Co chwila robię jakieś błędy

Co chwila robię jakieś błędy

Rozmowa z Leszkiem Możdżerem, pianistą jazzowym
WPROST: Dlaczego jazz miałby być traktowany jako szlachetna odmiana muzyki?
Leszek Możdżer: Dzięki Philowi Manzanerze, gitarzyście z Londynu, z którym współpracuję, zrozumiałem, co odróżnia jazz od rocka. Fundamentem jazzu jest niepewność, a fundamentem rocka jest pewność. Pewność tego, co będzie dalej. Dzięki tej stabilności muzyka rockowa jest w stanie przyciągnąć o wiele większą publiczność. Natomiast trwanie w niepewności, napięciu, które przenika muzykę jazzową, nie jest dla wszystkich.
Niepewność nie działa na muzyka negatywnie?
Po odbyciu prób z zespołem rockowym i zagraniu paru koncertów poczułem siłę tej muzyki. Ale w jazzie bywają tacy muzycy, którzy nawet jeśli nie wiedzą, dokąd zmierzają, grają z taką pewnością, że czuję się bezpiecznie. Lubię mieć na scenie partnerów, którzy się nie boją nawet wtedy, kiedy nie wiedzą, co będzie dalej.

Współpracuje pan m.in. z wykonawcami hiphopowymi. Dzięki temu ludzie, którzy nigdy nie sięgnęliby po jazz, zaczynają go słuchać.
Cieszy mnie to. Niech każdy wyciąga z muzyki to, czego zapragnie. Dla każdego się coś znajdzie. Ja ciągle wyciągam coś nowego.

Czuje się pan jeszcze muzykiem czy już gwiazdą popkultury?
Kiedyś próbowałem obciążyć się odpowiedzialnością za rozwój emocjonalny polskiego społeczeństwa. Ale w tej chwili totalnie odpuściłem i po prostu zajmuje się graniem muzyki. Nie jestem w stanie odpowiadać za doświadczenia, rozwój i poziom emocjonalny ludzi, którzy słuchają mojej muzyki. Wiem, że kultura masowa musi operować nieco uproszczonym przekazem, żeby większa liczba ludzi mogła go zrozumieć. Umiem zagrać prosto wtedy, kiedy trzeba. Kultura masowa to świat uproszczeń. Ale nie wiem, jaką odgrywam w niej rolę. Znaczenie mojej roli zależy też od jakości papieru, na którym drukuje się moje zdjęcia albo wywiady.

Czy to, co pan robi, może być pomostem dla odbiorcy masowego, po którym ten może przejść od muzyki popularnej do ambitniejszej?
Niespecjalnie. Gram i na lewo, i na prawo. Moje rzeczy są różne, czasem abstrakcyjne i ambitne, czasem oczywiste. Mam też trochę komercyjnych „zagrań" na koncie. Poruszam się po tym świecie, który nazywa się muzyka i cały czas fascynuje mnie, ile rzeczy można skonstruować za pomocą dźwięków.

Słucha pan empetrójek?
Mam trochę empetrójek w komputerze. Korzystam z Internetu, więc siłą rzeczy uczestniczę w tym procederze. Ale generalnie kupuję kompakty. Lubię trzymać w dłoniach pudełko. Lubię włożyć płytę na talerz odtwarzacza i czekać z ciekawością, by usłyszeć, jak artysta skonstruował wypowiedź. Jaki jest trzeci numer, ile trwają pauzy między utworami.

Kupuje pan płyty jak leci czy szuka perełek?
Płyty, które mnie najbardziej interesują, nie są tak łatwe do zdobycia. Trzeba je sprowadzać.

Na przykład?
Chociażby „Ptaki" Messiaena na fortepian, których już od kilku miesięcy nie mogę zdobyć. Olivier Messiaen naśladuje na klawiaturze śpiew ptaków. Poświęcił lata na to, żeby rozpoznać i zapisać w nutach to, co śpiewają te stworzenia. Przeprowadził analizę rytmiczną i motywiczną.

Dzisiaj każdy ma na twardym dysku kolekcje, do których kiedyś dochodziło się latami. Czy w związku z łatwością dostępu do muzyki w odbiorze traci ona na wartości?
Trzeba by się zapytać ludzi, co czują, słuchając muzyki. Jeżeli muzyka jest w stanie wzbudzić w nich prawdziwe emocje, to znaczy, że nic się nie zmieniło. Natomiast jeżeli muzyka się zdewaluowała przez zbyt wysoką podaż, to wtedy trzeba się już zastanowić, gdzie tych emocji szukać i co zrobić, żeby ta muzyka była głębsza. Wydaje mi się, że zawsze najmocniejszym przejawem mocy muzyki jest uprawianie jej na żywo. Tam jest prawdziwe doświadczanie muzyki, również dla słuchacza mogącego się emocjonalnie zaangażować w konstrukcję, która buduje się na jego oczach. Dla mnie muzyka to narzędzie służące do jednoczenia ludzi.

Chodziło raczej o nieskończone możliwości wyboru, co nie pozwala nam się skupić na czymkolwiek.
Bardzo możliwe. Jestem wychowany jeszcze na winylach i płytach kompaktowych, więc nie mam aż takiego problemu. Ale brak skupienia to nie jest wina Internetu, tylko właściwość ludzkiego umysłu. Trzeba to ćwiczyć, to jest praca na całe życie.

Daje pan sobie czas na błądzenie czy dwa plus dwa zawsze musi być cztery?
W show-biznesie dwa plus dwa to jest zawsze trzy sześćdziesiąt, bo dziesięć procent zabiera menedżer. Daję sobie przestrzeń na błądzenie, bo nie mam innego wyjścia. Co chwila robię jakieś błędy.

Czy są błędy, które przynoszą jakieś korzyści?
Nie jestem kolekcjonerem błędów. Nie roztrząsam, nie zastanawiam się nad tym, co było błędem. Błąd jest jednak bardzo ważnym elementem składowym życia i jazzu. Kiedy słucha się nagrań mistrzów, słychać, że są naszpikowane błędami. To są bardzo piękne błędy, dlatego ja się błędów nie boję.

Podobno Miles Davis powtarzał błędy, które popełnił podczas grania, żeby ludzie myśleli, że to było zamierzone.
Tego nie wiem, ale ja sam często tak robię. Jeżeli nie trafię w jakiś klawisz tak, jak bym chciał, natychmiast gram ten klawisz po raz drugi albo trzeci. Ostatnio Phil Manzanera powiedział, że błąd jest zawsze ekspresją jakiejś ukrytej intencji.

Sprawia pan wrażenie normalnego faceta, kumpla, z którym można wyjść na piwo i podrywać dziewczyny na ulicach. Taki pan jest czy to rola?
Podrywanie dziewcząt na ulicach nie jest takie proste, a za piwem nie przepadam. Wiem natomiast, że każdy człowiek jest królem jakiegoś królestwa. Nigdy nie wiem do końca, co to za królestwo i gdzie są jego granice. Dlatego wolę się do wszystkich odnosić z szacunkiem.

Mimo sławy sprawia pan wrażenie człowieka dostępnego.
Tak, ale często za to płacę wysokie rachunki. Czasami dopuszczam do siebie ludzi, którzy okazują się nieszczerzy. Ale generalnie lubię ludzi, lubię ich poznawać. Przez jakiś czas ćwiczyłem nawet takie myślenie, że wszystko jest mną. Każdy człowiek jest jakimś fragmentem mojego umysłu, emanacją mnie samego. Taki sposób myślenia wprowadza zupełnie inne rozumienie świata, poprawia się poczucie
bezpieczeństwa.

Co to panu daje?
Coś tam się otwiera w głowie, ale muszę jeszcze poczekać, zanim powiem, że to jest jakaś dobra metoda, bo za krótko to praktykuję. Na razie zdałem sobie sprawę, że wszystko jest z sobą połączone. Jeśli człowiek oszukuje się w jednej dziedzinie, to wprowadza fałsz w pozostałe sfery swojego życia.

Ma pan poczucie woli mocy – jak u Nietzschego?
Mam świadomość tego, że mogę wpłynąć na ten świat. Ale chyba nie czuję się upoważniony, żeby w jakiś znaczący sposób go zmieniać. Raczej jestem obserwatorem i staram się zrozumieć, o co w tym wszystkim chodzi.

 
Okładka tygodnika WPROST: 34/35/2009
Więcej możesz przeczytać w 34/35/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/35/2009 (1388)

  • Poczta 16 sie 2009, 20:00 Jaka dieta jest skutecznaW diagnozie „Jaka dieta jest skuteczna" (nr 32/33) pojawiła się informacja, że aż 48 proc. Polaków jest otyłych lub ma nadwagę. Jest to liczba zatrważająca, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę,... 4
  • Na stronie - Mickiewicz się mylił 16 sie 2009, 20:00 Dzieją się rzeczy straszne, bo polski oficer zginął w Afganistanie. To kompletna bzdura. Dramat to był wtedy, gdy w styczniu 2006 r. w zawalonej hali w Katowicach zginęło 65 osób. Poszli oglądać ptaki, a spadły na nich tony betonu i śniegu. 5
  • Z życia koalicji 16 sie 2009, 20:00 „Mały, zakompleksiony człowiek, który kompromituje wszystko, czego się dotknie". Zgadli państwo, to oczywiście Stefan Niesiołowski, oczywiście o prezydencie Kaczyńskim. Subtelny Stefan powiedział tak w marcu, kiedy Mały... 6
  • Z życia opozycji 16 sie 2009, 20:00 Prawda wyszła na jaw. Służba Bezpieczeństwa inwigilowała nie tylko Aleksandra Kwaśniewskiego, ale i tłumy jego kolegów. To jest, przepraszamy, towarzyszy. Młody Wiatr, Ciosek, a kto wie – może i Manfred Gorywoda – byli na... 7
  • Rzuć pracę i załóż firmę za pieniądze z Unii 16 sie 2009, 20:00 Zakładać własną firmę w czasie kryzysu? Jak najbardziej. Zwłaszcza że nie musimy na to wydawać ani złotówki z własnej kieszeni. Rząd da nam na nią 19 tys. zł, a Bruksela nawet 40 tys. zł bezzwrotnej dotacji. Pokazujemy, jak się ubiegać o wsparcie, kogo poprosić o  pomoc w... 9
  • Michał Kamiński odejdzie 16 sie 2009, 20:00 Kiedy Michał Kamiński (PiS) nieoczekiwanie przegrał wybory na wiceszefa Parlamentu Europejskiego, jako prawdziwy sukces przedstawiano fakt, że został w zamian szefem frakcji Konserwatystów i Reformatorów. „Wprost” ustalił nie tylko, że większość delegacji PO nie... 14
  • Skaner 16 sie 2009, 20:00 14
  • Pierwsza lufa prezydenta 16 sie 2009, 20:00 „Wprost” dotarł do rozwiązania zagadki przesądu prezydenta, dotyczącego liczby „17”. Okazuje się, że Lech Kaczyński dostał 17 września swoją pierwszą dwóję. 15
  • Rzecznik gejów 16 sie 2009, 20:00 Rzecznik Praw Obywatelskich będzie walczyć z dyskryminacją kobiet, gejów i imigrantów. To najnowszy pomysł Donalda Tuska – dowiedział się „Wprost”. Przedstawiciele organizacji feministycznych i homoseksualnych są oburzeni. Twierdzą, że obecny RPO Janusz... 15
  • "Wprost" z wiatrem 16 sie 2009, 20:00 Sukces „Wprost"! Załoga tygodnika ze sternikiem Tomaszem Molga (dział Biznes) zajęła czwarte miejsce w XVI Otwartych Zeglarskich Mistrzostwach Polski Dziennikarzy w Mikołajkach. Zgodnie z tradycja zwyciężyła załoga Radia Oko z... 15
  • Puls gospodarki 16 sie 2009, 20:00 W jedności siłaTylu roszad na rynku bankowym nie było już dawno. Fortis Bank połączył się z Dominetem, a trzy fuzje zostaną sfinalizowane lada chwila. – Klienci tylko na nich skorzystają – zapewniają bankowcy.– W... 20
  • Przegląd prasy zagranicznej 16 sie 2009, 20:00 WAKACJE Z BOMBAMILekcja dla ZapateroZamachy bombowe na Majorce w lipcu i sierpniu to kolejna gorzka lekcja dla rządu premiera Zapatero.  Dopóki ostatni z baskijskich terrorystów nie wyląduje za kratami, trudno będzie mówić o rozwiązaniu... 22
  • Afgańska pułapka 16 sie 2009, 20:00 Bogdan Klich, minister obrony, nie napisał w raporcie dla premiera Donalda Tuska o jednej istotnej kwestii. Że nasi żołnierze oprócz talibów mają w Afganistanie innego groźnego wroga – biurokratów z polskiego MON. 24
  • Wykształcony jak polityk 16 sie 2009, 20:00 Co to za kraj, w którym z kryzysem walczy historyk, a wojskiem rzadzi człowiek, który w wojsku nigdy nie był (za to bywał w zakładzie psychiatrycznym jako student)? W którym minister kultury to mistrz obróbki skrawaniem, a z korupcja walczy współtwórczyni słowników? To Polska... 26
  • Polaka portret podglądany 16 sie 2009, 20:00 Wbrew opiniom wielu socjologów staliśmy się wreszcie krajem zdominowanym przez klasę średnią. Nie jest ona w swoich dochodach, prestiżu, poziomie wykształcenia identyczna, ale wydaje się jednakowa przez swoje aspiracje i wzory konsumpcyjne. Jest podobna przez swój etos życiowy... 28
  • Zapytaj wprost - Nie mam planu B 16 sie 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania "Wprost" odpowiada Aleksander Grad, minister skarbu państwa. Z wykształcenia jest geodetą. 30
  • Plus ujemny - Gdzie jest punkt G 16 sie 2009, 20:00 "Wilgotne miejsca" Charlotte Roche, "Siomga" Sofii Andruchowycz czy "Terapia narodu za pomocą seksu grupowego" polskiej autorki kryjącej się pod pseudonim Arundati to ostatnie przeboje tzw. literatury kobiecej. Już od samych tytułów rosną włosy łonowe na mózgu, a krew spływa... 31
  • Czy rządzą nami marki? 16 sie 2009, 20:00 "Ale masz super levisy! Ile za nie dałaś?" – "Dwa razy". Ta niewybredna anegdota, krążąca wśród licealistów w 1989 r., nie jest przyczynkiem do dyskusji nad problemem prostytucji młodzieży szkolnej. Dziewczyna, która uprawia seks w zamian za wymarzone dżinsy, to dobitny... 32
  • Symbol do czczenia - Tadeusz Mazowiecki 16 sie 2009, 20:00 Tadeusz Mazowiecki to jedyny żyjący polityk z triady „ojców założycieli” III RP. Odeszli już bowiem Bronisław Geremek i Jacek Kuroń. Od „Gazety Wyborczej” dostał kilka miesięcy temu tytuł Człowiek XX-lecia. Mógłby nawet zostać Symbolem XX-lecia. Bo... 40
  • Powtórka z opcji 16 sie 2009, 20:00 Na opcjach walutowych polscy eksporterzy mogli stracić nawet 100 mld zł. Wiele wskazuje na to, że niebawem będą musieli doliczyć do tego kolejne miliardy. Z informacji, do których dotarł „Wprost”, wynika, że spekulanci inwestycyjni celowo grają na umocnienie... 44
  • Podatek od oddychania 16 sie 2009, 20:00 Im większe dziury powstają w państwowych budżetach, tym śmielsze pomysły na ich załatanie mają politycy. Jedni wymyślili, że opodatkują narkotyki, drudzy chcą nałożyć akcyzę na napoje gazowane, a niektórzy już uznali butelkowaną wodę mineralną za produkt luksusowy. Jeden z... 46
