodawstwo dopuszczające małżeństwa homoseksualne. To zaś oznacza, że konserwatywni wyborcy są w mniejszości. Z kolei historyk Andrew Hartman uważa, że zwyciężył po prostu kapitalizm i sprawy związane z ekonomiczną stroną życia stały się dla Amerykanów ważniejsze niż moralność. Wydarzenia z Charlottesville i reakcje polityków przeczą jednak tezieo końcu wojny kulturowej. Ci sami politycy lewicy, którzy domagają się demontowania pomników gen. Lee, walczą od lat o likwidację monumentów odwołujących się do wartości chrześcijańskich. Ostatnio nakazem sądu zlikwidowano tablice z wyrytymi nań dziesięcioma przykazaniami, stojące na terenie urzędu stanowego w Oklahoma City. Nadal trwa też batalia sądowa o podobne tablice w Bloomfield w Nowym Meksyku. Wygrana Donalda Trumpa wzbudziła wśród konserwatystów nadzieje na zwrot w tej wojnie. Awantura wokół Charlottesville pokazała jednak, że sama prawica jest w tej sprawie podzielona. Ceniony po obu stronach ideologicznej barykady publicysta Dennis Prager tłumaczy ten podział tym, że część konserwatystów nie wierzy, że wojna kulturowa w ogóle trwa i dlatego nie popiera prezydenta Trumpa. On sam, notabene religijny Żyd, jest zdania, że w USA toczy się już nie tyle wojna kulturowa, ile kolejna po secesyjnej wojna domowa. Jej stawką jest koniec Ameryki zbudowanej przez Ojców Założycieli na judeochrześcijańskich fundamentach. Prager przekonuje więc w apokaliptycznym tonie, że tak często krytykowany charakter Donalda Trumpa nie będzie miał znaczenia, jeśli tylko wygra on batalię z lewicą. Bo jeśli to lewica zwycięży, Ameryka przepadnie, a zło ogarnie całą Ziemię.g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 34/2017
Więcej możesz przeczytać w 34/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2017 (1799)

  • Terroryści nie wygrają 20 sie 2017, 20:00 „Nie sądzę też, aby zamachy coś w Europie zmieniły, jeśli już, to na lepsze, budując solidarność na Starym Kontynencie i świadomość zagrożeń” – pisze we wstępniaku do najnowszego numeru „Wprost” redaktor naczelny tygodnika Jacek Pochłopień. 3
  • Sołtys na zagrodzie równy premierowi 21 sie 2017, 6:08 Żyjemy w czasach istotnej zmiany polityki i sposobu jej uprawiania – powracam do tej myśli w różnym kontekście. Uważam m.in., że od polityków szczebla centralnego będziemy w coraz większym stopniu oczekiwać tego samego, czego oczekujemy od lokalnych samorządowców, czyli przede... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 sie 2017, 20:00 Pan prezydent i pani premier – kiedyś blisko współpracowali, teraz znajdują się w przeciwnych podobozach PiS 6
  • Obraz tygodnia 20 sie 2017, 20:00 40 mld zł wynosi roczna wartość handlu internetowego w Polsce. Nasz kraj jest piątym największym rynkiem e-commerce w UE (po Wielkie j Brytanii, Niemczech, Francji i Włoszech) Wygrany Łukasz Ossowski Sołtys Rytla – wsi najbardziej... 8
  • Sezon polowań na Europejczyków 20 sie 2017, 20:00 To nie byli sfrustrowani złym traktowaniem imigranci, wyładowujący swoje żale za kierownicą furgonetki rozjeżdżającej przechodniów. Seria ataków w Katalonii była zaplanowaną operacją wojskową, w której obok 14 europejskich cywilów... 10
