Komunizm kapitalistyczny

Komunizm kapitalistyczny

Dodano:   /  Zmieniono: 
8 miliardów złotych kosztują nas co roku zmowy cenowe producentów Ludzie tej samej profesji nawet podczas towarzyskich spotkań nie mogą się powstrzymać przed uzgadnianiem podwyżek cen" - zauważył już w 1773 r. Adam Smith. Ustawę pozwalającą karać zmowy cenowe (tzw. Sherman Act) przyjęto w Stanach Zjednoczonych w 1892 r. Zmiażdżono tam trust kolejowy, stalowy, mięsny czy słynny Standard Oil Company Johna Rockefellera. Cztery lata temu dzięki tej samej ustawie Departament Sprawiedliwości rozbił największy w historii USA kartel. Szwajcarski koncern farmaceutyczny Roche, niemiecki BASF i sześć mniejszych firm ukarano grzywnami w łącznej wysokości 725 mln USD za trwającą 10 lat zmowę w sprawie cen witamin. Były szef pionu chemicznego BASF Reinhard Steinmetz spędził 3,5 miesiąca w więzieniu i zapłacił z własnej kieszeni 125 tys. USD kary. Jego następcę Dietera Sutera skazano na 3 miesiące więzienia i 75 tys. USD grzywny.
Czy podobnej zmowy cenowej dopuściły się polskie spółki farmaceutycznych gigantów Janssen-Cilag (część koncernu Johnson & Johnson) i Roche? Jak dowiedział się nieoficjalnie "Wprost", Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wkrótce nałoży na nie karę za ustalanie w porozumieniu cen leków i nieformalne podzielenie rynku. W Polsce od trzech lat udziały wspomnianych firm w rynku nie zmieniają się, a wiele ich produktów kosztuje tyle samo (na przykład tysiąc jednostek erytropoetyny, leku podawanego przy niewydolności nerek, obie spółki sprzedają po 52 zł). Jeśli podejrzenia się potwierdzą, będzie to największy ujawniony do tej pory w Polsce kartel drenujący kieszenie klientów!

Szansa dla zniewolonego rynku
Ograniczające konkurencję zmowy cenowe na Zachodzie są uważane za zwyczajną kradzież i surowo traktowane. Kary pozbawienia wolności dla szefów firm uzgadniających ceny, a więc tworzących kartel, orzekają sądy m.in. w Norwegii (do 6 lat więzienia), Słowacji (do 5 lat), Kanadzie (do 5 lat), Japonii (do 3 lat), USA (do 3 lat) czy Irlandii (do 2 lat). W ostatnich kilku latach w piętnastu najbardziej rozwiniętych państwach należących do OECD wykryto 250 zmów cenowych. Tylko w wyniku 16 największych z nich konsumenci stracili 55 mld USD! W Polsce kartele ograbiają nas nawet z 8 mld zł rocznie (1 proc. PKB).
Paradoksalnie, to, co wydaje się zaprzeczeniem wolnego rynku, leży w interesie działających na nim podmiotów. Po co konkurować, skoro można zdobyć monopol i dyktować warunki albo przynajmniej dogadać się z rywalami, podzielić rynek i ujednolicić ceny? Dlatego w państwach zachodnich urzędy antymonopolowe dysponują potężnymi środkami represji. Działalność państwowych regulatorów kłóci się z liberalną filozofią, lecz jest niezbędna - dla obrony wolnego rynku, klientów i przedsiębiorców przed nimi samymi. Wolny rynek pozbawiony zasad przestrzeganych przez wszystkich graczy szybko doprowadziłby do "kapitalistycznego komunizmu" - jeden kartel, jedna cena, jeden produkt danego rodzaju.
W Polsce tymczasem twórcy karteli są praktycznie bezkarni. Grożą im tylko grzywny (do 5 mln euro, pod warunkiem że kara nie przekroczy równowartości 10 proc. przychodów firmy). UOKiK, który powinien zwalczać kartele i pełnić - jak we wszystkich krajach zachodnich - funkcję potężnego urzędu monopolowego, jest de facto wygodnym alibi dla władzy, atrapą zaspokajającą deklarowaną przez polityków potrzebę "ujmowania się" za oszukiwanymi konsumentami. Cały budżet urzędu, łącznie z dziewięcioma delegaturami zamiejscowymi, nie przekracza 12 mln zł rocznie i jest (w przeliczeniu na mieszkańca) ponadczterokrotnie mniejszy niż budżet podobnego urzędu na Węgrzech (sic!). Dotychczas w jego sieci wpadały więc tylko płotki - mali armatorzy, taksówkarze, pośrednicy nieruchomości - na ogół zresztą przypadkowo.
- Ujawniane w Polsce kartele stanowią tylko wierzchołek góry lodowej - przyznaje Cezary Banasiński, prezes UOKiK.

Silna karta przetargowa
Gdyby ktoś chciał w Polsce kupić samochód za 30 tys. zł i zapłacić za niego kartą Visa Electron, to opłata za użycie karty zwiększyłaby cenę auta prawie o 600 zł. W krajach Unii Europejskiej ta opłata wyniosłaby 1,28 zł! Polscy handlowcy muszą bowiem wnosić tzw. opłatę interchange - od każdej transakcji przy użyciu karty debetowej - w wysokości 1,7 proc. wartości transakcji, podczas gdy w unii opłata jest stała (28 eurocentów). Dlatego Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji (zrzesza duże sieci handlowe) oskarżyła 26 polskich banków oraz firmy obsługujące systemy kart płatniczych Visa i MasterCard o zmowę cenową. Sprawa toczy się przed UOKiK już 2,5 roku, a klienci jak płacili, tak płacą (bo naprawdę to oni, a nie handlowcy, ponoszą koszty wyższych opłat).
Nigdy nie wyjaśniono poważnych podejrzeń wobec holdingów cukrowniczych. UOKiK stwierdził tylko, że po nieoficjalnej naradzie szefów czterech cukrowni (kontrolujących 70 proc. rynku) w połowie maja 2001 r. sprzedaż tych zakładów na rynku krajowym gwałtownie spadła i utrzymała się na niskim poziomie do 22 czerwca. W tym czasie cena kilograma cukru w sklepach wzrosła z 1,92 zł do 2,10 zł.

"Porządkują" rynki
Wobec bezradności UOKiK kartele narażają się w Polsce organom ścigania co najwyżej przez własną głupotę. Część ich przedstawicieli nie wie nawet, że podobne praktyki są ścigane prawem, większość nie widzi w nich nic złego.
Marketing Syndicate, Europlakat Polska, Ströer Polska i Outdoor Promocja Plakat, czyli cztery największe w Polsce firmy reklamy zewnętrznej, same doniosły o swoim przestępstwie, ujawniając je 10 kwietnia 2002 r. podczas... konferencji prasowej "Platforma porozumienia". Porozumienie miało służyć "podniesieniu jakości usług" i "uporządkowaniu rynku"; szefowie firm postanowili zdemontować 9600 billboardów (jedną piątą należących do nich tablic) do końca 2002 r. i zarazem podnieść ceny za wynajem powierzchni reklamowej o 10 proc. Uprzejmie donieśli na siebie także właściciele statków wycieczkowych z Kołobrzegu, którzy zmowę cenową zawarli w 1998 r. Rok później założyli spółkę T-A-M Poland, której zadaniem było koordynowanie polityki cenowej wszystkich przewoźników. Niezależnie od tego, jaki statek wybierali klienci, pieniądze trafiały do wspólnej kasy, więc nikt się nie przejmował obniżaniem cen czy poprawianiem jakości usług. Na koniec miesiąca każdy z członków kartelu otrzymywał jedną czwartą zysków (razem opanowali 95 proc. rynku przewozów pasażerskich w Kołobrzegu). Sprawa wyszła na jaw, gdy jeden z założycieli kartelu zgłosił się do UOKiK ze skargą na partnerów, którzy łamali porozumienie cenowe!

Kierowcy monopolu
W Opolu 7 marca 2002 r. 25 korporacji taksówkowych jednocześnie podniosło stawkę za kilometr do 2,1 zł, a tzw. opłatę początkową z 1,5-2 zł do 3,5 zł. Okazało się, że dwa dni wcześniej w siedzibie Zrzeszenia Transportu Prywatnego w Opolu spotkali się przedstawiciele większości korporacji. Doszli do wniosku, że rywalizacja o klientów nikomu nie służy. Z kolei w Bydgoszczy właściciele kilku szkół nauki jazdy podnieśli tego samego dnia ceny kursów o 150 zł, czyli o jedną czwartą! Roman Bednarz, prezes bydgoskiego Stowarzyszenia Właścicieli Ośrodków Szkolenia Kierowców, uznał, że godzina nauki powinna kosztować 35 zł. Za 20 godzin klient powinien więc zapłacić 700 zł (w tym samym czasie XV Liceum Ogólnokształcące w Bydgoszczy uczyło kierowców za 450 zł miesięcznie). By omówić sprawę, szefowie szkół jazdy spotykali się regularnie w siedzibie stowarzyszenia. Sporządzali protokoły i listę obecności, a każdy z nich podpisał oświadczenie, w którym zobowiązał się do stosowania uzgodnionej ceny. Powołano nawet komitety kontrolne, które miały sprawdzać przestrzeganie umowy!
Kartele są u nas niezwykle opłacalne, bo nawet jeśli zostaną wykryte - co należy do rzadkości - to wysokość grzywny jest śmiesznie niska albo zmowa w ogóle uchodzi płazem.
20 agencji nieruchomości z Poznania, które dwa lata temu uzgodniły, że będą pobierać prowizję w wysokości 6 proc. wartości sprzedanego mieszkania (ale nie mniej niż 2 tys. zł) lub - przy umowach najmu - półtoramiesięcznego czynszu (ale nie mniej niż 500 zł) nigdy nie zostało ukarane.

Przerwać milczenie wilków
Do Sejmu trafił w tym tygodniu projekt ustawy zwiększającej uprawnienia UOKiK oraz wprowadzającej instytucję świadka koronnego w walce ze zmowami cenowymi (tzw. program leniency). Ci, którym udowodni się winę, zapłacą nawet 50 mln euro grzywny. Firma, która wyda wspólników zmowy cenowej, nie poniesie kary. W USA w ten sposób ujawnia się większość karteli. Po wprowadzeniu podobnego programu w krajach UE tylko od 2001 r. rozbito 50 karteli. Komisja Europejska nałożyła na nie grzywny w wysokości 1,8 mld euro (to więcej niż wyniosły wszystkie kary przez ostatnie 47 lat). W Wielkiej Brytanii, gdzie program funkcjonuje najdłużej, pierwszy skruszony członek kartelu zgłosił się do prokuratury w listopadzie 2000 r., cztery miesiące po wejściu w życie nowego prawa. Czy podobnie będzie i u nas?

Aleksander Piński
Jan Piński

  • 725 mln USD - tyle zapłaciły w 2000 r. w USA koncerny chemiczne Roche i BASF za wspólne ustalanie zawyżonych cen produkowanych przez nie witamin. Zmowa trwała od 1990 r. do 1999 r.
  • 460 mln USD - taką grzywną ukarano w 2002 r. kartel producentów cementu, stworzony m.in. przez francuski koncern Lafarge, brytyjski BPB oraz niemiecki Knauf, które w 1992 r. ustaliły, że podzielą między siebie rynek w Europie.
  • 99 mln USD - taką karę 1 października 2003 r. Komisja Europejska wymierzyła koncernowi chemicznemu Hoechst AG. Niemiecką spółkę oskarżono o to, że w latach 1976-1996 uczestniczyła w zmowie cenowej z czterema japońskimi firmami: Daicel, Nippon, Ueno oraz Chisso.
  • 88 mln USD - taką grzywnę za zmowę cenową zapłaciło w 2003 r. w Holandii pięciu operatorów telefonii komórkowej, m.in. Libertel (własność Vodafone), BEN (Deutsche Telekom), Dutchtone (France Télécom) i KPN.
  • 45 mln USD - taką karę wymierzono w 2002 r. brytyjskiemu domowi aukcyjnemu Sotheby's za uzgadnianie w latach 1993-1996 wysokości prowizji z największym konkurentem - Christie's. Prezesa Sotheby's Alfreda Taubmana amerykański sąd skazał na rok więzienia i 7,5 mln USD grzywny.
  • 10 mln USD - taką grzywnę musiał zapłacić w 1995 r. ICI Explosives USA Inc., jeden z największych na świecie producentów materiałów wybuchowych. W latach 1988-1992 firma ustalała z konkurentami ceny dynamitu sprzedawanego kopalniom w Missouri i Tennessee.
Więcej możesz przeczytać w 48/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2003 (1096)

  • Wprost od czytelników 30 lis 2003 MĄdra głupota Nie ma racji autor tekstu "Mądra głupota" ("Wprost", nr 46), pisząc, że Nagrody Stelli mogą ograniczyć liczbę spraw wyróżnianych Nagrodami Darwina. Przyznawanie poszkodowanym odszkodowań za... 3
  • Na stronie - Bomba biologiczna 30 lis 2003 Gdy Amerykanie szukają broni biologicznej w Iraku, w dużych ilościach znajduje się ona w Europie. Mało tego, spore zasoby broni biologicznej mamy w Polsce. Nie stworzył jej w swoim laboratorium Craig Venter (vide: "Hodowla morderców") ani żaden naukowiec, choć różni uczeni... 3
  • Peryskop 30 lis 2003 Orzeł Wróbel Zbigniew Wróbel, prezes PKN Orlen, odważył się przeciwstawić planom Łukoilu, rosyjskiego giganta naftowego, który chce przejąć polski rynek. W ubiegłym tygodniu podpisał umowę o współpracy z... 6
  • Dossier 30 lis 2003 Donald TUSK wicemarszałek Sejmu, przewodniczący Platformy Obywatelskiej "Polska nie może zachowywać się tak frajersko, żeby oddawać wszystko tylko po to, by pokazać, jakim prymusem europejskim jest w Unii Europejskiej. Nie, my też... 7
  • Poczta 30 lis 2003 Telekom przyjaciół Pragnę się odnieść do stwierdzeń autora artykułu "Telekom przyjaciół" (nr 45), dotyczących sprzedaży przez Narodowy Bank Polski większościowego pakietu w BPT Telbank SA. Firmę CA IB Financial... 9
  • Kadry 30 lis 2003 9
  • M&M 30 lis 2003  WERY-FIKI-MIKI czyli bardzo-fikcja Na political fiction patrzyliśmy sami, czytając program SLD przed wyborami. Dziś mamy very fiction, gdy tej partii władza wery-fikcję swych bonzów w kołach przeprowadza. 10
  • Playback 30 lis 2003 10
  • Polacy, więcej sprytu! 30 lis 2003 Wchodząc do Unii Europejskiej, Polska jest twardym partnerem. W rywalizacji z innymi państwami powinna być jednak graczem sprytniejszym i bystrzejszym niż dotychczas - wynika z raportu na temat rozszerzenia unii opublikowanego w tygodniku... 10
  • Z życia koalicji 30 lis 2003 Weryfikacja szaleje w SLD. Bohatersko przeszli ją Leszek Miller i Aleksandra Jakubowska. Oceniono, że świetnie przysłużyli się lewicy. Oj, świetnie. Werdykt nie dziwi. Pewnie oceniali Kaczyński z Rokitą. I nie dziwimy się też, że... 12
  • Z życia opozycji 30 lis 2003 Mamy bohatera! Na pewnej imprezie towarzyskiej poseł Adam Bielan uratował kotka, któremu - zatrzaśniętemu na balkonie - groziło zamarznięcie. Dzielny poseł PiS dostrzegł rozpaczliwą sytuację zwierzaka i ruszył mu na ratunek,... 13
  • Fotoplastykon 30 lis 2003 14
  • Instrukcja obsługi niczego 30 lis 2003 Europejska konstytucja to zlepek banalnych sądów o postępie, dobrobycie i demokracji Ci którzy narzekali, iż polska konstytucja jest za długa i zbyt rozgadana, z rozrzewnieniem będą mówić o naszym dokumencie jako o wzorze zwięzłości. Konstytucja europejska, a właściwie... 16
  • Dama i as z rękawa 30 lis 2003 Prezydent Jolanta Kwaśniewska, premier Aleksander Kwaśniewski - taki scenariusz jest coraz bardziej realny Pół żartem, pół serio można zaproponować trwałe i radykalne skrócenie kadencji parlamentu. Przecież żadna z istniejących od 1993 r. koalicji nie była w stanie zachować... 22
  • Agencja Wiernych 30 lis 2003 Fachowców z wywiadu zastępują w służbach specjalnych lojalni wobec SLD szpiedzy PRL Do kierowanej przez Zbigniewa Siemiątkowskiego Agencji Wywiadu wrócili na wysokie stanowiska szpiedzy z czasów PRL. Na dalszy plan odsunięto specjalistów do spraw krajów byłego ZSRR. Grozi to... 26
  • Seks, kłamstwa i kaseta wideo 30 lis 2003 Czy policjanci chronili zdemaskowany przez reporterów "Wprost" i telewizji Polsat gang handlarzy kobiet? W trzy dni reporterzy "Wprost" i telewizji Polsat wspierani przez detektywa Krzysztofa Rutkowskiego zrobili to, czego prokuratura i policja z Koła nie mogły zrobić przez... 28
  • "Działka" Rybińskiego 30 lis 2003 Coraz szybciej przybywa ludzi uzależnionych od felietonów Macieja Rybińskiego; po alkoholu, nikotynie, narkotykach i seksie felietony Rybińskiego są już piątym najpopularniejszym w Polsce środkiem uzależniającym! - wynika z moich prywatnych, systematycznie prowadzonych od... 34
  • Nałęcz - Cudza wojna 30 lis 2003 Ojczyzny trzeba bronić także nad Tygrysem, a nie tylko nad Wisłą W tym tygodniu w Sejmie odbędzie się debata poświęcona militarnemu zaangażowaniu naszego kraju w Iraku. Nie trzeba być jasnowidzem, by przewidzieć zarzuty, jakie radykalna opozycja postawi rządowi. Na pewno... 34
  • Giełda i wektory 30 lis 2003 Hossa Świat Playboy w niebie Japońskie linie lotnicze Skynet Asia Airways, chcąc przyciągnąć żeńską klientelę, wprowadzają próbne loty wyłącznie z męską załogą. Pasażerki ma obsługiwać czterech stewardów w wieku... 38
  • Komunizm kapitalistyczny 30 lis 2003 8 miliardów złotych kosztują nas co roku zmowy cenowe producentów Ludzie tej samej profesji nawet podczas towarzyskich spotkań nie mogą się powstrzymać przed uzgadnianiem podwyżek cen" - zauważył już w 1773 r. Adam Smith. Ustawę pozwalającą karać zmowy cenowe (tzw. Sherman... 40
  • Liberalizacjom veto! 30 lis 2003 Dlaczego nie zaoszczędzimy w przyszłym roku 1000 zł 44
  • Ognisko na polu minowym 30 lis 2003 Kto przebił balon warszawskiej giełdy? Jakby było mało prawdziwej wojny w Iraku, światu grożą dwa wielkie starcia ekonomiczne: amerykańsko-europejskie związane z handlem stalą i amerykańsko-chińskie dotyczące obrotu tekstyliami. W tej sytuacji nikogo nie powinny dziwić ani... 46
  • Rażeni prądem po kieszeni 30 lis 2003 Sprzedajemy energię elektryczną znacznie taniej zachodniej Europie niż samym sobie! Tani prąd z Polski oświetla dziś ulice Wiednia, Berlina, Sztokholmu oraz wielu czeskich, słowackich, a nawet węgierskich miast. Dla naszych użytkowników - osób prywatnych, przedsiębiorstw,... 48
  • Pracoholizm klasy średniej 30 lis 2003 Bijemy rekord świata w pracy po godzinach pracy! Nie mam czasu na strajkowanie, muszę zarabiać na życie - mówi Mirosława Krzyżak, na co dzień pielęgniarka w Szpitalu Wolskim w Warszawie, a po dyżurze agent znanej firmy udzielającej pożyczek gotówkowych. Dzięki dodatkowej... 50
  • Nowy Bliski Wschód 30 lis 2003 Izraelczyków i Palestyńczyków łączą interesy w Iraku Mało kto wie, że członkiem międzynarodowego konsylium, które zajmie się leczeniem chorego kolosa znad Zatoki Perskiej jest izraelsko-amerykański prawnik dr Mark Zoll, właściciel prestiżowych kancelarii adwokackich w... 54
  • Załatwione odmownie - Nieustający konkurs głupoty 30 lis 2003 Popełniamy nieraz monstrualne głupstwa, ale w tej konkurencji wielu bije nas na głowę Czy to my Marsjany, czy to my Wenusy, że jak ktoś coś zrobi, jak ktoś głową ruszy, zaraz się pytają wszyscy przerażeni, czy on aby jest z tej ziemi?" - tak 30 lat temu pytał ze sceny... 56
  • Supersam 30 lis 2003 Polska panda Rodziła się w bólach. Najpierw kazano projektantom męczyć się z przerobieniem ciekawego prototypu ecobasic, ale było to niemożliwe. Karuzela zmian na szczycie turyńskiej hierarchii uratowała jednak polską pandę.... 58
  • Co Polka potrafi 30 lis 2003 Jeśli chcesz, aby coś zostało powiedziane, idź do mężczyzny. Jeśli chcesz, żeby coś zostało zrobione, idź do kobiety - mawia Margaret Thatcher, była brytyjska premier. Lady Thatcher uważa, że kobiety "potrafią więcej niż mężczyźni poświęcić dla władzy i przywództwa". Po 1989... 60
  • Miliard w Małyszu 30 lis 2003 Znam dzieci, których pierwszym wypowiedzianym w życiu słowem było Małysz, a nie mama - mówi Apoloniusz Tajner, trener Adama Małysza Adam Małysz z rodziną wypoczywał w ubiegłym roku w Saint Tropez. Zobaczył go tam jeden z polskich dyplomatów, bawiący akurat na Riwierze w... 66
  • Metropolia na falach 30 lis 2003 Queen Mary 2 to nowy rodzaj transatlantyku - pływający kurort Tragedia na "Queen Mary 2" tylko wzmogła zainteresowanie pierwszym rejsem tego transatlantyku. Gdy kilkanaście dni temu zerwał się trap nad nabrzeżem, przypominało to wydarzenia przed pierwszym rejsem "Titanica".... 68
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Na soi świat stoi 30 lis 2003 Drogi Robercie! Piszę do Ciebie z pełnym brzuchem, bo właśnie wrąbałem solidną porcję przepysznych gołąbków według nowej, brawurowej koncepcji mojej towarzyszki życia Miryny. Innowacja dotyczy zarówno farszu, jak i - że tak się wyrażę - opakowania. Do owijania użyto bowiem... 72
  • Ekran osobisty - Nagie madonny 30 lis 2003 Nie mam wątpliwości, że w bezwzględnym dążeniu do obnażania prawdy zapędziliśmy się ostatnio trochę za daleko Stałem sobie w Empiku, rozglądając się w poszukiwaniu mikołajkowych prezentów dla przyjaciół, gdy nieoczekiwanie podeszła do mnie energiczna pani, która odezwała się... 73
  • Rakietowy blef Chruszczowa 30 lis 2003 Generałowie Stalina planowali rozmieszczenie wielu dywizji na Czukotce, skąd miałyby dokonać inwazji na Alaskę. Na pustkowiach Arktyki miały powstać lotnicze bazy dla dziesięciu tysięcy bombowców Ił-28, które na rozkaz Kremla zaatakowałyby amerykańskie miasta. Żaden z tych... 74
  • Know-how 30 lis 2003 Polski robot chirurgiczny W Zabrzu zaprezentowano prototypy pierwszego polskiego robota kardiochirurgicznego o nazwie RobIn Heart. Zdalnie sterowany aparat skonstruowali specjaliści z Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii oraz Politechniki... 77
  • Hodowla morderców 30 lis 2003 Craig Venter stworzył sztuczny zarazek w dwa tygodnie. Kiedy nauczą się tego terroryści, żeby zabijać? Latem ubiegłego roku stworzono sztucznego wirusa polio, wywołującego u ludzi chorobę Heine-Medina. Skonstruowany przez prof. Eckarda Wimmera ze State University of New York... 78
  • Notatnik w podświadomości 30 lis 2003 Wkrótce komputer, anioł stróż naszego mózgu, podpowie nam, co, gdzie i kiedy powinniśmy natychmiast zrobić Elektroniczne okulary poprawiające wzrok i... pamięć skonstruowali uczeni z Massachusetts Institute of Technology. "Użytkownik nawet nie zauważy ich działania. Okulary... 82
  • Bez granic 30 lis 2003 Thriller Jacksona "Król muzyki pop", "cudowne dziecko", "człowiek, który wszystko zamieniał w złoto" - Michael Jackson. Jego aresztowanie obserwowała cała Ameryka. Jackson tylko kilka godzin... 84
  • Przeżyłam śmierć 30 lis 2003 Na polską ambasadę w Bagdadzie przygotowywano atak przy użyciu ambulansu wyładowanego materiałami wybuchowymi W piątek 14 listopada rano wybierałam się do polskich żołnierzy w Karbali. Poprzedniego wieczoru Hussam, z którym zwykle podróżowałam po Iraku, nie pokazał się ani... 86
  • Antyamerykanizm, czyli antyracjonalizm 30 lis 2003 Nadzieja, która płynie przez ocean Tragiczny zamach w Stambule, w którym terroryści zgładzili modlących się w dwóch synagogach Żydów i Turków, a ranili prawie 300 osób, pokazuje, iż okrutny terroryzm wciąż uniemożliwia nam spokojne życie. Zwraca się przeciwko całej naszej... 90
  • Gerhard Thatcher? 30 lis 2003 Nawet gdyby Schröder fruwał nad Berlinem, sfrustrowani Niemcy uznaliby, że lata, bo nie umie chodzić Gerhard Schröder wie, jakie będą Niemcy w 2010 r.: będą "krajem szans, w którym jest praca dla wszystkich, przodującym w gospodarce, edukacji, badaniach naukowych i polityce... 94
  • Koń do skradania się, czyli powrót Clintonów 30 lis 2003 Jeśli pozycja Busha będzie słabła, lojalny Clark usunie się w cień, a Hillary przejmie nominację 96
  • Mózg Busha 30 lis 2003 Karl Rove to najbardziej wpływowa postać w historii USA, która nie została wybrana w wolnych wyborach Nikt nie traktuje spotkania z prezydentem poważnie, jeśli nie przyjdzie na nie Karl Rove" - mówi pragnący zachować anonimowość przedstawiciel amerykańskiej administracji.... 98
  • Jeźdźcy apokalipsy 30 lis 2003 Front walki z terroryzmem może przebiegać ulicami Bagdadu albo wzdłuż Marszałkowskiej w Warszawie Stambuł, fascynująca mieszanka Wschodu i Zachodu - dziedzictwo Atatürka, symbol różnorodności i tolerancji, islamu otwartego na Zachód - stał się mieszanką wybuchową. W sobotę 15... 99
  • Menu 30 lis 2003 Świat U2, czyli One Bono, lider U2, to muzyk, polityk, antypolityk i biznesmen w jednym. Niedawno wymieniano go jako kandydata do pokojowego Nobla. Nagrody nie dostał, ale doceniono jego osiągnięcia muzyczne: utwór "One"... 104
  • Listonosz w oborze 30 lis 2003 Zenon Laskowik mógłby przez półtorej godziny stać na scenie i nic nie mówić, a publiczność biłaby brawo Gdyby Milos Forman znał Zenona Laskowika, zrobiłby o nim film. Byłby on nie mniej śmieszny i wstrząsający jak ten, który nakręcił o nowojorskim komiku Andym Kaufmanie... 106
  • Nienasycony błazen 30 lis 2003 Cezary Pazura ucieka z komediowej pułapki Co łączy Cezarego Pazurę z Bruce'em Willisem i Tomem Hanksem? Paradoksalnie ostatni film - "Nienasycenie" Wiktora Grodeckiego, według powieści Stanisława Ignacego Witkiewicza. Mimo że ani Willis, ani Hanks nigdy nie zagrali w filmie,... 108
  • Stoppard orkiestra 30 lis 2003 Tom Stoppard, gdyby nie był dramaturgiem, mógłby zarabiać jako twórca sloganów reklamowych Gdyby William Szekspir urodził się w XX wieku, zapewne nie ograniczałby się do pisania sztuk teatralnych. Sięgałby po takie gatunki, jak słuchowiska radiowe czy scenariusze telewizyjne... 110
  • Czerwono między udami 30 lis 2003 Kasia Nosowska dominuje na polskiej scenie rockowej zarówno jako idolka, jak i antygwiazda Dziesięć lat temu Kasia Nosowska była najpopularniejszą polską wokalistką. Była głosem młodego pokolenia, które nie umiało się odnaleźć w nowej polskiej rzeczywistości. Dziś jest... 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 30 lis 2003 ANDRZEJ PIASECZNY - *** Andrzej Piaseczny to facet z problemami. Z problemami przełożenia swych możliwości w realny skutek (czytaj: sukces). Od czasów eksplozji "Saxu i sexu" w duecie z Robertem Chojnackim wokalista stopniowo... 113
  • Sława i chała 30 lis 2003 Książka Pisać każdy może Początek jak z Musierowicz: nastolatka ma kłopoty w szkole i nieporozumienia w domu. Ale za chwilę pojawia się wątek niewyjaśnionego morderstwa, rodzinnej tajemnicy, wreszcie widmo zemsty. I mamy hybrydę. Ani... 114
  • System idiotele - Zima dla kobiet 30 lis 2003 Niestety, na dworze robi się coraz chłodniej. Nie przejmowałbym się tym zbytnio, mamy się z rodziną w co ubrać, a i pies ma futro grube i puszyste, ale te biedactwa przy drogach! Sukienki do pępka, nogi na wierzchu, bez odzieży ochronnej, aż dziw, że zwykle tak głośne... 116
  • Szkiełko w oku - Ale kino... 30 lis 2003 Oglądałem niedawno w gronie rodzinnym "Wakacje pana Hulot". Ta komedia - zrealizowana przez Jacques'a Tati w latach 50. - była moim ulubionym filmem. Tymczasem, widząc ją teraz w TV, nie posiadałem się ze zdumienia, jak zestarzało się to dziełko. Moje córki przypomniały mi, że... 116
  • Organ Ludu 30 lis 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 48 (61) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 24 listopada 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza "Nie pytaj, co Partia może zrobić dla ciebie. To wiadomo. Pytaj, co ty możesz zrobić dla... 117
  • Skibą w mur - Alfons Roku 30 lis 2003 Z góry alfonsów ministranta nie wybierzesz - mawiał pewien minister, przyjmując do pracy kolejnego kumpla W dawnych czasach jako dzieci bawiliśmy się w dzielnych i szlachetnych bohaterów, takich jak Zorro, Winnetou czy Janek z "Czterech pancernych". Dziś dzieci mają w dupie... 118