Katowice mogą uratować świat

Katowice mogą uratować świat

Maciej Nowicki; Fot. Forum
Szczyt klimatyczny w Katowicach jest ważny dla całej ludzkości – mówi prof. Maciej Nowicki, ekolog, minister ochrony środowiska w rządach Jana Krzysztofa Bieleckiego i Donalda Tuska.

Burmistrz Pragi-Południe będzie rozdawał bezpłatne chusty antysmogowe. Odbierze pan?

Nie.

Dlaczego?

Nie uważam, żeby Warszawa była szczególnie zagrożona gęstym, niebezpiecznym dla zdrowia smogiem.

Przecież w zimie ciągle słyszymy o wielokrotnym przekroczeniu norm stężenia pyłów w powietrzu.

Normy obowiązujące w Polsce, wprowadzone przez WHO, są ostre. I to dobrze, bo dla osób z astmą, z chorobami serca, dla noworodków i osób starszych przekroczenie tych norm jest groźne. Szacuje się, że ok. 40-50 tys. ludzi w Polsce przedwcześnie umiera z powodu smogu. I faktycznie, obecnie jest to największy problem z zakresu ochrony środowiska w naszym kraju. Ale w PRL stężenie pyłów było wielokrotnie wyższe, tylko go nie mierzono i dlatego nie było takiego alarmu. Naprawdę zrobiliśmy od tamtego czasu bardzo dużo, żeby zmniejszyć emisję drobnych pyłów, poniżej 10 mikrometrów, z niskich źródeł spalania. Niemniej stale jeszcze jest dużo do zrobienia.

Te niskie źródła spalania, to co to takiego?

Domy opalane węglem i samochody. A ponieważ liczba aut bardzo wzrosła, to trudno tu o radykalny postęp. Jednak Warszawa leży na równinie, ma stosunkowo mało dni w roku ze słonecznym, bezwietrznym wyżem, kiedy najbardziej męczy nas smog, bo zanieczyszczenie nie jest rozwiewane. Znacznie gorzej jest na terenach górzystych.

Skoro w warszawskim smogu więcej jest histerii niż prawdziwego zagrożenia, to może z ociepleniem klimatu jest tak samo?

Ocieplenie klimatu to jest największe wyzwanie tej cywilizacji ziemskiej, jaką znamy, bo grozi jej zagładą. I to w horyzoncie kilkudziesięciu lat.

Niemożliwe!

Ja już tego nie doczekam, ale pani redaktor może doczekać.

W ciągu kilkudziesięciu lat może dojść do zagłady planety?

Nie. Przyroda sobie poradzi. Ludzie sobie nie poradzą. To jest ostatni moment, żeby społeczność międzynarodowa się obudziła i zmusiła rządy do działania w kierunku redukcji emisji gazów cieplarnianych. Szczyt klimatyczny, który właśnie odbywa się w Katowicach, jest ważny dla całej ludzkości. Oby przyniósł takie efekty, że kataklizmu uda się uniknąć.

Co takiego może się zdarzyć, że ludzie nie będą mogli żyć na Ziemi?

Zacznijmy od tego, że od około 50 lat aktywność słońca stale się zmniejsza, co powinno skutkować ochłodzeniem planety. Tymczasem z powodu coraz większego stężenia gazów cieplarnianych, w tym CO 2, w troposferze temperatura powietrza rośnie. Dwutlenku węgla jest w tej chwili o wiele więcej niż w przeszłości. Już trwa topnienie lodowców, z czasem znikną lodowce i czapa lodowa w Arktyce, poziom wód podniesie się o metr albo więcej.

Od lat jesteśmy tym straszeni i nic takiego się nie wydarza. A nawet gdyby do tego doszło, to ludzkość jakoś się pomieści na pozostałym terytorium.

Będą też huragany, powodzie, susze o skali wielokrotnie większej niż obecnie. Ale ma pani rację – to nas nie zniszczy. Zniszczyć nas może rozmarznięcie wiecznej zmarzliny w tajdze i tundrze. Tam są uwięzione ogromne ilości metanu, który jest 25 razy silniejszym gazem cieplarnianym niż CO 2. Jeżeli ten metan przedostanie się do troposfery, to temperatura zacznie gwałtownie rosnąć. Wiemy także, że pod dnem oceanów uwięziony jest metan w hydratach, czyli takich wielkich bąblach. Gdy temperatura oceanu zacznie rosnąć, te bąble będą wędrowały ku powierzchni oceanu. W momencie gdy metan zetknie się z tlenem, nastąpi wybuch o sile bomby wodorowej. A tych bąbli jest bardzo wiele.

Do tej pory jakoś nie wybuchały. O ile musiałaby się zwiększyć temperatura oceanów, żeby do tego zjawiska doszło?

Tego niestety nie wiemy. Ale w przeszłości Ziemi już takie katastrofy się zdarzały. Gdyby zaczęło do nich dochodzić teraz, powodowałyby one koszmarne kataklizmy i niewyobrażalne konsekwencje. A przecież już teraz wiatry monsunowe odpowiedzialne za porę deszczową w Azji nie są tak regularne jak dawniej. Jeżeli to zjawisko się pogłębi, to setki milionów Azjatów czeka głód, bo jeżeli nie spadną deszcze, to nie będzie plonów. W Afryce obszary suszy również będą się poszerzać. Zmiana kierunków prądów oceanicznych, które przynoszą deszcze, sprawi, że w jednych regionach będą powodzie, a w innych susze. Jeżeli lodowce himalajskie zaczną się roztapiać, to w dolnym biegu rzek chińskich i indyjskich najpierw będą koszmarne powodzie, a potem brak wody.

Wizja, którą pan przedstawił, jest jak z filmów katastroficznych. Jakie jest prawdopodobieństwo, że to się naprawdę wydarzy?

To się naprawdę może wydarzyć. Paleoklimatolodzy opisują zdarzenia silnego ocieplenia klimatu w historii Ziemi, bo one miały już miejsce, i wygląda na to, że zmierzamy w tym kierunku.

Szczyt klimatyczny w Katowicach jest w stanie temu zapobiec?

To jest ogromnie ważny szczyt. W 2015 r. w Paryżu przyjęto porozumienie, w myśl którego wszystkie kraje będą uczestniczyły w wysiłkach na rzecz redukcji CO 2. Każdy kraj zadeklarował, ile CO 2 w jakim czasie zredukuje. Tyle że gdy później podsumowano deklaracje, okazało sie, że nie da się zrealizować założenia postawionego przez naukowców – czyli że temperatura powietrza nie wzrośnie więcej niż o 2 st. w stosunku do ery przedprzemysłowej.

O ile wzrośnie temperatura, jeżeli każdy kraj wypełni swoją deklarację?

Od 3,2 do 3,7 st. C. Trzeba więc nakłonić państwa, żeby postawiły sobie ambitniejsze cele, jeżeli chodzi o redukcję CO 2. Jednocześnie Katowice powinny zinstrumentalizować porozumienie paryskie, to znaczy nakłonić kraje, żeby pozwalały monitorować swoją emisję CO 2. Zobaczymy, czy takie kraje, jak Chiny, Indie, USA, Arabia Saudyjska czy Korea Północna, pozwolą, by zewnętrzna komisja kontrolowała ich emisje CO 2 i postępy w redukcji tego gazu. Na świecie 10 krajów odpowiada za 70 proc. emisji CO 2. Stany Zjednoczone i Chiny to już prawie 50 proc. tej emisji. Na kolejnych miejscach są Indie, Rosja i Unia Europejska jako całość. Emituje ona 12 proc. światowego CO 2. A przykładowo cała Afryka, bez RPA, wytwarza zaledwie 3 proc. Tymczasem w razie zmian klimatycznych to Afryka ucierpi najbardziej. I 1 mld 200 mln ludzi, którzy tam żyją, zacznie emigrować do krajów, gdzie żyje się lepiej. Nie będą to setki tysięcy, lecz miliony. To będzie zupełnie nowa skala problemów światowych.

Ludzie nie chcą ponosić kosztów redukcji CO 2. Ostatnio doszło do zamieszek we Francji spowodowanych opłatą emisyjną narzuconą do ceny paliw, wynoszącą 3 centy na litr benzyny. A więc rządy są pod olbrzymią presją.

Nie wiem, czy w tym przypadku chodziło o wzrost ceny paliw, czy raczej o obalenie rządów Emmanuela Macrona. Moim zdaniem raczej o to drugie. Przecież Francuzi bardzo by nie zbiednieli po tych podwyżkach, bo litr benzyny kosztuje u nich około 1,5 euro.

Ale rząd wycofał się z podwyżek.

Nicnierobienie też kosztuje. W przyszłym roku w Polsce dojdzie do znaczących podwyżek cen energii elektrycznej. U nas jest ona produkowana z węgla, a jego ceny ostatnio wzrosły. Na dodatek każda tona spalanego węgla obarczona jest podatkiem za emisję CO 2. Te dwa elementy powodują, że firmy energetyczne domagają się podwyżek cen energii o kilkadziesiąt procent. Rząd jest w trudnej sytuacji, bo to uderzy w przemysł i w nas wszystkich. Niestety, ten rząd i poprzednie zaniedbały działania, które by nas przed tym uchroniły.

Z piątku na sobotę nie zmienimy całej energetyki. Bogate kraje Zachodu, które dawno temu przestawiły się na czystsze źródła energii, zmuszają nas do wygórowanych opłat za emisję CO 2. To nie jest sprawiedliwy rozwój.

To nie jest z piątku na sobotę, bo kierunek wytyczony przez Unię Europejską znany jest od momentu, gdy wchodziliśmy do Wspólnoty, czyli od 2004 r., a więc od 14 lat.

Nikt wtedy nie mówił o opłatach za emisję CO 2.

Mówił. W 2008 r. jako minister walczyłem, żeby nie wprowadzono drakońskich opłat od 2013 r. Już wtedy groziło nam, że 100 proc. emisji CO 2 zostanie opodatkowane. Cały rok ja w Komisji Europejskiej, a prof. Jerzy Buzek w Parlamencie Europejskim walczyliśmy o to, żeby tak się nie stało. I uzyskaliśmy prolongatę dla wytwarzania prądu do 2020 r., a w ciepłownictwie do roku 2027. Inwestycje w odnawialne źródła energii robi się szybko, a więc ciągle jeszcze możemy uniknąć części tych opłat, ale potrzebna jest wola polityczna.

Premier Mateusz Morawiecki na szczycie w Katowicach powiedział, że Polska zredukowała emisję CO2 o 30 proc. i na dodatek inwestujemy w zalesienia, a więc robimy i tak dużo.

Ja też mówiłem o 30 proc. redukcji emisji CO. Tylko chodzi 2 o redukcję w stosunku do czasów komunistycznych, kiedy upadł u nas wielki przemysł: stalowy, koksowniczy, maszynowy, stoczniowy. Nagle nie potrzeba było tak dużo energii i wtedy rzeczywiście doszło do 30-procentowej redukcji w ciągu dwóch lat – od 1988 r. do 1990. Od tego czasu nie ma żadnych postępów.

Wszyscy więc się chwalą tym spadkiem sprzed 30 lat?

Tak. Ja się chwaliłem, przede mną się chwalili i po mnie też. Tyle że to był efekt transformacji gospodarczej, a nie naszych działań. W tym roku emisja CO jest nieco większa niż w ubiegłym. Oczywiście przez te lata o ponad 100 proc. wzrósł dochód narodowy na głowę mieszkańca, a energii potrzebujemy tyle samo. To się stało dzięki efektywniejszemu wykorzystaniu energii w przemyśle, ale i dzięki ocieplaniu domów, energooszczędnym urządzeniom domowym, żarówkom itd. Ale nie czarujmy się, że coś szczególnego robimy.

Jednak czy ta nasza emisja CO ma naprawdę tak 2 wielkie znaczenie? Skoro cała UE to 12 proc. emisji światowej, to na Polskę ile przypada – 2 proc.?

Nawet mniej, ale jesteśmy obywatelami świata. Jeżeli powiemy, że nasza chata z kraja, robimy, co chcemy, niech inni redukują, to jest to prosta droga do katastrofy. Solidarność światowa ma swoją cenę. Jeżeli nie będziemy uczestniczyć w procesie redukcji gazów cieplarnianych, to inni powiedzą: „Dlaczego my mamy to robić?”.

Bo są większymi trucicielami.

To nikogo nie przekona. A poza tym ograniczenie emisji CO2 będzie nam się opłacało, dlatego że wielkie układy energetyczne, charakterystyczne dla XX w., są łatwe do zaatakowania i zniszczenia. Jeżeli stawiamy na bezpieczeństwo energetyczne, to odejście od scentralizowanych układów jest najważniejsze. Przyszłość polskiej energetyki to układy zdecentralizowane, bezemisyjne i tanie. Ufam, że będą powszechne już za 10-15 lat.

Co powinno się wydarzyć na szczycie w Katowicach, żeby katastroficzna wizja, którą pan przedstawił, się nie ziściła?

Po pierwsze, wszyscy powinni się zgodzić na monitorowanie emisji CO2. Po drugie, bogate kraje powinny co roku składać się na fundusz dla krajów ubogich, by pomóc im w adaptacji do zmiany klimatu. Szacuje się, że potrzeba na to 100 mld dolarów rocznie. I Polska też powinna się do tego dokładać.

Zmiany klimatu już się powstrzymać nie da? Możemy tylko zapobiegać skutkom?

Możemy próbować powstrzymać wzrost temperatur do poziomu 2 st. C. To jeszcze nie będzie źle. Będziemy mieli w Polsce ciepłe zimy, gorące lata, powodzie, trąby powietrzne, dużo więcej szkodników, tropikalne choroby, lasy iglaste będą zamierać. Ale żyć się da. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 50/2018
Więcej możesz przeczytać w 50/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2018 (1865)

  • Czy zaharujemy się na śmierć 9 gru 2018, 20:00 Ten temat pozostaje aktualny. Czasami poruszamy go ze znajomymi albo z rodziną, gdy podliczamy – lub robi to współmałżonek – ile czasu zostaje na prywatne sprawy. Czy pracujemy za dużo? Czy nasze życie wygląda tak, jak powinno?... 8
  • Niedyskrecje parlamentarne 9 gru 2018, 20:00 PREZYDENT ANDRZEJ DUDA ZAMKNĄŁ DRZWI PAŁACU PREZYDENCKIEGO PRZED PROF. WALDEMAREM PARUCHEM, pełnomocnikiem rządu do utworzenia Centrum Analiz Strategicznych. – Prezydent uznał, że pomysły i analizy profesora nie są najwyższych lotów... 12
  • Obraz tygodnia 9 gru 2018, 20:00 3,5 tys. zł Kosztuje egzemplarz najbardziej pożądanego kalendarza na świecie – Pirelli – na 2019 r. (w komplecie jest torba na ramię). W tej edycji, po akcji #MeToo, modelki raczej nie epatują nagością. 15 tys. zł alimentów na... 15
  • Info radar 9 gru 2018, 20:00 skaner 16
  • Jest s(poko), czyli dzień po imprezie 9 gru 2018, 20:00 WICEMARSZAŁEK SEJMU STANISŁAW TYSZKA Z KUKIZ’15 W UBIEGŁYM TYGODNIU UPORCZYWIE TYTUŁOWAŁ WSZYSTKICH POSŁÓW PO posłami z klubu „poko”. Chodzi oczywiście o najnowszą nazwę klubu Platformy Obywatelskiej, który nie wiadomo dlaczego... 17
  • Nikomu nie życzę, by mój scenariusz się sprawdził 9 gru 2018, 20:00 Rozmowa z Gabrielą Muskałą, autorką scenariusza i odtwórczynią głównej roli w filmie „Fuga” w reżyserii Agnieszki Smoczyńskiej. 18
  • Brexit czy nie brexit, oto jest pytanie 9 gru 2018, 20:00 KONIA Z RZĘDEM TEMU, KTO JEST W STANIE POŁAPAĆ SIĘ W ZAWIŁOŚCIACH NEGOCJACYJNYCH USTALEŃ MIĘDZY WIELKĄ BRYTANIĄ A UE. Jedyne, co wiemy już na pewno my i politycy na Wyspach, to fakt, że nie będzie brexitu w formie, jaką wyobrażali... 20
  • Nazwa a biografia. Co zrobić z pomnikiem prałata Jankowskiego? 9 gru 2018, 20:35 Jeszcze dziś, gdy biorę taksówkę, mówię czasem: „na Nowotki” lub „proszę skręcić w Świerczewskiego”. Nie dlatego, żebym miała szczególne zamiłowanie do biografii tych panów, lecz z powodu nawyków. Nazwa ulicy jest „nazwą”, elementem historycznego krajobrazu, a nie tylko jej... 22
  • Czy Kościół ma sygnalistów? Hierarchowie a sprawa ks. Henryka Jankowskiego 9 gru 2018, 20:36 Ten czy inny hierarcha mógłby zablokować uczczenie duchownego, którego życie stanie się, wcześniej czy później, źródłem zgorszenia, ale nie zablokował. Słyszę właśnie w radio, że CBŚ rozbił „groźną szajkę o międzynarodowych powiązaniach” i zastanawiam się, kiedy tego rodzaju... 22
  • Operacja Baklava, czyli niebezpieczne związki posła od Kukiza 9 gru 2018, 20:00 Poseł Kukiz’15, były oficer służb i wpływowy biznesmen z Bejrutu przez godzinę pije kawę z krwawym dyktatorem Syrii. W tle – sieć dziwnych spółek i kremlowska propaganda. „Wprost” ujawnia kulisy działalności posła Pawła Skuteckiego. 25
  • Pochwała ostrej gry 9 gru 2018, 20:00 Trudno nie żywić swoistego podziwu dla Donalda Trumpa. To znaczy może nie tyle dla samej figury prezydenta, który ze swoim zamiłowaniem do Twittera, ustawicznej przesady, złotych klamek i drobnych kłamstewek – zbyt często wygląda na figurę zgrywusa i fanfarona. Chodzi raczej o... 29
  • Rozrywany Trzaskowski 9 gru 2018, 20:00 Rafał Trzaskowski zderza się z armią urzędników Hanny Gronkiewicz-Waltz oraz z partią, która chce mieć wpływ na kluczowe decyzje w urzędzie miasta. 30
  • Katowice mogą uratować świat 9 gru 2018, 20:00 Szczyt klimatyczny w Katowicach jest ważny dla całej ludzkości – mówi prof. Maciej Nowicki, ekolog, minister ochrony środowiska w rządach Jana Krzysztofa Bieleckiego i Donalda Tuska. 35
  • Uwierzyć w strach 9 gru 2018, 20:00 W budowaniu zwycięskiej marki kluczowa jest kwestia tego, co marketingowcy określają mianem reason to believe, czyli powodem do wiary. Kupujemy i przepłacamy krocie za produkty Apple, bo wierzymy, że kupujemy najbardziej innowacyjny i... 38
  • Kto wiedział o księdzu Jankowskim 9 gru 2018, 20:00 Żył jak gwiazda, jak bogacz. To wystarczyło, żeby reagować. Nie trzeba było czekać na twarde dowody pedofilii. Jednak Henryk Jankowski przez całe życie pozostawał jawnie bezkarny. 39
  • Modliłam się, płakałam, przeklinałam 9 gru 2018, 20:00 Nic innego się nie liczy, bo walczysz na śmierć i życie o człowieka, którego kochasz. Zrobisz wszystko, żeby nie odszedł – Barbara Stuhr opowiada o chorobie i powrocie do zdrowia swojego męża Jerzego Stuhra. 40
  • Rak i… co dalej? 9 gru 2018, 20:00 W Polsce co roku diagnozę „rak” słyszy ponad 140 tys. osób. Jeśli prognozy się sprawdzą, co czwarty z nas w swoim życiu zachoruje na nowotwór. Jak uporać się z diagnozą? 47
  • Nie mów: „Będzie dobrze” 9 gru 2018, 20:00 Dla chorego na raka najważniejsi są rodzina i przyjaciele – mówi Małgorzata Ciszewska Korona, psychoonkolog. 49
  • Co cię czeka za zakrętem 9 gru 2018, 20:00 Gdyby trzy lata temu ktoś mi powiedział, że będę grać w produkcji HBO, a moja twarz będzie na billboardach w całym kraju, spytałbym, co sobie dosypał do herbaty – mówi Kamil Nożyński, odtwórca głównej roli w serialu „Ślepnąc od świateł”. 50
  • Giganci polskiego rolnictwa 9 gru 2018, 20:00 Już po raz drugi „Wprost” publikuje Złotą 100 Polskiego Rolnictwa, która pokazuje, jak olbrzymi jest potencjał tej dziedziny naszej gospodarki. 54
  • Narodowa Wystawa Rolnicza 9 gru 2018, 20:00 Jesteśmy liczącym się graczem na światowym rynku żywności – powiedział minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski, otwierając Narodową Wystawę Rolniczą w Poznaniu. 62
  • „GoOut” – lepsze wyjście na miasto 9 gru 2018, 20:00 Ten upominek kryje w sobie aż 300 niespodzianek. Można z niego korzystać przez cały rok, a służy przede wszystkim temu, by spędzać miło czas w towarzystwie bliskich i znajomych. 64
  • Nie płać za swoje rachunki 9 gru 2018, 20:00 Platforma MAM daje możliwość niepłacenia za swoje podstawowe rachunki, ponieważ to ona za nie zapłaci – mówi Marcin Walaszczyk, współzałożyciel i dyrektor zarządzający platformy do obniżania rachunków MAM. 66
  • Bezsilność Macrona 9 gru 2018, 20:00 Protesty „żółtych kamizelek” poważnie osłabiły prezydenta Francji, tymczasem populiści, przed którymi miał bronić Europy, odnoszą kolejne sukcesy. Ostatnio do gry wszedł triumfalnie hiszpański Vox. 68
  • Jak USA dociskają Chiny 9 gru 2018, 20:00 Mimo ogłoszenia rozejmu w wojnie handlowej Ameryki z Chinami, wymiana ciosów trwa. By skłonić Pekin do ustępstw, Waszyngton doprowadził do aresztowania wiceprezeski koncernu Huawei. 72
  • Myślące maszyny są wśród nas 9 gru 2018, 20:00 W rozwój sztucznej inteligencji wkładane są dziś miliardy dolarów. I staje się ona coraz silniejsza, coraz bardziej wyręczając ludzi. Czy nami zawładnie? 74
  • Know How 9 gru 2018, 20:00 Podgrzewacze tytoniu i e-papierosy Naukowcy z British American Tobacco przebadali oddziaływanie na zęby pary pochodzącej z e-papierosów i technologii podgrzewającej tytoń do 240 st. C (o nazwie glo) oraz porównali je ze skutkami palenia... 77
