Paranoja świata

Paranoja świata

Rozmowa z profesorem Danielem Freemanem, psychiatrą w King’s College London, autorem książki „Paranoia: The 21st-century Fear"
„Wprost": Sto lat temu obawialiśmy się masonów, jezuitów i czarnoskórych Żydów. Kogo dziś się boimy?
Daniel Freeman: Lęki paranoiczne odzwierciedlają czasy, w których żyjemy. W latach 80. minionego wieku prześladowały nas tajne służby, mafia, Związek Radziecki i lesbijki. Telefony i mieszkania były na podsłuchu. Radary i komputery miały kontrolować, co robimy. Dziś prześladuje nas kontrwywiad, rząd i al Kaida. Ale wachlarz osobistych prześladowców jest znacznie bogatszy: obcy, koledzy z pracy, współlokatorzy, przyjaciele, rodzina. Wiele wskazuje na to, że coraz więcej ludzi męczą natrętne lęki. Wkroczyliśmy w wiek paranoi.
Jak wielu ludzi dotykają dziś paranoje?
Nawet 20 proc. społeczeństwa ma myśli paranoiczne, a kolejne 3-5 proc. cierpi tak bardzo, że wymaga psychoterapii i leków. W którymś momencie życia każdy z nas ma spore szanse należeć do tych 25 proc. Jeszcze w latach 90. nikt, łącznie z psychiatrami i psychologami, nie miał pojęcia, że paranoja jest tak powszechna. Sądzono, że zaledwie 1 proc. populacji cierpi z powodu paranoicznych myśli. Przez dziesięciolecia lekceważono paranoję u pacjentów cierpiących na psychozę i nerwicę, uważano, że ich paranoicznymi myślami nie warto się zajmować.

Co to znaczy mieć paranoję?
Paranoja to nieuzasadniony i przesadny lęk, że ktoś umyślnie chce nas skrzywdzić. Nieustannie podejmujemy decyzje: ufać czy nie ufać. Powierzyć koledze tajemnicę? Podać kartę kredytową sprzedawcy w sklepie? Co wywnioskować ze strzępków zasłyszanej rozmowy? Dlaczego ci ludzie się śmieją? Nie mamy pewności, co inni myślą i co mówią za naszymi plecami. Jeśli zbyt często podej-rzewamy, że się z nas śmieją, działają na naszą niekorzyść, plotkują o nas, to mamy do czynienia z paranoją. Osoba nieśmiała może myśleć, że goście na przyjęciu nie lubią jej, ale nie podejrzewa, że chcą jej zrobić na złość. Kiedy gospodarz zapomni podać jej wino, pomyśli, że jest zbyt zajęty bardziej towarzyskimi gośćmi. O paranoi mówimy wtedy, kiedy taka osoba uzna, że gospodarz umyślnie pomija jej kieliszek.

Dlaczego paranoiczne myśli się nasilają?
Kwestionujemy dawniej nietykalne autorytety polityków, sędziów, policjantów, lekarzy. Dowiadujemy się o ich słabościach, kłamstwach, próbach ukrycia niewygodnych informacji. Ale zamiast zdrowego sceptycyzmu rodzi się w nas całkowity brak zaufania i skłonność do paranoicznych wyjaśnień zdarzeń. Innym czynnikiem jest rosnąca urbanizacja. Po raz pierwszy w dziejach więcej ludzi żyje w miastach niż na wsi. W 1800 r. tylko 5 proc. społeczności zamieszkiwało miasta, a w 2030 r. będzie to już 65 proc. Odsetek osób chorych psychicznie jest dużo większy wśród mieszkańców miast niż wsi. Paranoja występuje w miastach dwa razy częściej.

Z czego wynika paranoja?
Czasami jesteśmy przesadnie podejrzliwi, bo ktoś kiedyś rozpowszechniał krzywdzące opinie na nasz temat, oszukał nas, napadł, okradł. Paranoja może się jednak zrodzić bez konkretnych przyczyn. Wynika z niskiej samooceny i braku pewności siebie. Z podejrzeń, że wszyscy się z nas śmieją i unikają nas, bo wyglądamy i zachowujemy się głupio, jesteśmy nudni, irytujący. Im więcej tych lęków, tym bardziej nasilają się paranoiczne myśli. Sprzyjają temu stres, bezsenność, depresja i substancje odurzające, takie jak marihuana.

Czy łatwo rozpoznać paranoika?
Osoba z myślami paranoicznymi ogranicza kontakty ze względu na swoje lęki i uprzedzenia. Ma to niszczący wpływ na jej relacje z innymi i na nią samą. Obawia się najgorszego i w każdej sytuacji doszukuje się potwierdzenia swoich lęków. Unika sytuacji, w których mogą się pojawić takie obawy, więc stroni od spotkań towarzyskich, wychodzenia z domu. Coś traci. Jest tak przepełniona podejrzliwością i wrogością, że staje się kiepskim towarzyszem. W ten sposób nakręca spiralę paranoi.

Paranoicy to zagorzali wyznawcy spiskowej teorii dziejów.
Zgadza się. Martwi mnie, jak wielu z nas nie wierzy w oficjalną wersję zdarzeń. Śmierć księżnej Diany? Ponad jedna trzecia brytyjskich muzułmanów w 2006 r. twierdziła, że Dianę zamordowały służby specjalne, by zapobiec poślubieniu przez nią muzułmanina Dodiego Al-Fayeda. Życie pozaziemskie? 38 proc. Amerykanów uważa, że rząd USA ukrywa wiedzę o istnieniu inteligentnego życia na innych planetach. Połowa czarnych Amerykanów myśli, że wirus HIV został stworzony przez człowieka, a lek na AIDS istnieje, ale umyślnie jest niedostępny dla biednych. Połowa nowojorczyków wierzy, że rząd wiedział o atakach z 11 września, ale specjalnie im nie zapobiegł. Jesteśmy zafascynowani teoriami spiskowymi i mamy obsesję na punkcie domniemanych prześladowców.

Czy sprzyja temu szybki obieg informacji, także tych bzdurnych?
Jesteśmy zarzucani wiadomościami o atakach terrorystycznych, mordercach i pedofilach. Z badań opinii publicznej wynika, że według nas, ryzyko śmierci z powodu zabójstwa i udaru mózgu jest takie samo. W rzeczywistości śmiertelny udar zdarza się 11 razy częściej. Rozdmuchiwanie rzadkich zagrożeń tworzy kulturę paranoi. Trudno zachować zimną krew, kiedy wszyscy wokół panikują.
Z tego powodu coraz mniej rodziców pozwala dzieciom wychodzić bez opieki. To uzasadniony lęk czy paranoja?
Ponad 40 proc. rodziców uznaje, że dzieci można zacząć wypuszczać bez opieki, kiedy te skończą 14 lat. Dwie trzecie dziesięciolatków nigdy nie było samych w sklepie, mniej niż 10 proc. ośmiolatków nie jest odprowadzanych do szkoły. Boimy się potrącenia przez samochód, ale jeszcze bardziej zboczeńców. Liczba ofiar pedofilów nie zmieniła się od 30 lat, a w większości wypadków podejrzanymi są rodzice. Dzieci zamiast biegać po podwórku, siedzą jednak w domach. Uważam to za jeden z powodów wzrostu liczby przypadków otyłości, cukrzycy i innych chorób. Nie potrafimy oszacować zagrożenia. Ryzyko otyłości u dziecka jest dużo większe niż zostania ofiarą pedofila. Jeśli panicznie boimy się tego ostatniego, to jest to paranoja.

Dlaczego miasto jest takim przeklętym miejscem?
Filozof Henry David Thoreau już w XIX wieku pisał, że miasta są miejscem, gdzie miliony ludzi żyją razem w osamotnieniu. Im większa gęstość populacji, tym mniejsza jest jej spoistość. Samotność i izolacja nie są wyłącznie domeną miast, ale więzi międzyludzkie są tam znacznie płytsze niż na wsi. W Wielkiej Brytanii ponad 7 mln ludzi żyje dziś samotnie, większość w Londynie. To czterokrotnie więcej niż w 1961 r. Do tego dochodzi współczesny system pracy – duża mobilność pracowników, częste zmiany pracy, krótkie kontrakty. To wzmaga poczucie braku stabilności i niepewności bytu. Kolegów z pracy postrzegamy jako rywali.

A jakie są przyczyny paranoi u imigrantów?
Badania pokazują, że imigranci kilkakrotnie częściej cierpią na schizofrenię niż rdzenni mieszkańcy. Wykorzenienie, dyskryminacja, źle płatna praca, zmaganie się z nową kulturą i językiem nasilają podejrzliwość i lęk. Największe skupiska imigrantów są w dużych miastach. Społeczna izolacja jest powiązana z występowaniem chorób psychicznych, w tym paranoi.

Czy osoby mające myśli paranoiczne naprawdę w nie wierzą, czy może są świadome, że to paranoja?
Wszystko zależy od nasilenia tych myśli. W cięższych przypadkach osoby bezgranicznie wierzą w swoje myśli i odrzucają wszelkie sugestie, że są one nierealistyczne. Ale większość osób z wdzięcznością przyjmuje uspokajające wytłumaczenia. W pewnym sensie są one świadome absurdalności własnych podejrzeń, ale trudno im je pokonać. W pierwszym wypadku paranoja jest bardzo niszcząca, nie pozwala normalnie funkcjonować, w drugim to zazwyczaj przemijające myśli wywołane zbyt dużym stresem i zmęczeniem.

Jakie metody stosuje się obecnie w leczeniu paranoi?
Najbardziej obiecującą metodą jest kognitywna terapia behawioralna. Wskazuje się w niej sposoby zmiany podejścia do podejrzliwych myśli. Wykorzystuje się wiele technik, m.in. uczenie się o przyczynach paranoi, analizowanie podstaw lęków, sprawdzanie prawdziwości myśli paranoicznych, zmniejszanie poczucia lęku i poprawianie nastroju. W cięższych przypadkach stosuje się dodatkowo leczenie farmakologiczne.

Co robić, żeby nie popaść w paranoję?
Musimy sobie uświadomić, że takie myśli są bardzo powszechne. Trzeba się nimi dzielić tak często, jak to możliwe, dzięki czemu dość szybko zweryfikujemy ich prawdziwość. Nie traktujmy tych przekonań jako faktów i szukajmy alternatywnych wyjaśnień zdarzeń. Nie przywiązujmy się do podejrzeń, niech odejdą, nie przeszkadzają nam w robieniu tego, na co mamy ochotę. Ludzie obok nas się śmieją, zerkają w naszym kierunku? Ignorujmy to i nie traćmy czasu na próby wyjaśnienia, dlaczego się tak zachowują. Myślmy pozytywnie o sobie. Oczywiście na świecie są niebezpieczeństwa, ale chodzi o to, żeby podchodzić do nich spokojnie, w sposób racjonalny i zrównoważony.

Daniel Freeman jest ekspertem zajmujacym sie badaniem paranoi. Stworzył test badajacy nasilenie tej choroby. Pracuje w instytucie psychiatrii w King’s College London, jest stypendysta towarzystwa Wellcome Trust. Wspólnie z bratem Jasonem napisał popularnonaukowa ksiazke „Paranoia: the 21st Century Fear" (Paranoja: lek XXI wieku) i poradnik „Overcoming Paranoid and Suspicious Thoughts" (Jak pokonac paranoje i podejrzliwosc)




Okładka tygodnika WPROST: 49/2008
Więcej możesz przeczytać w 49/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2008 (1354)

  • Poczta 30 lis 2008, 22:00 Bierz obraz i w nogiJestem zachwycony artykułem „Bierz obraz i w nogi" (nr 48). Od 15 lat zajmuję się rynkiem sztuki zawodowo i wreszcie ktoś odważył się napisać to, co widzi kolekcjoner, a nie krytyk lub niedouczony... 6
  • Na stronie - Niewidzialna ręka premiera 30 lis 2008, 22:00 Donaldowi Tuskowi coraz częściej zdarza się spać cztery godziny na dobę 7
  • Jacy jesteśmy 30 lis 2008, 22:00 Pijany jak Polak. Polak antysemita i rusofob. Polak złodziej, Polak średniowieczny katolik. Polak cierpiętnik i Polak malkontent. Czy to wszystko, co Polacy o sobie sądzą i co o nas sądzą cudzoziemcy, to prawdy, czy mity? W większości mity. Powstały one wiele dziesięcioleci temu. 8
  • Skaner 30 lis 2008, 22:00 20
  • Co odkrył Baliszewski 30 lis 2008, 22:00 Dziesiątki historyków i publicystów przypisuje sobie to, co w związku ze śmiercią gen. Władysława Sikorskiego odkrył współpracownik „Wprost" Dariusz Baliszewski. Wiele z tych odkryć opublikował na łamach... 20
  • Taj Mahal Palace 30 lis 2008, 22:00 Bombaj 21
  • Dobroczynność podatników 30 lis 2008, 22:00 Kryzys 21
  • Wieczny przedmiot pożądania 30 lis 2008, 22:00 Wystawa 21
  • Dossier 30 lis 2008, 22:00 „Miliony matek i ojców nie śpią po nocach, zastanawiając się, czy ich wypłata wystarczy na pokrycie rachunków, które muszą płacić"Barack Obama w radiowym przemówieniu „Obniżenie stawek podatku VAT jest być może... 22
  • Pytania niepolityczne - Lubię zielone 30 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Elżbietą Jakubiak, posłanką PiS, byłą minister sportu, dekoratorką wnętrz.Sejm potrzebuje dekoratora wnętrz?Zdecydowanie tak. Chociażby po to, żeby w końcu wymienić paskudne sztuczne kwiaty na prawdziwe. Wielu posłów... 22
  • Konfrontacje 30 lis 2008, 22:00 Czy prezydent Lech Kaczyński słusznie zawetował ustawę o odrolnieniu gruntów rolnych w granicach miast?TAK – Andrzej SADOWSKI, wiceprezydent Centrum im. Adama SmithaUstawa utrzymuje nieostre definicje gruntu rolnego i leśnego,... 23
  • Wykrywacz kłamstw 30 lis 2008, 22:00 „PO wspiera po prostu pewien typ trzecioświatowego kapitalizmu, gdzie nie mamy Gatesów, tylko różnych panów, których nazwisk nie wymienię " – powiedział Jarosław Kaczyński na sejmowej konferencji... 23
  • Koalicja do końca 30 lis 2008, 22:00 Barometr 24
  • Wprost z księgarni 30 lis 2008, 22:00 Poleca Robert Gwiazdowski, szef Centrum im. Adama Smitha.„Doktrynę szoku" Naomi Klein polecam, choć nie bez złośliwości. Nie zgadzam się dosłownie z niczym, co jest tam napisane, ale wszystko mnie w tej publikacji zaciekawiło.... 24
  • Wydarzenia - Kraj 30 lis 2008, 22:00 Prezydent Lech Kaczyński zawetował trzy z sześciu ustaw zdrowotnych: o ZOZ-ach, o pracownikach ZOZ-ów oraz ustawę wprowadzającą reformę służby zdrowia. Jak powiedział, „nie dopuści do prywatyzacji służby zdrowia".Dłuższe... 26
  • Wydarzenia - Świat 30 lis 2008, 22:00 Co najmniej 155 osób zginęło, a 327 odniosło obrażenia w zamachach w Bombaju. Ofiar może być znacznie więcej. Do aktów terroru przyznali się Mudżahedini Dekanu. Według indyjskich mediów, to fikcyjna nazwa organizacji powiązanej z... 28
  • Przegląd prasy zagranicznej 30 lis 2008, 22:00 Seria nad prezydentamiEurasia Daily MonitorUnijna niemoc 23 listopada o zmroku ogień maszynowy od strony rosyjskiego posterunku zmusił prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego i Polski Lecha Kaczyńskiego do skrócenia wizyty wśród... 30
  • Puls gospodarki 30 lis 2008, 22:00 Rolnicy specjalnej troskiSkargę na wybrane przepisy systemu ubezpieczeń społecznych dla rolników skieruje do Trybunału Konstytucyjnego Business Centre Club.Obecnie KRUS jest głęboko niesprawiedliwy – mówi „Wprost" prof.... 32
  • Zapytaj wprost - Stoję na bramce 30 lis 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Zbigniew Chlebowski. 34
  • Nauczyciel z ulicy 30 lis 2008, 22:00 Nie rzucają świec dymnych, nie palą opon ani nie okupują rządowych budynków. Ale ich związkowi przywódcy są zadymiarzami pełną gębą. 36
  • Układ paliwowy 30 lis 2008, 22:00 Śledztwo w sprawie mafii paliwowej podzielono za rządów PiS na ponad 150 wątków i rozesłano do różnych prokuratur. Część z tych śledztw jest już umorzona. I mogłoby to wyglądać na zaplanowane działanie. Największa afera III RP, jak twierdzili politycy PiS, została zamieciona... 38
  • Zabójcze komando 30 lis 2008, 22:00 Byłego premiera PRL Piotra Jaroszewicza i działających w opozycji księży mogli zamordować ci sami funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa. Kto stworzył oddział egzekutorów?To były trzy osoby: kobieta o krótkich jasnych włosach... 42
  • Ryba po polsku - Nowe szaty chama 30 lis 2008, 22:00 Jako wyrafinowany smakosz chamstwa z podziwem i przyjemnością obserwuję, jak ludzie, których miałem za ogładzonych, a nawet subtelnych, po zatopieniu się w polityce chamieją. Gwałtownie i ochoczo. Wybijają się na chamstwo, jakby... 45
  • Kod mózgu 30 lis 2008, 22:00 Proste impulsy elektromagnetyczne wyzwalają w mózgu metafizyczne doznania. U wielu stymulowanych w ten sposób ludzi można wywołać poczucie obcowania z Chrystusem, Mahometem lub Buddą. Ludzki mózg fascynuje ogromem swoich możliwości i budzi strach, bo nie wiemy, do czego jest... 48
  • Człowiek tygodnia - Instrukcja obsługi premiera 30 lis 2008, 22:00 Donald Tusk odciął się od gęby polityka leniwego i niefrasobliwego. Teraz widać jego pracowitość 60
  • Wojna tytoniowa 30 lis 2008, 22:00 20 mld zł to roczne wpływy z podatków od tytoniu - niewiele mniej niż deficyt budżetu w 2008 r. 64
  • Kłusownicy w Lotosie 30 lis 2008, 22:00 Granatem wrzuconym do stawu był raport analityka banku inwestycyjnego UniCredit CA IB (należy do włoskiej grupy finansowej UniCredit). Cenę docelową akcji Grupy Lotos oszacował on na zero złotych. 70
  • Tragarze fabryk 30 lis 2008, 22:00 Jeśli nie zdążymy wybudować stadionów na Euro 2012, możemy kupić używane. Niemiecki Klagenfurt rozważa sprzedaż Hypo-Areny. Z przeprowadzką 32-tysięcznego obiektu nie byłoby problemu. Rodzinna firma Pol-Inowex z Lublina może go w kilka miesięcy rozmontować, przewieźć i złożyć... 74
  • Amerykański dom 30 lis 2008, 22:00 Tylko 3 tysiące złotych kosztuje metr kwadratowy mieszkania albo domu w dobrej dzielnicy Chicago. To mniej, niż trzeba zapłacić, kupując mieszkanie w bloku w średniej wielkości mieście powiatowym w Polsce. 76
  • Głos z Ameryki - Proces Greenspana 30 lis 2008, 22:00 „Oglądam w telewizji transmisję przesłuchania. Jakiś śledczy przesłuchuje Alana Greenspana i jeszcze jednego faceta. Wygląda na to, że wrócił »wielki terror«, ale dla odmiany nie u nas. Co się dzieje? Czy tych wszystkich... 80
  • Późny geniusz 30 lis 2008, 22:00 Żeby stworzyć coś rzeczywiście wielkiego, nowatorskiego i rewolucyjnego, trzeba być młodym. Tylko wtedy ma się świeży i czysty umysł. Geniusz w powszechnym przekonaniu wiąże się z młodością. To mit. Geniuszem można być także w późnym wieku. 82
  • Drukowanie pamięci 30 lis 2008, 22:00 Molestowanie seksualne dzieci jest rzeczywistym problemem. Skala tego zjawiska prezentowana w mediach to jednak wymysł terapeutów. Dla nich odkrywanie w pamięci pacjentów śladów wykorzystywania okazało się po prostu dobrym biznesem. 88
  • Paranoja świata 30 lis 2008, 22:00 Rozmowa z profesorem Danielem Freemanem, psychiatrą w King’s College London, autorem książki „Paranoia: The 21st-century Fear" 92
  • Afrodyzjak podglądactwa 30 lis 2008, 22:00 Większość kobiet nie lubi pornografii i ocenia ją negatywnie – twierdzono do niedawna. Bodźce wzrokowe nie mają dla pań większego znaczenia. Podniecają je zaloty, uwodzenie, pieszczoty, uczuciowe relacje. To jednak mit. 96
  • Know-how 30 lis 2008, 22:00   98
  • Psycholog na czterech łapach 30 lis 2008, 22:00 Psy potrafią odczytać emocje właścicieli nie gorzej niż ludzie – dowodzą naukowcy z University of Lincoln. Spotykając nową osobę, patrzymy uważniej na prawą stronę jej twarzy. Najprawdopodobniej właśnie ta część naszego... 98
  • Seks nastolatków 30 lis 2008, 22:00 Nastolatki rozpoczynające współżycie przed 15. rokiem życia dużo czasu spędzały, oglądając telewizję. Poza tym miały obniżoną samoocenę, złe relacje z rodzicami i słabe wyniki w nauce. Według psycholog dr Janet Hyde, telewizja... 98
  • Książka - Legenda i historia 30 lis 2008, 22:00 Czy opowieść o królu Arturze to legenda, czy historia? Brian Haughton w książce „Ukryta historia" twierdzi, że i jedno, i drugie. Wedle jednej z teorii, król Artur był rzymsko-brytyjskim wodzem o imieniu Ambrosius Aurelianus,... 98
  • Trawka na alzheimera 30 lis 2008, 22:00 Marihuana hamuje starzenie się mózgu, a nawet stymuluje tworzenie się nowych komórek nerwowych – twierdzi psycholog prof. Gary Wenk z Ohio State University. Takie działanie wykazuje tetrahydrokannabinol (THC), główny psychoaktywny... 98
  • Człowiek i gadżet 30 lis 2008, 22:00   99
  • Gigabajty w światłowodach 30 lis 2008, 22:00 Znamy już parametry nowej wersji złącza USB. USB 3.0 SuperSpeed będzie aż 10-krotnie szybsze od poprzednika, USB 2.0. Transfer 1 GB danych ma trwać zaledwie 3,3 sekundy w porównaniu z 33 sekundami przy wykorzystaniu obecnej wersji.... 99
  • Zatrzymane w kadrze 30 lis 2008, 22:00 Idziesz ulicą. Zainteresował cię film reklamowany na billboardzie. Wyciągasz telefon Nokia, robisz pstryk i… znasz już szczegóły dotyczące obrazu. Ba, możesz na ekranie komórki natychmiast obejrzeć zwiastun filmu, dowiedzieć... 99
  • Zapłata zegarkiem 30 lis 2008, 22:00 Eleganckiego zegarka na rękę austriackiej firmy Laks można używać jako mp3 lub urządzenia do określania dni płodnych kobiety. Wtajemniczeni twierdzą, że zegarek wskazuje nawet dokładny czas. Główne zadanie chronometru jest jednak inne... 99
  • Bezpieczne słuchawki 30 lis 2008, 22:00 Wielbicielom gier komputerowych, przesiadującym godzinami przed monitorami ze słuchawkami na uszach, groziła głuchota. Z pomocą przyszła im firma Able Planet, wprowadzając na rynek słuchawki PS500MM, w których zastosowano wielokrotnie... 99
  • Jazda kontrolowana 30 lis 2008, 22:00 Chcesz wiedzieć, jak i gdzie twoje dziecko jeździ twoim samochodem? Wręczaj kluczyki z brelokiem Lemur Autovision. Po powrocie dziecka odczytasz z breloka, jaką trasę pokonał kierowca, z jakimi prędkościami, czy nie używał zbyt pochopnie... 99
  • Gady wszech czasów 30 lis 2008, 22:00 Zauropod po wykluciu się z jaja ważył zaledwie 10 kg. Przybierał na wadze 3 kg dziennie, aż osiągnął masę 100 ton. Teoretycznie, według praw rządzących światem zwierząt, tak olbrzymie stworzenia nie mogły istnieć. Tymczasem... 100
  • Koniec płaskiego ekranu 30 lis 2008, 22:00 Trójwymiarową telewizję już za rok chce uruchomić sieć komórkowa Orange. Programy byłyby nadawane przez Internet i dostępne także w Polsce. 104
  • Akrobaci kryzysu 30 lis 2008, 22:00 Każdy Niemiec ma dostać od kanclerz Merkel pod choinkę bon o wartości 500 euro. Brytyjski premier Brown z pomocą fiskusa zabiera bogatym, by rozdać biednym. Premier Zapatero rozważa nacjonalizację prywatnych majątków na wybrzeżu Hiszpanii. W dobie kryzysu europejscy politycy... 106
  • Polskie orły 30 lis 2008, 22:00 Aż 20 milionów Polaków żyje dziś poza krajem. Wśród najbardziej zasłużonych dla świata Polonusów jest też wielu mało znanych, którzy swymi talentami, inwencją i wyobraźnią przekraczali granice geograficzne, intelektualne, a nawet pozaziemskie. 110
  • Dynastia Sarkozych 30 lis 2008, 22:00 Francuzi mogą sobie darować oglądanie seriali. Mają prezydenta. Codzienna porcja informacji o Nicolasie Sarkozym przypomina mydlaną operę. Nakręcaniu jego popularności służy już nie tylko Carla Bruni, ale też jego synowie Jean i Pierre. 114
  • Dookoła świata 30 lis 2008, 22:00 116
  • Europa i reszta 30 lis 2008, 22:00 Amerykanin w Europie „Obama nie będzie dzień i noc zajmować się ożywianiem stosunków z Europą" – skonstatował liberalny niemiecki dziennik „Frankfurter Allgemeine Zeitung". Zajmie się natomiast ożywieniem... 116
  • Kryzys w kieliszku 30 lis 2008, 22:00 Sześć razy więcej wódki niż w tym samym okresie przed rokiem zalega w rosyjskich magazynach. – Ludzie muszą oszczędzać na wszystkim, nawet na alkoholu – tłumaczy fatalne wyniki sprzedaży w branży monopolowej Paweł Szapkin,... 116
  • Okiem Brytyjczyka - Szokująca wizja 30 lis 2008, 22:00 Edward LucasAngielski dziennikarz i publicysta, korespondent „The Economist" w Europie Środkowej i WschodniejCzy Brytyjczycy zorganizowali zamach na Sikorskiego? A może spiskowali z sowieckimi władzami, by go zabić? Wątpię.... 117
  • Polski ślad w sprawie JFK 30 lis 2008, 22:00 Czy peerelowskie tajne służby brały udział w zabójstwie Johna F. Kennedy’ego? 118
  • Potwór superstar 30 lis 2008, 22:00 Chcesz zostać gwiazdą? Zostań zbrodniarzem albo ofiarą. 124
  • Krótki film o Zagładzie 30 lis 2008, 22:00 Przez wiele lat Izrael nie chciał pamiętać. Bolesny temat Zagłady był wstydliwy. 128
  • Recenzje 30 lis 2008, 22:00   130
  • Płyta 30 lis 2008, 22:00 Osiecka, od swojej śmierci 11 lat temu, stała się kultową autorką poezji kobiecej. Nosowska podbiła nasze serca płytą „UniSexBlues" i „Hey Unplugged".Połączenie nazwisk Nosowska i Osiecka jest więc połączeniem... 130
  • Teatr 30 lis 2008, 22:00 Teatr Krystyny Jandy wyrobił sobie taką markę, że każdy spektakl pełną widownię ma zapewnioną. Nie inaczej jest w wypadku „Boga" według Woody’ego Allena. Sztukę reżyseruje sama Janda, a przez telefon słyszymy głos... 130
  • Film 30 lis 2008, 22:00 Wielkie nazwiska – i takież rozczarowanie. Al Pacino i Robert De Niro lata świetności mają już za sobą. Filmu nie ratuje też fabuła. Dwaj podstarzali policjanci dostają ostatnie poważne zadanie – mają wyśledzić seryjnego... 130
  • Książka 30 lis 2008, 22:00 W roku 2000 Archer był kandydatem torysów w wyborach burmistrza Londynu. Były poseł i autor książkowych bestsellerów wydawał się kandydatem zdolnym pokonać ludowego trybuna Kena Livingstone’a. Zamiast efektownego sukcesu Archer... 130
  • Film 30 lis 2008, 22:00 Opancerzone hummery prują przez pustynię, a w nich żołnierze elitarnego Pierwszego Batalionu Zwiadowczego US Army. Prymitywni, przerażeni i zindoktrynowani. Strach zabijają agresją i świntuszeniem. Fedainów, których się boją,... 130
  • Książka 30 lis 2008, 22:00 Nietrafione decyzje jurorów The Man Booker Prize zdarzają się niezwykle rzadko. Tu, niestety, mamy do czynienia z wyjątkiem. Reklamowana jako „powieść słodko-gorzka" książka Irlandki (rocznik 1962) smakuje jak leniwe w barze... 130
  • Wprost na weekend 30 lis 2008, 22:00 „The Rocker", reż. Peter Cattaneo, USA 2008. Perkusista troglodyta pamiętający najgorsze czasy pudel metalu lat 80. wraca na scenę! Dla fanów ciężkich brzmień i jeszcze cięższego dowcipu. | polska premiera 5.12.08Fisz Emade... 132
  • Niecodzienne przedmioty codzienne 30 lis 2008, 22:00 Mieć szezlong projektu Marca Newsona, na którym prężyła się Madonna? To może być trudne, bo taki mebel kosztuje nawet 3 mln zł. Ale można mieć inne designerskie meble. 136
  • Odświętna pomoc 30 lis 2008, 22:00 Gdy zaczyna się sezon dobroczynności, chcemy się upewnić, że stać nas na bezinteresowne pomaganie innym. I choć utwierdzamy się w przekonaniu, że mamy wielkie serca, daleko nam do Amerykanów czy Skandynawów. Pomagamy od święta, a... 140
  • Z Celtami na stoku 30 lis 2008, 22:00 Nie każdy rejon może się pochwalić tradycjami narciarskimi sięgającymi 2500 lat! I nartami używanymi jako oręż w walce. Bawarczycy utrzymują, że w ich rejonie na nartach jeździli już starożytni Celtowie. Już pierwszego dnia tę... 142
  • Superb z bagien 30 lis 2008, 22:00 W relacji ceny do wielkości flagowa limuzyna Škody nie ma sobie równych. 148
  • Dzieło sztuki w garażu 30 lis 2008, 22:00 Istnieją samochody, które drożeją szybciej, niż przyspieszają do 100 km/h 150
  • Gwiezdny cyrk 30 lis 2008, 22:00 W światowej czołówce skoczków narciarskich są obecnie osoby, których biografie przypominają głośnych pisarzy, filmowców czy muzyków rockowych. 152
  • Wprost z sieci 30 lis 2008, 22:00 154
  • Pogadajmy... 30 lis 2008, 22:00 Chcesz porozmawiać przez komunikator internetowy, ale właśnie zawiesiło ci się Gadu-Gadu? Nie wpadaj w panikę. Możesz wybrać inny program. Sieciowych aplikacji do darmowych rozmów jest wiele. Oferują coraz więcej – można na nich... 154
  • Z blogu 30 lis 2008, 22:00 Kryzys w Google Polacy obawiają się kryzysu, starają się być na bieżąco z notowaniami na giełdzie i boją się o swoje pieniądze – widać to w Internecie. Analiza pytań wpisywanych w wyszukiwarkę Google przez mieszkańców Polski... 154
  • Człowiek w sieci 30 lis 2008, 22:00 Kubica poszukiwany Robert Kubica to nie tylko król Formuły 1, ale też król Internetu. Jako jedyny Polak znalazł się na liście 100 najczęściej poszukiwanych w sieci ludzi sportu. Ranking opublikował portal lalistawip.com. Nasz rodak... 154
  • Słownik 30 lis 2008, 22:00 DNS (ang. Domain Name System) – system serwerów i protokół komunikacyjny zapewniający zamianę adresów znanych użytkownikom Internetu na adresy zrozumiałe dla sieci komputerowej. Np. nazwa domeny www.wprost.pl może zostać zamieniona... 154
  • Interankieta 30 lis 2008, 22:00 Julia Pitera polityk, minister w rządzie Donalda Tuska Gdzie szukasz informacji? Wchodzę na stronę mojej poczty służbowej, dlatego że jest mi ona niezbędna. Poza tym nie serfuję specjalnie po Internecie, chyba że jest to konieczne. Jakich... 154
  • Szukaj z "Wprost"... 30 lis 2008, 22:00 Szukaj z „Wprost"... świątecznych podróży: 1. rezerwacje.wprost.pl 2. allewakacje.pl 3. wycieczki.onet.pl 4. www.wakacje.pl 5. www.telewczasy.pl 6. www.eholiday.pl 7. traveligo.pl 8. www.itaka.pl 9. www.dobrewczasy.pl 10.... 154
  • Antysalon 30 lis 2008, 22:00   156
  • Gwiazdy jeżdżą po sobie 30 lis 2008, 22:00 Polskie celebrities kłócą się na potęgę. Tabloidy ekscytują się pojedynkiem Doda – Steczkowska, chyba jedyną okrasą show „Gwiazdy tańczą na lodzie". Podobno awantury są wyreżyserowane! Fotoreporterzy sfotografowali... 156
  • Wzloty 30 lis 2008, 22:00 1. Tomasz Raczek Tomasz Raczek i Marcin Szczygielski zostali uhonorowani Różą „Gali" jako piękna para i wystąpili u Tomasza Lisa. Wprawdzie w TVP wybuchła z tego powodu afera, ale Raczek znowu jest na topie. 2. Anna Przybylska... 156
  • Upadki 30 lis 2008, 22:00 1. Artur Boruc Najpierw wyleciał z reprezentacji. Kiedy wrócił, zawalił bramkę i Polska przegrała ze Słowacją. Porzucił żonę z dwumiesięcznym dzieckiem i związał się z eksnarzeczoną gangstera. Komentarz zbędny. 2. Madonna Kilka... 156
  • Zbigniew Salonowy 30 lis 2008, 22:00 Zbigniew Ćwiąkalski najwyraźniej ma dość przydomka „minister laptop". Teraz pasuje do niego określenie „minister casanowa". Jak donoszą tabloidy, balował na imprezie pewnego miesięcznika w towarzystwie uroczej... 156
  • Playback 30 lis 2008, 22:00 Minister zdrowia Ewa Kopacz i szef klubu Platformy Obywatelskiej Zbigniew Chlebowski 158
  • Skibą w mur - Obszarpani nadziani 30 lis 2008, 22:00 Szef mafii paliwowej Henryk Musialski jest fanem zespołu Dżem i nosi się jak hipis. Cała Polska widziała długowłosego kudłacza odzianego niczym prorok z Woodstock, jak pijany pojawił się na rozprawie sądowej i tłumaczył, że do... 159
  • Alfabet koalicji 30 lis 2008, 22:00 Dzień po tym, jak Lech Kaczyński zorganizował w Gruzji zamach na siebie, Donald Tusk przelał krew za wolność naszą i waszą! Serio. Podobno bardzo boleśnie skaleczył się w palec podczas wizyty w Londynie.Wizyta na Wyspach była bardzo... 160
  • Alfabet opozycji 30 lis 2008, 22:00 Seksistowska, ale smaczna historyjka z okolic Elżbiety Kruk. Kiedy feralnego dnia była szefowa Rady Tego i Owego pojawiła się rano w Sejmie, jej partyjni koledzy nie mieli najmniejszych wątpliwości, że jest zalana w trupa. Szybko sformowano... 161
  • Nie tylko dla kobiet - Gorzkie lekarstwo 30 lis 2008, 22:00 Moda na teorie ekonomiczne przypomina stolik barmana na statku podczas sztormu. Kiedy już wszystkie szklanki stłukły się o jedną ścianę, mimo to próbujemy je napełnić przed zderzeniem z drugą ścianą.O Alanie Greenspanie mówi się,... 162

ZKDP - Nakład kontrolowany