Nietykalni

Nietykalni

Charlize Theron, Nicole Kidman, Margot Robbie w filmie "Bombshell"
Charlize Theron, Nicole Kidman, Margot Robbie w filmie "Bombshell" / Źródło: Monolith Films
Film „Gorący temat” i serial „Na cały głos” poświęcone Rogerowi Ailesowi to pierwsze po wybuchu ruchu #MeToo zrealizowane na tak dużą skalę opowieści o molestowaniu seksualnym. Hollywood chce zrozumieć kulturę, która pozwoliła przez dekady tuszować przemoc.

„Pęd karierze doda, jeśli zrobisz loda” – lubi sobie zażartować w „Gorącym temacie” Roger Ailes, medialny potentat i w ostatnim półwieczu jeden z najbardziej wpływowych mężczyzn po prawej stronie amerykańskiej sceny politycznej. Człowiek, który doradzał i pomógł dostać się na szczyt Richardowi Nixonowi, Ronaldowi Reaganowi, George’owi Bushowi, w końcu stworzył i żelazną ręką prowadził największą w kraju kablową telewizję informacyjną – Fox News. Jego ludzie na wizji atakowali „lewaków”, „socjalistów”, „feminazistki”, imigrantów, wykluczonych. A jak pokazują twórcy zarówno filmu, jak i HBO-wskiego serialu „Na cały głos”, w swojej stacji prezes tworzył podobną atmosferę.

Bo tak naprawdę nie żartował. Roger Ailes przez dekady molestował kobiety. Dotykał, pozwalał sobie na uwłaczające komentarze, zmuszał do seksu oralnego. Groził. Stworzył machinę, która tuszowała jego przemoc. Aż przyszły nowe czasy. Gigant upadł, gdy w 2016 r. milczenie przerwała dziennikarka Gretchen Carlson, a w ślad za nią zdecydowało się zeznawać ponad 20 kobiet. Dzisiaj opowiadają o tym artyści. Próbują zrozumieć mechanizmy, które tak długo rządziły tą machiną opresji.

System, nie jednostka

Fali #MeToo zatrzymać się już nie da. Ruch zmienił myślenie nie tylko o molestowaniu seksualnym. Wywołał dyskusje o równouprawnieniu, miejscu kobiet w showbiznesie, ich wizerunku w kulturze popularnej. W ciągu roku pracę straciło ponad 200 mężczyzn z topu świata mediów i showbiznesu, wobec których zarzuty przemocy seksualnej się potwierdziły. Coraz więcej umów wielkich studiów zawiera klauzule gwarantujące aktorkom bezpieczne warunki pracy, głośno mówi się o różnicach płac. Według badań uniwersytetu w San Diego odsetek kobiet zatrudnianych jako reżyserki, scenarzystki, operatorki, montażystki i operatorki w 100 największych amerykańskich produkcjach wzrósł w 2019 r. z 16 do 20 proc. Jednak to wszystko wciąż pierwsze kroki w dobrą stronę, które w dodatku spotykają się z niechęcią ludzi o konserwatywnej mentalności, co widać jak w lustrze w debatach o Romanie Polańskim.

Dlatego dzisiaj showbiznes robi wszystko, aby #MeToo pozostało rewolucją, a nie tylko chwilowym poruszeniem. Niemal od początku, gdy w 2017 r. „New York Times” i „New Yorker” opublikowały artykuły o Harveyu Weinsteinie, analitycy komentowali, że nie wolno koncentrować się na jednostkach. Nie chodzi o „odstrzelenie” Weinsteina, Kevina Spa-cey’ego, Jamesa Tobacka, tylko o systemowe zmiany. Nic więc dziwnego, że i na ekranie twórcy opowiadają o przemocy seksualnej wśród elit, klasy kreatywnej, w mediach. – Zszokowało mnie, że dotychczas najgłośniejsze filmy na ten temat to „W sieci” i „Fatalne zauroczenie”. W obu to kobiety były sprawczyniami – mówiła izraelska reżyserka Michal Aviad, prezentując „Kobietę pracującą”. W ciekawy dialog z ruchem, z feministycznych, ale niepozbawionych krytyki, pozycji wchodziła Dunka May el-Toukhy w „Królowej Kier”. W dokumencie „Bikram: jogin, guru, przestępca seksualny” Eva Orner opisała sposób działania opresyjnego celebryty fitnessu. Ale to wszystko kino niezależne. Hollywood zajął się tą sprawą dopiero teraz.

W tym samym czasie co „Morning Show” z Jennifer Aniston i Steve’em Carrelem o gwiazdorze telewizji śniadaniowej wyrzuconym z pracy po zarzutach o molestowaniu pojawiają się „Gorący temat” Jaya Roacha z Nicole Kidman, Charlize Theron i Margot Robbie w rolach głównych oraz serial „Na cały głos” z Russellem Crowe, Sienną Miller i Naomi Watts. Film koncentruje się wyłącznie na przemocy seksualnej, serial ma szersze spektrum. Ale portret Ailesa i obraz jego „metod zarządzania” w obu produkcjach są podobne, wzajemnie się uzupełniając.

To „modelowy przykład hollywoodzkiej ślepoty na jedno oko” – twierdzi tygodnik „Do Rzeczy” i nazywa „Na cały głos” „zemstą liberałów”. Prawicowość Ailesa ma tu znaczenie. Twórcy w fascynujący sposób pokazują wieloletnie kiełkowanie stylu myślenia, który wyniósł do władzy Donalda Trumpa. Obserwują, jak frustracja rodzi tęsknotę za nierealną fantazją o szczęśliwym tradycyjnym ładzie. Ale twórcy są świadomi, że na temat molestowania seksualnego mógłby powstać analogiczny fi lm o Harveyu Weinsteinie. Dekady milczenia, szantaże, ugody, umocowanie polityczne sprawców. Tyle że sprawy producenta wciąż toczą się w sądach, a za jego szerokimi plecami kryje się armia najefektywniejszych i najlepiej opłacanych prawników w Stanach. Tymczasem przypadek Ailesa jest jasny, opisany i zamknięty. Mechanizm zaś po obu stronach barykady jest taki sam. Dlatego jako postscriptum do sprawy Ailesa warto sięgnąć po dokument Ursuli Macfarlane o Weinsteinie – „Nietykalny”.

Kultura organizacji

Artyści udowadniają: molestowanie nie jest działaniem jednego człowieka. Przyglądając się Fox News, opisują, jak rodzi się cała kultura organizacyjna oparta na przemocy. „Kobiety, jesteście wszędzie, gracie w golfa, w tenisa, niewyobrażalne” – żartują sobie w „Gorącym temacie” redaktorzy. Ailes publicznie komentuje wygląd dziennikarek. Na początku w nibyprzyjaznej atmosferze, afirmatywnie. W „Na cały głos” potrafi po-wiedzieć: „Maria jest świetną dziennikarką. A przy okazji superlaską, co nie szkodzi oglądalności”. I tak ciało pracownic staje się tematem codziennych rozmów. Szef nakazuje zatrudnianie „demograficznie przyjaznych” reporterek i zmusza je do noszenia krótkich spódnic. W reżyserce rzuca zdanie o jednej ze swoich gwiazd: „Nikt nie chce oglądać spoconej baby w wieku średnim i w czasie menopauzy”.

Podobne uwagi stają się tu codziennością. Aż zacierają się moralne granice w ludziach. – Rozmawiałem z pracownikami Foxa, którzy dopuszczali się obrzydliwych czynów. Jedyne, czego po latach żałują, to utraty kontaktu z Ailesem – opowiadał autor serialu „Na cały głos”, Alex Metcalf. Poza uczynieniem z patologicznych zachowań normy tyran powoli, ale systematycznie, wpajał podwładnym przekonanie, że pra-ca dla Fox była Świętym Graalem, a sama telewizja zamkniętą twierdzą. Podkreślał, jak „liberalne media” czyhają na jej twórców, powtarzał kobietom, że to skrajnie konkurencyjna branża i muszą być gotowe na wszystko, jeśli chcą być na wizji. Wymagał bezgranicznej lojalności. „A jak można udowodnić tę lojalność?” – pytała retorycznie grana przez Nicole Kidman Carlson w „Gorącym temacie”. Aż ciarki przechodzą, gdy po filmie i serialu w dokumencie „Nietykalny” słyszy się prawdziwe nagranie z sekretarki, na którym Weinstein próbuje zmanipulować pracownicę: „Nikt nie był wobec ciebie bardziej lojalny niż ja, więc zadzwoń”. Bo i on wpajał ludziom przekonanie, że praca dla niego to jak zła-panie Pana Boga za nogi, a poza Miramaxem jest wroga pustynia.

Bo przecież w molestowaniu kluczowa jest władza. „Dymanie w Białym Domu wszystkich poza żoną” to wizja, którą Ailes namawia w „Na cały głos” oskarżanego już wielokrotnie o nadużycia Donalda Trumpa do kandydowania na prezydenta. W swojej firmie zaś dyrektor gnoi ludzi, obraża, zwołuje zebrania w środku nocy, aż w końcu narzędziem sprawowania władzy staje się seks. Zawsze związany z upokorzeniem kobiety, jej podległością, wstydem. Podstawą organizacji fi rmy jest skrajna kontrola. Twórcy biografi i Ailesa pokazują, jak monitorował on e-maile pracowników, instalował w całej redakcji kamery, nagrywał rozmowy. Carlson w „Gorącym temacie” na pytanie prawników, dlaczego nie zgłosiła niewłaściwych zachowań szefa do HR-u, odpowiada: – Anonimowa linia? Wszystkie linie tu są podsłuchiwane. To jak książka zażaleń w okupowanym Paryżu. Powtarza się kobietom: „Nie bójcie się mówić, ale pamiętajcie, że on trzęsie stacją. Nikt wam nie uwierzy, nazwą was kłamczyniami. A kariera? Czas antenowy? Proszę, nagrajcie się na anonimowej linii, której on legalnie słucha”.

Małe żołnierki

W ten sposób Fox News czy Miramax funkcjonowały przez całe dekady. Nie było konkretów, same plotki. Ale, oczywiście, wszyscy wiedzieli, dlaczego należy unikać spotkań sam na sam z niektórymi redaktorami (nie tylko Ailesem), kto dzwoni do koleżanek z pracy, onanizując się, kto zaprasza dziennikarki do swojego pokoju na republikańskich konwencjach wyborczych. Ktoś tam nawet próbował poskarżyć się zwierzchnikowi, jednak słyszał, jak w „Gorącym temacie”: „Z jakiegoś powodu molestował ciebie, to komplement”. Na nikim tu nie robi wrażenia, że redaktor proponuje pracę za seks „z nim i kilkoma wybranymi kolegami”.

Ale – czego Ailes z Weinsteinem nie chcieli dostrzec – w tle zmieniały się czasy. „Myślałeś, że zawsze pozostaniesz generałem / że nikt nie zakwestionuje twych motywów i dumy? / Jeden mały żołnierz / rozmawiając z drugim / zburzy twoją wieżę / skradnie twoją władzę” – śpiewa w piosence napisanej do „Gorącego tematu” Regina Spektor. Nawet w XXI w. decyzja, aby ujawnić przestępstwa, pozostawała trudna. Jay Roach w swoim filmie przypomina, że Fox w CV to w większości liberalnych mediów wilczy bilet. Kiedy ktoś łamał tam zmowę milczenia, w ruch szli prawnicy, którzy wypłacali – jak to nazywa Ailes w filmie – „100 tys. za macanki”. Albo ruszała machina szantażu, oczerniania, nazywania ofiar „dziwkami”. Przemocy symbolicznej, zadawanej przez lata po przemocy seksualnej. I jeszcze ostracyzm środowiska: „Jeśli powiesz, jak ty zaczynałaś karierę, co pomyślą o nas wszystkich?” – słyszy ofiara molestowania od koleżanki.

Jednak szum stawał się coraz wyraźniejszy. – Topowe reporterki w końcu odważyły się sprzeciwić Ailesowi – komentowała „Gorący temat” Margot Robbie. – Moja bohaterka jednak była w trudniejszym położeniu. Pozbawiona bezpieczeństwa finansowego czy zawodowego młoda dziewczyna bez nazwiska wychowana w skrajnie konserwatywnym świecie.

I to także pokazują autorzy – że najważniejszy okazuje się moment, kiedy pracownice przestają czuć się samotnymi ofiarami. Kiedy rodzi się między nimi solidarność, ta sama, którą symbolizuje hashtag #MeToo. Nawet gigantyczna władza skupiona w rękach giganta traci wtedy na znaczeniu.

Zmiana warty

Zrealizowany z biglem i energią „Gorący temat” świetnie pokazuje te wszystkie mechanizmy. A jednak jego nieco dydaktyczny fi nał uderza nadmiernym optymizmem. Wciąż przecież żyjemy w realiach zbudowanych przez dawnych tyranów. – Jak w tym kraju walczymy z molestowaniem? Zakładamy kaganiec i kajdanki kobietom, żeby nie mogły wyjść do ludzi i opowiedzieć swoich historii – mówiła już po premierze fi lmu w jednym z telewizyjnych show prawdziwa Gretchen Carlson. Ona sama podpisała ugodę na 20 mln dolarów, bo, jak udowodnili jej prawnicy, nie miała innej realnej szansy na zwycięstwo. – Wszystkie te ugody z klauzulą milczenia były dla nas dużym problemem przy dokumentacji – mówił reżyser Jay Roach. – Ludzie, którzy w ogóle zgodzili się z nami spotkać, wykazali się dużą odwagą. W świetle umów z Foxem nie powinniśmy niemal nic z tego wiedzieć.

Metcalf w serialu „Na cały głos” pozostaje bardziej sceptyczny. Dostrzega, że droga do bezpiecznego środowiska pracy dla kobiet wciąż jest odległa. Ale znajduje i nadzieję. Zauważa, że za zwolnieniem Ailesa kryło się jeszcze jedno zjawisko: zmiana pokoleń.

„Dorastałem w latach 60. i 70., kiedy standardy zachowania i pracy były inne. Taka była kultura” – pisał w oficjalnych „przeprosinach” po publikacji „New York Timesa” Weinstein. Na in-ne zwyczaje lat 70. powoływał się Roman Polański. I podobnie w serialu Roger Ailes nie rozumie, co zrobił złego. Gotów jest go wspierać właściciel Foxa, Rupert Murdoch. Dopóki do głosu nie dochodzą synowie medialnego magnata (o jednym z nich Ailes podobno lubił mówić: „Założę się, że te usta ssały kutasa”). Dopiero oni zrozumieli, że dla spółki taki człowiek to kamień, który pociągnie ją na dno. Zatrudnili zewnętrzną kancelarię prawną, aby przeprowadziła śledztwo.

Z roszadą generacyjną wiąże się głęboka zmiana postrzega-nia władzy. „Był władcą, który stosował najpodlejsze metody, by wzbudzić strach” – mówił jeden ze współpracowników o Harveyu Weinsteinie w dokumencie MacFarlane. Ailes lubił podkreślać swoje związki z poli-tyką i rozległe wpływy. Tak samo Dominique Strauss-Kahn nie dopuszczał myśli, że może ponieść jakąkolwiek odpowiedzialność za swoje czyny. Wszyscy ci mężczyźni uwierzyli, że po wejściu na Olimp człowiek zmienia się w półboga. Dzisiaj powoli sys-temy monarchiczne upadają, a rozlicza się samo działanie ludzi. Coraz częściej mały żołnierz zwycięża. Choć wciąż po włączeniu telewizora w imieniu światowe-go mocarstwa przemawia Donald Trump. Ten Donald Trump.

Okładka tygodnika WPROST: 2/2020
Artykuł został opublikowany w 2/2020 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2020 (1918)

  • Rewolucja kulturalna 6 sty 2020, 20:00 Benefis Zenka Martyniuka w TVP, a później firmowany przez tę telewizję „Sylwester Marzeń”, gdzie królowało disco polo, wywołały w Polsce burzę. Zdecydowanie niewspółmierną do rozmiarów „kulturalnej rewolucji”, której podobno dokonali demiurdzy z Woronicza. 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 6 sty 2020, 20:00 Politycy Platformy Obywatelskiej szykują się do wyborów przewodniczącego partii. – Jeszcze przed świętami Grzegorz dzwonił po byłych parlamentarzystach i namawiał ich do głosowania. A Budka, najpoważniejszy rywal Grzegorza, zupełnie... 6
  • 7 dni dookoła dni świata 6 sty 2020, 20:00 Izrael Bibi chce Nietykalności Premier Izraela Binjamin Netanjahu próbuje za wszelką cenę przeciągnąć rozpoczęcie procesu o korupcję z zarzutów postawionych mu przez prokuraturę w listopadzie. Netanjahu zażądał immunitetu, licząc,... 8
  • Obraz tygodnia 6 sty 2020, 20:00 1. miejsce w rankingu najchętniej oglądanych w Wielkiej Brytanii i Australii seriali na Netflixie zajął „Wiedźmin”. Cztery pierwsze miejsca na liście bestsellerów Empiku wciąż należą do książek Olgi Tokarczuk. Na piątym... 11
  • Inteligent a oczy zielone 6 sty 2020, 20:00 Czy telewizja publiczna powinna promować disco polo? O tym prof. Magdalena Środa i Jan Wróbel w „łączy nas »Wprost«”. 12
  • Bodnar listy pisze 6 sty 2020, 20:00 Adam Bodnar: Od kilku lat rzecznik praw obywatelskich zajmuje się sprawą rodziców, którzy nie mogą otrzymać ani zasiłku pogrzebowego, ani macierzyńskiego, ani też skorzystać z urlopu macierzyńskiego w razie urodzenia martwego dziecka, którego płci nie da się ustalić.... 13
  • Biznespolowcy 6 sty 2020, 20:00 Dyskoteki, restauracje, apartamenty na wynajem, własne salony urody. Tak gwiazdy disco polo inwestują wyśpiewane miliony. Królem pozostaje Zenek Martyniuk, który w rok potrafi zarobić milion dolarów. 14
  • Orędzia dwa 6 sty 2020, 20:00 Politycy rzadko mówią cokolwiek od siebie. Najczęściej mówią to, co chcemy od nich usłyszeć. O stanie zbiorowego umysłu społeczeństw wiele mogą powiedzieć orędzia noworoczne. Jest w nich to, co za ważne uznali doradcy analizujący sondaże i nastroje społeczne. To, czego chcemy... 19
  • Uszy prezesa 6 sty 2020, 20:00 Prezes PiS opiera się na kilku kręgach zaufanych osób. Ostatnio w najbardziej zaufanym kręgu zaszły pewne przetasowania. 20
  • Morawiecki jest dziś twarzą PiS 6 sty 2020, 20:00 – Morawiecki jest dziś twarzą PiS Tusk jest tchórzem podszyty, dlatego nie podjął się rywalizacji prezydenckiej. Małgorzata Kidawa-Błońska ma znacznie groźniejsze cechy – mówi Joachim Brudziński, wiceprezes PiS. 24
  • Bunt milenialsów 6 sty 2020, 20:00 Zarabiają grosze, mieszkają u rodziców, stoją przed realną groźbą życia na głodowej emeryturze. Pokolenie trzydziestolatków ma powody do buntu. Niewykluczone, że czeka nas powtórka z rewolucji 1968 r. 28
  • Czy grozi nam faszyzm 6 sty 2020, 20:00 – Dzisiejsza polityka przestała ucieleśniać jakieś wizje czy wartości – ostrzega prof. Enzo Traverso,wybitny włoski historyk, badacz totalitaryzmów. 33
  • Jak przygoda, to tylko w Kambodży 6 sty 2020, 20:00 Wywrócić swoje życie do góry nogami i wyjechać to jedna z tych fantazji, które uderzają do głowy i wylatują z niej równie szybko jak bąbelki z noworocznego szampana. Coraz częściej w odległych rejonach świata można spotkać Polaków, którzy ten plan urzeczywistnili. 36
  • Instrukcja obsługi zmiany 6 sty 2020, 20:00 Być surowym dla siebie czy pobłażliwym? Dokręcić śrubę czy odpuścić? A może nic nie zmieniać w swoim życiu? Jak trzeźwo podejść do postanowień noworocznych, radzi psycholożka Joanna Chmura. 40
  • Na scenie jestem gejzerem 6 sty 2020, 20:00 – Siedemnaście lat temu bałam się, że po kabarecie Potem nic ważnego w mojej karierze nie może się już wydarzyć. Na szczęście szybko odkryłam dzikie energie, które we mnie drzemią – mówi Joanna Kołaczkowska, aktorka kabaretu Hrabi. 43
  • Niech śmiech będzie z wami 6 sty 2020, 20:00 Jedyne danie w internecie, które jeszcze się nie przejadło, to świeże, apetyczne memy. Bez nich rzeczywistość byłaby niestrawna. 46
  • Dziewczyna z pustostanu 6 sty 2020, 20:00 W pozbawionym drzwi lokalu spały cztery kompletnie pijane osoby. Łatwo było skuć je kajdankami. 50
  • Nowe życie Palikota 6 sty 2020, 20:00 Idąc do polityki, zarzekał się, że na dobre kończy z biznesem. Kiedy z polityką skończył, to do biznesu wrócił. Na najnowszy pomysł zebrał w internecie ponad 4 mln zł. Wystarczyło mu na to 36 dni. 54
  • Hossa bessa 6 sty 2020, 20:00 Polska Fundacja Najbogatszych W noc sylwestrową Polska Fundacja Narodowa odpaliła prawdziwą petardę. Opu-blikowała najnowsze sprawozdanie z działalności za 2018 r. Na jej budżet zrzuca się 17 spółek Skarbu Państwa. To, jak PFN wydaje... 58
  • Wojna na gesty, wojna na słowa 6 sty 2020, 20:00 Historyczna awantura z Rosją pokazuje, kto i do czego potrzebny jest Kremlowi. Putin nie tylko rozgrywa cele w światowej dyplomacji, lecz także próbuje wpływać na przebieg kampanii wyborczej w Polsce. 60
  • Małpy chcą wolnej Papui 6 sty 2020, 20:00 Polak Jakub Skrzypski to pierwszy w dziejach Indonezji cudzoziemiec skazany za próbę obalenia rządu. 65
  • Lek jak cud 6 sty 2020, 20:00 Ta historia to gotowy scenariusz na film: 10-dniowe bliźniaki Helenka i Antek lecą do Rzymu na leczenie, które zatrzyma degradację ich mięśni. Na pokładzie samolotu są też rodzice i czteroletnia siostra Basia, która porozumiewa się tylko oczami, a oddycha dzięki respiratorowi. 68
  • Odporność od kuchni 6 sty 2020, 20:00 Katar, kaszel, drapanie w gardle i gorączka.Zima. Jak naturalnie wzmocnić odporność i uchronić się przed infekcją? 70
  • Młode serce 6 sty 2020, 20:00 Na studiach wziąłem udział w niskobudżetowym filmie „Kto puka do moich drzwi?”, na który zrzucili się studenci. Wyreżyserował go mało znany wtedy chłopak Martin Scorsese. A potem już poszło – mówi Harvey Keitel, którego można oglądać w kinach i serwisie Netflix w „Irlandczyku”. 72
  • Nietykalni 6 sty 2020, 20:00 Film „Gorący temat” i serial „Na cały głos” poświęcone Rogerowi Ailesowi to pierwsze po wybuchu ruchu #MeToo zrealizowane na tak dużą skalę opowieści o molestowaniu seksualnym. Hollywood chce zrozumieć kulturę, która pozwoliła przez dekady tuszować przemoc. 77
  • Sztuka kochania 6 sty 2020, 20:00 – Skończmy z tematami tabu – w każdej rodzinie znajdzie się lesbijka czy gej. Co trzecia kobieta miała aborcję. Słuchajmy się –  mówi piosenkarka Natalia Przybysz. 80
  • Potwory i spółka 6 sty 2020, 20:00 Geralt Henry’ego Cavilla przyciąga wzrok od pierwszej minuty idealnie wyrzeźbionym ciałem i białą grzywą. Introwertyczny charakter wiedźmina nie wymaga od aktora nadmiernej ekspresji, ale gwiazdor wydaje się stworzony do pojedynków z potworami. 84
  • Film 6 sty 2020, 20:00 Nowy świat Bohaterka wspaniałego dokumentu „Kraina miodu” mieszka ze starą mat-ką w ruinach opuszczonej wioski w macedońskich górach. Jej życie wyznacza naturalny rytm pór roku, nocy i dnia, zmieniającej się pogody. Co jakiś czas... 85
  • Muzyka 6 sty 2020, 20:00 Wyspiarski rap Wyspy Brytyjskie od lat reagują na hip-hop z zadziwiającym oporem. Mimo intelektualnych kawałków Mike’aSkinnera z The Streets tamtejszy rap wciąż pozostaje na marginesie gatunku. Na tym tle Stormzy jest fenomenem. Imponują... 86
  • Książka 6 sty 2020, 20:00 Szkoła czytania Po książkę amerykańskiego profesora literatury warto sięgnąć nie tylko dlatego, że jest bardzo popularna za oceanem, lecz także dlatego, że uczy czytania jako sztuki. Pokazuje, jak szukać w literaturze podtekstów,... 87
  • Kalejdoskop 6 sty 2020, 20:00 Serial Strażnicy polskiego Teksasu Artur Zaborski W trzecim sezonie „Watahy” jest wszystko, czego można oczekiwać od współczesnego serialu: angażujący scenariusz scalający równe i ciekawe wątki, brawurowo napisane i zagrane postaci,... 88
  • Z „Dziennika”. 27 grudnia 2019 – 2 stycznia 2020. Gajków pod Wrocławiem 6 sty 2020, 20:00 Piętnasta. Ciemna noc. Z latarką, skrajem drogi, poszedłem do Żabki. Wymiotło im całą białą wódkę. Nawet szklaną beczułkę z kranikiem, co zawsze myślałem, że nikt jej nie kupi. Została jedna smętna butelka. Pusta ściana, która zawsze zasłonięta butelkami! 90
  • Astrofaza 6 sty 2020, 20:00 Astrologia przestała być domeną wróżek i trafiła w ręce speców od marketingu, którzy próbują oczarować nią klientów. 92
  • Jeszcze wszystkiego nie wiem 6 sty 2020, 20:00 Z twórczością jest trochę jak z ćwiczeniami fizycznymi – najlepszą kondycję i rzeźbę ciała dają regularne treningi – pisze Monika Brodka w rubryce "co mnie inspiruje" w tygodniku „Wprost”. 95
  • Kurpiowskie szczęście 6 sty 2020, 20:00 Jedną z typowych kurpiowskich potraw są fafernuchy. Te ciastka, pieczone na początku nowego roku, mają zapewnić szczęście i dobrobyt na kolejne miesiące. 96
  • Dobry biznesplan 6 sty 2020, 20:00 Marzycielskie wizje i barwne scenariusze odłóżmy na bok. Dobry biznesplan opiera się na konkretnych danych oraz dokładnej analizie rynku. 97

ZKDP - Nakład kontrolowany