  • Zdarzyło się jutro 20 sie 2017, 20:00 W rolach głównych: Twitter i Tiger. No i kornik drukarz. NA AUKCJI W JANOWIE SPRZEDANO TYLKO SZEŚĆ KONI Z 25 ZA NIECAŁE PÓŁ MILIONA. Co powszechnie uznano za kompromitację. Koń by się uśmiał, gdyby się nie zawstydził. Na szczęście... 11
  • Święte życie? 20 sie 2017, 20:00 OSTATNI TYDZIEŃ MINĄŁ POD ZNAKIEM PARADNEGO MILITARYZMU. Myślę, że zbrojne przygotowania przed Bitwą Warszawską w 1920 r. były niczym w porównaniu z defiladą w 2017. Dawniej chodziło o zwycięstwo, tu – o ambicje. Dawniej to była... 12
  • Tęsknota za zagubionym zdjęciem 20 sie 2017, 20:00 MUSIAŁ TO BYĆ POCZĄTEK LAT 80. CZYTAŁO SIĘ WÓWCZAS „TYGODNIK POWSZECHNY”, a w nim przede wszystkim kilka rubryk. Do szczególnie cennych należał krótki felieton Piotra Wierzbickiego, opozycjonisty skądinąd. Pewnego dnia napisał pan... 12
  • Bunt aktorek 20 sie 2017, 20:00 Polskie aktorki przerywają milczenie. – Mamy dość dyskryminacji. Chcemy zarabiać tyle, co nasi koledzy mężczyźni – mówią coraz bardziej zgodnie. 14
  • Ogień i furia 20 sie 2017, 20:00 Jest coś osobliwego i trudnego do pojęcia w tym, co podczas kryzysu koreańskiego mówiono i pisano w mediach na temat Donalda Trumpa. Na zdrowy rozum amerykański prezydent zrobił przecież dokładnie to, czego można by oczekiwać od... 19
  • Państwo za słabe na burzę 20 sie 2017, 20:00 Po nawałnicy na Pomorzu znowu okazało się, że ludzie w Polsce potrafią się świetnie zorganizować, tylko państwu się to nie udaje. 21
  • Poznaj swojego wojewodę 20 sie 2017, 20:00 Są oczami i uszami premiera oraz ministra spraw wewnętrznych w poszczególnych województwach. Kim są wojewodowie, którym PiS krok po kroku dodaje kompetencji? 26
  • Czy „afgańska zdrada” była spiskiem? 20 sie 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni W mediach coraz częściej pojawiają się informacje o niebezpieczeństwie, jakie stwarza rosyjska agentura. Eksperci kluczowych potęg światowych systematycznie podnoszą temat wpływów Rosji na politykę... 29
  • Karwelis: Gorzka prawda o trójpodziale władzy 20 sie 2017, 20:00 Zanim znowu skoczymy sobie do oczu na ulicy, warto przyjrzeć się bliżej, o co się spieramy. W Polsce trójpodział władzy jest fikcją. 31
  • Skandalista z PiS 20 sie 2017, 20:00 Dominik Tarczyński to klasyczny typ polityka, który wyznaje starą zasadę – nieważne, czy mówią dobrze, czy źle, byle po nazwisku. 34
  • Monolog Giertycha na Mont Blanc 20 sie 2017, 20:00 EWA WANAT Długo i serdecznie śmiałam się, czytając na FB post Romana Giertycha pod dramatycznym tytułem „Moja najtrudniejsza decyzja”. Wyznanie to jest jednym z najbardziej narcystycznych tekstów, jakie ostatnio czytałam: „Dokładnie... 37
  • Opozycja, czyli tłuste misie o bardzo małych rozumkach 20 sie 2017, 20:00 Przy obecnej słabości opozycji, po następnych wyborach PiS z Kukizem mogą mieć konstytucyjną większość. Dlatego musi powstać nowe ugrupowanie, które da nadzieję na nową jakość w polskiej polityce. 38
  • Dożynki w mieście 20 sie 2017, 20:00 Pomidor wyhodowany między rzędami kamienic albo miód zebrany na dachu centrum handlowego to spełnienie marzeń niektórych mieszczuchów. Nie tylko o własnoręcznej uprawie i hodowli, ale też o budowaniu więzi społecznych. 40
  • Z gabinetu do więzienia 20 sie 2017, 20:00 Może być zasiłek z opieki społecznej – powiedział chirurg biednej matce chorego dziecka, domagając się łapówki przed operacją. – Doktor Jan S. zaprowadził mnie do brudownika – zeznała w śledztwie Ewa W., matka trzymiesięcznego Jacka, który urodził się z deformacją twarzy,... 44
  • Polskie wyspy bogactwa 20 sie 2017, 20:00 Tam, gdzie mieści się duża państwowa firma, tam zarabia się najlepiej. Dlatego powiaty z najzamożniejszymi mieszkańcami tworzą na mapie Polski małe wysepki. 48
  • Pod ostrzałem 20 sie 2017, 20:00 Długoletnie procesy, kompromitująca reklama. Tiger to dziś najbardziej poobijana marka na polskim rynku. Ale sam Maspex to nasz polski powód do dumy. 52
  • Hossa Bessa 20 sie 2017, 20:00 Twarde lądowanie Niemieckie linie lotnicze Air Berlin bankrutem. W zeszłym tygodniu drugi co do wielkości przewoźnik w Niemczech złożył w berlińskim sądzie rejonowym wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego. Żeby uniknąć... 54
  • Neymar, moralność i pieniądze 20 sie 2017, 20:00 JERZY WYSOCKI Informacje o transferze Neymara z FC Barcelona do paryskiego PSG ukazywały się w rubrykach i programach sportowych. Jednocześnie informacje o jakichś tam transakcjach w branży odzieżowej czy wydobywczej lądowały w sekcji:... 56
  • Know How 20 sie 2017, 20:00 Elektryczna klasyka Infinity pokazało prototyp wyścigówki, która nie dość, że jest elektryczna, to na dodatek jest zachwycająco piękna. Infinity Prototype 9 to auto wzorowane na klasycznych wyścigówkach z lat 40. ubiegłego wieku, w... 57
  • Buława w butonierce 20 sie 2017, 20:00 Do długiej listy problemów premier Theresy May trzeba dodać posła Jacoba Reesa-Mogga. Ekscentryczny arystokrata zaczyna walkę o przywództwo w Partii Konserwatywnej. 59
  • Bitwa o pomniki 20 sie 2017, 20:00 W Ameryce od lat 60. trwa regularna wojna kulturowa, w której górą była dotąd lewica. Donaldowi Trumpowi będzie trudno zmienić ten wynik. 62
  • Być jak polski Trudeau 20 sie 2017, 20:00 DR MATEUSZ GRZESIAK Najpotężniejszy jest ten, kto panuje nad sobą – mawiał Seneka. Czy ten rzymski filozof sprawdziłby się dziś jako lider? Sama filozofia może nie wystarczyć, wymagania są bowiem większe – trzeba jeszcze porywać... 64
  • Tajemnica szczęśliwych matuzalemów 20 sie 2017, 20:00 Czeka nas eksplozja długowieczności, ale tylko od nas zależy, czy starość przeżyjemy szczęśliwie. 67
  • Zdrowie w cenie. Rozsądnej 20 sie 2017, 20:00 Zwracać uwagę na relację jakości do ceny, zarówno w sklepie, jak i w aptece – to zakupowa dewiza 80 proc. Polek przebadanych przez Ipsos. 69
  • Przeszczep serca przedłuża życie 20 sie 2017, 20:00 Na serce czekają obecnie 402 osoby. Rocznie przeszczepia się ich około 100 – mówi prof. Mariusz Kuśmierczyk, kierownik Kliniki Kardiochirurgii i Transplantologii Instytutu Kardiologii w Aninie. 70
  • Nie strać głowy na starość 20 sie 2017, 20:00 Nie pozwól mózgowi zardzewieć. Najgorsza jest rutyna. Przyjemna, ale dla mózgu zabójcza. 72
  • Dbamy o Twoje zdrowie każdego dnia 20 sie 2017, 20:00 Innowacyjne suplementy diety wspomagające funkcjonowanie organizmu, a także nowoczesne produkty lecznicze – to źródło sukcesu rynkowego polskiej spółki LEK-AM. 75
  • Kości nie mogą wypoczywać 20 sie 2017, 20:00 Największym obciążeniem dla naszego kręgosłupa jest siedzący tryb życia – mówi dr n. med. Grzegorz Adamczyk, ordynator Centrum Medycznego Gamma. 76
  • Emocje na uwięzi 20 sie 2017, 20:00 Są czymś bardzo prywatnym i indywidualnym, ale to właśnie na płaszczyźnie emocji jesteśmy bardzo podatni na najrozmaitsze zewnętrzne wpływy. Zwłaszcza gdy nie jesteśmy ich świadomi. 78
  • Pieśni nad tłumami 20 sie 2017, 20:00 Wydarzenia lipcowe pokazały, że Polacy potrafią wyjść na ulice, ale już niekoniecznie z pieśnią na ustach. Na razie przebojem walki politycznej jest… hymn. 82
  • Historia oczami dziecka 20 sie 2017, 20:00 Robił filmy, założył zespół muzyczny, tworzył ilustracje i okładki do książek, jest malarzem i designerem. No i myślicielem. Ryszard Antoniszczak-Antonius. Właśnie wydał nową powieść. 86
  • Artyści są jak gąbki 20 sie 2017, 20:00 „Zawsze podążam w nowym kierunku” – mówi nam Franćois Ozon, którego dwa filmy – „Frantz” i „Podwójny kochanek” – weszły do polskich kin. 89
  • Wydarzenie 20 sie 2017, 20:00 Stopa na wymiar Niby wszystko w „Małej Wielkiej Stopie” się zgadza. Dojrzewanie nastolatka zaburza nieoczekiwany fakt: okazuje się synem legendarnej Wielkiej Stopy. Dzięki temu chłopak odkrywa bogactwo świata przyrody i rusza w... 92
  • Koniecznie! 20 sie 2017, 20:00 MUZYKA Muzyczna konkwista DLACZEGO PROMOWANA PRZEZ JEZUITÓW EUROPEJSKA MUZYKA NIE PRZYJĘŁA SIĘ W AMERYCE POŁUDNIOWEJ równie dobrze jak chrześcijaństwo? I czemu ponowne odkrycie latynoskiego baroku nie przekształciło się na Zachodzie w... 93
  • Powyżej średniej 20 sie 2017, 20:00 SZTUKA Nadworny malarz WYSTAWA PLERSCHA MA NIECODZIENNĄ FORMĘ SPACERU PRZEZ WSZYSTKIE NAJWAŻNIEJSZE BUDYNKI ŁAZIENEK. A w każdym czekają na nas albo jego oryginalne dzieła, albo ich rekonstrukcje. Ws zystkie ujawniają niezwykły talent... 94
  • Bez entuzjazmu 20 sie 2017, 20:00 Banały mlekiem i miodem płynące Jeśli czujesz, że czegoś ci brak, to chyba tego nie masz” – to typowy podpis z popularnych memów parodiujących napuszone banały Paulo Coelho. Gdyby Herbert pisał dziś „Potęgę smaku”, to słowa... 95
  • Robert Biedroń: To się państwu spodoba 20 sie 2017, 20:00 MOJE DZIECIŃSTWO WYPEŁNIONE BYŁO KSIĄŻKAMI. Miłość do książek zaszczepiła we mnie babcia Hela. Za każdym razem, kiedy ją odwiedzałem, była pochłonięta jakąś lekturą. Opowiadała mi o dalekich podróżach, o historii. Strasznie... 96
  • Czerwona Kerala – w kapsule czasu 20 sie 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Znalazłem się w kapsule czasu. Zostałem – za swoją zgodą, ba, z własnej inspiracji – przeniesiony do czasu przeszłego dokonanego. To znaczy, nam się wydaje, że on jest już zaprzeszły, a tymczasem on kwitnie w... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany