Amerykańska tarcza

Amerykańska tarcza

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rozmowa z prof. Richardem Pipesem, historykiem, znawcą Rosji, doradcą prezydenta Ronalda Reagana
David M. Dastych: Czy musimy się bać nowej fali amerykańskiego izolacjonizmu?
Richard Pipes: Nie, izolacjonizm jest dziś niemożliwy. Nasze firmy są na całym świecie, wiele zależy od eksportu, a także od importu. Stany Zjednoczone potrzebują sojuszników i partnerów. A są nimi państwa europejskie. Większość państw Unii Europejskiej ogląda się na USA, niektóre, jak Wielka Brytania, popierają politykę amerykańską, inne, jak Francja i Niemcy, krytykują nas, same mając ambicje przywódcze. Europa jest militarnie zależna od USA, politycznie - nie, gospodarczo zaś jest sprzężona ze Stanami Zjednoczonymi. Więcej więc nas łączy, niż dzieli. Nie wierzę przy tym w to, aby Europa stała się kiedyś jednym państwem, czymś w rodzaju Stanów Zjednoczonych Europy. Unia Europejska jest przede wszystkim wspólnotą gospodarczą, ale nie prowadzi jednolitej polityki zagranicznej. A szkoda, bo mogłaby ją lepiej harmonizować z polityką USA z pożytkiem dla państw i narodów europejskich.
- Dlaczego w 1995 r. publicznie krytykował pan wstąpienie Polski do NATO?
- Obawiałem się nerwowej, nacjonalistycznej reakcji Rosji, ale Rosjanie stopniowo zrezygnowali z oporu. Zmieniło się również NATO, przekształcając się z militarnego sojuszu obronnego wymierzonego przeciwko Związkowi Sowieckiemu w rodzaj politycznego klubu wzajemnego bezpieczeństwa.
- Jak pan ocenia szanse proamerykańskiej Polski w Unii Europejskiej?
- Nie sądzę, by Polska miała trudności z tego powodu, że jest wiarygodnym sojusznikiem USA, choć niektórzy politycy unii lubią pouczać nowych członków. Większość państw unii jest jednak proamerykańska. Przeciwne tendencje pojawiają się dziś w Niemczech, a wcześniej we Francji. Znajomy Amerykanin, który ma dom w Normandii, opowiadał mi, że podczas uroczystości rocznicy inwazji w 1944 r. wywieszano tam różne flagi narodowe, ale nie amerykańskie. A przecież to nasi żołnierze przelewali krew za wolność Francji. Pozycja Polski jako członka unii będzie zależała głównie od postawy Polaków i od sprawności ich państwa i gospodarki.
- Jaką lekcję Stany Zjednoczone wyciągnęły z upadku Związku Sowieckiego?
- Ogromna większość amerykańskich sowietologów uważała ZSRR za państwo stabilne, z przyszłością. Ja zawsze sądziłem inaczej. Znając nieźle ten kraj i język rosyjski, podróżując tam wielokrotnie, od 1957 r. traktowałem Związek Sowiecki jako państwo z pozoru silne, lecz wewnętrznie słabe. Sądziłem, że trzeba mu się przeciwstawiać. Kiedyś trafnie napisał rosyjski poeta: "Rossija - strana fasad i parad!" ("Rosja to kraj fasad i parad!"). I sprawdziło się: państwo komunistyczne upadło w ciągu kilku dni, niemal bez oporu stawianego wewnątrz. Ja w Związku Sowieckim nigdy nie spotkałem przekonanego komunisty, chociaż rząd sowiecki prowadzący nacjonalistyczną i imperialistyczną politykę miał poparcie w narodzie, sam ustrój jako taki nie był popularny. Jedynie państwa demokratyczne są państwami stabilnymi, cieszącymi się poparciem swych obywateli. To największa nauka płynąca z rozpadu ZSRR.
- A co ze stabilnością państw postkomunistycznych?
- Przede wszystkim musimy odróżnić Rosję i pozostałe państwa powstałe po upadku Związku Sowieckiego od państw Europy Wschodniej i Środkowej. Te pierwsze (z wyjątkiem Litwy, Łotwy i Estonii) były zniewolone przez ponad 70 lat, pozostałe - przez ponad 40 lat. Dlatego w Polsce i innych krajach komunizm nie zakorzenił się, podczas gdy w Rosji odcisnął ogromne piętno. Największą słabością jest brak poszanowania prawa. Dam przykład: Czechosłowacja była przed wojną zasobną i dobrze rządzoną republiką kapitalistyczną. Teraz oba państwa z niej powstałe mają problemy z korupcją, a ich obywatele nie szanują własności państwowej ani prywatnej. O wiele większe problemy tego rodzaju ma dzisiaj Rosja.
- Który z porządków ocenia pan jako mniej bezpieczny dla świata - współczesny czy zimnowojenny?
- Zimna wojna i podział na dwa wrogie bloki dawały być może większe poczucie bezpieczeństwa, ale bez wolności. Obecny świat jest lepszy od tamtego, pod warunkiem że sami go nie zepsujemy.
Nie grozi nam obecnie wybuch światowej wojny jądrowej. Zagrożeniem jest polityczne gangsterstwo i terroryzm. Jeśli definicją państwa jest monopol na przemoc, to wiele państw go utraciło, pogrążając się w chaosie i anarchii, co było nie do pomyślenia 50 lat temu. Nastąpiła atomizacja władzy, nie tylko w poszczególnych krajach, ale i na świecie. Groźnym problemem jest rozprzestrzenianie broni jądrowej. Przykłady Korei Północnej, Iranu, a wcześniej Iraku powinny wszystkim dać wiele do myślenia. Tymczasem wydaje się, że tylko USA zabiegają o to, by broń nuklearna nie dostała się w ręce agresywnych państw lub organizacji terrorystycznych. Reszta świata zdaje się nie dostrzegać tej kwestii. Europa przyjęła zaś takie stanowisko: problemy europejskie rozstrzygamy sami, od światowych są Stany Zjednoczone.
Więcej możesz przeczytać w 37/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 37/2003 (1085)

  • Wprost od czytelników 14 wrz 2003, 1:00 Ofiary polskiego imperializmu W pełni popieram to, co Krystyna Grzybowska napisała w artykule "Ofiary polskiego imperializmu" (nr 36) i w innych tekstach dotyczących polityki Niemiec. Ostatnio na temat przesiedleńców... 3
  • Na stronie - Trafić do kosza 14 wrz 2003, 1:00 Trzeba jak najczęściej trafiać do kosza - odparł Michael Jordan na pytanie dziennikarza, dlaczego został uznany za koszykarza wszech czasów. 3
  • Peryskop 14 wrz 2003, 1:00 Miasto zbrodni 2 Strach przed rozpruwaczem z Juárez sparaliżował dwumilionowe meksykańskie miasto leżące na granicy ze Stanami Zjednoczonymi. Nieznany sprawca w ciągu 10 lat porwał i zamordował setki kobiet. Zagadki tej zbrodni nie... 8
  • Dossier 14 wrz 2003, 1:00 Krzysztof JANIK minister spraw wewnętrznych i administracji "Płynęły postulaty i wezwania do reformy finansów publicznych, a jak dochodzi do konkretów, to się okazuje, że owszem, reformujmy finanse, ale pod warunkiem że... 8
  • Poczta 14 wrz 2003, 1:00 Polskie uszy Honeckera W artykule "Polskie uszy Honeckera" (nr 34) napisano, że byłem jednym z informatorów wywiadu NRD. Jako dowód przytoczono fragmenty mojej rzekomej rozmowy z 1980 r. z ówczesnym konsulem... 11
  • Kadry 14 wrz 2003, 1:00 11
  • M&M 14 wrz 2003, 1:00  MINISTERSTWO EDUKACJI PODATKOWEJ Resort szkolnictwa tak się wczuł w fiskusa rolę, że podatkiem obłożyć chce nawet przedszkole. Żłobka - na razie - nie chce. Bo czuje gdzieś w środku, że bezpieczniej nie ruszać tych, co są przy... 12
  • Playback 14 wrz 2003, 1:00 12
  • Z życia koalicji 14 wrz 2003, 1:00 Trudno powiedzieć, czy po akcji oczyszczania SLD zostanie w tej partii ktoś poza Dyduchem i Celińskim. Na Opolszczyźnie działacze sojuszu postanowili wyrzucić kilka szyszek: Leszka Pogana (bywał wojewodą i prezydentem) oraz niejaką... 14
  • Z życia opozycji 14 wrz 2003, 1:00 Come back Unii Wolności (Partii Ludzi o Czystych... etc.)! Tak, ostatnio znów słyszeliśmy w radiu Bronisława Geremka. Co prawda jako ludzie o Zadziwiającym Braku Rozumku nie zrozumieliśmy ani słowa z jego przemowy, ale już sam... 15
  • Fotoplastykon 14 wrz 2003, 1:00 16
  • Trzęsienie Episkopatu 14 wrz 2003, 1:00 W polskim Kościele szykują się największe zmiany od czasu odzyskania niepodległości w 1918 r. 18
  • Niewinny czarodziej 14 wrz 2003, 1:00 Za ustawowe buble Sejmu odpowiada marszałek Marek Borowski, a nie krasnoludki 22
  • Hurtownia seksu 14 wrz 2003, 1:00 Reporterzy "Wprost" i telewizji Polsat zdemaskowali gang handlarzy kobietami. 24
  • Zawodowi propagandyści 14 wrz 2003, 1:00 Polskich piór i głosów używają niemieckie media do oczerniania naszego kraju 28
  • Spółdzielcze dyby 14 wrz 2003, 1:00 Skończmy z wyzyskiem 12 mln Polaków przez spółdzielnie mieszkaniowe 30
  • Nałęcz - Sejmowa szpiegomania 14 wrz 2003, 1:00 Adwersarze marszałka Borowskiego sięgnęli szczytu śmieszności 32
  • Zawracanie gitary - Polska rodzinna 14 wrz 2003, 1:00 Premier Miller i jego baronowie zapewnili polityce prorodzinnej należne jej miejsce 32
  • Giełda i wektory 14 wrz 2003, 1:00 Hossa Świat Ekonomiczni dyplomaci Resort spraw zagranicznych Danii zdecydował, że dyplomaci tego kraju będą latać podczas podróży służbowych tanimi liniami lotniczymi albo klasą ekonomiczną. Resort liczy, że uda się w ten... 34
  • Nasze mózgi z importu 14 wrz 2003, 1:00 50 najlepszych polskich menedżerów 36
  • Wzrost mniemany 14 wrz 2003, 1:00 Czy Leszek Miller skończy jak prawdziwy mężczyzna? 44
  • Balcerowicz wprost - Tygrys czy żółw? 14 wrz 2003, 1:00 Jeśli rządzący nie mają dostępu do prasy drukarskiej, finansują deficyt, zaciągając długi 48
  • Mikrus z Turynu 14 wrz 2003, 1:00 Fiat przechodzi na dietę, żeby przytyć 50
  • 2 x 2 = 4 - Jak zejść z trzeciej drogi? 14 wrz 2003, 1:00 Polska lewica nie zdobędzie się na program wdrażający reguły gospodarki rynkowej 51
  • Supersam 14 wrz 2003, 1:00 Walka z bólem Bolinet jest lekiem przeciwbólowym (zawiera ibuprofen). Działa także przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo. Uśmierza nerwobóle, bóle mięśniowe, reumatyczne i menstruacyjne (dostępny również w... 52
  • Autofantazja 14 wrz 2003, 1:00 Salon we Frankfurcie to triumf samochodów zaspokajających indywidualne gusty 54
  • Królowa kobierców 14 wrz 2003, 1:00 Hochachtungsvoll, pani jest jedyną, która nie uległa - powiedział Teresie Sahakian przesłuchujący ją gestapowiec 58
  • Jesienna ucieczka 14 wrz 2003, 1:00 We wrześniu Polacy stanowią ponad połowę turystów na Costa Brava, tureckiej riwierze, w Tunezji i Maroku 60
  • Zawód: cudzołożnik 14 wrz 2003, 1:00 Rozbicie małżeństwa można zamówić w biurze antymatrymonialnym 62
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Polska kuchnia nielegalna 14 wrz 2003, 1:00 Piotrusiu! Wracając do domu, zatrzymałem się w jednej z restauracji, których wiele działa przy zakopiance między Myślenicami a Krakowem, i zamówiłem chłodnik. 64
  • Druga płeć - Botoks na złość 14 wrz 2003, 1:00 Zamiast dusić w sobie złe emocje, lepiej wrzasnąć, tupnąć nogą i rzucić talerzem o podłogę. Pomaga 65
  • Życie za pokój 14 wrz 2003, 1:00 Od 25 lat traktat z Camp David pozostaje jednym z nielicznych trwałych elementów bliskowschodniej polityki 66
  • Know-how 14 wrz 2003, 1:00 Geny rekordów O wynikach uzyskiwanych przez lekkoatletów mogą decydować geny - twierdzą badacze z Australian Institute of Sport i Institute for Neuromuscular Research w Sydney. Zbadali oni DNA ponad 300 sportowców,... 69
  • Orgazm z apteki 14 wrz 2003, 1:00 Koncerny farmaceutyczne zadbały o seksualne równouprawnienie kobiet 70
  • Pacjent w lodówce 14 wrz 2003, 1:00 Siarczysty mróz leczy już pół miliona Polaków! 74
  • Giga-ice-coca-cola 14 wrz 2003, 1:00 Rosjanie wysadzą Antarktydę? 76
  • Bez granic 14 wrz 2003, 1:00 Świat wstrzymał oddech Drugą rocznicę terrorystycznego ataku z 11 września Amerykanie zamierzają - podobnie jak rok temu - upamiętnić minutami ciszy. Hołd ofiarom zamachów zostanie złożony trzykrotnie, o tych samych godzinach,... 78
  • Bezpłodna Europa 14 wrz 2003, 1:00 Dlaczego większość idei interpretujących dzisiejszy świat pochodzi z Ameryki? 80
  • 80 tysięcy kilometrów problemów 14 wrz 2003, 1:00 Międzynarodowa administracja planuje przyjąć do pracy dawnych agentów irackiego wywiadu 84
  • @stonia wita 14 wrz 2003, 1:00 Wprost i The Timest na nowej granicy Europy 88
  • Amerykańska tarcza 14 wrz 2003, 1:00 Rozmowa z prof. Richardem Pipesem, historykiem, znawcą Rosji, doradcą prezydenta Ronalda Reagana 91
  • Europa wypędzonych 14 wrz 2003, 1:00 Aby ściągnąć pełnowymiarową wersję powyższej grafiki, prosimy kliknąć w powyższą miniaturę. 92
  • Cytat dyplomatyczny - Wpędzeni w kłopot 14 wrz 2003, 1:00 Polskie myślenie o wypędzonych staje się coraz mniej jednostronne 94
  • Menu 14 wrz 2003, 1:00 Film Agent diabła Młody Irlandczyk Colin Farrell nie poszedł w ślady ojca i wuja, którzy byli piłkarzami. W ciągu dwóch lat stał się jednym z najpopularniejszych aktorów młodego pokolenia w Hollywood. Wystąpił w... 96
  • Wojna na seriale 14 wrz 2003, 1:00 Polskim telenowelom zawdzięczają stacje telewizyjne wysoką oglądalność i wpływy reklamowe 98
  • Weneckie tablice 14 wrz 2003, 1:00 Totalną szmirę obok filmów wybitnych dopuszczono do głównego konkursu festiwalu w Wenecji 102
  • Meduza w bandażach 14 wrz 2003, 1:00 Igor Mitoraj, najlepiej zarabiający rodzimy artysta, za granicą uważany jest za największego z kontynuatorów Augusta Rodina. 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 14 wrz 2003, 1:00 Kosheen Kokopelli Dziwaczna nazwa, dziwaczny tytuł i pięknie dziwacznie poukładana muzyka. Niby nowa, ale stara - jak rodzima lewica. Państwo pochodzą z Bristolu i w cudowny sposób pudrują współczesną elektroniką tradycyjne... 105
  • Perły do lamusa? - Kobiety: krew nie woda 14 wrz 2003, 1:00 "Basen" Franćois Ozona to błyskotliwe i wyrafinowane kino z inteligentnym suspensem 106
  • Co-media - Reklama dźwignią kultury 14 wrz 2003, 1:00 Żyjemy w kraju prawie 40 milionów kulturalnych ludzi, ale książka sprzedana w 15 tys. egzemplarzy jest hitem, a jak na film przyjdzie 100 tys., to już boziu kochana...! 108
  • Śmiesznoty - Kino w życiu 14 wrz 2003, 1:00 Widziano reżysera Marka Piwowskiego próbującego na wiślanym stateczku skompletować obsadę nowej wersji "Rejsu" 108
  • Organ Ludu 14 wrz 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 37 (50) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 8 września 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Ofiarność Pana Prezydenta i I Sekretarza wzorem "Polska jest zbyt poważnym krajem" Pan... 109
  • Skibą w mur - Pod kroplówką 14 wrz 2003, 1:00 Kropiwnicki - podobnie jak Harry Potter i talibowie - ma misję i musi naprawić cały świat, a ludzie muszą się z tym męczyć 110