  • Wielkie wysysanie Polski 16 sie 2009, 20:00 Z polskiego systemu podatkowego całkiem legalnie wyciekają miliardy złotych. Polska spółka-córka sprzedaje zagranicznej spółce-matce towar po zaniżonych cenach albo bierze od niej pożyczkę i potem spłaca ją z wysokim procentem. Tysiące działających u nas spółek unika płacenia... 48
  • Głos z Ameryki - Gotówka za gruchoty 16 sie 2009, 20:00 Należę do zwolenników kapitalistycznej gospodarki wolnorynkowej, więc to, co zaproponuję w następnym zdaniu, do tych przekonań zupełnie nie pasuje. Opowiadam się bowiem za rozszerzeniem programu dopłat do nowych samochodów. 51
  • Zdrowy kłębek nerwów 16 sie 2009, 20:00 Żona roztrwoniła twoje kilkumiesięczne oszczędności? A może nie śpisz od tygodnia, bo grozi ci zwolnienie z pracy? To świetne wiadomości! Im więcej bowiem się denerwujesz, tym dłużej żyjesz. Stres nie jest tylko złem prowadzącym do choroby i przedwczesnej śmierci –... 52
  • Geniusze Aspergera 16 sie 2009, 20:00 Życiorysy geniuszy ekscentryków roją się od niesamowitych historii. Biografie wielu z nich dowodzą, że prawdopodobnie cierpieli oni na chorobę po raz pierwszy opisaną w 1944 r. przez Hansa Aspergera. Austriacki psychiatra, diagnozując dzieci autystyczne, zauważył, że u części... 56
  • Mąż terapeuta 16 sie 2009, 20:00 Życie jest najlepszym terapeutą – napisała psychoterapeutka Karen Horney. Szczególnie życie w udanym związku. Małżeństwo może być panaceum na lęki i stresy. Pomaga sam fakt, że można się wygadać, wypłakać, ocenić własne problemy z perspektywy drugiej osoby. 57
  • Krucha armia cesarza 16 sie 2009, 20:00 Tu każdy sztych łopatą odsłania bezcenne skarby. Dotychczas odkopano ponad 1000 żołnierzy ze słynnej terakotowej armii pierwszego cesarza Chin Szy Huang-ti (Shi Huangdi). A pod ziemią czeka jeszcze prawie pięć tysięcy wojowników. 58
  • Czytnik myśli 16 sie 2009, 20:00 Żołnierze porozumiewający się na polu walki za pomocą myśli? Nad taką technologią pracuje amerykańska wojskowa agencja DARPA. Silent Talk to system, w którym przenośny czytnik EEG monitoruje fale mózgowe wywoływane przez myśli. Te sygnały mają być tłumaczone na mowę i wysyłane... 61
  • Prawdziwy Matrix 16 sie 2009, 20:00 Projekt śmigłowca Leonarda da Vinci czekał na realizację 300 lat, wymyślona przez Juliusza Verne'a łódź podwodna Nautilus 20 razy krócej. Pomysły współczesnych pisarzy science fiction są urzeczywistniane niemal natychmiast. 62
  • Łódzki apel sprawiedliwych 16 sie 2009, 20:00 Nawet największa narodowa tragedia staje się kiedyś tylko historią. 27 sierpnia 2009 r., w 65-lecie likwidacji łódzkiego getta, polityka oddaje teren historii i pozwala na odsłonięcie wielkiego, pierwszego w naszym kraju pomnika Polaków ratujących Żydów. 64
  • Upadek Chimeryki 16 sie 2009, 20:00 Rozmowa z prof. Niallem Fergusonem, historykiem z Harvard University 69
  • Polska matka w Niemczech 16 sie 2009, 20:00 „Jeśli rodzić, to tylko w Schwedt” – zachwala Anna Sugocka ze Szczecina. Jej córka przyszła na świat w Asklepios Klinikum Uckermark. Matka należy do grupy bez mała pół tysiąca Polek, które skorzystały z możliwości rodzenia w Niemczech „za darmo”.... 70
  • Grzeszny żywot Mirka Topolánka 16 sie 2009, 20:00 Mirek Topolánek, były premier Czech, albo ma słabość do Włoch, albo po prostu nie uczy się na błędach. Za sprawą zdjęć wykonanych rok temu w willi Silvio Berlusconiego cały świat zobaczył, jak wygląda w stanie bojowym przyrodzenie czeskiego polityka, który do niedawna... 72
  • Okiem Brytyjczyka -  Laburzyści na bombie 16 sie 2009, 20:00 W 1986 r., kiedy po raz pierwszy przyjechałem uczyć się do Polski, przyjaciele pytali mnie o brytyjską Partię Pracy tak, jak zwykle pyta się o chorego umysłowo krewnego. Czy to prawda – dociekali – że najważniejsza partia opozycyjna w Wielkiej Brytanii dąży do... 73
  • Co chwila robię jakieś błędy 16 sie 2009, 20:00 Rozmowa z Leszkiem Możdżerem, pianistą jazzowym 74
  • Whisky prawdziwych mężczyzn 16 sie 2009, 20:00 Pisarz Vladimir Nabokov tak cenił sobie smak whisky, że nie mógł się bez niej obyć nawet podczas publicznych wystąpień. Whisky cieszy się coraz większą popularnością także w Polsce, gdzie co roku jej spożycie zwiększa się o 20-30 proc. 76
  • Gotowe na wszystko w opałach 16 sie 2009, 20:00 Kochamy seriale. Zachodnie i polskie. Ale już nie hybrydy, czyli polskie wersje zachodnich hitów. Te są jak wyroby czekoladopodobne. Twórcom tych podróbek już samo dostosowanie zagranicznych fabuł do naszych realiów wychodzi niezdarnie. Na przykład w „Heli w... 78
  • Recenzje 16 sie 2009, 20:00 Telewizja/serialFilm „Generał. Zamach na Gibraltarze" (premiera kinowa w kwietniu 2009 r.) ma wreszcie czteroczęściowa telewizyjną wersję. Autorzy starają się udowodnić tezę, że liberator z Władysławem Sikorskim na... 81
  • Weekend na zamku 16 sie 2009, 20:00 Jeśli noc spędza się w apartamencie Marii Walewskiej, w którym czekała na cesarza Francuzów, dzieje czasów napoleońskich same wchodzą do głowy. Z historią można się spotkać również w innych odbudowanych pałacach i zamkach, w których działają komfortowe hotele i w których można... 82
  • Z Goyą po Madrycie 16 sie 2009, 20:00 Choć nie ma tam płócien artysty, odkrywanie tropów Francisca Goi warto rozpocząć w MuseoReina Sofia. Można tam znaleźć zdjęcia wybitnego fotoreportera Roberta Capy z wojny domowej w Hiszpanii i „Guernicę” Pabla Picassa pokazującą dramat miasta po bombardowaniu.... 90
  • Jurata - bogini na Bałtyku 16 sie 2009, 20:00 „Raikiem dla ludzi zamożnych” nazywał malarz Wojciech Kossak Juratę. Jego córka wspominała, że w latach 30. przyjeżdżały tu limuzyny, z których wysiadały „eleganckie damy otulone we własne pieski”. Wciąż jest tu bogato, a zarazem drogo. 93
  • Historia pisana piwem 16 sie 2009, 20:00 „Pracą i prawdą” – to dewiza założycieli Browaru Okocim. Jego twórca Jan Ewangelista Goetz miał niewiele pieniędzy, ale bardzo ambitne plany. I udało mu się zmienić pustą polanę w jeden z największych browarów w cesarstwie austro-węgierskim. 94
  • Uwaga! Zły pies! 16 sie 2009, 20:00 Nissan 370Z jest jak dobrze wyszkolony doberman. Gdy nic się nie dzieje, grzecznie drepcze przy nodze. Wystarczy jednak zdjąć mu kaganiec i spuścić ze smyczy, by poczuć na karku dreszcze strachu. 96
  • Skibą w mur - Precz ze sportem! 16 sie 2009, 20:00 Ze sportu uprawiam tylko podnoszenie ciężarów. Raz podnoszę pięćdziesiąt gramów, a innym razem sto gramów, i to zawsze w szklaneczce z lodem. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany