Symbol do czczenia - Tadeusz Mazowiecki

Symbol do czczenia - Tadeusz Mazowiecki

Tadeusz Mazowiecki to jedyny żyjący polityk z triady „ojców założycieli” III RP. Odeszli już bowiem Bronisław Geremek i Jacek Kuroń. Od „Gazety Wyborczej” dostał kilka miesięcy temu tytuł Człowiek XX-lecia. Mógłby nawet zostać Symbolem XX-lecia. Bo opisując polityczną karierę Tadeusza Mazowieckiego, można postawić tezę, że znacznie lepiej sprawdzał się jako symbol niż realnie działający polityk.
Bardzo wcześnie, bo już w 1995 r. Mazowiecki otrzymał Order Orła Białego, który zazwyczaj przyznaje się na podsumowanie politycznej kariery. Zalew honorów i hołdów uczynił z Mazowieckiego ikonę. Czasem odbywało się to jednak z pominięciem prawdy historycznej. Symptomatyczne, że w czasie niedawnych obchodów rocznicy wolnych wyborów 4 czerwca 1989 r. postać Mazowieckiego przywoływano niezwykle często, ale pomijano, że 20 lat temu demonstracyjnie w wyborach nie startował. 17 sierpnia 1989 r. w rozmowie z Lechem Wałęsą Mazowiecki zgodził się zostać premierem. A już 19 sierpnia ówczesny prezydent Wojciech Jaruzelski oficjalnie powierzył mu to zadanie. I tak Mazowiecki zaczął firmować rząd koalicji „Solidarności", PZPR, SD i ZSL.
Trzeba uczciwie zaznaczyć, że jego kultura osobista, styl bycia i wiele chlubnych epizodów kariery do roli symbolu Mazowieckiego predestynują. Gorzej jednak, że przy referowaniu jego życiorysu bardzo często pomija się liczne polityczne kiksy. Sprawy nie ułatwia sam zainteresowany, który nie lubi się specjalnie odnosić do kontrowersyjnych momentów swego życiorysu. W jednym z wywiadów, zapytany o to, czy popełnił w czasie swojego premierostwa jakieś błędy, długą chwilę milczał, najwyraźniej szukając w pamięci czegoś, co pasowałoby do pytania, by wreszcie odrzec, że pewnie jakieś błędy były, bo wszyscy jakieś błędy popełniamy.

Urodzony w 1927 r. Tadeusz Mazowiecki należał do pokolenia na tyle młodego, żeby nie pasować wiekowo do pierwszej fali konspiracji, ale już na tyle dojrzałego, aby w latach 1944-1949 widzieć klęskę pokolenia „starszych braci" w powstaniu warszawskim, a potem w walce z komunistyczną władzą. Uraz wobec tragizmu powstania warszawskiego jest zresztą widoczny u Mazowieckiego do dziś. W czasie niedawnej wizyty na Przystanku Woodstock były premier na pytanie, czy 1 sierpnia powinien być świętem państwowym, kwaśno odparł, że „za bardzo celebrujemy martyrologię, za dużo mamy smutnych świąt".

W czasach stalinizmu na fali przygnębienia siłą nowego ustroju i przekonania, że katolicy mogą przetrwać tylko w tolerowanych przez władzę niszach politycznych, Mazowiecki przyłącza się do stowarzyszenia Pax. Pamiątką z tego okresu jest tekst w paksowskim „Wrocławskim Tygodniku Katolików", gdzie w niesmaczny sposób atakuje represjonowanego przez stalinowskie władze kieleckiego biskupa Czesława Kaczmarka. Znacznie mniej znany jest inny mało chlubny epizod z czasów Paksu – udział Mazowieckiego w komitecie wydawniczym, który w 1954 r. zagarnął z rąk kurii katowickiej wydawanie tygodnika „Gość Niedzielny".

W 1955 r. Mazowiecki zerwał z Paksem, a półtora roku później, już po Październiku ’56, znalazł się wśród założycieli warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. W 1958 r. otrzymał zgodę władz na wydawanie miesięcznika „Więź", którego naczelnym pozostał aż do 1981 r. Pod jego kierownictwem „Więź" lansuje teksty z nurtu katolicyzmu otwartego, który popierał zmiany Soboru Watykańskiego II, ale zdarzają się tam również materiały lansujące np. tezę, że między marksizmem a katolicyzmem nie musi być sprzeczności. Jako przedstawiciel środowiska katolików pozytywnie oceniających zmiany gomółkowskie, ale nieakceptujących statusu „marionetek" władzy, w 1961 r. Mazowiecki startuje do Sejmu z listy Znaku. W 1968 r. współsygnuje interpelację w sprawie represji studentów. Po wydarzeniach Grudnia '70 nalega na powołanie komisji w celu ustalenia winnych masakry robotników. Za te dwa akty odwagi władza karze go, uniemożliwiając kolejny start z listy Znaku w wyborach 1972 r.

W latach 60. i 70. wykształca się polityczna filozofia Mazowieckiego. Jej wyznacznikami będą cierpliwość, specyficzny pesymizm nakazujący brać pod uwagę długie rządy komunistów i czerpać satysfakcję nawet z najmniejszych ustępstw PZPR. Taki realizm skłaniał do wypowiedzi, które po latach nie brzmią najlepiej, jak zarejestrowana w jednym ze wspomnień reakcja na radziecką inwazję na Czechosłowację: „A co innego Rosjanie mogli zrobić?".

Funkcja szefa „Więzi" nakazywała Mazowieckiemu trzymanie pewnego dystansu wobec opozycji lat 70. Nie zaangażował się ani w Komitet Obrony Robotników, ani w Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Jednocześnie zdobył się na tak odważny gest jak przyjęcie roli rzecznika głodujących opozycjonistów w Podkowie Leśnej w maju 1977 r. W sierpniu 1980 r. jako doradca wybiera się, m.in. z Bronisławem Geremkiem, do Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Tam stara się raczej powściągać oczekiwania stoczniowców, ale atmosfera jest już taka, że postulat wolnych związków zawodowych zostaje wywalczony.  W czasie karnawału „Solidarności" lat 1980 -1981 pełni funkcję doradcy związku, a potem szefa „Tygodnika Solidarność". 13 grudnia 1981 r. zostaje internowany. W pierwszych dniach stanu wojennego na Zachód dociera informacja o jego śmierci. Zanim ją sprostowano, odbyło się tam kilka mszy za duszę
Tadeusza Mazowieckiego. Władze uważały go za stosunkowo groźnego ideologa nowego ruchu i zwolniły dość późno, bo dopiero 22 grudnia 1982 r.

W gabinecie doradców Lecha Wałęsy Mazowiecki ma mocną pozycję. Dla lidera „Solidarności" jest synonimem „mądrego profesora", na dodatek takiego, z którym liczy  się Kościół. W maju 1988 r. Mazowiecki znów tafia do stoczni, gdzie doradza strajkującym, a już od sierpnia 1988 r. całkowicie zajmują go przygotowania do „okrągłego stołu".


W negocjacjach z władzą szefuje stolikowi do spraw związkowych. Gdy jednak później,   kwietniu 1989 r., dochodzi do dyskusji, jak bardzo pluralistyczna powinna być „ekipa Lecha" na pierwsze wybory, postulaty  pluralizacji Komitetu Obywatelskiego zostają w dużym stopniu zignorowane przez środowisko Kuronia i Geremka. Urażony Mazowiecki, podobnie jak Aleksander Hall czy Wiesław  Chrzanowski, na znak protestu nie startujewięc w pierwszych częściowo wolnych wyborach. Jednak już w sierpniu 1989 r. jego  wiazda znów błyszczy. Wałęsa, mając do wyboru Geremka, Kuronia i Mazowieckiego, wybiera na solidarnościowego premiera tego ostatniego. Wydaje mu się, że stosunkowo prostolinijny Mazowiecki będzie łatwiejszy do kontrolowania niż tamci. Zakłada też, że będzie w większym stopniu zorientowany na Kościół, co dla Wałęsy było gwarantem równowagi wobec środowiska KOR. Ten wybór popierają bracia Kaczyńscy, którzy zakładają, że skonfliktowany ze środowiskiem  ewicy laickiej Mazowiecki pomoże utrzymać pluralizm ideowy w obozie „Solidarności". Wydaje się to tym bardziej prawdopodobne,  e to bracia Kaczyńscy byli architektami koalicji „Solidarności" z ZSL i SD.

Rząd Mazowieckiego po długim czasie korzystania z kredytu zaufania zaczyna rozczarowywać  brakiem  zdecydowania i nabożnym lękiem przed słabnącymi komunistami. Sam premier, powodowany doświadczeniami życiowymi, bardzo długo jest przekonany, że jakikolwiek radykalizm wywoła kontrrewolucję ze strony komunistycznego wojska i bezpieki. Ambicją Mazowieckiego jest trzymanie parasola społecznego spokoju nad reformą gospodarczą Leszka Balcerowicza. Nie robi więc nic, aby ukrócić palenie akt SB. Odrzuca nie tylko lustrację i dekomunizację, ale nawet długo nie widzi niczego złego w funkcjonowaniu cenzury. Krytycy zarzucają mu, że coraz  wyraźniej chce się widzieć w roli premiera lidera, który może z pewną protekcjonalnością traktować Lecha Wałęsę.

Mazowieckiemu rzeczywiście zaczynają przeszkadzać prezydenckie ambicje robotniczego trybuna. Rozpoczyna się „wojna na górze" i polaryzacja obozu „Solidarności". Premier ulega namowom i staje na czele tych wszystkich, którzy straszą Wałęsą i rozpadem „drużyny Lecha" jako symptomami możliwej wojny domowej. Wybory prezydenckie przegrywa jednak w wyjątkowo upokarzający sposób. Odpada z rywalizacji już w pierwszej turze, aby w drugiej oglądać wyścig między Lechem Wałęsą a Stanem Tymińskim. Po kilku próbach powrotu do gry na czele Unii Demokratycznej, a później Unii Wolności, traci przywództwo w partii na rzecz Leszka Balcerowicza i usuwa się w cień.

Dopiero Aleksander Kwaśniewski, nowy prezydent wywodzący się z obozu SLD, podaje Mazowieckiemu dłoń. Postkomuniści postanawiają wykorzystać byłego premiera do legitymowania nowej konstytucji i akceptują jego propozycję preambuły. Jeszcze bardziej przydatny w roli symbolu będzie wtedy, gdy do władzy dojdą bracia Kaczyńscy. Na wielkim wiecu w obronie demokracji w auli Uniwersytetu Warszawskiego „pan Tadeusz", obok Wałęsy i Kwaśniewskiego, wezwie polską inteligencję do reagowania na niedemokratyczne zakusy PiS.

Gdy podsumować ponadroczne rządy Mazowieckiego (1989-1990), wyniki  każą się zaskakująco słabe. Los sprawił, że w tym historycznym momencie w Polsce rządził polityk, na którym piętno odcisnęła  pamięć o potwornościach stalinizmu i który akceptował powolność zmian jako coś naturalnego. Jak można podejrzewać, obchody 20. rocznicy powołania jego rządu znów staną się okazją do idealizowania dokonań. Zwolennicy bezalternatywnej wizji dziejów III RP uczynili z Tadeusza Mazowieckiego swój symbol. A symboli nie rozlicza się z wykorzystania politycznych szans. Symbole się czci.


PRZYJACIELE
Andrzej Wielowieyski – jeden z najbliższych współpracowników Mazowieckiego, razem z nim pomagał stoczniowcom podczas strajku w 1988 r.  Potem wspólnie tworzyli Unię

Stanisława Grabska – współpracowniczka Mazowieckiego w „Więzi", wybitna teolog. Pierwsza świecka kobieta, która obroniła doktorat na katolickim uniwersytecie w Louvain w Belgii.

MISTRZOWIE
Emmanuel Mounier (1905-1950) – francuski filozof katolicki, redaktor naczelny pisma „Espirit", które
propagowało personalizm, nurt promujący otwartość Kościoła i godność osoby ludzkiej.

ks. Władysław Korniłowicz (1884-1946) – współtwórca ośrodka w podwarszawskich Laskach, gdzie spotykali się działacze antykomunistycznej  pozycji. Przewodnik duchowy wielu z nich.

WROGOWIE
Jarosław i Lech Kaczyńscy
– Jarosław to założyciel Porozumienia Centrum – partii, która w 1990 r. popierała Lecha Wałęsę,  doprowadzając do porażki Mazowieckiego w wyborach  prezydenckich i upadku jego rządu; potem jeden z głównych krytyków „grubej kreski". Lech jako prezydent nałożył na Mazowieckiego obowiązek przedstawienia oświadczenia lustracyjnego (jako członka Kapituły Orderu Orła Białego). Były premier odmówił i stracił miejsce w prestiżowym gronie.

SUKCESY
1989 – wybór na pierwszego niekomunistycznego premiera w bloku posowieckim
1990 – rozpoczęcie reform w ramach planu Balcerowicza

PORAŻKI
1990 – porażka w pierwszej turze wyborów prezydenckich (przegrał z „człowiekiem znikąd" Stanem Tymińskim)
2001 – klęska Unii Wolności w wyborach parlamentarnych


WŁASNYM ZDANIEM

„Rząd, który utworzę, nie ponosi odpowiedzialności za hipotekę, którą dziedziczy. Ma ona jednak wpływ na okoliczności,w których przychodzi nam działać. Przeszłość odkreślamy grubą linią. Odpowiadać będziemy jedynie za to, co uczyniliśmy, by wydobyć Polskę z obecnego stanu załamania"

„Mogę być premierem dobrym lub złym, ale nie zgodzę się być premierem malowanym"

"Dobrze się stało, iż m.in. esbecy nie stali się po upadku komunizmu obywatelami drugiej kategorii"

„Parlament Europejski apeluje do krajów kandydackich, żeby dopuściły u siebie aborcję. To błąd, może on wynika z nieprzemyślenia tej sprawy, może z gorliwości – ale błąd"

„Polska rządzona przez dwóch braci nie sprawdziła się"

„Gdybym dzisiaj był premierem, to wywiesiłbym sobie nad łóżkiem karteczkę, która ciągle by mi
przypominała, jak wysokie jest bezrobocie"

„Jak już muszą obaj jechać koniecznie, to niech wezmą składane krzesełko" (o prezydencie i premierze
przed szczytem UE-USA w Pradze)

„Niewątpliwie byłoby dobrze, gdyby w Kościele pojawiła się większa otwartość na to, co mówią i myślą
wierni"

Okładka tygodnika WPROST: 34/35/2009
Więcej możesz przeczytać w 34/35/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • Nicky IP
    Byl premierem madrym i efektywnym, polozyl fundamenty rAdykalnych przemian demikratycznych, szkoda ze jest niedoceniany, mam wrazenie, ze autor na sile probuje uwypuklic negatywy. Ja czytalam kilka wywiadow, gzie mazowiecki mowil o niedociagnieciach swojego rzadu i pamietajmy ze rzadzil krotko
    • CIEŚLA IP
      POWINIEN ZATRUDNIĆ SIĘ W ZAKŁADZIE POGRZEBOWYM..TO ON Z BOLKIEM I MICHNIKIEM POGRZEBALI SUKCES SOLIDARNOŚCI.ZROBILI Z POLSKI BURDEL.DOBRZE ŻE TAMTYCH DWÓCH JUŻ NIE MA...
      • fritz IP
        Mazowiecki okazal sie tak samo pomocny dla transformacji, tzn. sie zachowania calego ukladu postkomunistycznego, jak Bolek. Gruba krecha jest tym symbolem degeneracji Polski po 1989. Jedna rzecz zrobil naprawde dobrze. Zmusil bezprzykladna akcja Niemcy do uznania granic Polski. Akcja, ktora spowodowala, ze wszystkie mocarstwa zachodnie zaczely na Niemcy i Kohla wywierac bezlitosna presje. Z prezydentem Bushem, seniorem, na czele. Dopiero wtedy Kohl zostal zlamany i Niemcy glosami opozycji uznaly granice Polski. Rzadzaca CDU/CSU wstrzymala sie od glosu i jak widac, do dzisiaj dazy do przyloaczenia \"regionu slaskiego i gdanskiego\". Wlasnego premiera, herr Tusk, juz maja. Tylko prezydent im przeskadza.

        Spis treści tygodnika Wprost nr 34/35/2009 (1388)

        • Poczta 16 sie 2009, 20:00 Jaka dieta jest skutecznaW diagnozie „Jaka dieta jest skuteczna" (nr 32/33) pojawiła się informacja, że aż 48 proc. Polaków jest otyłych lub ma nadwagę. Jest to liczba zatrważająca, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę,... 4
        • Na stronie - Mickiewicz się mylił 16 sie 2009, 20:00 Dzieją się rzeczy straszne, bo polski oficer zginął w Afganistanie. To kompletna bzdura. Dramat to był wtedy, gdy w styczniu 2006 r. w zawalonej hali w Katowicach zginęło 65 osób. Poszli oglądać ptaki, a spadły na nich tony betonu i śniegu. 5
        • Z życia koalicji 16 sie 2009, 20:00 „Mały, zakompleksiony człowiek, który kompromituje wszystko, czego się dotknie". Zgadli państwo, to oczywiście Stefan Niesiołowski, oczywiście o prezydencie Kaczyńskim. Subtelny Stefan powiedział tak w marcu, kiedy Mały... 6
        • Z życia opozycji 16 sie 2009, 20:00 Prawda wyszła na jaw. Służba Bezpieczeństwa inwigilowała nie tylko Aleksandra Kwaśniewskiego, ale i tłumy jego kolegów. To jest, przepraszamy, towarzyszy. Młody Wiatr, Ciosek, a kto wie – może i Manfred Gorywoda – byli na... 7
        • Rzuć pracę i załóż firmę za pieniądze z Unii 16 sie 2009, 20:00 Zakładać własną firmę w czasie kryzysu? Jak najbardziej. Zwłaszcza że nie musimy na to wydawać ani złotówki z własnej kieszeni. Rząd da nam na nią 19 tys. zł, a Bruksela nawet 40 tys. zł bezzwrotnej dotacji. Pokazujemy, jak się ubiegać o wsparcie, kogo poprosić o  pomoc w... 9
        • Michał Kamiński odejdzie 16 sie 2009, 20:00 Kiedy Michał Kamiński (PiS) nieoczekiwanie przegrał wybory na wiceszefa Parlamentu Europejskiego, jako prawdziwy sukces przedstawiano fakt, że został w zamian szefem frakcji Konserwatystów i Reformatorów. „Wprost” ustalił nie tylko, że większość delegacji PO nie... 14
        • Skaner 16 sie 2009, 20:00 14
        • Pierwsza lufa prezydenta 16 sie 2009, 20:00 „Wprost” dotarł do rozwiązania zagadki przesądu prezydenta, dotyczącego liczby „17”. Okazuje się, że Lech Kaczyński dostał 17 września swoją pierwszą dwóję. 15
        • Rzecznik gejów 16 sie 2009, 20:00 Rzecznik Praw Obywatelskich będzie walczyć z dyskryminacją kobiet, gejów i imigrantów. To najnowszy pomysł Donalda Tuska – dowiedział się „Wprost”. Przedstawiciele organizacji feministycznych i homoseksualnych są oburzeni. Twierdzą, że obecny RPO Janusz... 15
        • "Wprost" z wiatrem 16 sie 2009, 20:00 Sukces „Wprost"! Załoga tygodnika ze sternikiem Tomaszem Molga (dział Biznes) zajęła czwarte miejsce w XVI Otwartych Zeglarskich Mistrzostwach Polski Dziennikarzy w Mikołajkach. Zgodnie z tradycja zwyciężyła załoga Radia Oko z... 15
        • Puls gospodarki 16 sie 2009, 20:00 W jedności siłaTylu roszad na rynku bankowym nie było już dawno. Fortis Bank połączył się z Dominetem, a trzy fuzje zostaną sfinalizowane lada chwila. – Klienci tylko na nich skorzystają – zapewniają bankowcy.– W... 20
        • Przegląd prasy zagranicznej 16 sie 2009, 20:00 WAKACJE Z BOMBAMILekcja dla ZapateroZamachy bombowe na Majorce w lipcu i sierpniu to kolejna gorzka lekcja dla rządu premiera Zapatero.  Dopóki ostatni z baskijskich terrorystów nie wyląduje za kratami, trudno będzie mówić o rozwiązaniu... 22
        • Afgańska pułapka 16 sie 2009, 20:00 Bogdan Klich, minister obrony, nie napisał w raporcie dla premiera Donalda Tuska o jednej istotnej kwestii. Że nasi żołnierze oprócz talibów mają w Afganistanie innego groźnego wroga – biurokratów z polskiego MON. 24
        • Wykształcony jak polityk 16 sie 2009, 20:00 Co to za kraj, w którym z kryzysem walczy historyk, a wojskiem rzadzi człowiek, który w wojsku nigdy nie był (za to bywał w zakładzie psychiatrycznym jako student)? W którym minister kultury to mistrz obróbki skrawaniem, a z korupcja walczy współtwórczyni słowników? To Polska... 26
        • Polaka portret podglądany 16 sie 2009, 20:00 Wbrew opiniom wielu socjologów staliśmy się wreszcie krajem zdominowanym przez klasę średnią. Nie jest ona w swoich dochodach, prestiżu, poziomie wykształcenia identyczna, ale wydaje się jednakowa przez swoje aspiracje i wzory konsumpcyjne. Jest podobna przez swój etos życiowy... 28
        • Zapytaj wprost - Nie mam planu B 16 sie 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania "Wprost" odpowiada Aleksander Grad, minister skarbu państwa. Z wykształcenia jest geodetą. 30
        • Plus ujemny - Gdzie jest punkt G 16 sie 2009, 20:00 "Wilgotne miejsca" Charlotte Roche, "Siomga" Sofii Andruchowycz czy "Terapia narodu za pomocą seksu grupowego" polskiej autorki kryjącej się pod pseudonim Arundati to ostatnie przeboje tzw. literatury kobiecej. Już od samych tytułów rosną włosy łonowe na mózgu, a krew spływa... 31
        • Czy rządzą nami marki? 16 sie 2009, 20:00 "Ale masz super levisy! Ile za nie dałaś?" – "Dwa razy". Ta niewybredna anegdota, krążąca wśród licealistów w 1989 r., nie jest przyczynkiem do dyskusji nad problemem prostytucji młodzieży szkolnej. Dziewczyna, która uprawia seks w zamian za wymarzone dżinsy, to dobitny... 32
        • Symbol do czczenia - Tadeusz Mazowiecki 16 sie 2009, 20:00 Tadeusz Mazowiecki to jedyny żyjący polityk z triady „ojców założycieli” III RP. Odeszli już bowiem Bronisław Geremek i Jacek Kuroń. Od „Gazety Wyborczej” dostał kilka miesięcy temu tytuł Człowiek XX-lecia. Mógłby nawet zostać Symbolem XX-lecia. Bo... 40
        • Powtórka z opcji 16 sie 2009, 20:00 Na opcjach walutowych polscy eksporterzy mogli stracić nawet 100 mld zł. Wiele wskazuje na to, że niebawem będą musieli doliczyć do tego kolejne miliardy. Z informacji, do których dotarł „Wprost”, wynika, że spekulanci inwestycyjni celowo grają na umocnienie... 44
        • Podatek od oddychania 16 sie 2009, 20:00 Im większe dziury powstają w państwowych budżetach, tym śmielsze pomysły na ich załatanie mają politycy. Jedni wymyślili, że opodatkują narkotyki, drudzy chcą nałożyć akcyzę na napoje gazowane, a niektórzy już uznali butelkowaną wodę mineralną za produkt luksusowy. Jeden z... 46
        • Wielkie wysysanie Polski 16 sie 2009, 20:00 Z polskiego systemu podatkowego całkiem legalnie wyciekają miliardy złotych. Polska spółka-córka sprzedaje zagranicznej spółce-matce towar po zaniżonych cenach albo bierze od niej pożyczkę i potem spłaca ją z wysokim procentem. Tysiące działających u nas spółek unika płacenia... 48
        • Głos z Ameryki - Gotówka za gruchoty 16 sie 2009, 20:00 Należę do zwolenników kapitalistycznej gospodarki wolnorynkowej, więc to, co zaproponuję w następnym zdaniu, do tych przekonań zupełnie nie pasuje. Opowiadam się bowiem za rozszerzeniem programu dopłat do nowych samochodów. 51
        • Zdrowy kłębek nerwów 16 sie 2009, 20:00 Żona roztrwoniła twoje kilkumiesięczne oszczędności? A może nie śpisz od tygodnia, bo grozi ci zwolnienie z pracy? To świetne wiadomości! Im więcej bowiem się denerwujesz, tym dłużej żyjesz. Stres nie jest tylko złem prowadzącym do choroby i przedwczesnej śmierci –... 52
        • Geniusze Aspergera 16 sie 2009, 20:00 Życiorysy geniuszy ekscentryków roją się od niesamowitych historii. Biografie wielu z nich dowodzą, że prawdopodobnie cierpieli oni na chorobę po raz pierwszy opisaną w 1944 r. przez Hansa Aspergera. Austriacki psychiatra, diagnozując dzieci autystyczne, zauważył, że u części... 56
        • Mąż terapeuta 16 sie 2009, 20:00 Życie jest najlepszym terapeutą – napisała psychoterapeutka Karen Horney. Szczególnie życie w udanym związku. Małżeństwo może być panaceum na lęki i stresy. Pomaga sam fakt, że można się wygadać, wypłakać, ocenić własne problemy z perspektywy drugiej osoby. 57
        • Krucha armia cesarza 16 sie 2009, 20:00 Tu każdy sztych łopatą odsłania bezcenne skarby. Dotychczas odkopano ponad 1000 żołnierzy ze słynnej terakotowej armii pierwszego cesarza Chin Szy Huang-ti (Shi Huangdi). A pod ziemią czeka jeszcze prawie pięć tysięcy wojowników. 58
        • Czytnik myśli 16 sie 2009, 20:00 Żołnierze porozumiewający się na polu walki za pomocą myśli? Nad taką technologią pracuje amerykańska wojskowa agencja DARPA. Silent Talk to system, w którym przenośny czytnik EEG monitoruje fale mózgowe wywoływane przez myśli. Te sygnały mają być tłumaczone na mowę i wysyłane... 61
        • Prawdziwy Matrix 16 sie 2009, 20:00 Projekt śmigłowca Leonarda da Vinci czekał na realizację 300 lat, wymyślona przez Juliusza Verne'a łódź podwodna Nautilus 20 razy krócej. Pomysły współczesnych pisarzy science fiction są urzeczywistniane niemal natychmiast. 62
        • Łódzki apel sprawiedliwych 16 sie 2009, 20:00 Nawet największa narodowa tragedia staje się kiedyś tylko historią. 27 sierpnia 2009 r., w 65-lecie likwidacji łódzkiego getta, polityka oddaje teren historii i pozwala na odsłonięcie wielkiego, pierwszego w naszym kraju pomnika Polaków ratujących Żydów. 64
        • Upadek Chimeryki 16 sie 2009, 20:00 Rozmowa z prof. Niallem Fergusonem, historykiem z Harvard University 69
        • Polska matka w Niemczech 16 sie 2009, 20:00 „Jeśli rodzić, to tylko w Schwedt” – zachwala Anna Sugocka ze Szczecina. Jej córka przyszła na świat w Asklepios Klinikum Uckermark. Matka należy do grupy bez mała pół tysiąca Polek, które skorzystały z możliwości rodzenia w Niemczech „za darmo”.... 70
        • Grzeszny żywot Mirka Topolánka 16 sie 2009, 20:00 Mirek Topolánek, były premier Czech, albo ma słabość do Włoch, albo po prostu nie uczy się na błędach. Za sprawą zdjęć wykonanych rok temu w willi Silvio Berlusconiego cały świat zobaczył, jak wygląda w stanie bojowym przyrodzenie czeskiego polityka, który do niedawna... 72
        • Okiem Brytyjczyka -  Laburzyści na bombie 16 sie 2009, 20:00 W 1986 r., kiedy po raz pierwszy przyjechałem uczyć się do Polski, przyjaciele pytali mnie o brytyjską Partię Pracy tak, jak zwykle pyta się o chorego umysłowo krewnego. Czy to prawda – dociekali – że najważniejsza partia opozycyjna w Wielkiej Brytanii dąży do... 73
        • Co chwila robię jakieś błędy 16 sie 2009, 20:00 Rozmowa z Leszkiem Możdżerem, pianistą jazzowym 74
        • Whisky prawdziwych mężczyzn 16 sie 2009, 20:00 Pisarz Vladimir Nabokov tak cenił sobie smak whisky, że nie mógł się bez niej obyć nawet podczas publicznych wystąpień. Whisky cieszy się coraz większą popularnością także w Polsce, gdzie co roku jej spożycie zwiększa się o 20-30 proc. 76
        • Gotowe na wszystko w opałach 16 sie 2009, 20:00 Kochamy seriale. Zachodnie i polskie. Ale już nie hybrydy, czyli polskie wersje zachodnich hitów. Te są jak wyroby czekoladopodobne. Twórcom tych podróbek już samo dostosowanie zagranicznych fabuł do naszych realiów wychodzi niezdarnie. Na przykład w „Heli w... 78
        • Recenzje 16 sie 2009, 20:00 Telewizja/serialFilm „Generał. Zamach na Gibraltarze" (premiera kinowa w kwietniu 2009 r.) ma wreszcie czteroczęściowa telewizyjną wersję. Autorzy starają się udowodnić tezę, że liberator z Władysławem Sikorskim na... 81
        • Weekend na zamku 16 sie 2009, 20:00 Jeśli noc spędza się w apartamencie Marii Walewskiej, w którym czekała na cesarza Francuzów, dzieje czasów napoleońskich same wchodzą do głowy. Z historią można się spotkać również w innych odbudowanych pałacach i zamkach, w których działają komfortowe hotele i w których można... 82
        • Z Goyą po Madrycie 16 sie 2009, 20:00 Choć nie ma tam płócien artysty, odkrywanie tropów Francisca Goi warto rozpocząć w MuseoReina Sofia. Można tam znaleźć zdjęcia wybitnego fotoreportera Roberta Capy z wojny domowej w Hiszpanii i „Guernicę” Pabla Picassa pokazującą dramat miasta po bombardowaniu.... 90
        • Jurata - bogini na Bałtyku 16 sie 2009, 20:00 „Raikiem dla ludzi zamożnych” nazywał malarz Wojciech Kossak Juratę. Jego córka wspominała, że w latach 30. przyjeżdżały tu limuzyny, z których wysiadały „eleganckie damy otulone we własne pieski”. Wciąż jest tu bogato, a zarazem drogo. 93
        • Historia pisana piwem 16 sie 2009, 20:00 „Pracą i prawdą” – to dewiza założycieli Browaru Okocim. Jego twórca Jan Ewangelista Goetz miał niewiele pieniędzy, ale bardzo ambitne plany. I udało mu się zmienić pustą polanę w jeden z największych browarów w cesarstwie austro-węgierskim. 94
        • Uwaga! Zły pies! 16 sie 2009, 20:00 Nissan 370Z jest jak dobrze wyszkolony doberman. Gdy nic się nie dzieje, grzecznie drepcze przy nodze. Wystarczy jednak zdjąć mu kaganiec i spuścić ze smyczy, by poczuć na karku dreszcze strachu. 96
        • Skibą w mur - Precz ze sportem! 16 sie 2009, 20:00 Ze sportu uprawiam tylko podnoszenie ciężarów. Raz podnoszę pięćdziesiąt gramów, a innym razem sto gramów, i to zawsze w szklaneczce z lodem. 98

        ZKDP - Nakład kontrolowany