Brexit jak schabowy w DVD

Brexit jak schabowy w DVD

Jeden z wielu protestów ws. brexitu
Jeden z wielu protestów ws. brexitu / Źródło: Newspix.pl / ABACA
To nie jest tak, że wszyscy nagle zwariowali. Mamy do czynienia z sytuacją, gdy racjonalny system zaczyna procedować straszny i kompletnie nieracjonalny pomysł – mówi Christian Davies.

Co się wyłoni z tego chaosu?

Jak powtarzają w Londynie – nie słuchaj nikogo, kto twierdzi, że wie, co się wydarzy. Tego nie wie nikt, w tym premier Theresa May. Arytmetyka w parlamencie jest skomplikowana, a różne scenariusze niepewne. Trzeba też pamiętać o presji psychologicznej, pod jaką od lat znajdują się wszyscy zaangażowani w ten kryzys. Nie są już w stanie patrzeć na sytuację w świeży sposób, bez emocji, nie mają energii, a ludzie tracą cierpliwość. Także Unia nie jest jednym aktorem, choć w tej sprawie jest zjednoczona. Do tego dochodzi historycznie drażliwa kwestia granicy irlandzkiej – w rzeczywistości to jedna z ostatnich nierozwiązanych granic Europy. Dotychczasowe rozwiązanie opierało się na założeniu, że Wielka Brytania i Irlandia są w UE.

Czas topnieje, zgodnie z prawem brexit ma się dokonać 29 marca – z umową lub bez.

Nikt nie chce wychodzić z Unii bez umowy, ale i nikt nie zgadza się co do tego, jakie powinno być inne rozwiązanie. Tak więc po niemal trzech latach zmierzamy do scenariusza, którego praktycznie nikt nie chce. Nawet gdyby patrzeć na tę sytuację z zewnątrz i bez emocji, to jest ona prawie niemożliwa do rozwiązania. Gdy dochodzą jeszcze emocje, to możemy obserwować takie sceny, jak z ostatnich dni.

Bez względu na to, co się wydarzy, nie ma dobrej perspektywy.

Połowa ludzi chce wyjść z Unii, a połowa pozostać. A premier May przygotowała umowę, która oznacza, że w połowie wychodzimy z Unii, a w połowie pozostajemy. Takiego rozwiązania nie chce jednak nikt – bo ludzie chcą albo być w UE, albo nie, a nie być w niej w połowie. Stąd mamy paraliż, którego żadna ze stron nie przewidziała. Naprawdę nikt się nie spodziewał, że przyjdzie marzec, a my wciąż nie będziemy mieć pojęcia, co się właściwie wydarzy.

Na ile emocje wokół brexitu dzielą społeczeństwo? Czy probrexitowcy są w stanie siedzieć przy jednym stole z tymi, którzy chcą zostać w Unii?

Brexit to koncept, który zrodził się z emocji. Nie twierdzę, że nie było w nim żadnych racjonalnych argumentów, ale motywacje wielu głosujących miały wyłącznie emocjonalne podłoże, wyrażające się choćby w hasłach o wyzwoleniu narodu. Naprzeciw tym emocjom była chłodna analiza, że wyjście z Unii naprawdę nie leży w interesie Wielkiej Brytanii i będzie straszliwie szkodliwe w perspektywie dekad. Ale gdy widzisz, że twój kraj funduje sobie straszną rzecz bez żadnego powodu, to w końcu też pojawiają się emocje. I dochodzi do zwarcia. Wynik referendum był wbrew woli parlamentu, który jednak przyjął, że musi ten wynik respektować – to przecież kolejny wymiar emocjonalny. Parlamentarzyści znaleźli się w pułapce między świadomością, jaką szkodę wyrządzą, a poczuciem obowiązku względem referendum. To nie jest tak, że wszyscy nagle zwariowali i stali się irracjonalni. Mamy tu po prostu do czynienia z sytuacją, gdy racjonalny system nagle zaczyna procedować naprawdę straszny i kompletnie nieracjonalny pomysł. To jest tak, jakby włożyć kotleta schabowego do DVD i się dziwić, że ono przestało działać.

Do jakiego stopnia tego kotleta pomogła tam włożyć Rosja?

Jest oczywiste, że Rosja chciała, aby Wielka Brytania wyszła z Unii. Wiadomo też, że podjęła rozmaite działania w tym kierunku, choćby w social mediach. Nie wiadomo, na ile to miało wpływ na wynik referendum, czy mogło o nim przesądzić, skoro różnica głosów była niewielka [4 proc. – red.]. Najważniejszym czynnikiem było to, że cała kampania dotycząca pozostania w Unii była obroną status quo, podczas gdy kampania przeciw ogniskowała się przeciw status quo. Padały w niej więc najróżniejsze obietnice zmian, hasła, na które ludzie są podatni, także w Polsce. A to zamknięcia granic przed zagranicznymi firmami, a to przed imigrantami. O działaniach rosyjskich w zachodniej polityce wiemy tyle, że rzadko inicjują takie ruchy. Rosja pełni tu raczej funkcję inwestora, szuka małych przedsiębiorstw i zaczyna w nie inwestować, czasem nawet bez ich wiedzy. Zawsze wystarczająco daleko, żeby nie można było powiedzieć, że to Rosja je stworzyła. Ten sam model widać w przypadku ruchów skrajnie prawicowych w Polsce.

A jakie widzisz podobieństwa w polaryzacji społecznej w Polsce i Wielkiej Brytanii?

Obserwuję podobne procesy. Przy czym w krajach zachodnich są za nie odpowiedzialne przede wszystkim social media. Natomiast polskie społeczeństwo, po doświadczeniach komunizmu i komunistycznej propagandy, było zawsze bardzo wrażliwe, podatne na takie zjawiska i emocje. Przypomnijmy choćby kampanię Stanisława Tymińskiego – człowieka, który pojawił się znikąd z czarną teczką i przeskoczył Tadeusza Mazowieckiego. Tak więc Polska, właśnie ze względu na swoje doświadczenie, jest pionierem takich zjawisk. Najbardziej niepokojące, zarówno w Polsce, jak i Wielkiej Brytanii czy Ameryce, jest to, że coś, co kiedyś było skandalem, dzisiaj już nim nie jest. Gdy ktoś mnie pyta o kondycję polskiego dziennikarstwa, zawsze powtarzam, że ono ma dwa wymiary. Jeden to publicyści, którzy ponoszą dużą część odpowiedzialności za ten poziom polaryzacji. Ale drugi to dziennikarstwo śledcze, które za wszystkich rządów ujawniało naprawdę najważniejsze afery. Tyle że dzisiaj większość już na nie nie reaguje. To zaś prowadzi do sytuacji, w której nikt nie ponosi odpowiedzialności. I to jest przerażające, ponieważ społeczeństwo jest ostatecznie podtrzymywane nie tylko przez prawo, ale też brak akceptacji dla pewnego rodzaju zachowań – bez względu na to, czy dotyczą lewicy, czy prawicy. Tymczasem widzimy kompletny upadek standardów publicznych. W Polsce jest on poważniejszy niż w Wielkiej Brytanii czy Ameryce, bo tam silniejsze są instytucje i ich ciągłość.

Nawet ta ciągłość nie uchroniła przed brexitem.

Brytyjczykom trudno zrozumieć polską historię – przewrotów, chaosu, rozbiorów i rozproszenia państwa, odbudowy, ponownego zniszczenia. I w drugą stronę – Polakom trudno zrozumieć ten psychologiczny wymiar brytyjskiej ciągłości. Jest taki pub w Oxfordzie, gdzie dorastałem, który działa nieprzerwanie od czasów panowania królowej Jadwigi na ziemiach polskich. Zestawmy teraz to, co wydarzyło się w Polsce od czasów Jadwigi z tym, że tam przez cały ten czas jest serwowane piwo. Brytyjskie rozwiązania konstytucyjne rozwijały się przez 800 lat. Rdzeniem tej tradycji była idea suwerenności parlamentu – jego podstawą jest to, że żaden sędzia nie może obalić ustawy, która została uchwalona w parlamencie. Kiedy Wielka Brytania przystępowała do UE, po raz pierwszy w historii przestało to obowiązywać, ponieważ angielskie prawo zaczęło podlegać innemu sądowi.

Prawo unijne stało się wtedy rozstrzygające.

W systemie kontynentalnym ta koncepcja, że sędziowie mogą orzekać o zastosowaniu prawa przyjętego przez suwerenny parlament, jest całkowicie normalna. W Wielkiej Brytanii wymagało to kompletnej zmiany filozofii, transformacji konstytucyjnej. Dla wielu osób to było w porządku, warte sprawy, ale gdy spojrzymy na przebieg tamtej debaty, to nigdy nie zostało to powiedziane Brytyjczykom. Politycy, którzy chcieli zjednoczenia, nie wyjaśnili rzeczywistych konsekwencji z obawy, że ludzie tego nie zaakceptują. Teraz dokładnie ten sam błąd popełniany jest w odwrotnym kierunku. Politycy, którzy chcą brexitu, nie wyjaśnili uczciwie jego konsekwencji.

Okładka tygodnika WPROST: 12/2019
Więcej możesz przeczytać w 12/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 12/2019 (1878)

  • Historia dwóch informacji 17 mar 2019, 20:00 Nie wiedzieć czemu właśnie teraz, ale w ubiegłym tygodniu media społecznościowe obiegła wypowiedź z grudniowej audycji Radia Maryja „Jak być dobrą żoną w sypialni”. Cytat rozchodził się wirusowo i brzmiał tak: „W czasie... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 17 mar 2019, 20:00 WIEMY, JAKĄ STRATEGIĘ PRZYJMIE PLATFORMA OBYWATELSKA NA WYBORY EUROPEJSKIE. I ta – o dziwo – będzie dotyczyła Unii Europejskiej. – Będziemy mówili, że Polski PiS nikt w UE nie traktuje poważnie. Że PiS w Europie to wstyd i obciach.... 6
  • Obraz tygodnia 17 mar 2019, 20:00 17,5 mln zł to koszt silnika, który został zamontowany w bolidzie F1 Roberta Kubicy. Wygrana Katarzyna Kant-Wysocka Dotarła do finału teleturnieju „Milionerzy”, wiedziała, co to różańcowa tajemnica chwalebna, więc wygrała 1 mln zł... 9
  • Prokuratura kontra wydawca „Wprost” 17 mar 2019, 20:00 Sąd nie przychylił się do wniosku prokuratury i nie zastosował wobec Michała M. Lisieckiego, prezesa PMPG, bezwzględnego aresztu tymczasowego. – Zarzuty, które mi postawiła prokuratura, są bezzasadne – skomentował decyzję sądu... 10
  • Info radar 17 mar 2019, 20:00 Samorządowcy podyskutują o przyszłości Tuż przed wyborami do Parlamentu Europejskiego, od 8 do 9 kwietnia, w Krakowie odbędzie się V Europejski Kongres Samorządów. Weźmie w nim udział ok. 2 tys. uczestników z niemal 40 krajów. Prawie... 12
  • Jak zostałem Jeziorańskim 17 mar 2019, 20:00 Rozmowa z Philippem Tłokińskim, aktorem 13
  • Święta ignorancja 17 mar 2019, 20:00 Lewo KIEDYŚ MI SIĘ WYDAWAŁO, ŻE JEZUS PRZYSZEDŁ NA ŚWIAT, BY GŁOSIĆ MIŁOŚĆ I WALCZYĆ Z PRZEMOCĄ, A KOŚCIÓŁ TO ZIEMSKIE NARZĘDZIE DO REALIZACJI TYCH CELÓW. Wydawało mi się też, że biblijna przypowieść o bogatym młodzieńcu... 14
  • Zabawa w chowanego 17 mar 2019, 20:00 Homoseksualiści w polskim sporcie to temat tabu. Boją się o nim rozmawiać nawet sportowcy, którzy osobami homoseksualnymi nie są. Wprawdzie kolegują się z gejami i lesbijkami, ale publicznie nie chcą ich popierać, bo boją się, że stracą sponsorów. 16
  • Mój coming out 17 mar 2019, 20:00 Jestem lesbijką i nie zamierzam robić z tego tajemnicy. Chcę być szczęśliwa i nie zrezygnuję z tego dla czyjejś wygody – ujawnia Katarzyna Skorupa, siatkarka. 22
  • Strach przed miłością 17 mar 2019, 20:00 Nie da się zmienić orientacji seksualnej, jest ona częścią natury człowieka. Jednak politycy, duchowni, środowisko i rodzina oczekują tego od osób LGBT. Konsekwencją są osobiste dramaty, depresje i próby samobójcze. 24
  • Tęczowy przełom w Watykanie 17 mar 2019, 20:00 ROZMAWIAŁ Karol Górski Pańskie zdjęcie z papieżem Franciszkiem robi furorę w internecie – zorganizowane grupy osób LGBT nie goszczą w Watykanie zbyt często. To była nasza trzecia pielgrzymka do Rzymu, jednak pierwszy raz gościliśmy u... 28
  • Ból 17 mar 2019, 20:00 Polska jest sercem Europy – twierdzi PiS. A ja się obawiam, że nie sercem, lecz zupełnie inną częścią ciała. Bólu tejże dostali polscy prawicowcy i biskupi w związku z deklaracją LGBTQ, którą niedawno podpisał prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski. 29
  • Wojna światopoglądowa na całego 17 mar 2019, 20:00 Prawica z lewicą kłócą się o deklarację LGBT+. Kto zyska, a kto straci na sporze, który wybuchł na trzy miesiące przed wyborami europejskimi? 30
  • Ratujmy dzieci przed facetami po czterdziestce 17 mar 2019, 20:00 Pół Polski rozprawia na temat standardów Międzynarodowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczących edukacji dzieci. Ich zastosowanie, wedle krytyków, ma prowadzić do „seksualizacji dzieci przez środowiska LGBT”. Mieliśmy już wcześniej... 33
  • Rządy Koalicji Europejskiej będą koszmarem 17 mar 2019, 20:00 Prezes Kaczyński jest postacią bardzo charyzmatyczną i nie zauważyłem, by potrzebował bądź szukał następcy – mówi Adam Bielan, wicemarszałek Senatu. 34
  • Zemsta krwi nad Wisłą 17 mar 2019, 20:00 Mahomet Daudow, przewodniczący prorosyjskiego czeczeńskiego parlamentu, grozi „rodową zemstą krwi” mieszkającemu na terenie Polski czeczeńskiemu opozycjoniście Tumso Abdurachmanowowi. – Przyjadę po ciebie – zapowiada polityk. 38
  • Niebezpieczne pomieszanie ról 17 mar 2019, 20:00 Pomysł, że władze Niemiec lepiej rozumieją się na polskim interesie niż rząd w Warszawie, wygląda na zwariowany. Na pierwszy rzut oka warszawska deklaracja Manfreda Webera robi wrażenie niedorzeczności albo prowokacji. Oto bowiem... 41
  • Jasna strona gier 17 mar 2019, 20:00 Gry komputerowe mogą pomagać dzieciom w nauce i rozwoju społecznym. Skoro już są, warto korzystać z tego, co w nich najlepsze. 42
  • Amerykański sen w Polsce 17 mar 2019, 20:00 Tomasz Biernacki 20 lat temu otworzył swój pierwszy, niewielki sklep. Od 18 marca jego spółka jest notowana w gronie tuzów warszawskiej giełdy. 48
  • Zakupy na Maxxa 17 mar 2019, 20:00 Sklepy TK Maxx odnoszą sukces nad Wisłą, bo łączą to, co polski konsument kocha – znane marki, obniżone ceny i dreszczyk emocji. 52
  • Hossa Bessa 17 mar 2019, 20:00 Cyber-Gaga Lady Gaga wystąpi w „Cyberpunk 2077” – najnowszej grze od warszawskiego producenta CD Projekt RED. Taką informację opublikował w zeszłym tygodniu francuski portal ActuGaming, powołując się na źródła blisko związane z... 55
  • #nowePZU przynosi efekty 17 mar 2019, 20:00 Grupa PZU może zaliczyć 2018 r. do wyjątkowo udanych. Odnotowała rekordowe sprzedaż i zysk, poprawiła rentowność i cały czas inwestuje w nowe technologie. 56
  • Węgierski kogut i eurochadecka kura 17 mar 2019, 20:00 Jest stary kawał o tym, co myśli kogut, biegnąc za kurą, robiącą dla przyzwoitości ze dwa kółka, żeby nie wyglądać na zbyt łatwą. Podobne relacje łączą europejskich chadeków z Orbánem. 58
  • Powiedz ludziom, że umieramy 17 mar 2019, 20:00 Wenezuela stacza się coraz bardziej w nędzę, głód, chaos i bezprawie. Globalni gracze nie zdecydowali jeszcze, co z tym krajem zrobić. 62
  • Brexit jak schabowy w DVD 17 mar 2019, 20:00 To nie jest tak, że wszyscy nagle zwariowali. Mamy do czynienia z sytuacją, gdy racjonalny system zaczyna procedować straszny i kompletnie nieracjonalny pomysł – mówi Christian Davies. 66
  • Wiosna widoczna na twarzy 17 mar 2019, 20:00 Przesuszona, szara cera i zmęczenie wymalowane na twarzy – czas poprawić wygląd. Pozwól sobie rozkwitnąć na wiosnę. 68
  • Ochrona w sieci zagrożeń 17 mar 2019, 20:00 Inteligentne przedmioty opanowały nasze życie. Według szacunków w 2020 r. na świecie do internetu będzie podłączonych ponad 20 mld urządzeń. Ich ochrona to jedno z największych wyzwań przyszłości. 70
  • Masoński skarb w Poznaniu 17 mar 2019, 20:00 Zbiory masońskie, pozostające pod opieką Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu od 1945 r., nie mają sobie równych w Europie. 72
  • Szersze spojrzenie 17 mar 2019, 20:00 Zdjęcia Wojciecha Plewińskiego dla tygodnika „Przekrój” przez dekady kształtowały gust estetyczny w czasach PRL. Jego zdjęcia teatralne są ważnym źródłem wiedzy o historii teatru. 74
  • Wojna wraca do mnie w snach 17 mar 2019, 20:00 Po upadku powstania, mimo 11 lat, miałam siwe włosy. Wojenne obrazy wracały do mnie przez lata w koszmarnych snach – wspominała w niepublikowanym wywiadzie Zofia Czerwińska, wybitna aktorka, która zmarła w środę. 78
  • Wieszcz nienarodowy 17 mar 2019, 20:00 Stanął na cokołach, trafił na banknot, a 2019 r. ogłoszono jego rokiem. Jednak dopiero teraz odkrywamy, że słuchaliśmy uładzonych, „patriotycznych” interpretacji jego utworów. I zaczynamy słuchać prawdziwego Stanisława Moniuszki. 82
  • Kulturalna trzynastka 17 mar 2019, 20:00 Patryk Vega REŻYSER, SCENARZYSTA I PISARZ. W KINACH MOŻNA ZOBACZYĆ JEGO NAJNOWSZY FILM „KOBIETY MAFII 2”. 85
  • Wydarzenie 17 mar 2019, 20:00 Dżuma zamiast optymizmu Okazja do spotkania z mistrzem, który odszedł: wszystkie felietony Janusza Głowackiego zebrane w jednym tomie to dla miłośników jego pisarstwa nie lada gratka. Dlaczego był mistrzem gatunku? Dlatego że był... 86
  • Książka 17 mar 2019, 20:00 Koty i ludzie Ponad 150 lat temu subtelny francuski badacz literatury i sztuki wszelakiej poświęcił sporo czasu na napisanie książki o kotach, historii ich towarzyskiego życia z ludźmi, o ich miejscu w kulturze, charakterze, upodobaniach i... 87
  • Muzyka 17 mar 2019, 20:00 Bez syndromu drugiej płyty STARE PORZEKADŁO MÓWI, ŻE PO ŚWIETNYM DEBIUCIE NAJWYŻSZY CZAS SIĘ POTKNĄĆ. Zdobywczyni Fryderyków m.in. za debiut w zasadzie nic udowadniać nie musiała, bo w międzyczasie w jej życiu wydarzyło się dużo:... 88
  • Kalejdoskop 17 mar 2019, 20:00 Rozpacz antybohatera Po pogrzebie żony Tony żyje tylko dlatego, że jego pies nie potrafi sam otworzyć puszki z żarciem. Mężczyźnie jest tak bardzo wszystko jedno, że nie ma problemu, by powiedzieć szefowi, że gazeta, w której pracują,... 89
  • Balcerkowa 17 mar 2019, 20:00 Znam tę Balcerkową z Alternatywy 4 i powiem ci, że ona cię uwielbia”. Tak mi kiedyś powiedział chyba Mariusz Szczygieł. I to już od razu był dla mnie pewien sygnał, bo jak ktoś się obraca w kręgu Mariusza, to od razu wiadomo, że... 90
  • Jedzenie staje się nową muzyką 17 mar 2019, 20:00 Programy kulinarne tworzą apetyt na konsumpcję i hedonizm jedzeniowy. Kiedyś na koszulkach nosiło się idoli muzycznych, dziś – slogany „ogórki są cool” – mówi Tadeusz Müller, twórca konceptów kulinarnych i kucharz. 92
  • Przegląd kulinarnych trendów według Tadeusza Müllera 17 mar 2019, 20:00 1 Lokale rodzinne coraz więcej rodzin chce się łączyć we wspólnym biznesie. 2 Kuchnie Ameryki Środkowej i Południowej oraz azjatycka – wciąż mają dużo do zaproponowania polskim konsumentom. 3 „Sugaris a new tobacco”, czyli cukier... 95
  • Co warzą czarownice 17 mar 2019, 20:00 Magia kulinarna Świętokrzyskiego wyraża się w zupie. 96
  • Cieszą mnie sukcesy moich dzieci 17 mar 2019, 20:00 Mój sposób patrzenia na świat uległ zmianie. Coraz rzadziej znajduję w czymś motywację lub inspirację. Zacząłem jednak dostrzegać drobiazgi wokół siebie, które dają mi dużo radości i energii. 97
  • Zrób sobie… Suskiego 17 mar 2019, 20:00 Nic nam tak nie osłodzi życia jak wykwintny uśmiech Marka Suskiego. A jeszcze jak pan minister co powie! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany