Męczennice sztuki

Męczennice sztuki

Wielkich artystów inspirowało dręczenie swoich partnerek
Na Pabla Picassa poczucie krzywdy wyrządzanej związanym z nim kobietom działało inspirująco. Jego muzom udręki rekompensowało z kolei poczucie uczestnictwa w wielkim dziele tworzenia. Honoré de Balzac kończąc każdy tom cyklu "Komedii ludzkiej", kończył też aktualny związek. Jedna z porzuconych przez niego kochanek popełniła samobójstwo. Najsłynniejszy amerykański kowboj, aktor John Wayne, miał zwyczaj porzucać kobiety, gdy tylko zaszły w ciążę. W USA żyje dziś ponad dwudziestu potomków gwiazdora, ale poza pierworodnym, żaden nie został przez niego uznany. Najbardziej uprzykrzał jednak życie swoim partnerkom malarz Diego Rivera, autor monumentalnych fresków i płócien nawiązujących do meksykańskiej kultury ludowej.
Inspiracją dla filmowców i pisarzy stał się jednak nie Diego Rivera, ale najbardziej znana z jego ofiar - Frida Kahlo, do dziś bożyszcze amerykańskich feministek. Frida tym się różni od innych ofiar wielkich artystów, że nie pozostawała dłużna prześladowcy. Kilka miesięcy temu na naszym rynku pojawiła się powieść Barbary Mujicy "Frida". Teraz na ekrany kin wchodzi film pod tym samym tytułem, z Salmą Hayek w roli słynnej malarki. Film Julie Taymor bierze w obronę Fridę, pokazując Riverę jako kabotyna i gbura. W Meksyku obraz został oprotestowany przez krytyków nie godzących się na szarganie narodowych świętości.

Ludojad i synogarlica
Legenda głosi, że pierwszą kobietę sławny Diego posiadł w wieku lat dziewięciu. Potem brał, co popadło - poczynając od służących, na artystkach i damach kończąc. Lista jego kochanek jest dłuższa od listy namalowanych obrazów. Nie uszczęśliwił jednak żadnej z pań. Frida, mimo że była jego żoną, nie mogła liczyć na lepsze traktowanie, o czym zresztą Rivera ją uprzedzał. "Wiodła życiowy romans z sobą samą i nikt nie mógł zastąpić Fridy w sercu Fridy" - zauważa narratorka powieści, młodsza siostra malarki Cristina, również kochanka Rivery.
Małżeństwo potężnie zbudowanego Rivery i filigranowej Fridy nazywano związkiem "ludojada i synogarlicy". Rivera zawsze zdradzał swoje kobiety, a zakochaną w nim bez pamięci Fridę, okaleczoną po przebytym w dzieciństwie polio, szczególnie łatwo. Frida akceptowała ten stan rzeczy jako rodzaj haraczu za życie z geniuszem. Zaakceptowała nawet to, że wymusił na niej aborcję. Po tym traumatycznym doświadczeniu namalowała serię obrazów z martwymi płodami i roniącymi kobietami. Malarka wdała się w romans z Lwem Trockim, który ukrywał się w Meksyku po wygnaniu z ZSRR przez Stalina. Gdy Trockiego zabito (na rozkaz Stalina), Rivera był oskarżany o współudział w tym mordzie.

Zemsta zza grobu
Losy pięknej i utalentowanej Camille Claudel, partnerki sławnego rzeźbiarza Auguste'a Rodina, czy Fran˜oise Gilot, która najdłużej wytrzymała z Picassem, bardzo przypominają życie Fridy Kahlo i Diego Rivery. Gilot opisała potem tragiczną historię swej miłości do Picassa. James Ivory na podstawie jej autobiografii nakręcił film "Picasso - twórca i niszczyciel" (z naciskiem na niszczyciela). Słynny malarz w interpretacji Anthony'ego Hopkinsa był tak odpychający, że nawet Hannibal Lecter z "Milczenia owiec" budził więcej ciepłych uczuć.
Liczba ofiar geniuszy parających się innymi rodzajami twórczości jest równie imponująca, jak w wypadku malarzy. Związek pisarza Francisa Scotta Fitzgeralda z piękną Zeldą (to jedna z najsłynniejszych miłosnych historii międzywojnia) zakończył się obłędem żony autora "Wielkiego Gatsby'ego". Ciemne sekrety uchodzącego za idealne małżeństwa Antoine'a de Saint-Exupéry'ego i pięknej Consueli poznano dopiero po opublikowaniu jej pamiętnika. Autor "Małego Księcia" nie był rycerzem bez skazy, na jakiego kreowało go otoczenie. Zanim zginął w katastrofie lotniczej, niemal doprowadził żonę do depresji.
W Polsce najsłynniejsi dręczyciele muz tworzyli w epoce Młodej Polski i w okresie międzywojennym. Ciężki los swoim partnerkom zgotowali przede wszystkim Stanisław Przybyszewski i Stanisław Ignacy Witkiewicz. Żadnej z partnerek polskich artystów nie udało się jednak to, co Fridzie Kahlo. Zemściła się na swoim prześladowcy po śmierci. Ceny jej obrazów dochodzą obecnie do miliona dolarów, natomiast Rivera popadł w zapomnienie. Jego słynne malowidło ścienne w Rockefeller Center w Nowym Jorku zostało zamalowane wraz z umieszczonym na nim portretem Lenina.

