Strach przed miłością

Strach przed miłością

Tęczowe kolory LGBT (zdj. ilustracyjne)
Tęczowe kolory LGBT (zdj. ilustracyjne) / Źródło: Fotolia / stasenso
Nie da się zmienić orientacji seksualnej, jest ona częścią natury człowieka. Jednak politycy, duchowni, środowisko i rodzina oczekują tego od osób LGBT. Konsekwencją są osobiste dramaty, depresje i próby samobójcze.

Tomasz Puła, 30-latek z Warszawy: – Wychowałem się w Krakowie, w religijnej rodzinie zaangażowanej w sprawy Kościoła, mama działała w parafialnej wspólnocie. Było dla mnie oczywiste, że podporządkuję swoje życie temu, co mówi Bóg, że będę robił to, czego on ode mnie oczekuje. W wieku dojrzewania, około 13. roku życia, zorientowałem się, że nie jestem heteroseksualny. Jak miałem w tej sytuacji żyć w zgodzie z Bogiem? Kiedy osiągnąłem pełnoletność, zdecydowałem się na terapię. Nie widziałem innego wyjścia. Jakub Lendzion, prawnik, współpracownik Kampanii Przeciw Homofobii (KPH): – Kiedy odkrywałem swoją orientację, byłem przerażony. Kluczowa była dla mnie kwestia wiary, ale problemem stało się też codzienne życie. Nie da się funkcjonować w szkole, nie opowiadając chłopakom o podrywaniu, o dziewczynach.

To najważniejszy temat rozmów. Więc zmyślałem albo, co gorsza, umawiałem się na randki z dziewczynami, żeby koledzy byli pewni, że jestem hetero. Jednak takie życie w kłamstwie, wbrew sobie, było nie do zniesienia. Gdybym spotkał wtedy na swojej drodze kogoś, kto by mi powiedział, że mnie uleczy i że pomógł już setkom takich jak ja, a tak właśnie robią „terapeuci”, poszedłbym za nim. Nie spotkałem jednak nikogo takiego, zrozumiałem też, że nie dam rady udawać kogoś innego. Był dobry moment, przeprowadziłem się do Warszawy, zmieniłem szkołę. Po kilku miesiącach w nowym środowisku wspomniałem w rozmowie, że jestem gejem, wyszło z kontekstu. W ciągu jednego dnia z lubianego kumpla stałem się szkolną ofiarą.

Dawni koledzy teraz za mną wołali: „pedał, ciota, pedofil”. Rzucali we mnie długopisami, obślinionymi kulkami papieru. Chowali mi plecak i patrzyli, jak szukam, wyzywali z okna ubikacji, kiedy szedłem do szkoły, dali mi walentynkę z zakazem pedałowania. Pewnego dnia obrzucili mnie kamieniami. Kiedy byłem sobą, dręczono mnie, ale nie mogłem się zmienić. Z tamtych czasów pamiętam głównie uczucie strachu. Misza Czerniak, działacz Fundacji Wiara i Tęcza zrzeszającej chrześcijan LGBT: – Wielu z nas spotkało się z praktykami nazywanymi „leczeniem homoseksualności”. Byli nakłaniani do tego przez rodziny i środowisko. Wprawdzie zdarza się, że ktoś robi to z własnej woli, jednak zazwyczaj ludzie czują, że muszą wybierać między Bogiem albo środowiskiem a swoją orientacją. Ja tak czułem. Wybrałem to, czego, jak wtedy sądziłem, oczekiwał ode mnie Bóg. Pokładałem nadzieję w tym, że on mnie uzdrowi, że zrobi dla mnie ten cud i ożeniłem się. Zrobiłem to świadomie i moja żona też. Wspólnie podjęliśmy próbę uleczenia mnie za pomocą naszego małżeństwa, która zakończyła się wzajemnym wyniszczeniem i rozwodem.