  • Utrzymać chorobę w ryzach 9 gru 2018, 20:00 O leczeniu zaawansowanego raka piersi mówi dr n. med. Barbara Radecka z Opolskiego Centrum Onkologii. 78
  • Kiedy brakuje tchu 9 gru 2018, 20:00 POChP to nie tylko choroba palaczy. Przewlekła obturacyjna choroba płuc może dotyczyć każdego, kto jest narażony na zanieczyszczenie powietrza. 80
  • Jelitom na zdrowie 9 gru 2018, 20:00 Rak jelita grubego zbiera śmiertelne żniwo na całym świecie. A przecież można mu zapobiec. I nie jest to takie trudne. 82
  • Zero chemii, 100 proc. natury 9 gru 2018, 20:00 Marka Clochee to nie tylko kosmetyki naturalne, ale i cała filozofia ekologii – mówi Daria Prochenka, prezes i współzałożycielka firmy kosmetycznej Clochee. 84
  • Zwykła niezwykłość 9 gru 2018, 20:00 Kiedy w 1987 r. Haruki Murakami wydał powieść „Norwegian Wood”, młodzi Japończycy kupili 3,5 mln jej egzemplarzy, a starzy zgodnie uznali go za zdrajcę narodowej kultury i lidera popkulturowej „piątej kolumny”. 87
  • Liryczne, ale chropowate 9 gru 2018, 20:00 Wspólne kolędowanie wyzwala wspólną energię – mówi Jacek Cygan. Właśnie ukazała się jego nowa płyta – z kolędami. 90
  • Sierotki walczą ze smokami 9 gru 2018, 20:00 Agnieszka Smoczyńska łączy horror z musicalem, slapstick z komiksem, realizm z baśnią. Efekty tej mieszanki można oglądać w filmie, musicalu i serialu. 94
  • Wydarzenie 9 gru 2018, 20:00 Poniżenie i wściekłość Vedrana Rudan, „Miłość od ostatniego wejrzenia”, reż. Iwona Kempa, Teatr Dramatyczny w Warszawie Karolina Charkiewicz, Magdalena Czerwińska, Anna Gajewska, Małgorzata Niemirska, Agata Wątróbska. Rzadko... 97
  • Film 9 gru 2018, 20:00 Smuga cienia Michaela Douglasa Nasza łódź powoli tonie” – wzdycha grany przez Michaela Douglasa facet, a jego starszy kolega sprzeciwia się: „Twoja tonie powoli? Moja – jak »Titanic« sterczący dziobem w górę”. Twórcy serialu... 98
  • Muzyka 9 gru 2018, 20:00 Trójkąt polsko-niemiecki TWÓRCY TEATRALNI CORAZ CZĘŚCIEJ WRACAJĄ DO DZIEŁ OSADZONYCH w latach 30. Jedni traktują je jak przestrogę przed faszyzmem, ci bardziej radykalni – jak zwierciadło. U Kościelniaka zbierają się czarne chmury,... 99
  • Książka 9 gru 2018, 20:00 Święta na wesoło Terry Pratchett, „Sztuczna broda Świętego Mikołaja”, Rebis Zmarły w 2015 r. Terry Pratchett to przede wszystkim kreator i kronikarz Świata Dysku, opisywanego przez lata w żartobliwym cyklu fantasy, którym zdobył... 100
  • Kalejdoskop 9 gru 2018, 20:00 Kto ty jesteś? Większości Piotr Uklański kojarzy się pewnie z wystawą „Naziści” z 2000 r., która zakończyła się szarżą Daniela Olbrychskiego z szablą na eksponaty. Trochę to niesprawiedliwe dla tego wszechstronnego artysty,... 101
  • Kulturalna trzynastka 9 gru 2018, 20:00 Monika Mrozowska AKTORKA, AUTORKA KSIĄŻEK KULINARNYCH 102
  • Krajobraz po uczcie 9 gru 2018, 20:00 Los zmusił mnie do nabycia glukometru. Nie powiem, żeby to był mój zakup życia, ale mus jest mus, podwyższony cukier po 43. roku życia powinien być kontrolowany. Moje życie było tak słodkie, że zdecydowanie ponad poziomy wylatywało. Żegnajcie na dobre lody z bitą śmietaną,... 104
  • Zrób sobie… Giertycha 9 gru 2018, 20:00 Ja jestem Roman i PiS pokonam! – pan mecenas wraca do polityki. 106

ZKDP - Nakład kontrolowany