Okładka tygodnika WPROST: 8/2003
Więcej możesz przeczytać w 8/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 8/2003 (1056)

  • Na stronie - Osinowy kołek 23 lut 2003 Nie pytaj, co Rywin może zrobić dla Ciebie, spytaj, co Ty możesz zrobić dla Rywina. Niewiele brakowało, a taka wersja cytatu zaczęłaby obowiązywać w Polsce. 3
  • Peryskop 23 lut 2003 Wiceministrowie do wymiany Na polecenie Leszka Millera wszyscy ministrowie dostarczyli szefowi rządu ocenę pracy swoich zastępców wraz z ewentualnymi wnioskami personalnymi. Karuzela zmian na stanowiskach wiceministrów nie ruszy... 8
  • Będę zamykał szpitale 23 lut 2003 Spotkanie z MARKIEM BALICKIM, ministrem zdrowia 9
  • Dossier 23 lut 2003 GRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister finansów "Ministerstwo Finansów nie jest od tego, żeby mieć zdanie. Minister finansów ma mieć zdanie i rząd" Program I Polskiego Radia KRZYSZTOF JANIK, minister spraw... 9
  • Z życia koalicji 23 lut 2003 No i jakoś nikt się nie zajął billingami Lwa Rywina. Choć trzeba przyznać, że próbowano. Otóż dzwoniono do nas z dwóch największych dzienników w Polsce i pytano, do kogo tuż po spotkaniu w "Gazecie... 10
  • Z życia opozycji 23 lut 2003 Nie jest dobrze. Człowiek, który kieruje najpotężniejszą gazetą w Polsce, ma ogromne dziury w mózgu. Na przykład nie pamięta, czy o ofercie Rywina mówił Aleksandrowi Kwaśniewskiemu. Michnik tak wiele czasu spędza z... 11
  • M&M 23 lut 2003 GŁOS KIEROWCY DO POSŁÓW OPOZYCJI - komentarz Marka Majewskiego 12
  • Kurnikowa rzuca Iglesiasa 23 lut 2003 Piosenkarz Enrique Iglesias i tenisistka Anna Kurnikowa rozstali się. Kurnikowa od dłuższego czasu narzekała, że Enrique ją zdradza. Rosyjska tenisistka zrobiła mu wielką awanturę po listopadowym rozdaniu europejskich nagród MTV.... 12
  • Playback 23 lut 2003 12
  • Fotoplastykon 23 lut 2003 14
  • Poczta 23 lut 2003 Listy od czytelniików 16
  • Kadry 23 lut 2003 17
  • Rywinoterapia 23 lut 2003 Afera Rywina nie jest sprawą elit, mediów czy warszawki - jest ona ważna dla dwóch trzecich Polaków (66,4 proc.) - dowodzą przeprowadzone pod koniec ubiegłego tygodnia na zlecenie "Wprost" badania Pentora. Według danych AGB Polska, w sobotnie przedpołudnie 8 lutego... 18
  • Oskarżony oskarżyciel 23 lut 2003 "Dajcie mi człowieka, a znajdę na niego paragraf" - ta zasada jeszcze w latach 80. była metodą pracy wielu prokuratorów w krajach realnego socjalizmu. 24
  • Śpiochy Husajna 23 lut 2003 120 Irakijczykow szkolono w PRL 30
  • Testament Kwaśniewskiego 23 lut 2003 Zamiast partii prezydenckiej stwórzmy ustrój prezydencki 32
  • Przeciw kolesiom 23 lut 2003 Oficer narażony na środowiskową infamię wolał strzelić sobie w łeb, niż żyć we wzgardzie 35
  • Giełda i wektory 23 lut 2003 Hossa Świat Rewolucja w Aerofłocie Rosyjskie linie lotnicze Aerofłot zmieniają logo. Do końca roku znikną z samolotów już nieco przeterminowane sierp i młot. Na razie nie wiadomo, co je zastąpi. Proponujemy wizerunek dziewcząt z... 36
  • Giełda na kOFEinie 23 lut 2003 Zagrać na warszawskim parkiecie? Tak, marsza żałobnego! 38
  • Wyżymanie podatnika 23 lut 2003 Jak Grzegorz W. Kołodko chce nas puścić z torbami 42
  • Świnia na łańcuchu 23 lut 2003 Do hodowców trzody chlewnej dopłacimy po 10 złotych 46
  • Bushonomika 23 lut 2003 Prezydent USA zaryzykował inwestycję w ryzyko 48
  • Duch Mority 23 lut 2003 Japonia więdnie, Sony kwitnie 50
  • Co rządy mogą? 23 lut 2003 Chiny przez tysiąclecia były scentralizowanym państwem, w którym kupcy i rzemieślnicy nie mogli zdobyć nawet ograniczonej samodzielności 52
  • Supersam 23 lut 2003 Damska terenówka Mitsubishi coraz odważniej wchodzi na rynek opanowany wcześniej przez toyotę RAV4 i hondę CR-V. Najpierw pojawił się mitsubishi pajero pinin, który miał łączyć kompaktowe rozmiary z technologią znaną z... 54
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 23 lut 2003 W poszukiwaniu śniegu 55
  • To idzie starość 23 lut 2003 W XXI wieku emeryci będą najważniejszą grupą wyborców i konsumentów 56
  • Autokracja 23 lut 2003 Cztery miliardy złotych kosztowały podatników służbowe auta urzędników państwowych 60
  • Denazyfikacja stadionów 23 lut 2003 Kiedy tylko Brendan Batson, czarnoskóry piłkarz West Bromwich Albion, otrzymywał piłkę, kibice zaczynali wyć albo rzucali banany na murawę. Pod koniec lat 70. podobnie było w wypadku jego dwóch czarnych kolegów z drużyny. I dziś niemal w każdym europejskim kraju są stadiony,... 62
  • Policja antyplagiatowa 23 lut 2003 Komputerowe programy zweryfikują polskich absolwentów i uczonych 63
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Dmuchanie w kaszę 23 lut 2003 Dzieciństwo miałem nad wyraz przyjemne i pogodne. W zasadzie żadnych koszmarów, z wyjątkiem jednego, poważnego, choć na szczęście krótkotrwałego zgrzytu. Otóż mama postanowiła zapisać mnie do szkolnej stołówki. Było to w szkole podstawowej za wczesnego Gierka, grubo przed... 64
  • Oscary dla banitów? 23 lut 2003 Po nominacjach do Oscarów wszyscy pytają, czy Polański wróci do USA, Rywin wyjedzie z Polski, a Almodóvar powróci w glorii do Hiszpanii 66
  • Niebotyczne kłamstwa 23 lut 2003 Liczba zwycięstw hitlerowskich asów lotnictwa została zawyżona o 25 procent, sowieckich o 600 procent 68
  • Know-how 23 lut 2003 Wszechświat w pieluchach Świat ma 13,7 mld lat (z dotychczasowych szacunków wynikało, że 14-15 mld lat). Pierwsze gwiazdy powstały 200 mln lat po Wielkim Wybuchu, czyli setki milionów lat wcześniej niż do tej pory sądzili... 71
  • Wehikuł czasu 23 lut 2003 Rozmowa z PAULEM DAVIESEM, profesorem fizyki matematycznej Uniwersytetu Macquarie w Sydney 72
  • Mięśnie mózgu 23 lut 2003 Uczeni są o krok od zbudowania wózka inwalidzkiego, który byłby sterowany myślą 76
  • Naćpani hamburgerem 23 lut 2003 Caesar Barber, cukrzyk po dwóch zawałach, podał do sądu firmę McDonalds. Twierdził, że sprzedawane przez nią jedzenie było jedną z ważniejszych przyczyn wystąpienia jego dolegliwości. 78
  • Szalejąca bakteria 23 lut 2003 MRSA groźniejsze od AIDS? 79
  • Bez granic 23 lut 2003 Zrzuć futro i kochaj się! Przez Europę przewaliły się tłumy rozjuszonych ludzi. W Monachium kilkadziesiąt tysięcy osób protestowało przeciwko wojnie w Iraku. "Wojna oznacza śmierć i nędzę" - krzyczał burmistrz... 80
  • Oś zdrady 23 lut 2003 Grzebanie NATO jest przedwczesne, to niczym nie uzasadniona histeria - kiedy w ten sposób kryzys w Pakcie Północnoatlantyckim komentuje moskiewska "Niezawisimaja Gazieta", zaczynam mieć poważne wątpliwości dotyczące przyszłości sojuszu. 82
  • Francuska choroba 23 lut 2003 Spróbujmy przez chwilę spojrzeć na świat oczami Francuzów. Niemal przez pół wieku Francja starała się odzyskać dawną świetność, zabiegając o zjednoczenie Europy pod swoimi rządami. Europejską Wspólnotą Gospodarczą od początku władały instytucje usadowione w Brukseli,... 84
  • Pokój ci, Saddamie 23 lut 2003 Porażka mediacji watykańskiej w Iraku 88
  • Modlitwa o krótką wojnę 23 lut 2003 Oczekiwanie na wojnę jest gorsze niż sama wojna 90
  • Raed, nowy król Iraku? 23 lut 2003 W końcu stycznia książę Abdullah, saudyjski następca tronu, zwołał tajną naradę rodzinną. 91
  • Kiosk - komentarze prasy zagranicznej 23 lut 2003 The Daily Telegraph 11.02.2003 r. "Francja zawsze była egoistyczna. Czemu jednak do konfliktu wmieszały się Niemcy? Jeśli dojdzie do irackiego ataku na Stambuł z użyciem broni biologicznej i chemicznej, historia długo nie zapomni... 92
  • Kwestia smaku? 23 lut 2003 Transmisja z obrad sejmowej komisji śledczej napełniła mnie goryczą 92
  • Menu 23 lut 2003 Polska Z Dwójką do Europy Telewizyjna kampania promująca członkostwo Polski w Unii Europejskiej dotychczas tylko od tego odstręczała. Programy były albo zbyt łopatologiczne, albo pokazywały unię jako krainę wszelkiej... 94
  • Ja, Polański 23 lut 2003 Hollywood jest tam, gdzie Roman Polański 98
  • Sen o katedrze 23 lut 2003 W 1982 r. Zbigniew Rybczyński stworzył "Tango", wycinając nożyczkami fragmenty klatek. W ten chałupniczy sposób powstał świetny film będący metaforą przemijania. 101
  • Tatumania 23 lut 2003 Tatu jest produktem rosyjskiej ulicy - seks jest dla niej ważniejszy niż rodzice, rodzina czy szkoła 102
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 23 lut 2003 Recenzje płyt 103
  • Drzwi szeroko zamknięte 23 lut 2003 The Doors, największa amerykańska grupa rockowa, narodziła się po raz drugi 104
  • Kino Tomasza Raczka 23 lut 2003 Recenzje filmów : Frida, Huber Zawodowiec 105
  • Męczennice sztuki 23 lut 2003 Wielkich artystów inspirowało dręczenie swoich partnerek 106
  • Zdrowa łapówka 23 lut 2003 Legalizacja łapówek proponowana przez szefa izby lekarskiej w Łodzi wzbudziła pewne emocje, a wystarczy przecież nieprzyjemne słówko "łapówka" zastąpić sympatycznym "honorarium" i sprawa robi się czysta. 108
  • Nagroda za terror 23 lut 2003 Żadne złamanie prawa nie pozostanie bez nagrody" - taki napis winien dziś widnieć na budynku sądów zamiast anachronicznego: "Sprawiedliwość jest ostoją mocy i trwałości Rzeczypospolitej". Dowody na to są wciąż nowe. 108
  • Organ Ludu 23 lut 2003 Rozwija się współpraca międzynarodowa Jeszcze nie odbyło się u nas referendum akcesyjne, a już nawet duże kraje traktują nas jak Europejczyków. 109
  • Zabawy z kijem 23 lut 2003 Skoro pokuszono się o program "Z Wałęsą na rybach", może warto zrealizować "Jak gasiłem stodołę" z ekspremierem Pawlakiem Zabawy z kijem 110

ZKDP - Nakład kontrolowany