Przeszczep serca przedłuża życie

Przeszczep serca przedłuża życie

Przeszczepione serce waży 11 gramów (fot. sxc.hu) / Źródło: FreeImages.com
Na serce czekają obecnie 402 osoby. Rocznie przeszczepia się ich około 100 – mówi prof. Mariusz Kuśmierczyk, kierownik Kliniki Kardiochirurgii i Transplantologii Instytutu Kardiologii w Aninie.

ROZMAWIAŁA Małgorzata Kwiatkowska

Polacy żyją coraz dłużej, ale choroby układu krążenia nadal są w Polsce zabójcą numer jeden.

Prof. Mariusz Kuśmierczyk: W porównaniu z końcem ubiegłego wieku w polskiej kardiologii dokonał się olbrzymi postęp, a sukces metod inwazyjnych doprowadził do tego, że jesteśmy w światowej czołówce, jeśli chodzi o leczenie zawałów. I choć choroby układu krążenia nadal są pierwszą przyczyną śmierci, umiera na nie znacznie mniej osób. Z drugiej jednak strony, jesteśmy ofiarą własnego sukcesu w leczeniu zawałów, bo u części tych chorych rozwija się niewydolność serca, z której skrajnymi postaciami coraz trudniej nam sobie poradzić.

Nie jest więc tak, że udrożnienie tętnic wieńcowych w pracowni hemodynamiki załatwia sprawę i zawałowiec do końca życia funkcjonuje na tabletkach?

W skrajnej formie niewydolności serca, która staje się coraz większym problemem, tabletki już nie działają. Pacjent coraz częściej trafia do szpitala, gdzie musi być intensywnie leczony. W jego przypadku jedynym ratunkiem jest nierzadko transplantacja.Można też wszczepiać pompy wspomagające lewą komorę serca, co od czterech lat robi w Polsce pięć ośrodków, które wykonują transplantacje serca, w tym Instytut Kardiologii. Problem w tym, że taka pompa kosztuje 75 tys. euro. Wyliczono, że to mniej niż koszty leczenia powikłań niewydolności serca i pobytów w szpitalu, ale i tak jest droższa i mniej efektywna niż przeszczep serca, za który NFZ zwraca 137 tys. zł. Przeszczep przede wszystkim gwarantuje dwuletnie przeżycie na poziomie 85 proc. Tymczasem pompy – 50 proc., a tabletki – 8 proc. Transplantacja to na razie najlepsza metoda leczenia skrajnej niewydolności serca. Nie zastąpi jej żadna pompa.

Tyle że serc do przeszczepów jest niewiele. W zeszłym roku przeszczepiono ich tylko 101, czyli tyle samo co w 10-milionowych Czechach.

Dawstwo w Polsce kuleje, a serce jest organem wyjątkowo wrażliwym, który pobiera się tylko od co piątego dawcy. Musi być zdrowe, bez wad wrodzonych i stłuczeń, o które łatwo u ofiar wypadków czy po intensywnej reanimacji. W dodatku od momentu pobrania serca od dawcy do wszczepienia u biorcy nie może minąć więcej niż cztery godziny. Wszystko to sprawia, że nie każdy dawca, który nadaje się do pobrania nerek i wątroby, nadaje się do pobrania serca. Żeby ratować pacjentów – na serce czekają obecnie 402 osoby, w tym 42 na liście pilnej – przeszczepiamy serca, nad którymi kiedyś nawet byśmy się nie zastanawiali.

Czyli jakie?

Tak zwane serca graniczne, np. od motocyklisty, którego mięsień może być stłuczony od uderzenia w klatkę piersiową, ale wyniki badań są dobre, albo od dawcy po 50. roku życia, u którego istnieje większe ryzyko zwężenia tętnic wieńcowych. Na szczęście praktycznie w każdym szpitalu, który zgłasza dawcę, jest pracownia hemodynamiki lub tomografii komputerowej. Prosimy więc o zrobienie koronarografii i sprawdzenie, czy nie ma zmian w naczyniach wieńcowych. Jeżeli echo serca nie wykazuje wad, takie serce też jesteśmy w stanie przeszczepić. Bo nawet jeśli są zwężenia w naczyniach wieńcowych, a kurczliwość jest dobra, jesteśmy w stanie podczas przeszczepu zrobić bajpas do tego nowego wszczepionego serca.

Takie możliwości powinny sprawić, że serc będzie kilka razy więcej niż kilka lat temu.

Niestety, problem braku serc do przeszczepu jest problemem ogólnym całego dawstwa. I nie chodzi wyłącznie o niechęć społeczeństwa, choć przyznam, że każde nierzetelne doniesienie medialne czy sensacyjna książka może zmniejszyć liczbę dawców przez następne dwa miesiące. Tak działają doniesienia o rzekomych cudotwórcach, jak np. o jednym z profesorów z Bydgoszczy, który podobno jest w stanie przebudzić każdego. Wciąż też śmierć mózgu bywa mylona ze śpiączką i musimy długo tłumaczyć, że pacjenta po śmierci mózgu nie można obudzić, a klinika „Budzik” budzi pacjentów w śpiączce, a nie ze śmiercią mózgową. Ostatnio co prawda nie było żadnego programu ani artykułu, ale wyszła książka o przeszczepach od rzekomo żywych ludzi. Niech pani to wzystko wytłumaczy pacjentom czekającym na przeszczep, rodzicom dzieci, które mają kardiomiopatię rozstrzeniową, ciężką wadę wrodzoną, i które bez przeszczepu zginą... Ale mała liczba dawców to szerszy problem, dotykający także środowiska lekarskiego.

Lekarze nie zgłaszają dawców?

Nie zawsze im się to opłaca. Zgłoszenie dawcy do Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego ds. Transplantacji „Poltransplant” to ogromne przedsięwzięcie logistyczne, wymagające też tytanicznej pracy zespołu anestezjologicznego.Niestety, szpitale dostają za to niewielkie pieniądze, które nie zawsze są w stanie zrekompensować ten wysiłek, a lekarze, którzy przez kilka godzin podtrzymują funkcje życiowe u takiego dawcy, nie dostają za to nic. Nie mogą nawet pocieszyć się świadomością, że pieniądze zostały przeznaczone na polepszenie warunków leczenia na ich oddziale, bo wpadają one do ogólnej kasy i wielu dyrektorów finansuje z nich pralnię, stołówkę czy kotłownię. W takiej sytuacji wielu ordynatorów nie zachęca do zgłaszania dawców, a ludzie czekający na przeszczep umierają. Pośród szpitali najbardziej aktywnych w zgłaszaniu serc, które najczęściej pobieramy, są ośrodki w Szczecinie, Białymstoku, Olsztynie, Lublinie i Kościerzynie, wcale nie wielkie ośrodki mazowieckie. Choć często serca pochodzą również ze Szpitala Klinicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego przy Banacha. Do Kościerzyny latamy, mimo że to teren ośrodka gdańskiego, ale tam przeszczepia się kilka serc rocznie, a w Instytucie Kardiologii – ponad 40.

Skąd ta dysproporcja?

Podobnie jak Centrum Leczenia Chorób Serca w Zabrzu dysponujemy pełnym zapleczem do leczenia niewydolności serca. Nie bez znaczenia jest lokalizacja – jesteśmy w środku Polski i możemy stąd szybkodotrzeć do każdego miejsca w kraju, zwłaszcza że po serca latamy też helikopterami. Często wykorzystujemy transport wojskowy, a przy jego braku zmuszeni jesteśmy płacić przewoźnikom prywatnym 15-20 tys. zł. Jeżeli inny ośrodek nie jest w stanie w czasie czterech godzin pobrać i wszczepić serca ze względu na lokalizację dawcy, to my jesteśmy w stanie to zrobić, żeby serce się nie zmarnowało. Naszą siłą jest świetne logistyczne zaplecze przeszczepów. Niewydolność serca leczy u nas każda z dziewięciu klinik, a w przyszłości chcielibyśmy stworzyć Oddział Transplantologii i Wspomagania Krążenia. Chcielibyśmy, by pacjent, który przez dwa-trzy miesiące czeka na przeszczep ze wspomaganiem krążenia, leżał w izolatce, a nie w kilkuosobowej sali. Marzy się nam utworzenie wzorem ośrodkówświatowych centrum leczenia niewydolności serca. Ośrodków transplantacji serca jest wystarczająca liczba, nie ma potrzeby tworzenia nowych, skoro istniejące przy zwiększeniu liczby dawców mogłyby wykonać wielokrotnie więcej przeszczepów.

W starzejącym się społeczeństwie takie centrum leczenia niewydolności serca będzie szczególnie potrzebne.

Liczba osób z niewydolnością serca wzrasta lawinowo, podobnie jak liczba osób z jej postacią skrajną. Jeśli niemożliwa jest transplantacja, powinno się wszczepiać więcej pomp, ale u nas są one reglamentowane. Na świecie pompy wszczepiane są u pacjentów, którzy nie są ciężko chorzy i mają z tego największą korzyść ze względu na małą liczbę powikłań po zabiegu operacyjnym. My nie możemy sobie na to pozwolić i wszczepiamy je u pacjentów ciężej chorych, którzy nie mają szansy na przeszczep serca, np. u młodego człowieka ważącego 110 kg, który ma niewielką szansę na znalezienie dawcy. Ocenia się, że ok. 250 przeszczepów serca w skali kraju rozwiązałoby najpilniejsze potrzeby pacjentów. Mam nadzieję, że niebawem wzrośnie liczba organów do przeszczepów. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 34/2017
Więcej możesz przeczytać w 34/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2017 (1799)

  • Terroryści nie wygrają 20 sie 2017, 20:00 „Nie sądzę też, aby zamachy coś w Europie zmieniły, jeśli już, to na lepsze, budując solidarność na Starym Kontynencie i świadomość zagrożeń” – pisze we wstępniaku do najnowszego numeru „Wprost” redaktor naczelny tygodnika Jacek Pochłopień. 3
  • Sołtys na zagrodzie równy premierowi 21 sie 2017, 6:08 Żyjemy w czasach istotnej zmiany polityki i sposobu jej uprawiania – powracam do tej myśli w różnym kontekście. Uważam m.in., że od polityków szczebla centralnego będziemy w coraz większym stopniu oczekiwać tego samego, czego oczekujemy od lokalnych samorządowców, czyli przede... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 sie 2017, 20:00 Pan prezydent i pani premier – kiedyś blisko współpracowali, teraz znajdują się w przeciwnych podobozach PiS 6
  • Obraz tygodnia 20 sie 2017, 20:00 40 mld zł wynosi roczna wartość handlu internetowego w Polsce. Nasz kraj jest piątym największym rynkiem e-commerce w UE (po Wielkie j Brytanii, Niemczech, Francji i Włoszech) Wygrany Łukasz Ossowski Sołtys Rytla – wsi najbardziej... 8
  • Sezon polowań na Europejczyków 20 sie 2017, 20:00 To nie byli sfrustrowani złym traktowaniem imigranci, wyładowujący swoje żale za kierownicą furgonetki rozjeżdżającej przechodniów. Seria ataków w Katalonii była zaplanowaną operacją wojskową, w której obok 14 europejskich cywilów... 10
  • Zdarzyło się jutro 20 sie 2017, 20:00 W rolach głównych: Twitter i Tiger. No i kornik drukarz. NA AUKCJI W JANOWIE SPRZEDANO TYLKO SZEŚĆ KONI Z 25 ZA NIECAŁE PÓŁ MILIONA. Co powszechnie uznano za kompromitację. Koń by się uśmiał, gdyby się nie zawstydził. Na szczęście... 11
  • Święte życie? 20 sie 2017, 20:00 OSTATNI TYDZIEŃ MINĄŁ POD ZNAKIEM PARADNEGO MILITARYZMU. Myślę, że zbrojne przygotowania przed Bitwą Warszawską w 1920 r. były niczym w porównaniu z defiladą w 2017. Dawniej chodziło o zwycięstwo, tu – o ambicje. Dawniej to była... 12
  • Tęsknota za zagubionym zdjęciem 20 sie 2017, 20:00 MUSIAŁ TO BYĆ POCZĄTEK LAT 80. CZYTAŁO SIĘ WÓWCZAS „TYGODNIK POWSZECHNY”, a w nim przede wszystkim kilka rubryk. Do szczególnie cennych należał krótki felieton Piotra Wierzbickiego, opozycjonisty skądinąd. Pewnego dnia napisał pan... 12
  • Bunt aktorek 20 sie 2017, 20:00 Polskie aktorki przerywają milczenie. – Mamy dość dyskryminacji. Chcemy zarabiać tyle, co nasi koledzy mężczyźni – mówią coraz bardziej zgodnie. 14
  • Ogień i furia 20 sie 2017, 20:00 Jest coś osobliwego i trudnego do pojęcia w tym, co podczas kryzysu koreańskiego mówiono i pisano w mediach na temat Donalda Trumpa. Na zdrowy rozum amerykański prezydent zrobił przecież dokładnie to, czego można by oczekiwać od... 19
  • Państwo za słabe na burzę 20 sie 2017, 20:00 Po nawałnicy na Pomorzu znowu okazało się, że ludzie w Polsce potrafią się świetnie zorganizować, tylko państwu się to nie udaje. 21
  • Poznaj swojego wojewodę 20 sie 2017, 20:00 Są oczami i uszami premiera oraz ministra spraw wewnętrznych w poszczególnych województwach. Kim są wojewodowie, którym PiS krok po kroku dodaje kompetencji? 26
  • Czy „afgańska zdrada” była spiskiem? 20 sie 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni W mediach coraz częściej pojawiają się informacje o niebezpieczeństwie, jakie stwarza rosyjska agentura. Eksperci kluczowych potęg światowych systematycznie podnoszą temat wpływów Rosji na politykę... 29
  • Karwelis: Gorzka prawda o trójpodziale władzy 20 sie 2017, 20:00 Zanim znowu skoczymy sobie do oczu na ulicy, warto przyjrzeć się bliżej, o co się spieramy. W Polsce trójpodział władzy jest fikcją. 31
  • Skandalista z PiS 20 sie 2017, 20:00 Dominik Tarczyński to klasyczny typ polityka, który wyznaje starą zasadę – nieważne, czy mówią dobrze, czy źle, byle po nazwisku. 34
  • Monolog Giertycha na Mont Blanc 20 sie 2017, 20:00 EWA WANAT Długo i serdecznie śmiałam się, czytając na FB post Romana Giertycha pod dramatycznym tytułem „Moja najtrudniejsza decyzja”. Wyznanie to jest jednym z najbardziej narcystycznych tekstów, jakie ostatnio czytałam: „Dokładnie... 37
  • Opozycja, czyli tłuste misie o bardzo małych rozumkach 20 sie 2017, 20:00 Przy obecnej słabości opozycji, po następnych wyborach PiS z Kukizem mogą mieć konstytucyjną większość. Dlatego musi powstać nowe ugrupowanie, które da nadzieję na nową jakość w polskiej polityce. 38
  • Dożynki w mieście 20 sie 2017, 20:00 Pomidor wyhodowany między rzędami kamienic albo miód zebrany na dachu centrum handlowego to spełnienie marzeń niektórych mieszczuchów. Nie tylko o własnoręcznej uprawie i hodowli, ale też o budowaniu więzi społecznych. 40
  • Z gabinetu do więzienia 20 sie 2017, 20:00 Może być zasiłek z opieki społecznej – powiedział chirurg biednej matce chorego dziecka, domagając się łapówki przed operacją. – Doktor Jan S. zaprowadził mnie do brudownika – zeznała w śledztwie Ewa W., matka trzymiesięcznego... 44
  • Polskie wyspy bogactwa 20 sie 2017, 20:00 Tam, gdzie mieści się duża państwowa firma, tam zarabia się najlepiej. Dlatego powiaty z najzamożniejszymi mieszkańcami tworzą na mapie Polski małe wysepki. 48
  • Pod ostrzałem 20 sie 2017, 20:00 Długoletnie procesy, kompromitująca reklama. Tiger to dziś najbardziej poobijana marka na polskim rynku. Ale sam Maspex to nasz polski powód do dumy. 52
  • Hossa Bessa 20 sie 2017, 20:00 Twarde lądowanie Niemieckie linie lotnicze Air Berlin bankrutem. W zeszłym tygodniu drugi co do wielkości przewoźnik w Niemczech złożył w berlińskim sądzie rejonowym wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego. Żeby uniknąć... 54
  • Neymar, moralność i pieniądze 20 sie 2017, 20:00 JERZY WYSOCKI Informacje o transferze Neymara z FC Barcelona do paryskiego PSG ukazywały się w rubrykach i programach sportowych. Jednocześnie informacje o jakichś tam transakcjach w branży odzieżowej czy wydobywczej lądowały w sekcji:... 56
  • Know How 20 sie 2017, 20:00 Elektryczna klasyka Infinity pokazało prototyp wyścigówki, która nie dość, że jest elektryczna, to na dodatek jest zachwycająco piękna. Infinity Prototype 9 to auto wzorowane na klasycznych wyścigówkach z lat 40. ubiegłego wieku, w... 57
  • Buława w butonierce 20 sie 2017, 20:00 Do długiej listy problemów premier Theresy May trzeba dodać posła Jacoba Reesa-Mogga. Ekscentryczny arystokrata zaczyna walkę o przywództwo w Partii Konserwatywnej. 59
  • Bitwa o pomniki 20 sie 2017, 20:00 W Ameryce od lat 60. trwa regularna wojna kulturowa, w której górą była dotąd lewica. Donaldowi Trumpowi będzie trudno zmienić ten wynik. 62
  • Być jak polski Trudeau 20 sie 2017, 20:00 DR MATEUSZ GRZESIAK Najpotężniejszy jest ten, kto panuje nad sobą – mawiał Seneka. Czy ten rzymski filozof sprawdziłby się dziś jako lider? Sama filozofia może nie wystarczyć, wymagania są bowiem większe – trzeba jeszcze porywać... 64
  • Tajemnica szczęśliwych matuzalemów 20 sie 2017, 20:00 Czeka nas eksplozja długowieczności, ale tylko od nas zależy, czy starość przeżyjemy szczęśliwie. 67
  • Zdrowie w cenie. Rozsądnej 20 sie 2017, 20:00 Zwracać uwagę na relację jakości do ceny, zarówno w sklepie, jak i w aptece – to zakupowa dewiza 80 proc. Polek przebadanych przez Ipsos. 69
  • Przeszczep serca przedłuża życie 20 sie 2017, 20:00 Na serce czekają obecnie 402 osoby. Rocznie przeszczepia się ich około 100 – mówi prof. Mariusz Kuśmierczyk, kierownik Kliniki Kardiochirurgii i Transplantologii Instytutu Kardiologii w Aninie. 70
  • Nie strać głowy na starość 20 sie 2017, 20:00 Nie pozwól mózgowi zardzewieć. Najgorsza jest rutyna. Przyjemna, ale dla mózgu zabójcza. 72
  • Dbamy o Twoje zdrowie każdego dnia 20 sie 2017, 20:00 Innowacyjne suplementy diety wspomagające funkcjonowanie organizmu, a także nowoczesne produkty lecznicze – to źródło sukcesu rynkowego polskiej spółki LEK-AM. 75
  • Kości nie mogą wypoczywać 20 sie 2017, 20:00 Największym obciążeniem dla naszego kręgosłupa jest siedzący tryb życia – mówi dr n. med. Grzegorz Adamczyk, ordynator Centrum Medycznego Gamma. 76
  • Emocje na uwięzi 20 sie 2017, 20:00 Są czymś bardzo prywatnym i indywidualnym, ale to właśnie na płaszczyźnie emocji jesteśmy bardzo podatni na najrozmaitsze zewnętrzne wpływy. Zwłaszcza gdy nie jesteśmy ich świadomi. 78
  • Pieśni nad tłumami 20 sie 2017, 20:00 Wydarzenia lipcowe pokazały, że Polacy potrafią wyjść na ulice, ale już niekoniecznie z pieśnią na ustach. Na razie przebojem walki politycznej jest… hymn. 82
  • Historia oczami dziecka 20 sie 2017, 20:00 Robił filmy, założył zespół muzyczny, tworzył ilustracje i okładki do książek, jest malarzem i designerem. No i myślicielem. Ryszard Antoniszczak-Antonius. Właśnie wydał nową powieść. 86
  • Artyści są jak gąbki 20 sie 2017, 20:00 „Zawsze podążam w nowym kierunku” – mówi nam Franćois Ozon, którego dwa filmy – „Frantz” i „Podwójny kochanek” – weszły do polskich kin. 89
  • Wydarzenie 20 sie 2017, 20:00 Stopa na wymiar Niby wszystko w „Małej Wielkiej Stopie” się zgadza. Dojrzewanie nastolatka zaburza nieoczekiwany fakt: okazuje się synem legendarnej Wielkiej Stopy. Dzięki temu chłopak odkrywa bogactwo świata przyrody i rusza w... 92
  • Koniecznie! 20 sie 2017, 20:00 MUZYKA Muzyczna konkwista DLACZEGO PROMOWANA PRZEZ JEZUITÓW EUROPEJSKA MUZYKA NIE PRZYJĘŁA SIĘ W AMERYCE POŁUDNIOWEJ równie dobrze jak chrześcijaństwo? I czemu ponowne odkrycie latynoskiego baroku nie przekształciło się na Zachodzie w... 93
  • Powyżej średniej 20 sie 2017, 20:00 SZTUKA Nadworny malarz WYSTAWA PLERSCHA MA NIECODZIENNĄ FORMĘ SPACERU PRZEZ WSZYSTKIE NAJWAŻNIEJSZE BUDYNKI ŁAZIENEK. A w każdym czekają na nas albo jego oryginalne dzieła, albo ich rekonstrukcje. Ws zystkie ujawniają niezwykły talent... 94
  • Bez entuzjazmu 20 sie 2017, 20:00 Banały mlekiem i miodem płynące Jeśli czujesz, że czegoś ci brak, to chyba tego nie masz” – to typowy podpis z popularnych memów parodiujących napuszone banały Paulo Coelho. Gdyby Herbert pisał dziś „Potęgę smaku”, to słowa... 95
  • Robert Biedroń: To się państwu spodoba 20 sie 2017, 20:00 MOJE DZIECIŃSTWO WYPEŁNIONE BYŁO KSIĄŻKAMI. Miłość do książek zaszczepiła we mnie babcia Hela. Za każdym razem, kiedy ją odwiedzałem, była pochłonięta jakąś lekturą. Opowiadała mi o dalekich podróżach, o historii. Strasznie... 96
  • Czerwona Kerala – w kapsule czasu 20 sie 2017, 20:00 RYSZARD CZARNECKI Znalazłem się w kapsule czasu. Zostałem – za swoją zgodą, ba, z własnej inspiracji – przeniesiony do czasu przeszłego dokonanego. To znaczy, nam się wydaje, że on jest już zaprzeszły, a tymczasem on kwitnie w... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany