Późny geniusz

Późny geniusz

Żeby stworzyć coś rzeczywiście wielkiego, nowatorskiego i rewolucyjnego, trzeba być młodym. Tylko wtedy ma się świeży i czysty umysł. Geniusz w powszechnym przekonaniu wiąże się z młodością. To mit. Geniuszem można być także w późnym wieku.
Pablo Picasso miał tylko 26 lat, kiedy namalował „Panny z Awinionu", obraz uważany za najbardziej rewolucyjne dzieło sztuki XX wieku. Edward Munch stworzył swój najsłynniejszy obraz „Krzyk" w wieku 30 lat. Żył ponad 80 lat, ale już nigdy później nie powstało nic równie genialnego. Thomas S. Eliot napisał „The Love Song of J. Alfred Prufrock" w wieku 23 lat, gdy był doktorantem na Harvardzie. Wielu twórców objawia jednak geniusz również w późnym wieku. Alfred Hitchcock nakręcił „Zawrót głowy" i „Psychozę”, gdy miał 59 i 61 lat. Leonardo da Vinci doskonalił „Monę Lizę” latami i ukończył obraz, mając 60 lat. Michał Anioł wyrzeźbił „Pietę” dla katedry florenckiej, mając 78 lat. A genialną „Pietę Rondanini”, obrabiał niemal do śmierci (zmarł, mając 89 lat). Architekt Frank Lloyd Wright najlepsze budynki zaprojektował po 65. roku życia, a nad słynnym Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku pracował do swojej śmierci w wieku 91 lat. Fiodor Dostojewski skończył pisać „Braci Karamazow", mając 59 lat. Co decyduje o tym, kiedy zabłyśnie geniusz? Psychologowie twierdzą, że każda dziedzina twórczości wymaga innego podejścia do pracy, dlatego genialni poeci najwięcej osiągają, gdy są młodzi, a architekci tworzą wybitne konstrukcje, gdy są starzy. Howard Gardner, psycholog z Harvardu, uważa, że o ile inne rodzaje pisarstwa są stosunkowo odporne na starzenie się autora, o tyle poezja jest dziedziną, w której talent wybucha wcześnie i potem stopniowo zanika. Psycholog Harvey Lehman przekonuje, że optymalny wiek dla artystów malarzy to 32-36 lat, poetów 26-31, pisarzy 40-44, a reżyserów 35-39. – Ta teoria ma tylko jedną wadę – nie jest prawdziwa – mówi „Wprost" prof. David Galenson, ekonomista z University of Chicago, autor książki „Old Masters and Young Geniuses" („Starzy mistrzowie i młodzi geniusze").
David Galenson uważa, że do osiągnięcia sukcesu artystycznego albo odkryć w innych dziedzinach pracy twórczej prowadzą dwie drogi. To, która ścieżka zostanie obrana, nie zależy od dziedziny twórczości, ale od stylu pracy artysty. – Oni nie wybierają sobie tych ścieżek. Nikt nie myśli w młodości, że będzie młodym geniuszem albo rozwinie się tak, by po pięćdziesiątce stworzyć arcydzieło. Chodzi o sposób myślenia i pracy, który determinuje tę ścieżkę – mówi prof. Galenson. Dzieli twórców na konceptualistów i eksperymentalistów.
Artyści działający w sposób eksperymentalny nie mają sprecyzowanego celu. Rzadko czują, że zrobili coś z sukcesem, mają tendencję do poprawiania bez końca, dochodzenia do celu metodą prób i błędów. Ich proces twórczy jest poszukiwaniem rozciągniętym na całe życie. Pracują powoli, są perfekcjonistami i często są owładnięci frustracją z powodu niemożności osiągnięcia upragnionego celu. Kiedy starzejącego się Pieta Mondriana odwiedził w pracowni młody malarz i spytał, czy nie marnuje swoich dobrych prac, ciągle je zmieniając, usłyszał: „Nie chcę obrazów, chcę się dowiedzieć pewnych rzeczy". Jackson Pollock wyjaśniał w 1947 r., że nie boi się nanosić zmian albo niszczyć swoich obrazów, ponieważ obraz żyje własnym życiem, a on tylko „próbuje się wpisać w to życie".
Dla artystów konceptualnych najważniejszy jest pomysł. Mają precyzyjnie określony cel, zanim zabiorą się do pracy. Robią szczegółowy plan swojego dzieła, co zajmuje najwięcej czasu, i pracują niemal mechanicznie, wykonując krok po kroku kolejne etapy. Ich dzieła powstają szybko i zawsze są dokończone. Tak pracowali Pablo Picasso, Vincent van Gogh czy Georges Seurat.
Typowym eksperymentatorem był Paul Cézanne. Jak pisał jego przyjaciel, malarz Émile Bernard, „medytował z pędzlem w dłoni". Zanim ukończył obraz, codziennie zmieniał kolory, poprawiał go. Choć według innych dzieło było skończone, Cézanne wiecznie czuł niedosyt, miał obsesję na punkcie dopracowywania każdego szczegółu. Z kolei Pablo Picasso wiedział, co chce namalować, jakich kolorów użyć i jak ma wyglądać gotowy obraz. Obrazy Cézanne’a namalowane wtedy, kiedy miał 67 lat, osiągały ceny 15-krotnie wyższe niż prace z czasów młodości. Odwrotnie u Picassa – najwyższą wartość miały „Panny z Awinionu", natomiast późne dzieła wyceniane były czterokrotnie niżej.
Konceptualiści są przekonani o swoim talencie i doskonale wiedzą, że właśnie tworzą najlepsze dzieło. Sylvia Plath najznakomitsze wiersze napisała przed 30. rokiem życia i wkrótce popełniła samobójstwo. Była pewna swego, pisała do matki: „Jestem geniuszem pisarstwa. Piszę najlepsze rzeczy w moim życiu". Jej styl pracy był typowy dla konceptualistów. Dokładnie wiedziała, co chce napisać od pierwszego do ostatniego słowa. Wiersz pisała w takim tempie, jakby jej ktoś dyktował. 29-letni Francis Scott Fitzgerald po napisaniu „Wielkiego Gatsby’ego" powiedział wydawcy, że to najlepsza amerykańska powieść w historii. Ale było to ostatnie jego dzieło o takim znaczeniu. Później się wypalił.
Eksperymentator Robert Frost, amerykański poeta, najlepsze dzieła stworzył po pięćdziesiątce. Jego poezja dojrzewała powoli. Wierzył, że mądrość pochodząca z doświadczenia życiowego jest wartościowsza niż przebłysk geniuszu młodości. Mark Twain to także późny mistrz. „Przygody Huckleberry Finna", swoją najlepszą powieść, napisał w wieku 50 lat. Pisał metodą prób i błędów, zazwyczaj miał tylko słabo zarysowany plan, który okazywał się błędny i w miarę pisania ewoluował. Twain tworzył nowe wątki, przepisywał, dopracowywał, powtarzał. Nie miał planu, jak się zakończy powieść. Nad „Huckleberrym" pracował ponad dziewięć lat. Zarzucał pisanie, wracał, zmieniał, tracił zainteresowanie, czekał, aż znowu przyjdzie inspiracja. Wielu książek nie dokończył.
Młodzi geniusze są szalenie bystrzy, błyskotliwi, uczą się bardzo szybko, chwytają w lot i dlatego potrafią dodać coś nowego stosunkowo wcześnie. Widzą wszystko bardzo jasno i prosto, potrafią dowieść założenia matematyczne, dokładnie widzą rozwiązania, w sztuce natychmiast widzą cały obraz albo wiersz. To są te osoby, które w szkole zawsze pierwsze krzyczały: „ja wiem, ja wiem!", i wyrywały się przed innymi. Starzy mistrzowie rozwijają się powoli, stopniowo dojrzewają, widzą świat w sposób bardziej złożony.
O późnych mistrzach często myślimy jako o twórcach, którzy zaczęli późno albo świat ich wcześniej nie docenił. Ale to nie do końca prawda. Cézanne zaczął malować równie wcześnie jak Picasso, ale jego pierwsze obrazy najzwyczajniej nie były dobre. Dopiero po trzydziestce odkrył impresjonizm i przez kolejnych 30 lat udoskonalał swoją sztukę.
Między eksperymentatorami a konceptualistami zawsze trwał konflikt. Pierwsi uważali tych drugich za młodych narwanych, którym brakuje zdolności, doświadczenia i artystycznego wyczucia. Z kolei konceptualiści uważali, że eksperymentatorom brakuje inteligencji i są przeciętnymi artystami. Konceptualistów docenia się za ich błyskotliwość i jasność widzenia. Eksperymentatorów za wyczucie i głębię ekspresji, która przychodzi wraz z doświadczeniem. – Nie możesz stworzyć dzieła takiego jak młody geniusz konceptualista, jeśli jesteś eksperymentatorem, czyli starym mistrzem. Każdy, kto ma do czynienia z pracami zarówno pierwszych, jak i drugich, nigdy ich nie pomyli – twierdzi prof. Galenson.
Scott Fitzgerald najlepsze powieści napisał przed trzydziestką, Fiodor Dostojewski pod koniec życia. Ich dzieła są całkowicie inne. U Fitzgeralda najważniejsza jest fabuła. Jest tam masa uproszczeń, symboli. U Dostojewskiego natomiast chodzi przede wszystkim o złożoność postaci. Kiedy spojrzymy na obraz Andy’ego Warhola „Marilyn Monroe", nie widzimy słynnej aktorki. Wiemy doskonale, że to jest idea czy wzorzec jej osoby. Ale jeśli zobaczymy portret namalowany przez Rembrandta powiemy, że to jest rzeczywista postać. Konceptualiści nie przedstawiają świata takim, jaki jest, ale pokazują jego ideę, wzorzec, często w sposób abstrakcyjny. Z kolei eksperymentatorzy pokazują świat taki, jaki jest naprawdę, ludzi, jak czują i się zachowują.
Reżyserzy ekspe-rymentalni skupiają się na opowiedzeniu historii z jasną narracją. Najważniejsze są dla nich obrazy uzupełniane muzyką i scenariuszem. Wielu twierdzi, że ich celem jest zabawienie publiczności. Użycie techniki w filmie jest po to, żeby dać złudzenie realności. Konceptualni reżyserzy unikają prostej narracji i konwencjonalnej opowieści. Wielu uważa, że słowa są ważniejsze niż obrazy. Chcą wywierać wpływ na publiczność, ich filmy mają komunikować określone idee.
Siergiej Eisenstein uważał, że film musi być robiony systematycznie jak maszyna. „To jest sprawa czysto matematyczna" – twierdził. Łamał wszystkie zasady narracji. Także Orson Welles wprowadzał radykalne innowacje techniczne. Na przykład muzyka bywała pisana wcześniej niż sceny do filmu, a ujęcia były zaplanowane dużo wcześniej, niż kamera poszła w ruch. Dla eksperymentatora Alfreda Hitchcocka film był natomiast opowiadaniem historii. Uważał on, że tyle samo można wyrazić obrazem co słowami. Oglądając filmy, nie jesteśmy obserwatorami, ale uczestniczymy w nich – takie było przesłanie reżysera.
Podział na konceptualistów i eksperymentatorów dotyczy każdej dziedziny pracy intelektualnej. Potwierdzają to badania dotyczące laureatów Nagrody Nobla z ekonomii. Okazało się, że ci, którzy preferowali konceptualny styl pracy, swoje najlepsze prace opublikowali, mając średnio 43 lata – jak Kenneth Arrow czy Paul Samuelson. Eksperymentatorzy, tacy jak Simon Kuznets czy Theodore Schultz, dokonali tego dopiero w wieku mniej więcej 61 lat. Kiedy przeanalizowano stopień abstrakcyjności pracy wśród konceptualistów, okazało się, że im był wyższy, tym w młodszym wieku powstała praca (średnio 36 lat).
W biznesie konceptualistą jest Bill Gates, który razem z Paulem Allenem, nie mając żadnej tajemnej wiedzy, wymyślił komputer osobisty. Konceptualistami są też twórcy Google’a. Ale nie mniej ważni i wpływowi w biznesie są eksperymentatorzy, jak Warren Buffett, ceniony za swoją mądrość, doświadczenie i umiejętność oceny.
Słowo „geniusz" nie powinno być nadużywane, ponieważ wprowadza błędne przekonanie, że w późniejszym okresie życia nie można już być innowatorem. Kiedy młody człowiek dokona czegoś przełomowego, mówimy o geniuszu, ale jeśli robi to ktoś stary, wydaje się nam to osobliwe. Tymczasem ten drugi pracuje po prostu według innego wzorca. Kiedy oceniamy starych twórców, którzy dopiero pod koniec życia stworzyli wybitne dzieło, często nie myślimy o nich jak o innowatorach, ale raczej sądzimy, że jest to wynik wielu lat ciężkiej pracy.
Współczesny świat bardziej docenia młodych geniuszy niż starych mistrzów. Nagrody i stypendia otrzymują głównie konceptualni innowatorzy, ponieważ jesteśmy głodni nowości i chcemy je mieć natychmiast. Nie mamy czasu i cierpliwości, żeby dać szansę osobom pracującym w sposób eksperymentalny, które na wielkie dzieło muszą pracować trzydzieści lat, a nie na przykład trzy. Po pięćdziesiątce i później nadal jest czas na genialne odkrycia.

Okładka tygodnika WPROST: 49/2008
Więcej możesz przeczytać w 49/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • gina molina   IP
    jakie znacie najstarsze przypadki rozwoju talentu? muzyka np.. ;)

    Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2008 (1354)

    • Poczta 30 lis 2008, 22:00 Bierz obraz i w nogiJestem zachwycony artykułem „Bierz obraz i w nogi" (nr 48). Od 15 lat zajmuję się rynkiem sztuki zawodowo i wreszcie ktoś odważył się napisać to, co widzi kolekcjoner, a nie krytyk lub niedouczony... 6
    • Na stronie - Niewidzialna ręka premiera 30 lis 2008, 22:00 Donaldowi Tuskowi coraz częściej zdarza się spać cztery godziny na dobę 7
    • Jacy jesteśmy 30 lis 2008, 22:00 Pijany jak Polak. Polak antysemita i rusofob. Polak złodziej, Polak średniowieczny katolik. Polak cierpiętnik i Polak malkontent. Czy to wszystko, co Polacy o sobie sądzą i co o nas sądzą cudzoziemcy, to prawdy, czy mity? W większości mity. Powstały one wiele dziesięcioleci temu. 8
    • Skaner 30 lis 2008, 22:00 20
    • Co odkrył Baliszewski 30 lis 2008, 22:00 Dziesiątki historyków i publicystów przypisuje sobie to, co w związku ze śmiercią gen. Władysława Sikorskiego odkrył współpracownik „Wprost" Dariusz Baliszewski. Wiele z tych odkryć opublikował na łamach... 20
    • Taj Mahal Palace 30 lis 2008, 22:00 Bombaj 21
    • Dobroczynność podatników 30 lis 2008, 22:00 Kryzys 21
    • Wieczny przedmiot pożądania 30 lis 2008, 22:00 Wystawa 21
    • Dossier 30 lis 2008, 22:00 „Miliony matek i ojców nie śpią po nocach, zastanawiając się, czy ich wypłata wystarczy na pokrycie rachunków, które muszą płacić"Barack Obama w radiowym przemówieniu „Obniżenie stawek podatku VAT jest być może... 22
    • Pytania niepolityczne - Lubię zielone 30 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Elżbietą Jakubiak, posłanką PiS, byłą minister sportu, dekoratorką wnętrz.Sejm potrzebuje dekoratora wnętrz?Zdecydowanie tak. Chociażby po to, żeby w końcu wymienić paskudne sztuczne kwiaty na prawdziwe. Wielu posłów... 22
    • Konfrontacje 30 lis 2008, 22:00 Czy prezydent Lech Kaczyński słusznie zawetował ustawę o odrolnieniu gruntów rolnych w granicach miast?TAK – Andrzej SADOWSKI, wiceprezydent Centrum im. Adama SmithaUstawa utrzymuje nieostre definicje gruntu rolnego i leśnego,... 23
    • Wykrywacz kłamstw 30 lis 2008, 22:00 „PO wspiera po prostu pewien typ trzecioświatowego kapitalizmu, gdzie nie mamy Gatesów, tylko różnych panów, których nazwisk nie wymienię " – powiedział Jarosław Kaczyński na sejmowej konferencji... 23
    • Koalicja do końca 30 lis 2008, 22:00 Barometr 24
    • Wprost z księgarni 30 lis 2008, 22:00 Poleca Robert Gwiazdowski, szef Centrum im. Adama Smitha.„Doktrynę szoku" Naomi Klein polecam, choć nie bez złośliwości. Nie zgadzam się dosłownie z niczym, co jest tam napisane, ale wszystko mnie w tej publikacji zaciekawiło.... 24
    • Wydarzenia - Kraj 30 lis 2008, 22:00 Prezydent Lech Kaczyński zawetował trzy z sześciu ustaw zdrowotnych: o ZOZ-ach, o pracownikach ZOZ-ów oraz ustawę wprowadzającą reformę służby zdrowia. Jak powiedział, „nie dopuści do prywatyzacji służby zdrowia".Dłuższe... 26
    • Wydarzenia - Świat 30 lis 2008, 22:00 Co najmniej 155 osób zginęło, a 327 odniosło obrażenia w zamachach w Bombaju. Ofiar może być znacznie więcej. Do aktów terroru przyznali się Mudżahedini Dekanu. Według indyjskich mediów, to fikcyjna nazwa organizacji powiązanej z... 28
    • Przegląd prasy zagranicznej 30 lis 2008, 22:00 Seria nad prezydentamiEurasia Daily MonitorUnijna niemoc 23 listopada o zmroku ogień maszynowy od strony rosyjskiego posterunku zmusił prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego i Polski Lecha Kaczyńskiego do skrócenia wizyty wśród... 30
    • Puls gospodarki 30 lis 2008, 22:00 Rolnicy specjalnej troskiSkargę na wybrane przepisy systemu ubezpieczeń społecznych dla rolników skieruje do Trybunału Konstytucyjnego Business Centre Club.Obecnie KRUS jest głęboko niesprawiedliwy – mówi „Wprost" prof.... 32
    • Zapytaj wprost - Stoję na bramce 30 lis 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Zbigniew Chlebowski. 34
    • Nauczyciel z ulicy 30 lis 2008, 22:00 Nie rzucają świec dymnych, nie palą opon ani nie okupują rządowych budynków. Ale ich związkowi przywódcy są zadymiarzami pełną gębą. 36
    • Układ paliwowy 30 lis 2008, 22:00 Śledztwo w sprawie mafii paliwowej podzielono za rządów PiS na ponad 150 wątków i rozesłano do różnych prokuratur. Część z tych śledztw jest już umorzona. I mogłoby to wyglądać na zaplanowane działanie. Największa afera III RP, jak twierdzili politycy PiS, została zamieciona... 38
    • Zabójcze komando 30 lis 2008, 22:00 Byłego premiera PRL Piotra Jaroszewicza i działających w opozycji księży mogli zamordować ci sami funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa. Kto stworzył oddział egzekutorów?To były trzy osoby: kobieta o krótkich jasnych włosach... 42
    • Ryba po polsku - Nowe szaty chama 30 lis 2008, 22:00 Jako wyrafinowany smakosz chamstwa z podziwem i przyjemnością obserwuję, jak ludzie, których miałem za ogładzonych, a nawet subtelnych, po zatopieniu się w polityce chamieją. Gwałtownie i ochoczo. Wybijają się na chamstwo, jakby... 45
    • Kod mózgu 30 lis 2008, 22:00 Proste impulsy elektromagnetyczne wyzwalają w mózgu metafizyczne doznania. U wielu stymulowanych w ten sposób ludzi można wywołać poczucie obcowania z Chrystusem, Mahometem lub Buddą. Ludzki mózg fascynuje ogromem swoich możliwości i budzi strach, bo nie wiemy, do czego jest... 48
    • Człowiek tygodnia - Instrukcja obsługi premiera 30 lis 2008, 22:00 Donald Tusk odciął się od gęby polityka leniwego i niefrasobliwego. Teraz widać jego pracowitość 60
    • Wojna tytoniowa 30 lis 2008, 22:00 20 mld zł to roczne wpływy z podatków od tytoniu - niewiele mniej niż deficyt budżetu w 2008 r. 64
    • Kłusownicy w Lotosie 30 lis 2008, 22:00 Granatem wrzuconym do stawu był raport analityka banku inwestycyjnego UniCredit CA IB (należy do włoskiej grupy finansowej UniCredit). Cenę docelową akcji Grupy Lotos oszacował on na zero złotych. 70
    • Tragarze fabryk 30 lis 2008, 22:00 Jeśli nie zdążymy wybudować stadionów na Euro 2012, możemy kupić używane. Niemiecki Klagenfurt rozważa sprzedaż Hypo-Areny. Z przeprowadzką 32-tysięcznego obiektu nie byłoby problemu. Rodzinna firma Pol-Inowex z Lublina może go w kilka miesięcy rozmontować, przewieźć i złożyć... 74
    • Amerykański dom 30 lis 2008, 22:00 Tylko 3 tysiące złotych kosztuje metr kwadratowy mieszkania albo domu w dobrej dzielnicy Chicago. To mniej, niż trzeba zapłacić, kupując mieszkanie w bloku w średniej wielkości mieście powiatowym w Polsce. 76
    • Głos z Ameryki - Proces Greenspana 30 lis 2008, 22:00 „Oglądam w telewizji transmisję przesłuchania. Jakiś śledczy przesłuchuje Alana Greenspana i jeszcze jednego faceta. Wygląda na to, że wrócił »wielki terror«, ale dla odmiany nie u nas. Co się dzieje? Czy tych wszystkich... 80
    • Późny geniusz 30 lis 2008, 22:00 Żeby stworzyć coś rzeczywiście wielkiego, nowatorskiego i rewolucyjnego, trzeba być młodym. Tylko wtedy ma się świeży i czysty umysł. Geniusz w powszechnym przekonaniu wiąże się z młodością. To mit. Geniuszem można być także w późnym wieku. 82
    • Drukowanie pamięci 30 lis 2008, 22:00 Molestowanie seksualne dzieci jest rzeczywistym problemem. Skala tego zjawiska prezentowana w mediach to jednak wymysł terapeutów. Dla nich odkrywanie w pamięci pacjentów śladów wykorzystywania okazało się po prostu dobrym biznesem. 88
    • Paranoja świata 30 lis 2008, 22:00 Rozmowa z profesorem Danielem Freemanem, psychiatrą w King’s College London, autorem książki „Paranoia: The 21st-century Fear" 92
    • Afrodyzjak podglądactwa 30 lis 2008, 22:00 Większość kobiet nie lubi pornografii i ocenia ją negatywnie – twierdzono do niedawna. Bodźce wzrokowe nie mają dla pań większego znaczenia. Podniecają je zaloty, uwodzenie, pieszczoty, uczuciowe relacje. To jednak mit. 96
    • Know-how 30 lis 2008, 22:00   98
    • Psycholog na czterech łapach 30 lis 2008, 22:00 Psy potrafią odczytać emocje właścicieli nie gorzej niż ludzie – dowodzą naukowcy z University of Lincoln. Spotykając nową osobę, patrzymy uważniej na prawą stronę jej twarzy. Najprawdopodobniej właśnie ta część naszego... 98
    • Seks nastolatków 30 lis 2008, 22:00 Nastolatki rozpoczynające współżycie przed 15. rokiem życia dużo czasu spędzały, oglądając telewizję. Poza tym miały obniżoną samoocenę, złe relacje z rodzicami i słabe wyniki w nauce. Według psycholog dr Janet Hyde, telewizja... 98
    • Książka - Legenda i historia 30 lis 2008, 22:00 Czy opowieść o królu Arturze to legenda, czy historia? Brian Haughton w książce „Ukryta historia" twierdzi, że i jedno, i drugie. Wedle jednej z teorii, król Artur był rzymsko-brytyjskim wodzem o imieniu Ambrosius Aurelianus,... 98
    • Trawka na alzheimera 30 lis 2008, 22:00 Marihuana hamuje starzenie się mózgu, a nawet stymuluje tworzenie się nowych komórek nerwowych – twierdzi psycholog prof. Gary Wenk z Ohio State University. Takie działanie wykazuje tetrahydrokannabinol (THC), główny psychoaktywny... 98
    • Człowiek i gadżet 30 lis 2008, 22:00   99
    • Gigabajty w światłowodach 30 lis 2008, 22:00 Znamy już parametry nowej wersji złącza USB. USB 3.0 SuperSpeed będzie aż 10-krotnie szybsze od poprzednika, USB 2.0. Transfer 1 GB danych ma trwać zaledwie 3,3 sekundy w porównaniu z 33 sekundami przy wykorzystaniu obecnej wersji.... 99
    • Zatrzymane w kadrze 30 lis 2008, 22:00 Idziesz ulicą. Zainteresował cię film reklamowany na billboardzie. Wyciągasz telefon Nokia, robisz pstryk i… znasz już szczegóły dotyczące obrazu. Ba, możesz na ekranie komórki natychmiast obejrzeć zwiastun filmu, dowiedzieć... 99
    • Zapłata zegarkiem 30 lis 2008, 22:00 Eleganckiego zegarka na rękę austriackiej firmy Laks można używać jako mp3 lub urządzenia do określania dni płodnych kobiety. Wtajemniczeni twierdzą, że zegarek wskazuje nawet dokładny czas. Główne zadanie chronometru jest jednak inne... 99
    • Bezpieczne słuchawki 30 lis 2008, 22:00 Wielbicielom gier komputerowych, przesiadującym godzinami przed monitorami ze słuchawkami na uszach, groziła głuchota. Z pomocą przyszła im firma Able Planet, wprowadzając na rynek słuchawki PS500MM, w których zastosowano wielokrotnie... 99
    • Jazda kontrolowana 30 lis 2008, 22:00 Chcesz wiedzieć, jak i gdzie twoje dziecko jeździ twoim samochodem? Wręczaj kluczyki z brelokiem Lemur Autovision. Po powrocie dziecka odczytasz z breloka, jaką trasę pokonał kierowca, z jakimi prędkościami, czy nie używał zbyt pochopnie... 99
    • Gady wszech czasów 30 lis 2008, 22:00 Zauropod po wykluciu się z jaja ważył zaledwie 10 kg. Przybierał na wadze 3 kg dziennie, aż osiągnął masę 100 ton. Teoretycznie, według praw rządzących światem zwierząt, tak olbrzymie stworzenia nie mogły istnieć. Tymczasem... 100
    • Koniec płaskiego ekranu 30 lis 2008, 22:00 Trójwymiarową telewizję już za rok chce uruchomić sieć komórkowa Orange. Programy byłyby nadawane przez Internet i dostępne także w Polsce. 104
    • Akrobaci kryzysu 30 lis 2008, 22:00 Każdy Niemiec ma dostać od kanclerz Merkel pod choinkę bon o wartości 500 euro. Brytyjski premier Brown z pomocą fiskusa zabiera bogatym, by rozdać biednym. Premier Zapatero rozważa nacjonalizację prywatnych majątków na wybrzeżu Hiszpanii. W dobie kryzysu europejscy politycy... 106
    • Polskie orły 30 lis 2008, 22:00 Aż 20 milionów Polaków żyje dziś poza krajem. Wśród najbardziej zasłużonych dla świata Polonusów jest też wielu mało znanych, którzy swymi talentami, inwencją i wyobraźnią przekraczali granice geograficzne, intelektualne, a nawet pozaziemskie. 110
    • Dynastia Sarkozych 30 lis 2008, 22:00 Francuzi mogą sobie darować oglądanie seriali. Mają prezydenta. Codzienna porcja informacji o Nicolasie Sarkozym przypomina mydlaną operę. Nakręcaniu jego popularności służy już nie tylko Carla Bruni, ale też jego synowie Jean i Pierre. 114
    • Dookoła świata 30 lis 2008, 22:00 116
    • Europa i reszta 30 lis 2008, 22:00 Amerykanin w Europie „Obama nie będzie dzień i noc zajmować się ożywianiem stosunków z Europą" – skonstatował liberalny niemiecki dziennik „Frankfurter Allgemeine Zeitung". Zajmie się natomiast ożywieniem... 116
    • Kryzys w kieliszku 30 lis 2008, 22:00 Sześć razy więcej wódki niż w tym samym okresie przed rokiem zalega w rosyjskich magazynach. – Ludzie muszą oszczędzać na wszystkim, nawet na alkoholu – tłumaczy fatalne wyniki sprzedaży w branży monopolowej Paweł Szapkin,... 116
    • Okiem Brytyjczyka - Szokująca wizja 30 lis 2008, 22:00 Edward LucasAngielski dziennikarz i publicysta, korespondent „The Economist" w Europie Środkowej i WschodniejCzy Brytyjczycy zorganizowali zamach na Sikorskiego? A może spiskowali z sowieckimi władzami, by go zabić? Wątpię.... 117
    • Polski ślad w sprawie JFK 30 lis 2008, 22:00 Czy peerelowskie tajne służby brały udział w zabójstwie Johna F. Kennedy’ego? 118
    • Potwór superstar 30 lis 2008, 22:00 Chcesz zostać gwiazdą? Zostań zbrodniarzem albo ofiarą. 124
    • Krótki film o Zagładzie 30 lis 2008, 22:00 Przez wiele lat Izrael nie chciał pamiętać. Bolesny temat Zagłady był wstydliwy. 128
    • Recenzje 30 lis 2008, 22:00   130
    • Płyta 30 lis 2008, 22:00 Osiecka, od swojej śmierci 11 lat temu, stała się kultową autorką poezji kobiecej. Nosowska podbiła nasze serca płytą „UniSexBlues" i „Hey Unplugged".Połączenie nazwisk Nosowska i Osiecka jest więc połączeniem... 130
    • Teatr 30 lis 2008, 22:00 Teatr Krystyny Jandy wyrobił sobie taką markę, że każdy spektakl pełną widownię ma zapewnioną. Nie inaczej jest w wypadku „Boga" według Woody’ego Allena. Sztukę reżyseruje sama Janda, a przez telefon słyszymy głos... 130
    • Film 30 lis 2008, 22:00 Wielkie nazwiska – i takież rozczarowanie. Al Pacino i Robert De Niro lata świetności mają już za sobą. Filmu nie ratuje też fabuła. Dwaj podstarzali policjanci dostają ostatnie poważne zadanie – mają wyśledzić seryjnego... 130
    • Książka 30 lis 2008, 22:00 W roku 2000 Archer był kandydatem torysów w wyborach burmistrza Londynu. Były poseł i autor książkowych bestsellerów wydawał się kandydatem zdolnym pokonać ludowego trybuna Kena Livingstone’a. Zamiast efektownego sukcesu Archer... 130
    • Film 30 lis 2008, 22:00 Opancerzone hummery prują przez pustynię, a w nich żołnierze elitarnego Pierwszego Batalionu Zwiadowczego US Army. Prymitywni, przerażeni i zindoktrynowani. Strach zabijają agresją i świntuszeniem. Fedainów, których się boją,... 130
    • Książka 30 lis 2008, 22:00 Nietrafione decyzje jurorów The Man Booker Prize zdarzają się niezwykle rzadko. Tu, niestety, mamy do czynienia z wyjątkiem. Reklamowana jako „powieść słodko-gorzka" książka Irlandki (rocznik 1962) smakuje jak leniwe w barze... 130
    • Wprost na weekend 30 lis 2008, 22:00 „The Rocker", reż. Peter Cattaneo, USA 2008. Perkusista troglodyta pamiętający najgorsze czasy pudel metalu lat 80. wraca na scenę! Dla fanów ciężkich brzmień i jeszcze cięższego dowcipu. | polska premiera 5.12.08Fisz Emade... 132
    • Niecodzienne przedmioty codzienne 30 lis 2008, 22:00 Mieć szezlong projektu Marca Newsona, na którym prężyła się Madonna? To może być trudne, bo taki mebel kosztuje nawet 3 mln zł. Ale można mieć inne designerskie meble. 136
    • Odświętna pomoc 30 lis 2008, 22:00 Gdy zaczyna się sezon dobroczynności, chcemy się upewnić, że stać nas na bezinteresowne pomaganie innym. I choć utwierdzamy się w przekonaniu, że mamy wielkie serca, daleko nam do Amerykanów czy Skandynawów. Pomagamy od święta, a... 140
    • Z Celtami na stoku 30 lis 2008, 22:00 Nie każdy rejon może się pochwalić tradycjami narciarskimi sięgającymi 2500 lat! I nartami używanymi jako oręż w walce. Bawarczycy utrzymują, że w ich rejonie na nartach jeździli już starożytni Celtowie. Już pierwszego dnia tę... 142
    • Superb z bagien 30 lis 2008, 22:00 W relacji ceny do wielkości flagowa limuzyna Škody nie ma sobie równych. 148
    • Dzieło sztuki w garażu 30 lis 2008, 22:00 Istnieją samochody, które drożeją szybciej, niż przyspieszają do 100 km/h 150
    • Gwiezdny cyrk 30 lis 2008, 22:00 W światowej czołówce skoczków narciarskich są obecnie osoby, których biografie przypominają głośnych pisarzy, filmowców czy muzyków rockowych. 152
    • Wprost z sieci 30 lis 2008, 22:00 154
    • Pogadajmy... 30 lis 2008, 22:00 Chcesz porozmawiać przez komunikator internetowy, ale właśnie zawiesiło ci się Gadu-Gadu? Nie wpadaj w panikę. Możesz wybrać inny program. Sieciowych aplikacji do darmowych rozmów jest wiele. Oferują coraz więcej – można na nich... 154
    • Z blogu 30 lis 2008, 22:00 Kryzys w Google Polacy obawiają się kryzysu, starają się być na bieżąco z notowaniami na giełdzie i boją się o swoje pieniądze – widać to w Internecie. Analiza pytań wpisywanych w wyszukiwarkę Google przez mieszkańców Polski... 154
    • Człowiek w sieci 30 lis 2008, 22:00 Kubica poszukiwany Robert Kubica to nie tylko król Formuły 1, ale też król Internetu. Jako jedyny Polak znalazł się na liście 100 najczęściej poszukiwanych w sieci ludzi sportu. Ranking opublikował portal lalistawip.com. Nasz rodak... 154
    • Słownik 30 lis 2008, 22:00 DNS (ang. Domain Name System) – system serwerów i protokół komunikacyjny zapewniający zamianę adresów znanych użytkownikom Internetu na adresy zrozumiałe dla sieci komputerowej. Np. nazwa domeny www.wprost.pl może zostać zamieniona... 154
    • Interankieta 30 lis 2008, 22:00 Julia Pitera polityk, minister w rządzie Donalda Tuska Gdzie szukasz informacji? Wchodzę na stronę mojej poczty służbowej, dlatego że jest mi ona niezbędna. Poza tym nie serfuję specjalnie po Internecie, chyba że jest to konieczne. Jakich... 154
    • Szukaj z "Wprost"... 30 lis 2008, 22:00 Szukaj z „Wprost"... świątecznych podróży: 1. rezerwacje.wprost.pl 2. allewakacje.pl 3. wycieczki.onet.pl 4. www.wakacje.pl 5. www.telewczasy.pl 6. www.eholiday.pl 7. traveligo.pl 8. www.itaka.pl 9. www.dobrewczasy.pl 10.... 154
    • Antysalon 30 lis 2008, 22:00   156
    • Gwiazdy jeżdżą po sobie 30 lis 2008, 22:00 Polskie celebrities kłócą się na potęgę. Tabloidy ekscytują się pojedynkiem Doda – Steczkowska, chyba jedyną okrasą show „Gwiazdy tańczą na lodzie". Podobno awantury są wyreżyserowane! Fotoreporterzy sfotografowali... 156
    • Wzloty 30 lis 2008, 22:00 1. Tomasz Raczek Tomasz Raczek i Marcin Szczygielski zostali uhonorowani Różą „Gali" jako piękna para i wystąpili u Tomasza Lisa. Wprawdzie w TVP wybuchła z tego powodu afera, ale Raczek znowu jest na topie. 2. Anna Przybylska... 156
    • Upadki 30 lis 2008, 22:00 1. Artur Boruc Najpierw wyleciał z reprezentacji. Kiedy wrócił, zawalił bramkę i Polska przegrała ze Słowacją. Porzucił żonę z dwumiesięcznym dzieckiem i związał się z eksnarzeczoną gangstera. Komentarz zbędny. 2. Madonna Kilka... 156
    • Zbigniew Salonowy 30 lis 2008, 22:00 Zbigniew Ćwiąkalski najwyraźniej ma dość przydomka „minister laptop". Teraz pasuje do niego określenie „minister casanowa". Jak donoszą tabloidy, balował na imprezie pewnego miesięcznika w towarzystwie uroczej... 156
    • Playback 30 lis 2008, 22:00 Minister zdrowia Ewa Kopacz i szef klubu Platformy Obywatelskiej Zbigniew Chlebowski 158
    • Skibą w mur - Obszarpani nadziani 30 lis 2008, 22:00 Szef mafii paliwowej Henryk Musialski jest fanem zespołu Dżem i nosi się jak hipis. Cała Polska widziała długowłosego kudłacza odzianego niczym prorok z Woodstock, jak pijany pojawił się na rozprawie sądowej i tłumaczył, że do... 159
    • Alfabet koalicji 30 lis 2008, 22:00 Dzień po tym, jak Lech Kaczyński zorganizował w Gruzji zamach na siebie, Donald Tusk przelał krew za wolność naszą i waszą! Serio. Podobno bardzo boleśnie skaleczył się w palec podczas wizyty w Londynie.Wizyta na Wyspach była bardzo... 160
    • Alfabet opozycji 30 lis 2008, 22:00 Seksistowska, ale smaczna historyjka z okolic Elżbiety Kruk. Kiedy feralnego dnia była szefowa Rady Tego i Owego pojawiła się rano w Sejmie, jej partyjni koledzy nie mieli najmniejszych wątpliwości, że jest zalana w trupa. Szybko sformowano... 161
    • Nie tylko dla kobiet - Gorzkie lekarstwo 30 lis 2008, 22:00 Moda na teorie ekonomiczne przypomina stolik barmana na statku podczas sztormu. Kiedy już wszystkie szklanki stłukły się o jedną ścianę, mimo to próbujemy je napełnić przed zderzeniem z drugą ścianą.O Alanie Greenspanie mówi się,... 162

    ZKDP - Nakład kontrolowany