Tajemnica szczęśliwych matuzalemów

Tajemnica szczęśliwych matuzalemów

Oszczędzanie z myślą o emeryturze
Oszczędzanie z myślą o emeryturze
Czeka nas eksplozja długowieczności, ale tylko od nas zależy, czy starość przeżyjemy szczęśliwie.

Małgorzata Kwiatkowska

Są szczupli, uśmiechnięci i niezwykle aktywni. Ich wysportowane sylwetki przyciągają spojrzenia turystów i prowokują pytania o sekret znakomitej formy. Prawdziwy grad pytań zaczyna się jednak, kiedy mieszkańcy japońskiej wyspy Okinawa ujawniają swój wiek. Ci atrakcyjni ludzie liczą sobie często 80, a nawet 90 lat. Jak wynika z 25-letnich badań nad 900 okinawskimi stulatkami (The Okinawa Centenarian Study) i wieloma 70-, 80i 90-latkami, japońska wyspa jest miejscem najbardziej na świecie zaludnionym przez matuzalemów. I to takich, którzy nie tylko wyglądają młodo, ale mają też młode organizmy – ich tętnice są czyste, pozbawione zwężeń wywołanych przez blaszki miażdżycowe, stawy ruchome, a wzrok niezmętniały. Jak wynika z badań, sekretem długowieczności Okinawczyków nie są wcale geny, które decydują o naszym przyszłym zdrowiu, tylko w 1015 proc., ale przede wszystkim dieta – wegetariańska, bogata w antyoksydanty i witaminę D. Dla mieszkańców wyspy głównym źródłem białka jest tofu, jedzone z prawdziwą bombą witaminową, czyli wodorostami przyprawionymi naturalnymi antybiotykami – imbirem czy kurkumą. To wszystko zapijają zieloną herbatą.

Może dzięki temu mają tyle energii i ciągły pęd do realizowania nowych celów. Bo ikigai, czyli cel w życiu, to obok medytacji i ruchu jeden z podstawowych czynników długowieczności Okinawczyków. Kolejna kolebka długowieczności – Sardynia – to wyspa niemal wyjęta z przeszłości. Jedna z teorii głosi, że oddzielając się 65 mln lat temu od stałego lądu, Sardynia zachowała pradawne rośliny i związki mineralne i przez stulecia dryfowała po morzu, utrzymując unikalną florę i faunę. To one mają stanowić o długowieczności Sardyńczyków, którzy mówią w dialekcie przez wielu językoznawców uznawanym za odrębny język, składnią przypominający łacinę. Także tutaj za źródło długowieczności mieszkańców uznaje się nie geny, a właśnie dietę, bogatą w sery własnej produkcji, warzywa z przydomowego ogrodu i owoce z własnego sadu, z umiarem zapijane własnej produkcji winem.

Luca Deiana, biolog molekularny z Uniwersytetu w Sassari, który badał pożywienie Sardyńczyków, twierdzi, że zawiera ono trzy razy tyle flawonoidów i antyoksydantów, ile żywność dostępna w supermarketach. Sardyńczycy, podobnie jak Japończycy z Okinawy, nie unikają ruchu i do końca swoich dni wiodą aktywne życie rodzinne. Wiele sardyńskich babć nie wyobraża sobie jedzenia przyrządzanego przez kogoś innego. Wytrwale zagniatają więc ciasto na pastę i przyrządzają tutejsze słodkości, zbliżone często do tych arabskich. Są aktywne, szczupłe i uśmiechnięte, nawet jeśli noszą czarne wdowie chusty, a niesubordynowanym prawnukom wygrażają wałkiem.

Eksplozja długowieczności

Niestety, nie można tego samego powiedzieć o polskich stulatkach, którzy order od prezydenta miasta bądź burmistrza dzielnicy odbierają zwykle w łóżku, nie zawsze świadomi tego, co się z nimi dzieje. Na razie traktujemy ich jako ewenement. Niedługo jednak tort ze 100 świeczkami będzie normalnością. Jak zapewnia prof. Piotr Szukalski z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego, w ciągu 20 lat liczba polskich stulatków może wzrosnąć aż czterokrotnie! Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) pod koniec ubiegłego roku 223 tys. Polaków miało ponad 90 lat, a 4,9 tys. – 100. Prognoza ludnościowa GUS z 2014 r. przewiduje, że w 2035 r. osób 90+ będzie już 387,8 tys., a stulatków – 20,7 tys. W ostatnich dekadach to właśnie przyrost stulatków jest najbardziej zauważalny. Jeszcze w latach 70. żyło ich zaledwie 400. Profesor Szukalski przyznaje, że rzeczywiste tempo wzrostu liczby najstarszych osób jest szybsze niż założone w prognozach demograficznych. Uważa, że na naszych oczach dokona się swoista rewolucja demograficzna, a w 2050 r. osoby po osiemdziesiątce stanowić będą jedną dziewiątą ludności naszego kraju. W przeciwieństwie do swoich długowiecznych rodziców przyszli stulatkowie nie będą się zaszywać w domach. A to dlatego, że granica młodości przesunie się o kolejną dekadę albo nawet kilka dekad.

O ile dziś na manifestacjach i w klubach fitness coraz łatwiej spotkać 60i 70-latków, o tyle za 20 lat nikogo nie zdziwi widok ćwiczącego 80-latka czy 90-latka wymachującego rękami w rytm rock’n’ rolla. Pod warunkiem jednak, że już dziś o siebie zadbają. A z tym jest w Polsce nadal trudno. Nie tylko w zastraszającym tempie tyjemy, co w konsekwencji wywołuje wiele chorób metabolicznych, takich jak niezwykle groźna w skutkach cukrzyca (blisko 8 proc. społeczeństwa) i urazy stawów, które potrafią na dobre unieruchomić w łóżku, ale zaniedbując wysiłek fizyczny, wpadamy w depresję. Przodują w tym zwłaszcza panowie, mniej świadomi i zaangażowani w dbanie o zdrowie niż ich żony. Dbanie o drugą połówkę często utrzymuje polskie kobiety przy życiu – to one ciągną mężów do lekarzy, wystają w kolejkach po leki, kupują cudowne ziółka i podają im lecznicze napary. A dzięki temu dłużej są aktywne, szczupłe i utrzymują kontakty towarzyskie, choćby ze sprzedawczyniami na bazarze, aptekarzami i pacjentami w kolejkach do lekarza. Nic dziwnego, że feminizacja, z którą już dziś mamy do czynienia w przypadku osób starszych, pójdzie o krok dalej. O ile dziś na mężczyznę w wieku 95+ przypadają trzy-cztery rówieśniczki, o tyle za 20 lat będzie ich aż sześć. Panie będą musiały nauczyć się żyć w towarzystwie wyłącznie żeńskim. Albo starać się na tyle długo zachować sprawność fizyczną i umysłową, by dotrzymać kroku młodszym.

Zapracuj na zdrową starość

Według białej księgi „Zdrowe starzenie się”, wydanej w 2013 r. pod redakcją prof. Bolesława Samolińskiego i dr. Filipa Raciborskiego, już co ósmego Polaka po 65. roku życia zawodzą funkcje poznawcze, a co trzeci miewa zaburzenia depresyjne, które z kolei zwiększają ryzyko urazów i unieruchomienia. Zapadają też na często nierozpoznawaną przewlekłą chorobę nerek, którą rozpoznano u 25 proc. kobiet i 28 proc. mężczyzn między 65. a 69. rokiem życia i aż u 66 proc. pań i 72 proc. panów po dziewięćdziesiątce. 22 proc. osób w wieku podeszłym dotyka cukrzyca, 5 proc. choroby wątroby, a aż 40 proc. ma niedobory witaminy D, które mogą prowadzić do osteoporozy i złamań mogących unieruchomić w łóżku już na zawsze. Jak uniknąć niewesołej, statystycznej starości? Eksperci są zgodni. Już dziś o siebie zadbać. Nie trzeba od razu rzucać wszystkich szkodliwych nałogów. Im jesteśmy młodsi, tym więcej mamy czasu, by zabrać się do tego małymi krokami. Najważniejsze jest rzucenie palenia i odstawienia tłustego, śmieciowego, wysoko przetworzonego jedzenia. Zamiana samochodu i autobusu na spacer, choćby dwa przystanki dziennie. Zadbanie o odpowiednią ilość ruchu, najlepiej na świeżym powietrzu.

I picie wody. Te uniwersalne rady odnoszą się już do 30-latków. Im szybciej zaczną się troszczyć o swoje zdrowie, tym mniejsze ryzyko, że skończą w domu opieki, na który przecież nie każdego z nas będzie stać. Ale niemniej ważne w miarę starzenia są regularne badania. Niektórzy lekarze zapewniają, że cieszyliby się, gdyby ich pacjenci dbali o ciało co najmniej tak jak o swój samochód i poddawali je regularnym, corocznym przeglądom. Tak przygotowani, już na emeryturze, mogą zainteresować się zdrową dietą Sardyńczyków lub Okinawczyków, w miarę możliwości – na miejscu. Nowy styl żywienia może stać się nowym hobby, zachęcić do nauki obcego języka, zmusić do wyjścia z domu i poznawania nowych ludzi. A stąd już tylko krok do okinawskiego ikigai – celu w życiu, który jest siłą napędową tak wielu tamtejszych stulatków.g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 34/2017
Więcej możesz przeczytać w 34/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2017 (1799)

  • Terroryści nie wygrają 20 sie 2017, 20:00 „Nie sądzę też, aby zamachy coś w Europie zmieniły, jeśli już, to na lepsze, budując solidarność na Starym Kontynencie i świadomość zagrożeń” – pisze we wstępniaku do najnowszego numeru „Wprost” redaktor naczelny tygodnika Jacek Pochłopień. 3
  • Sołtys na zagrodzie równy premierowi 21 sie 2017, 6:08 Żyjemy w czasach istotnej zmiany polityki i sposobu jej uprawiania – powracam do tej myśli w różnym kontekście. Uważam m.in., że od polityków szczebla centralnego będziemy w coraz większym stopniu oczekiwać tego samego, czego oczekujemy od lokalnych samorządowców, czyli przede... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 sie 2017, 20:00 Pan prezydent i pani premier – kiedyś blisko współpracowali, teraz znajdują się w przeciwnych podobozach PiS 6
  • Obraz tygodnia 20 sie 2017, 20:00 40 mld zł wynosi roczna wartość handlu internetowego w Polsce. Nasz kraj jest piątym największym rynkiem e-commerce w UE (po Wielkie j Brytanii, Niemczech, Francji i Włoszech) Wygrany Łukasz Ossowski Sołtys Rytla – wsi najbardziej... 8
  • Sezon polowań na Europejczyków 20 sie 2017, 20:00 To nie byli sfrustrowani złym traktowaniem imigranci, wyładowujący swoje żale za kierownicą furgonetki rozjeżdżającej przechodniów. Seria ataków w Katalonii była zaplanowaną operacją wojskową, w której obok 14 europejskich cywilów... 10
  • Zdarzyło się jutro 20 sie 2017, 20:00 W rolach głównych: Twitter i Tiger. No i kornik drukarz. NA AUKCJI W JANOWIE SPRZEDANO TYLKO SZEŚĆ KONI Z 25 ZA NIECAŁE PÓŁ MILIONA. Co powszechnie uznano za kompromitację. Koń by się uśmiał, gdyby się nie zawstydził. Na szczęście... 11
  • Święte życie? 20 sie 2017, 20:00 OSTATNI TYDZIEŃ MINĄŁ POD ZNAKIEM PARADNEGO MILITARYZMU. Myślę, że zbrojne przygotowania przed Bitwą Warszawską w 1920 r. były niczym w porównaniu z defiladą w 2017. Dawniej chodziło o zwycięstwo, tu – o ambicje. Dawniej to była... 12
  • Tęsknota za zagubionym zdjęciem 20 sie 2017, 20:00 MUSIAŁ TO BYĆ POCZĄTEK LAT 80. CZYTAŁO SIĘ WÓWCZAS „TYGODNIK POWSZECHNY”, a w nim przede wszystkim kilka rubryk. Do szczególnie cennych należał krótki felieton Piotra Wierzbickiego, opozycjonisty skądinąd. Pewnego dnia napisał pan... 12
  • Bunt aktorek 20 sie 2017, 20:00 Polskie aktorki przerywają milczenie. – Mamy dość dyskryminacji. Chcemy zarabiać tyle, co nasi koledzy mężczyźni – mówią coraz bardziej zgodnie. 14
  • Ogień i furia 20 sie 2017, 20:00 Jest coś osobliwego i trudnego do pojęcia w tym, co podczas kryzysu koreańskiego mówiono i pisano w mediach na temat Donalda Trumpa. Na zdrowy rozum amerykański prezydent zrobił przecież dokładnie to, czego można by oczekiwać od... 19
  • Państwo za słabe na burzę 20 sie 2017, 20:00 Po nawałnicy na Pomorzu znowu okazało się, że ludzie w Polsce potrafią się świetnie zorganizować, tylko państwu się to nie udaje. 21
  • Poznaj swojego wojewodę 20 sie 2017, 20:00 Są oczami i uszami premiera oraz ministra spraw wewnętrznych w poszczególnych województwach. Kim są wojewodowie, którym PiS krok po kroku dodaje kompetencji? 26
  • Czy „afgańska zdrada” była spiskiem? 20 sie 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni W mediach coraz częściej pojawiają się informacje o niebezpieczeństwie, jakie stwarza rosyjska agentura. Eksperci kluczowych potęg światowych systematycznie podnoszą temat wpływów Rosji na politykę... 29
  • Karwelis: Gorzka prawda o trójpodziale władzy 20 sie 2017, 20:00 Zanim znowu skoczymy sobie do oczu na ulicy, warto przyjrzeć się bliżej, o co się spieramy. W Polsce trójpodział władzy jest fikcją. 31
  • Skandalista z PiS 20 sie 2017, 20:00 Dominik Tarczyński to klasyczny typ polityka, który wyznaje starą zasadę – nieważne, czy mówią dobrze, czy źle, byle po nazwisku. 34
  • Monolog Giertycha na Mont Blanc 20 sie 2017, 20:00 EWA WANAT Długo i serdecznie śmiałam się, czytając na FB post Romana Giertycha pod dramatycznym tytułem „Moja najtrudniejsza decyzja”. Wyznanie to jest jednym z najbardziej narcystycznych tekstów, jakie ostatnio czytałam: „Dokładnie... 37
  • Opozycja, czyli tłuste misie o bardzo małych rozumkach 20 sie 2017, 20:00 Przy obecnej słabości opozycji, po następnych wyborach PiS z Kukizem mogą mieć konstytucyjną większość. Dlatego musi powstać nowe ugrupowanie, które da nadzieję na nową jakość w polskiej polityce. 38
  • Dożynki w mieście 20 sie 2017, 20:00 Pomidor wyhodowany między rzędami kamienic albo miód zebrany na dachu centrum handlowego to spełnienie marzeń niektórych mieszczuchów. Nie tylko o własnoręcznej uprawie i hodowli, ale też o budowaniu więzi społecznych. 40
  • Z gabinetu do więzienia 20 sie 2017, 20:00 Może być zasiłek z opieki społecznej – powiedział chirurg biednej matce chorego dziecka, domagając się łapówki przed operacją. – Doktor Jan S. zaprowadził mnie do brudownika – zeznała w śledztwie Ewa W., matka trzymiesięcznego... 44
  • Polskie wyspy bogactwa 20 sie 2017, 20:00 Tam, gdzie mieści się duża państwowa firma, tam zarabia się najlepiej. Dlatego powiaty z najzamożniejszymi mieszkańcami tworzą na mapie Polski małe wysepki. 48
  • Pod ostrzałem 20 sie 2017, 20:00 Długoletnie procesy, kompromitująca reklama. Tiger to dziś najbardziej poobijana marka na polskim rynku. Ale sam Maspex to nasz polski powód do dumy. 52
  • Hossa Bessa 20 sie 2017, 20:00 Twarde lądowanie Niemieckie linie lotnicze Air Berlin bankrutem. W zeszłym tygodniu drugi co do wielkości przewoźnik w Niemczech złożył w berlińskim sądzie rejonowym wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego. Żeby uniknąć... 54
  • Neymar, moralność i pieniądze 20 sie 2017, 20:00 JERZY WYSOCKI Informacje o transferze Neymara z FC Barcelona do paryskiego PSG ukazywały się w rubrykach i programach sportowych. Jednocześnie informacje o jakichś tam transakcjach w branży odzieżowej czy wydobywczej lądowały w sekcji:... 56
  • Know How 20 sie 2017, 20:00 Elektryczna klasyka Infinity pokazało prototyp wyścigówki, która nie dość, że jest elektryczna, to na dodatek jest zachwycająco piękna. Infinity Prototype 9 to auto wzorowane na klasycznych wyścigówkach z lat 40. ubiegłego wieku, w... 57
  • Buława w butonierce 20 sie 2017, 20:00 Do długiej listy problemów premier Theresy May trzeba dodać posła Jacoba Reesa-Mogga. Ekscentryczny arystokrata zaczyna walkę o przywództwo w Partii Konserwatywnej. 59
  • Bitwa o pomniki 20 sie 2017, 20:00 W Ameryce od lat 60. trwa regularna wojna kulturowa, w której górą była dotąd lewica. Donaldowi Trumpowi będzie trudno zmienić ten wynik. 62
  • Być jak polski Trudeau 20 sie 2017, 20:00 DR MATEUSZ GRZESIAK Najpotężniejszy jest ten, kto panuje nad sobą – mawiał Seneka. Czy ten rzymski filozof sprawdziłby się dziś jako lider? Sama filozofia może nie wystarczyć, wymagania są bowiem większe – trzeba jeszcze porywać... 64
  • Tajemnica szczęśliwych matuzalemów 20 sie 2017, 20:00 Czeka nas eksplozja długowieczności, ale tylko od nas zależy, czy starość przeżyjemy szczęśliwie. 67
  • Zdrowie w cenie. Rozsądnej 20 sie 2017, 20:00 Zwracać uwagę na relację jakości do ceny, zarówno w sklepie, jak i w aptece – to zakupowa dewiza 80 proc. Polek przebadanych przez Ipsos. 69
  • Przeszczep serca przedłuża życie 20 sie 2017, 20:00 Na serce czekają obecnie 402 osoby. Rocznie przeszczepia się ich około 100 – mówi prof. Mariusz Kuśmierczyk, kierownik Kliniki Kardiochirurgii i Transplantologii Instytutu Kardiologii w Aninie. 70
  • Nie strać głowy na starość 20 sie 2017, 20:00 Nie pozwól mózgowi zardzewieć. Najgorsza jest rutyna. Przyjemna, ale dla mózgu zabójcza. 72
  • Dbamy o Twoje zdrowie każdego dnia 20 sie 2017, 20:00 Innowacyjne suplementy diety wspomagające funkcjonowanie organizmu, a także nowoczesne produkty lecznicze – to źródło sukcesu rynkowego polskiej spółki LEK-AM. 75
  • Kości nie mogą wypoczywać 20 sie 2017, 20:00 Największym obciążeniem dla naszego kręgosłupa jest siedzący tryb życia – mówi dr n. med. Grzegorz Adamczyk, ordynator Centrum Medycznego Gamma. 76
  • Emocje na uwięzi 20 sie 2017, 20:00 Są czymś bardzo prywatnym i indywidualnym, ale to właśnie na płaszczyźnie emocji jesteśmy bardzo podatni na najrozmaitsze zewnętrzne wpływy. Zwłaszcza gdy nie jesteśmy ich świadomi. 78
  • Pieśni nad tłumami 20 sie 2017, 20:00 Wydarzenia lipcowe pokazały, że Polacy potrafią wyjść na ulice, ale już niekoniecznie z pieśnią na ustach. Na razie przebojem walki politycznej jest… hymn. 82
  • Historia oczami dziecka 20 sie 2017, 20:00 Robił filmy, założył zespół muzyczny, tworzył ilustracje i okładki do książek, jest malarzem i designerem. No i myślicielem. Ryszard Antoniszczak-Antonius. Właśnie wydał nową powieść. 86
  • Artyści są jak gąbki 20 sie 2017, 20:00 „Zawsze podążam w nowym kierunku” – mówi nam Franćois Ozon, którego dwa filmy – „Frantz” i „Podwójny kochanek” – weszły do polskich kin. 89
  • Wydarzenie 20 sie 2017, 20:00 Stopa na wymiar Niby wszystko w „Małej Wielkiej Stopie” się zgadza. Dojrzewanie nastolatka zaburza nieoczekiwany fakt: okazuje się synem legendarnej Wielkiej Stopy. Dzięki temu chłopak odkrywa bogactwo świata przyrody i rusza w... 92
  • Koniecznie! 20 sie 2017, 20:00 MUZYKA Muzyczna konkwista DLACZEGO PROMOWANA PRZEZ JEZUITÓW EUROPEJSKA MUZYKA NIE PRZYJĘŁA SIĘ W AMERYCE POŁUDNIOWEJ równie dobrze jak chrześcijaństwo? I czemu ponowne odkrycie latynoskiego baroku nie przekształciło się na Zachodzie w... 93
  • Powyżej średniej 20 sie 2017, 20:00 SZTUKA Nadworny malarz WYSTAWA PLERSCHA MA NIECODZIENNĄ FORMĘ SPACERU PRZEZ WSZYSTKIE NAJWAŻNIEJSZE BUDYNKI ŁAZIENEK. A w każdym czekają na nas albo jego oryginalne dzieła, albo ich rekonstrukcje. Ws zystkie ujawniają niezwykły talent... 94
  • Bez entuzjazmu 20 sie 2017, 20:00 Banały mlekiem i miodem płynące Jeśli czujesz, że czegoś ci brak, to chyba tego nie masz” – to typowy podpis z popularnych memów parodiujących napuszone banały Paulo Coelho. Gdyby Herbert pisał dziś „Potęgę smaku”, to słowa... 95
  • Robert Biedroń: To się państwu spodoba 20 sie 2017, 20:00 MOJE DZIECIŃSTWO WYPEŁNIONE BYŁO KSIĄŻKAMI. Miłość do książek zaszczepiła we mnie babcia Hela. Za każdym razem, kiedy ją odwiedzałem, była pochłonięta jakąś lekturą. Opowiadała mi o dalekich podróżach, o historii. Strasznie... 96
  • Czerwona Kerala – w kapsule czasu 20 sie 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Znalazłem się w kapsule czasu. Zostałem – za swoją zgodą, ba, z własnej inspiracji – przeniesiony do czasu przeszłego dokonanego. To znaczy, nam się wydaje, że on jest już zaprzeszły, a tymczasem on kwitnie w... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany