Bezsilność Macrona

Bezsilność Macrona

Brigitte i Emmanuel Macron
Brigitte i Emmanuel Macron / Źródło: Newspix.pl / ABACA
Protesty „żółtych kamizelek” poważnie osłabiły prezydenta Francji, tymczasem populiści, przed którymi miał bronić Europy, odnoszą kolejne sukcesy. Ostatnio do gry wszedł triumfalnie hiszpański Vox.

Tysiące wściekłych na polityków Francuzów, manifestujących od kilku tygodni na paryskich Polach Elizejskich, może mówić o pierwszym sukcesie. „Żółte kamizelki” – bo tak nazwano ubranych w te odblaskowe stroje demonstrantów – najwyraźniej mocno wstrząsnęły politycznym establishmentem, bo zapowiadanych przez francuski rząd na 1 stycznia 2019 r. proekologicznych podwyżek cen paliw nie będzie. Premier Édouard Philippe zamroził je na sześć miesięcy. Według dziennika „Le Parisien” rząd rozważa też przyspieszenie zwrotu składek na ubezpieczenie społeczne za nadgodziny.

Wszystko to oczywiście po to, żeby uspokoić nastroje. Sęk w tym, że nic nie zapowiada końca protestów. Francuska ulica poczuła krew i już stawia nowe żądania, m.in. rewaloryzacji emerytur i zwiększenia płacy minimalnej, która we Francji wynosi obecnie 1173 euro netto. Obywatele w żółtych kamizelkach są zdania, że to stanowczo za mało. Na jednej z manifestacji nieśli transparent z wymownym hasłem: „Kto sieje nędzę, ten zbiera gniew”. I nie są gołosłowni. Kiedy w ubiegłym tygodniu prezydent Macron odwiedzał spaloną w trakcie protestów prefekturę w Puy-en-Velay, a chciał to zrobić w tajemnicy, protestujący już tam na niego czekali z obelgami i gwizdami.

Nic dziwnego, że nie ma dziś nad Sekwaną publicysty, który nie zastanawiałby się nad tym, czy rządowe ustępstwa wystarczą, żeby złagodzić gniew Francuzów. Według Jonathana Millera, brytyjskiego dziennikarza mieszkającego we Francji, od początku obserwującego protesty, temperatura społecznego oburzenia jeszcze długo nie opadnie, a niechęć do prezydenta wzrośnie. Tym bardziej że uparł się przy zmianach, które nie przekonują zwykłych ludzi. Podwyżka cen paliwa miała być elementem walki ze smogiem i wypełnieniem ustaleń ze szczytu klimatycznego w Paryżu. „I tak Macron, zamiast zjednoczyć kraj wokół absolutnie niezbędnych reform prawa pracy i skostniałych instytucji, zjednoczył Francuzów przeciwko sobie. Francja znalazła się w bardzo niebezpiecznym momencie”, napisał na swoim blogu na łamach „Spectatora” Miller. Jednak nie tylko Francuzi, którzy zagłosowali w ubiegłym roku na Macrona – bo obiecał przeprowadzić gruntowne zmiany bez naruszania zdobyczy socjalnych – mogą się czuć zawiedzeni. Do niedawna europejskie liberalne elity kreowały go na obrońcę demokracji przed prawicowymi populistami pokroju Matteo Salviniego i Viktora Orbána. Francuski prezydent sam w to uwierzył. Liczył, że jego ruch La République En Marche stworzy w przyszłym europarlamencie silne proeuropejskie lobby, zdolne wyłonić nowego szefa Komisji Europejskiej i zatrzymać partie protestu. Na razie wygląda jednak na to, że na jego drodze stanęła najpierw ich francuska mutacja.

to idzie Francja

Protesty „żółtych kamizelek” zaskoczyły wszystkich polityków, z prawa i z lewa, i na początku nikt się do nich nie przyznawał. Nadal nie wiadomo zresztą, czy ruch ma w ogóle jakichś liderów i czy to prawda, że demonstranci skrzyknęli się po prostu na Facebooku. Francuskie media pisały na początku, że Paryż „podpalili” prawicowi ekstremiści, choć nie miały na to żadnych dowodów. Wystarczyło jednak przyjrzeć się wrzucanym do mediów społecznościowych filmowym relacjom z protestów, żeby zobaczyć, że brali w nich raczej udział skromnie ubrani, spracowani Francuzi z klasy średniej. Zjeżdżali do stolicy autobusami, aby wykrzyczeć swoją frustrację z powodu spadającego poziomu życia. Musiało minąć kilka dni, żeby publicyści zaczęli rozumieć przyczyny protestu i dostrzegać w nich efekt przebudzenia zubożałej i ignorowanej przez polityków francuskiej prowincji.

Przypomniano sobie, że to tam, a nie w metropoliach, mieszka najwięcej Francuzów i że coraz trudniej jest im związać koniec z końcem. W Polsce płaca minimalna na poziomie prawie 1200 euro może wydawać się wysoka, ale dla zwykłych obywateli francuskiej republiki jest to symbol biedy i główny problem. Przecież niespodziewany zryw i „czarne soboty” pod Łukiem Triumfalnym nie zostały spowodowane zostały próbami reform prawa pracy i ograniczenia wpływów związków zawodowych. Te kroki ulica przyjęła dosyć spokojnie. Gniew pojawił się dopiero po ogłoszeniu podwyżek cen paliw i energii. W górę miało bowiem pójść nie tylko dieslowskie paliwo, ale także regulowana przez państwo taryfa energii elektrycznej, dostarczanej 26 mln francuskich gospodarstw domowych, które nie odeszły do prywatnych dostawców. Obawiano się, że rachunki wzrosną z tego powodu od 8 do 10 proc. Z kolei podwyżka podatku węglowego doprowadziłaby do wzrostu o 6 centów ceny oleju napędowego i o 3 centy cen benzyny.

Rząd chciał też na koniec zrównać ceny oleju napędowego, od 40 lat objętego we Francji specjalną ulgą podatkową, z cenami benzyny. Wszystkie te podwyżki uderzyłyby w gorzej sytuowanych Francuzów. Trudniej byłoby im np. dojechać do pracy, bo w wielu regionach Francji samochodu nie ma czym zastąpić. Inwestycje w szybkie koleje sprawiły, że wiele regionalnych połączeń zlikwidowano. Trudno się więc dziwić, że sprzeciw był i nadal jest tak ogromny, że rząd przestraszył się skali protestów. Tym bardziej że nie ograniczały się często jedynie do skandowania haseł nieprzychylnych władzy. Na luksusowych ulicach stolicy wznoszono barykady.

Tylko jednego dnia spłonęło 200 samochodów i doszło do splądrowania sklepów (wciąż nie wiadomo, czy nie były to prowokacje, bo krążą plotki, że w żółte kamizelki ubierali się też policjanci po cywilnemu) i podpalania restauracji. „Ubiegły weekend był katastrofalny. Na moich oczach spłonął taras, 30 stolików i 60 krzeseł. Jak będziemy teraz przyjmować gości?” – opowiadał na łamach „Le Figaro” szef restauracji Paul w centrum Paryża. Takich sytuacji były dziesiątki. Rząd wysłał więc przeciwko „żółtym kamizelkom” policję uzbrojoną w armatki wodne, gaz łzawiący i gumowe kule. Dotychczasowy bilans starć z policją przeraża: jedna ofiara śmiertelna, kilkuset rannych i kosztowne straty materialne. Samo usunięcie uszkodzeń Łuku Triumfalnego może kosztować podatników nawet milion euro. Mówi się też o miliardach strat we francuskiej gospodarce, spowolnionej blokadami dróg i centrów handlowych. Paryskie hotele też liczą straty, bo turyści w ostatniej chwili odwoływali rezerwacje.

Ostatnia nadzieja

Najwięcej stracił na protestach „żółtych kamizelek” sam prezydent Macron. Opozycja i media oskarżają go o brak politycznego słuchu, a politycy z jego otoczenia, jak choćby Marlène Schiappa, minister ds. równości kobiet i mężczyzn, przyznają, że reakcja była spóźniona. Najnowsze sondaże nie pozostawiają złudzeń: Macron stał się jednym z najmniej popularnych prezydentów w historii. Według badań przygotowanych przez Ifop-Fiducial dla magazynu „Paris Match” i Radia Sud poparcie dla prezydenta spadło do poziomu 23 proc. (nielubiany powszechnie Trump ma obecnie w USA 48 proc. poparcia), co w porównaniu z sierpniem tego roku daje spadek aż o 11 proc. Macronowi zaszkodziły zresztą nie tylko „żółte kamizelki”, ale także oskarżenia o korupcję, a przede wszystkim dziwna historia z osobistym ochroniarzem Alexandre’em Benallą, który latem został sfilmowany w chwili, kiedy przebrany za policjanta bije manifestantów. Wideo pojawiło się na stronie dziennika „Le Monde”, a Macron musiał się z tego gęsto tłumaczyć, i na dodatek zapewniać, że Benalla nie jest – jak huczał cały Paryż – jego kochankiem.

Co jeszcze poszło nie tak? Nawet wiążący z Macronem wielkie nadzieje lewicowi i liberalni publicyści przyznają, że prezydent Francji grzeszy arogancją i pychą. Dość wspomnieć jego słynną radę dla młodych bezrobotnych Francuzów, którym odpowiedział, żeby poszli na drugą stronę ulicy, bo tam łatwo znajdą pracę. „Macronizm był wspaniały, ale zawiódł” – przyznaje publicystka „Guardiana” Marion Van Renterghem. Macronowi nie pomaga także skłonność jego żony Brigitte do luksusu. Protestujący na ulicach Francuzi nie mogli nie zauważyć, że pierwsza dama właśnie rozpoczęła kosztowny remont w Pałacu Elizejskim. Pojawił się też mem z propozycją żółtej kamizelki dla francuskiej pierwszej damy. Ma być ona ozdobiona logo luksusowej marki YSL. Były idol liberalnej Europy walczy więc o polityczne być albo nie być. A jeszcze w ubiegłym roku wydawało się, że 39-letni bankier zrobił najbardziej błyskotliwą karierę w historii francuskiej polityki. Jego zwycięstwo nad Marine Le Pen, zaliczaną do najgroźniejszych populistów, wywołało paneuropejską euforię. Magazyn Foreignpolicy. com pisał wtedy o Macronie jako o nadziei dla całego kontynentu, który wraz z kanclerz Merkel miał zreformować Unię i uodpornić Europejczyków na wirusa populizmu. Sęk w tym, że dziś nawet Niemcy próbują się od niego dystansować.

Kai-Olaf Lang, ekspert Fundacji Nauka i Polityka, powiedział „Wprost”, że choć atutem Macrona była chęć zreformowania państwa, Niemcom nie podobały się specjalnie jego pomysły na Unię. – Niemcy zawsze trzymały się trochę z boku wobec propozycji pogłębiania integracji strefy euro i tworzenia Unii dwóch prędkości – mówi Lang. Nic dziwnego, że rosnącą słabością prezydenta – zarówno na własnym podwórku, jak i na arenie międzynarodowej – żywi się opozycja. Jego rywalka z ubiegłorocznych wyborów prezydenckich, Marine Le Pen, nigdy nie złożyła broni. Złagodziła radykalny wizerunek swojej partii i zmieniła jej nazwę z Frontu Narodowego na Zgromadzenie Narodowe. Efekty już są. „Le Parisien” napisał niedawno, że Le Pen „jest znowu w blokach startowych”, gotowa zmierzyć się z establish mentem. Ostatnie sondaże dla magazynu „Paris Match” dają jej 33 proc. poparcia. To ponad 10 proc.więcej, niż ma Macron. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 50/2018
Więcej możesz przeczytać w 50/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2018 (1865)

  • Czy zaharujemy się na śmierć 9 gru 2018, 20:00 Ten temat pozostaje aktualny. Czasami poruszamy go ze znajomymi albo z rodziną, gdy podliczamy – lub robi to współmałżonek – ile czasu zostaje na prywatne sprawy. Czy pracujemy za dużo? Czy nasze życie wygląda tak, jak powinno?... 8
  • Niedyskrecje parlamentarne 9 gru 2018, 20:00 PREZYDENT ANDRZEJ DUDA ZAMKNĄŁ DRZWI PAŁACU PREZYDENCKIEGO PRZED PROF. WALDEMAREM PARUCHEM, pełnomocnikiem rządu do utworzenia Centrum Analiz Strategicznych. – Prezydent uznał, że pomysły i analizy profesora nie są najwyższych lotów... 12
  • Obraz tygodnia 9 gru 2018, 20:00 3,5 tys. zł Kosztuje egzemplarz najbardziej pożądanego kalendarza na świecie – Pirelli – na 2019 r. (w komplecie jest torba na ramię). W tej edycji, po akcji #MeToo, modelki raczej nie epatują nagością. 15 tys. zł alimentów na... 15
  • Info radar 9 gru 2018, 20:00 skaner 16
  • Jest s(poko), czyli dzień po imprezie 9 gru 2018, 20:00 WICEMARSZAŁEK SEJMU STANISŁAW TYSZKA Z KUKIZ’15 W UBIEGŁYM TYGODNIU UPORCZYWIE TYTUŁOWAŁ WSZYSTKICH POSŁÓW PO posłami z klubu „poko”. Chodzi oczywiście o najnowszą nazwę klubu Platformy Obywatelskiej, który nie wiadomo dlaczego... 17
  • Nikomu nie życzę, by mój scenariusz się sprawdził 9 gru 2018, 20:00 Rozmowa z Gabrielą Muskałą, autorką scenariusza i odtwórczynią głównej roli w filmie „Fuga” w reżyserii Agnieszki Smoczyńskiej. 18
  • Brexit czy nie brexit, oto jest pytanie 9 gru 2018, 20:00 KONIA Z RZĘDEM TEMU, KTO JEST W STANIE POŁAPAĆ SIĘ W ZAWIŁOŚCIACH NEGOCJACYJNYCH USTALEŃ MIĘDZY WIELKĄ BRYTANIĄ A UE. Jedyne, co wiemy już na pewno my i politycy na Wyspach, to fakt, że nie będzie brexitu w formie, jaką wyobrażali... 20
  • Nazwa a biografia. Co zrobić z pomnikiem prałata Jankowskiego? 9 gru 2018, 20:35 Jeszcze dziś, gdy biorę taksówkę, mówię czasem: „na Nowotki” lub „proszę skręcić w Świerczewskiego”. Nie dlatego, żebym miała szczególne zamiłowanie do biografii tych panów, lecz z powodu nawyków. Nazwa ulicy jest „nazwą”, elementem historycznego krajobrazu, a nie tylko jej... 22
  • Czy Kościół ma sygnalistów? Hierarchowie a sprawa ks. Henryka Jankowskiego 9 gru 2018, 20:36 Ten czy inny hierarcha mógłby zablokować uczczenie duchownego, którego życie stanie się, wcześniej czy później, źródłem zgorszenia, ale nie zablokował. Słyszę właśnie w radio, że CBŚ rozbił „groźną szajkę o międzynarodowych powiązaniach” i zastanawiam się, kiedy tego rodzaju... 22
  • Operacja Baklava, czyli niebezpieczne związki posła od Kukiza 9 gru 2018, 20:00 Poseł Kukiz’15, były oficer służb i wpływowy biznesmen z Bejrutu przez godzinę pije kawę z krwawym dyktatorem Syrii. W tle – sieć dziwnych spółek i kremlowska propaganda. „Wprost” ujawnia kulisy działalności posła Pawła Skuteckiego. 25
  • Pochwała ostrej gry 9 gru 2018, 20:00 Trudno nie żywić swoistego podziwu dla Donalda Trumpa. To znaczy może nie tyle dla samej figury prezydenta, który ze swoim zamiłowaniem do Twittera, ustawicznej przesady, złotych klamek i drobnych kłamstewek – zbyt często wygląda na figurę zgrywusa i fanfarona. Chodzi raczej o... 29
  • Rozrywany Trzaskowski 9 gru 2018, 20:00 Rafał Trzaskowski zderza się z armią urzędników Hanny Gronkiewicz-Waltz oraz z partią, która chce mieć wpływ na kluczowe decyzje w urzędzie miasta. 30
  • Katowice mogą uratować świat 9 gru 2018, 20:00 Szczyt klimatyczny w Katowicach jest ważny dla całej ludzkości – mówi prof. Maciej Nowicki, ekolog, minister ochrony środowiska w rządach Jana Krzysztofa Bieleckiego i Donalda Tuska. 35
  • Uwierzyć w strach 9 gru 2018, 20:00 W budowaniu zwycięskiej marki kluczowa jest kwestia tego, co marketingowcy określają mianem reason to believe, czyli powodem do wiary. Kupujemy i przepłacamy krocie za produkty Apple, bo wierzymy, że kupujemy najbardziej innowacyjny i... 38
  • Kto wiedział o księdzu Jankowskim 9 gru 2018, 20:00 Żył jak gwiazda, jak bogacz. To wystarczyło, żeby reagować. Nie trzeba było czekać na twarde dowody pedofilii. Jednak Henryk Jankowski przez całe życie pozostawał jawnie bezkarny. 39
  • Modliłam się, płakałam, przeklinałam 9 gru 2018, 20:00 Nic innego się nie liczy, bo walczysz na śmierć i życie o człowieka, którego kochasz. Zrobisz wszystko, żeby nie odszedł – Barbara Stuhr opowiada o chorobie i powrocie do zdrowia swojego męża Jerzego Stuhra. 40
  • Rak i… co dalej? 9 gru 2018, 20:00 W Polsce co roku diagnozę „rak” słyszy ponad 140 tys. osób. Jeśli prognozy się sprawdzą, co czwarty z nas w swoim życiu zachoruje na nowotwór. Jak uporać się z diagnozą? 47
  • Nie mów: „Będzie dobrze” 9 gru 2018, 20:00 Dla chorego na raka najważniejsi są rodzina i przyjaciele – mówi Małgorzata Ciszewska Korona, psychoonkolog. 49
  • Co cię czeka za zakrętem 9 gru 2018, 20:00 Gdyby trzy lata temu ktoś mi powiedział, że będę grać w produkcji HBO, a moja twarz będzie na billboardach w całym kraju, spytałbym, co sobie dosypał do herbaty – mówi Kamil Nożyński, odtwórca głównej roli w serialu „Ślepnąc od świateł”. 50
  • Giganci polskiego rolnictwa 9 gru 2018, 20:00 Już po raz drugi „Wprost” publikuje Złotą 100 Polskiego Rolnictwa, która pokazuje, jak olbrzymi jest potencjał tej dziedziny naszej gospodarki. 54
  • Narodowa Wystawa Rolnicza 9 gru 2018, 20:00 Jesteśmy liczącym się graczem na światowym rynku żywności – powiedział minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski, otwierając Narodową Wystawę Rolniczą w Poznaniu. 62
  • „GoOut” – lepsze wyjście na miasto 9 gru 2018, 20:00 Ten upominek kryje w sobie aż 300 niespodzianek. Można z niego korzystać przez cały rok, a służy przede wszystkim temu, by spędzać miło czas w towarzystwie bliskich i znajomych. 64
  • Nie płać za swoje rachunki 9 gru 2018, 20:00 Platforma MAM daje możliwość niepłacenia za swoje podstawowe rachunki, ponieważ to ona za nie zapłaci – mówi Marcin Walaszczyk, współzałożyciel i dyrektor zarządzający platformy do obniżania rachunków MAM. 66
  • Bezsilność Macrona 9 gru 2018, 20:00 Protesty „żółtych kamizelek” poważnie osłabiły prezydenta Francji, tymczasem populiści, przed którymi miał bronić Europy, odnoszą kolejne sukcesy. Ostatnio do gry wszedł triumfalnie hiszpański Vox. 68
  • Jak USA dociskają Chiny 9 gru 2018, 20:00 Mimo ogłoszenia rozejmu w wojnie handlowej Ameryki z Chinami, wymiana ciosów trwa. By skłonić Pekin do ustępstw, Waszyngton doprowadził do aresztowania wiceprezeski koncernu Huawei. 72
  • Myślące maszyny są wśród nas 9 gru 2018, 20:00 W rozwój sztucznej inteligencji wkładane są dziś miliardy dolarów. I staje się ona coraz silniejsza, coraz bardziej wyręczając ludzi. Czy nami zawładnie? 74
  • Know How 9 gru 2018, 20:00 Podgrzewacze tytoniu i e-papierosy Naukowcy z British American Tobacco przebadali oddziaływanie na zęby pary pochodzącej z e-papierosów i technologii podgrzewającej tytoń do 240 st. C (o nazwie glo) oraz porównali je ze skutkami palenia... 77
  • Utrzymać chorobę w ryzach 9 gru 2018, 20:00 O leczeniu zaawansowanego raka piersi mówi dr n. med. Barbara Radecka z Opolskiego Centrum Onkologii. 78
  • Kiedy brakuje tchu 9 gru 2018, 20:00 POChP to nie tylko choroba palaczy. Przewlekła obturacyjna choroba płuc może dotyczyć każdego, kto jest narażony na zanieczyszczenie powietrza. 80
  • Jelitom na zdrowie 9 gru 2018, 20:00 Rak jelita grubego zbiera śmiertelne żniwo na całym świecie. A przecież można mu zapobiec. I nie jest to takie trudne. 82
  • Zero chemii, 100 proc. natury 9 gru 2018, 20:00 Marka Clochee to nie tylko kosmetyki naturalne, ale i cała filozofia ekologii – mówi Daria Prochenka, prezes i współzałożycielka firmy kosmetycznej Clochee. 84
  • Zwykła niezwykłość 9 gru 2018, 20:00 Kiedy w 1987 r. Haruki Murakami wydał powieść „Norwegian Wood”, młodzi Japończycy kupili 3,5 mln jej egzemplarzy, a starzy zgodnie uznali go za zdrajcę narodowej kultury i lidera popkulturowej „piątej kolumny”. 87
  • Liryczne, ale chropowate 9 gru 2018, 20:00 Wspólne kolędowanie wyzwala wspólną energię – mówi Jacek Cygan. Właśnie ukazała się jego nowa płyta – z kolędami. 90
  • Sierotki walczą ze smokami 9 gru 2018, 20:00 Agnieszka Smoczyńska łączy horror z musicalem, slapstick z komiksem, realizm z baśnią. Efekty tej mieszanki można oglądać w filmie, musicalu i serialu. 94
  • Wydarzenie 9 gru 2018, 20:00 Poniżenie i wściekłość Vedrana Rudan, „Miłość od ostatniego wejrzenia”, reż. Iwona Kempa, Teatr Dramatyczny w Warszawie Karolina Charkiewicz, Magdalena Czerwińska, Anna Gajewska, Małgorzata Niemirska, Agata Wątróbska. Rzadko... 97
  • Film 9 gru 2018, 20:00 Smuga cienia Michaela Douglasa Nasza łódź powoli tonie” – wzdycha grany przez Michaela Douglasa facet, a jego starszy kolega sprzeciwia się: „Twoja tonie powoli? Moja – jak »Titanic« sterczący dziobem w górę”. Twórcy serialu... 98
  • Muzyka 9 gru 2018, 20:00 Trójkąt polsko-niemiecki TWÓRCY TEATRALNI CORAZ CZĘŚCIEJ WRACAJĄ DO DZIEŁ OSADZONYCH w latach 30. Jedni traktują je jak przestrogę przed faszyzmem, ci bardziej radykalni – jak zwierciadło. U Kościelniaka zbierają się czarne chmury,... 99
  • Książka 9 gru 2018, 20:00 Święta na wesoło Terry Pratchett, „Sztuczna broda Świętego Mikołaja”, Rebis Zmarły w 2015 r. Terry Pratchett to przede wszystkim kreator i kronikarz Świata Dysku, opisywanego przez lata w żartobliwym cyklu fantasy, którym zdobył... 100
  • Kalejdoskop 9 gru 2018, 20:00 Kto ty jesteś? Większości Piotr Uklański kojarzy się pewnie z wystawą „Naziści” z 2000 r., która zakończyła się szarżą Daniela Olbrychskiego z szablą na eksponaty. Trochę to niesprawiedliwe dla tego wszechstronnego artysty,... 101
  • Kulturalna trzynastka 9 gru 2018, 20:00 Monika Mrozowska AKTORKA, AUTORKA KSIĄŻEK KULINARNYCH 102
  • Krajobraz po uczcie 9 gru 2018, 20:00 Los zmusił mnie do nabycia glukometru. Nie powiem, żeby to był mój zakup życia, ale mus jest mus, podwyższony cukier po 43. roku życia powinien być kontrolowany. Moje życie było tak słodkie, że zdecydowanie ponad poziomy wylatywało. Żegnajcie na dobre lody z bitą śmietaną,... 104
  • Zrób sobie… Giertycha 9 gru 2018, 20:00 Ja jestem Roman i PiS pokonam! – pan mecenas wraca do polityki. 106

ZKDP - Nakład kontrolowany