Zakaz

Niechęć środowiska do osób LGBT, presja najbliższych i religijność sprawiają, że dla wielu młodych ludzi ich orientacja staje się ich największym wrogiem. Starają się ją wyprzeć, wyleczyć, żyją wbrew sobie, zakładając rodziny, w których są nieszczęśliwi. Z danych zbieranych przez KPH wynika, że prawie połowa dzieci nie mówi rodzicom o swojej orientacji, wie o niej co czwarty ojciec, a co ósmy akceptuje. Presja środowiska sprawia, że szukają ratunku w pseudoterapiach. Jak dowodzą jednak badania psychologiczne, psychiatryczne i seksuologiczne, nie istnieje metoda, która mogłaby zmienić orientację. Polskie Towarzystwo Seksuologiczne wydało stanowisko, w którym stwierdza, że orientacja heteroseksualna, homoseksualna i biseksualna są prawidłowymi wariantami rozwojowymi seksualności człowieka, a praktyki konwersyjne są szkodliwe, nieetyczne i niezgodne ze współczesną wiedzą.

Mogą one powodować obniżenie poczucia własnej wartości, nienawiść do samego siebie, depresję, poczucie winy, bezradności i beznadziejności, próby samobójcze – ostrzegają psycholodzy. Nowoczesna przy współpracy z KPH przygotowała i złożyła w ubiegłym miesiącu w Sejmie projekt ustawy o zakazie praktyk konwersyjnych, które mają na celu zmianę lub stłumienie orientacji seksualnej i tożsamości płciowej. Wprowadzenie zakazu rekomendowała Polsce w 2018 r. ONZ, do zaniechania tych praktyk wezwał też kraje Unii Parlament Europejski. Terapie konwersyjne nie zostały jednak zakazane, więc inicjatywę przejęły Nowoczesna i KPH.

Jednocześnie w ostatnim tygodniu prominentni politycy i biskupi wypowiadali słowa, po których osoby LGBT mogły poczuć się w Polsce bardziej nie na miejscu i bardziej zagrożone niż dotychczas. Komentarze wywołała deklaracja LGBT+, którą podpisał prezydent Warszawy. Jest w niej mowa m.in. o tym, że w każdej szkole ma się znaleźć osoba, która będzie pomagać dzieciom i młodzieży prześladowanym z powodu orientacji. A także o tym, że w szkołach będzie prowadzona edukacja antydyskryminacyjna zgodna ze standardami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Najważniejsi politycy, biskupi i działacze niektórych organizacji prorodzinnych mówili w kontekście deklaracji o seksualizacji dzieci, o wynaturzeniu, jakim jest orientacja nieheteroseksualna, a zajęcia mające na celu poprawę bezpieczeństwa nastolatków w szkołach nazwali homoseksualną indoktrynacją. Jeśli Jakub Lendzion pamięta z czasów swojego technikum głównie uczucie strachu, a Tomasz Puła poczucie bycia w niezgodzie z ludzkim i boskim porządkiem, to teraz mają okazję, żeby je sobie przypomnieć.

Terapia

Terapia konwersyjna oferuje usunięcie nieznośnego lęku przed byciem innym i wprowadzenie w bezpieczny świat „normalności”.

Tomasz Puła zgłosił się na nią z nadzieją na uzdrowienie i determinacją do walki. Wybrał związany z Kościołem ośrodek w Krakowie. Opowiada: – Przez rok chodziłem na kilka rodzajów spotkań grupowych. Pierwszy to dzielenie się z grupą osiągnięciami w terapii, drugi to sportowe gry zespołowe, a trzeci to modlitwa. Na tych pierwszych każdy mówił o sukcesach w procesie dochodzenia do heteroseksualności. Uczestnicy opowiadali ze szczegółami o swoich snach, fantazjach erotycznych i pragnieniach. Byli chwaleni, jeśli pojawiały się w nich kobiety. To było żenujące. Jakub Lendzion: – To było w 2012 r. Napisałem e-maila do pana Mirosława z Radomia, który prowadzi ośrodek Pomoc 2002, jeden z popularniejszych działających na rzecz osób ze „skłonnościami”, jak to konsekwentnie nazywał, homoseksualnymi. Byłem już dorosły, miałem 20 lat, brałem udział w prowokacji dziennikarskiej, która miała pokazać metody pracy w jego ośrodku.

Na pierwszą rozmowę Mirosław zaprosił mnie do siebie do domu, był miły, traktował mnie trochę infantylnie, dawał mi dużo cukierków. Po 10-15 minutach uznał, że moje „skłonności” wynikają z nadopiekuńczości matki i nieobecności ojca. Swoje diagnozy i metody terapii opierał na książce seksuologa i psychologa, który został wykluczony z amerykańskich towarzystw naukowych za manipulowanie badaniami. Dobrze, że byłem tam tylko obserwatorem, a nie próbowałem się „leczyć”. Tomasz Puła: – Nasza grupa pracowała według zasad opisanych w książce Richarda Cohena „Wyjść na prostą. Rozumienie i uzdrawianie homoseksualizmu”. Według nich sensem zrozumienia siebie jest cofnięcie się do dzieciństwa i porównanie w nim roli matki i ojca. Zawsze okazywało się, że matka była nadopiekuńcza, a ojciec nieobecny. Musieliśmy więc odbudować w sobie męskość, której nie przekazał nam ojciec. Na zajęciach sportowych mieliśmy przekonać się do gier postrzeganych jako męskie, do których ponoć zraziliśmy się w dzieciństwie. Graliśmy więc z lekką brutalnością w piłkę nożną, koszykówkę. Wina za moją homoseksualność została zrzucona na ojca.

Padło na podatny grunt, bo mój ówczesny sposób myślenia był podobny do tego, jaki miała matka, a inny niż ojciec, skierowałem więc przeciw niemu cały mój nastoletni bunt. Terapia na długo zrujnowała mi relacje z nim. Wywołała też frustrację, bo czułem się zdesperowany, żeby coś zrobić ze swoją orientacją, ale nic się nie zmieniało. Mój stan pogłębiały świadectwa osób, którym się udało, dawano nam je do czytania. Odszedłem stamtąd w przekonaniu, że zawiodłem siebie i Boga, i że pomoże mi tylko cud. Pomogła przeprowadzka na kilka lat do Wielkiej Brytanii. Zobaczyłem tam szczęśliwych ludzi, którzy normalnie żyli w związkach jednopłciowych. Poczułem, że też jestem normalny. Zrozumiałem, że nie jestem wynaturzony, tylko polskie społeczeństwo dąży do tego, żebym taki był i wyparł się swojej natury. Jakub Lendzion: – Założenie terapii, w której uczestniczyłem, było takie, że wszyscy jesteśmy heteroseksualni, tylko mamy „skłonności”, a nie orientację, homoseksualne. Mamy się ich pozbyć za pomocą modlitwy, sportu i kontaktu fizycznego z panem Mirosławem. Przytulał mnie więc, głaskał, chciał, żebym mu kładł głowę na kolanach albo na piersi. Zaproponował wspólne spanie nago. Odmówiłem. Mieliśmy też nago całą grupą rozegrać mecz piłki nożnej. Był taki zwyczaj i inni by to zrobili, byli zdeterminowani, tylko było za zimno.

To wszystko miało nas uczyć kontaktu fizycznego z mężczyzną bez podtekstu erotycznego. Pan Mirosław opowiadał, że też był kiedyś homoseksualny, ale się uzdrowił i miał tyle kochanek, że nie potrafi zliczyć, ile może mieć z tych romansów dzieci. Najgorsze jednak były rozmowy o masturbacji. To częsty motyw opowieści o terapiach. Masturbacja jest w nich zakazana jako czynność zakłócająca proces ozdrowieńczy. W ośrodku Lendziona ten, kto się do niej przyznał, płacił 50-150 zł. Tam, gdzie „leczył” się Puła, do rozmów o niej wracano z obsesyjną częstotliwością. To też było żenujące. – W Wierze i Tęczy są osoby, które zostały poddane praktykom „uzdrawiającym’’ albo egzorcyzmom i zostały odrzucone przez rodziny albo wspólnoty religijne, bo nie podołały oczekiwaniom i nie zmieniły się – opowiada Misza Czerniak. – Wiele osób po takich praktykach odrzuca religijność, co uważamy za niszczące, dlatego popieramy projekt ich zakazu. Gdyby te praktyki były zakazane, duchowni, rodzina i środowisko nie oczekiwaliby, że gej czy lesbijka spróbuje się „uzdrowić”. Byłby to jasny sygnał, że to niemożliwe. Osoby LGBT nie czułyby presji, by „znormalnieć”.

– Pseudoterapie to też przemoc psychiczna – mówi Karolina Gierdal, prawniczka współpracująca z KPH. – Zakładają, że powinno się zmienić czyjąś orientację seksualną, tak jakby istniała wyłącznie jedna domyślna i prawidłowa. Specjalizują się w nich ośrodki, które zazwyczaj mają charakter religijny. W najbardziej ekstremalnych przypadkach praktyki przybierają wręcz postać egzorcyzmów. Jednak takie pseudoterapie zdarzają się również w gabinetach psychoterapeutycznych. Przychodzi np. dziewczyna z depresją i wspomina, że ma partnerkę. Zdarza się, że terapeuta dopatruje się wtedy źródeł tej depresji w orientacji seksualnej. Takie przypadki również nie mogą mieć miejsca. Tym bardziej że gabinety psychologiczne i psychoterapeutyczne pozostają poza kontrolą, prowadzić je może również osoba bez wykształcenia w tym kierunku.

W zgodzie

Misza Czerniak, próbując się uzdrowić, przez 13 lat małżeństwa unieszczęśliwiał siebie i żonę. – Mamy dziecko, żyliśmy ze sobą, ale ja nie mogłem oddać się w pełni żonie – opowiada. – Wciąż słyszałem z tyłu głowy głos, który przypominał mi, że przecież nie o to chodzi, że się zmuszam, że kłamię. Niszczyło nas to kłamstwo i moje zdrady. W końcu doszedłem do wniosku, że skoro Bóg nie wysłuchał moich próśb o zmianę, to może jej sobie nie życzy.

Zrozumiałem, że dla niego nie jest ważne, kogo kocham, tylko jak. Że ważne jest, czy to jest miłość wrażliwa, zdolna do kompromisów i poświęceń, a nie to, czy do kobiety. I że powinniśmy kochać w sposób zgodny z naszą naturą, bo to jest sposób boski. Rozwiedliśmy się z żoną, nie byłem facetem, którego ona chciała, teraz ma innego, z którym jest szczęśliwa. Ja też mam partnera, z którym jestem szczęśliwy. Tomasz Puła nie jest już religijny. – Nie wierzę w Boga – mówi. Natomiast odnowił kontakt z ojcem i czuje się z tym dobrze. Jakub Lendzion wytoczył proces szkole, w której był dręczony i ponad rok temu wygrał. Na stronie szkoły ukazały się, zgodnie z tym, czego się domagał, przeprosiny. Obranie drogi życia w zgodzie ze sobą było trudne, ale to najbardziej naturalna droga.

Okładka tygodnika WPROST: 12/2019
Więcej możesz przeczytać w 12/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2019 (1878)

  • Historia dwóch informacji 17 mar 2019, 20:00 Nie wiedzieć czemu właśnie teraz, ale w ubiegłym tygodniu media społecznościowe obiegła wypowiedź z grudniowej audycji Radia Maryja „Jak być dobrą żoną w sypialni”. Cytat rozchodził się wirusowo i brzmiał tak: „W czasie... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 17 mar 2019, 20:00 WIEMY, JAKĄ STRATEGIĘ PRZYJMIE PLATFORMA OBYWATELSKA NA WYBORY EUROPEJSKIE. I ta – o dziwo – będzie dotyczyła Unii Europejskiej. – Będziemy mówili, że Polski PiS nikt w UE nie traktuje poważnie. Że PiS w Europie to wstyd i obciach.... 6
  • Obraz tygodnia 17 mar 2019, 20:00 17,5 mln zł to koszt silnika, który został zamontowany w bolidzie F1 Roberta Kubicy. Wygrana Katarzyna Kant-Wysocka Dotarła do finału teleturnieju „Milionerzy”, wiedziała, co to różańcowa tajemnica chwalebna, więc wygrała 1 mln zł... 9
  • Prokuratura kontra wydawca „Wprost” 17 mar 2019, 20:00 Sąd nie przychylił się do wniosku prokuratury i nie zastosował wobec Michała M. Lisieckiego, prezesa PMPG, bezwzględnego aresztu tymczasowego. – Zarzuty, które mi postawiła prokuratura, są bezzasadne – skomentował decyzję sądu... 10
  • Info radar 17 mar 2019, 20:00 Samorządowcy podyskutują o przyszłości Tuż przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, od 8 do 9 kwietnia, w Krakowie odbędzie się V Europejski Kongres Samorządów. Weźmie w nim udział ok. 2 tys. uczestników z niemal 40 krajów. Prawie... 12
  • Jak zostałem Jeziorańskim 17 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Philippem Tłokińskim, aktorem 13
  • Święta ignorancja 17 mar 2019, 20:00 Lewo KIEDYŚ MI SIĘ WYDAWAŁO, ŻE JEZUS PRZYSZEDŁ NA ŚWIAT, BY GŁOSIĆ MIŁOŚĆ I WALCZYĆ Z PRZEMOCĄ, A KOŚCIÓŁ TO ZIEMSKIE NARZĘDZIE DO REALIZACJI TYCH CELÓW. Wydawało mi się też, że biblijna przypowieść o bogatym młodzieńcu... 14
  • Zabawa w chowanego 17 mar 2019, 20:00 Homoseksualiści w polskim sporcie to temat tabu. Boją się o nim rozmawiać nawet sportowcy, którzy osobami homoseksualnymi nie są. Wprawdzie kolegują się z gejami i lesbijkami, ale publicznie nie chcą ich popierać, bo boją się, że stracą sponsorów. 16
  • Mój coming out 17 mar 2019, 20:00 Jestem lesbijką i nie zamierzam robić z tego tajemnicy. Chcę być szczęśliwa i nie zrezygnuję z tego dla czyjejś wygody – ujawnia Katarzyna Skorupa, siatkarka. 22
  • Strach przed miłością 17 mar 2019, 20:00 Nie da się zmienić orientacji seksualnej, jest ona częścią natury człowieka. Jednak politycy, duchowni, środowisko i rodzina oczekują tego od osób LGBT. Konsekwencją są osobiste dramaty, depresje i próby samobójcze. 24
  • Tęczowy przełom w Watykanie 17 mar 2019, 20:00 ROZMAWIAŁ Karol Górski Pańskie zdjęcie z papieżem Franciszkiem robi furorę w internecie – zorganizowane grupy osób LGBT nie goszczą w Watykanie zbyt często. To była nasza trzecia pielgrzymka do Rzymu, jednak pierwszy raz gościliśmy u... 28
  • Ból 17 mar 2019, 20:00 Polska jest sercem Europy – twierdzi PiS. A ja się obawiam, że nie sercem, lecz zupełnie inną częścią ciała. Bólu tejże dostali polscy prawicowcy i biskupi w związku z deklaracją LGBTQ, którą niedawno podpisał prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. 29
  • Wojna światopoglądowa na całego 17 mar 2019, 20:00 Prawica z lewicą kłócą się o deklarację LGBT+. Kto zyska, a kto straci na sporze, który wybuchł na trzy miesiące przed wyborami europejskimi? 30
  • Ratujmy dzieci przed facetami po czterdziestce 17 mar 2019, 20:00 Pół Polski rozprawia na temat standardów Międzynarodowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczących edukacji dzieci. Ich zastosowanie, wedle krytyków, ma prowadzić do „seksualizacji dzieci przez środowiska LGBT”. Mieliśmy już wcześniej... 33
  • Rządy Koalicji Europejskiej będą koszmarem 17 mar 2019, 20:00 Prezes Kaczyński jest postacią bardzo charyzmatyczną i nie zauważyłem, by potrzebował bądź szukał następcy – mówi Adam Bielan, wicemarszałek Senatu. 34
  • Zemsta krwi nad Wisłą 17 mar 2019, 20:00 Mahomet Daudow, przewodniczący prorosyjskiego czeczeńskiego parlamentu, grozi „rodową zemstą krwi” mieszkającemu na terenie Polski czeczeńskiemu opozycjoniście Tumso Abdurachmanowowi. – Przyjadę po ciebie – zapowiada polityk. 38
  • Niebezpieczne pomieszanie ról 17 mar 2019, 20:00 Pomysł, że władze Niemiec lepiej rozumieją się na polskim interesie niż rząd w Warszawie, wygląda na zwariowany. Na pierwszy rzut oka warszawska deklaracja Manfreda Webera robi wrażenie niedorzeczności albo prowokacji. Oto bowiem... 41
  • Jasna strona gier 17 mar 2019, 20:00 Gry komputerowe mogą pomagać dzieciom w nauce i rozwoju społecznym. Skoro już są, warto korzystać z tego, co w nich najlepsze. 42
  • Amerykański sen w Polsce 17 mar 2019, 20:00 Tomasz Biernacki 20 lat temu otworzył swój pierwszy, niewielki sklep. Od 18 marca jego spółka jest notowana w gronie tuzów warszawskiej giełdy. 48
  • Zakupy na Maxxa 17 mar 2019, 20:00 Sklepy TK Maxx odnoszą sukces nad Wisłą, bo łączą to, co polski konsument kocha – znane marki, obniżone ceny i dreszczyk emocji. 52
  • Hossa Bessa 17 mar 2019, 20:00 Cyber-Gaga Lady Gaga wystąpi w „Cyberpunk 2077” – najnowszej grze od warszawskiego producenta CD Projekt RED. Taką informację opublikował w zeszłym tygodniu francuski portal ActuGaming, powołując się na źródła blisko związane z... 55
  • #nowePZU przynosi efekty 17 mar 2019, 20:00 Grupa PZU może zaliczyć 2018 r. do wyjątkowo udanych. Odnotowała rekordowe sprzedaż i zysk, poprawiła rentowność i cały czas inwestuje w nowe technologie. 56
  • Węgierski kogut i eurochadecka kura 17 mar 2019, 20:00 Jest stary kawał o tym, co myśli kogut, biegnąc za kurą, robiącą dla przyzwoitości ze dwa kółka, żeby nie wyglądać na zbyt łatwą. Podobne relacje łączą europejskich chadeków z Orbánem. 58
  • Powiedz ludziom, że umieramy 17 mar 2019, 20:00 Wenezuela stacza się coraz bardziej w nędzę, głód, chaos i bezprawie. Globalni gracze nie zdecydowali jeszcze, co z tym krajem zrobić. 62
  • Brexit jak schabowy w DVD 17 mar 2019, 20:00 To nie jest tak, że wszyscy nagle zwariowali. Mamy do czynienia z sytuacją, gdy racjonalny system zaczyna procedować straszny i kompletnie nieracjonalny pomysł – mówi Christian Davies. 66
  • Wiosna widoczna na twarzy 17 mar 2019, 20:00 Przesuszona, szara cera i zmęczenie wymalowane na twarzy – czas poprawić wygląd. Pozwól sobie rozkwitnąć na wiosnę. 68
  • Ochrona w sieci zagrożeń 17 mar 2019, 20:00 Inteligentne przedmioty opanowały nasze życie. Według szacunków w 2020 r. na świecie do internetu będzie podłączonych ponad 20 mld urządzeń. Ich ochrona to jedno z największych wyzwań przyszłości. 70
  • Masoński skarb w Poznaniu 17 mar 2019, 20:00 Zbiory masońskie, pozostające pod opieką Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od 1945 r., nie mają sobie równych w Europie. 72
  • Szersze spojrzenie 17 mar 2019, 20:00 Zdjęcia Wojciecha Plewińskiego dla tygodnika „Przekrój” przez dekady kształtowały gust estetyczny w czasach PRL. Jego zdjęcia teatralne są ważnym źródłem wiedzy o historii teatru. 74
  • Wojna wraca do mnie w snach 17 mar 2019, 20:00 Po upadku powstania, mimo 11 lat, miałam siwe włosy. Wojenne obrazy wracały do mnie przez lata w koszmarnych snach – wspominała w niepublikowanym wywiadzie Zofia Czerwińska, wybitna aktorka, która zmarła w środę. 78
  • Wieszcz nienarodowy 17 mar 2019, 20:00 Stanął na cokołach, trafił na banknot, a 2019 r. ogłoszono jego rokiem. Jednak dopiero teraz odkrywamy, że słuchaliśmy uładzonych, „patriotycznych” interpretacji jego utworów. I zaczynamy słuchać prawdziwego Stanisława Moniuszki. 82
  • Kulturalna trzynastka 17 mar 2019, 20:00 Patryk Vega REŻYSER, SCENARZYSTA I PISARZ. W KINACH MOŻNA ZOBACZYĆ JEGO NAJNOWSZY FILM „KOBIETY MAFII 2”. 85
  • Wydarzenie 17 mar 2019, 20:00 Dżuma zamiast optymizmu Okazja do spotkania z mistrzem, który odszedł: wszystkie felietony Janusza Głowackiego zebrane w jednym tomie to dla miłośników jego pisarstwa nie lada gratka. Dlaczego był mistrzem gatunku? Dlatego że był... 86
  • Książka 17 mar 2019, 20:00 Koty i ludzie Ponad 150 lat temu subtelny francuski badacz literatury i sztuki wszelakiej poświęcił sporo czasu na napisanie książki o kotach, historii ich towarzyskiego życia z ludźmi, o ich miejscu w kulturze, charakterze, upodobaniach i... 87
  • Muzyka 17 mar 2019, 20:00 Bez syndromu drugiej płyty STARE PORZEKADŁO MÓWI, ŻE PO ŚWIETNYM DEBIUCIE NAJWYŻSZY CZAS SIĘ POTKNĄĆ. Zdobywczyni Fryderyków m.in. za debiut w zasadzie nic udowadniać nie musiała, bo w międzyczasie w jej życiu wydarzyło się dużo:... 88
  • Kalejdoskop 17 mar 2019, 20:00 Rozpacz antybohatera Po pogrzebie żony Tony żyje tylko dlatego, że jego pies nie potrafi sam otworzyć puszki z żarciem. Mężczyźnie jest tak bardzo wszystko jedno, że nie ma problemu, by powiedzieć szefowi, że gazeta, w której pracują,... 89
  • Balcerkowa 17 mar 2019, 20:00 Znam tę Balcerkową z Alternatywy 4 i powiem ci, że ona cię uwielbia”. Tak mi kiedyś powiedział chyba Mariusz Szczygieł. I to już od razu był dla mnie pewien sygnał, bo jak ktoś się obraca w kręgu Mariusza, to od razu wiadomo, że... 90
  • Jedzenie staje się nową muzyką 17 mar 2019, 20:00 Programy kulinarne tworzą apetyt na konsumpcję i hedonizm jedzeniowy. Kiedyś na koszulkach nosiło się idoli muzycznych, dziś – slogany „ogórki są cool” – mówi Tadeusz Müller, twórca konceptów kulinarnych i kucharz. 92
  • Przegląd kulinarnych trendów według Tadeusza Müllera 17 mar 2019, 20:00 1 Lokale rodzinne coraz więcej rodzin chce się łączyć we wspólnym biznesie. 2 Kuchnie Ameryki Środkowej i Południowej oraz azjatycka – wciąż mają dużo do zaproponowania polskim konsumentom. 3 „Sugaris a new tobacco”, czyli cukier... 95
  • Co warzą czarownice 17 mar 2019, 20:00 Magia kulinarna Świętokrzyskiego wyraża się w zupie. 96
  • Cieszą mnie sukcesy moich dzieci 17 mar 2019, 20:00 Mój sposób patrzenia na świat uległ zmianie. Coraz rzadziej znajduję w czymś motywację lub inspirację. Zacząłem jednak dostrzegać drobiazgi wokół siebie, które dają mi dużo radości i energii. 97
  • Zrób sobie… Suskiego 17 mar 2019, 20:00 Nic nam tak nie osłodzi życia jak wykwintny uśmiech Marka Suskiego. A jeszcze jak pan minister co powie! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany