Mur z ognia

Dodano:   /  Zmieniono: 3
Cudzoziemiec odnoszący sukces na wsi wywołuje agresję, bo burzy rytuał nieróbstwa

Czym byłoby rolnictwo Wielkopolski, gdyby nie holenderscy farmerzy, którzy osiedlali się tam pod koniec XVI i w XVII wieku? Polscy rolnicy nie mieliby szans z niemiecką konkurencją w wieku XVIII i XIX, gdyby nie standardy i umiejętności, które przejęli od Holendrów. Podobnie było na Żuławach, Zamojszczyznie, Dolnym Śląsku, gdzie osiedlali się także Niemcy, Duńczycy, Szkoci, Anglicy. Gdy przybywali do Polski, byli często traktowani nieufnie, podpalano ich gospodarstwa. Tak jest i obecnie - niektórzy polscy chłopi podpalają gospodarstwa swoich cudzoziemskich sąsiadów, zanim zdążą ich poznać.

Od agresji do kohabitacji
Wedle badań prof. Ewy Nowickiej z Uniwersytetu Warszawskiego, agresja i niechęć sąsiadów dotknęła 82 proc. cudzoziemców gospodarujących na terenach popegeerowskich, a tylko 3,5 proc. tych, którzy kupili ziemię w regionach, gdzie dominowały gospodarstwa rodzinne. Kiedy Ewa Żakiewicz przygotowywała pracę magisterską z socjologii "Holendrzy na Dolnym Śląsku. Procesy przystosowywania się do życia w społeczeństwie polskim", ośmiu z dziesięciu jej rozmówców dotknęła agresja sąsiadów (spalenie stodoły, czasem plonów).
Podpalenia i przejawy agresji są problemem nie tyle wsi polskiej, ile wsi popegeerowskiej, gdzie patologie występują częściej niż gdzie indziej. Ofiarami agresji są także Polacy, którzy w popegeerowskich wsiach próbują zakładać nowoczesne farmy. Polscy rolnicy nie są zresztą jedynymi, którzy nie tolerują obcych. Podobne prześladowania spotykały w ostatnich latach Holendrów czy Duńczyków, którzy próbowali gospodarować w Niemczech, a także belgijskich farmerów osiedlających się we Francji. Gospodarstwa cudzoziemskich rolników płonęły w ostatnich latach również w Czechach, na Słowacji czy Węgrzech.
Przykład Bambrów (rolników z okolic Bambergu w południowej Frankonii) - sprowadzonych w latach 1719-1753 przez władze Poznania do podpoznańskich wsi Luboń, Bonin, Jeżyce, Winiary, Rataje, Wilda czy Górczyn - pokazuje, że procesy asymilacji trwają czasem kilkadziesiąt lat. Bambrów spotykały akty agresji, mimo że osiedlili się we wsiach opuszczonych przez Polaków, spustoszonych przez wojnę północną i zarazy. Dopiero w drugim pokoleniu, gdy zaczęło dochodzić do małżeństw mieszanych, potomkowie osadników z Bambergu przestali być traktowani jako obcy. Wtedy docenionio ich solidność, gospodarność, pracowitość i uczciwość.

RytuaŁ nieróbstwa
Pięć lat temu Holender Freddy Beltman wraz z żoną przyjechał do Cetynia, małej wioski koło Słupska. Od Agencji Rolnej Skarbu Państwa wydzierżawili gospodarstwo o powierzchni 273 hektarów. Na początku mieszkali w oborze. Z czasem zbudowali dom, rozwinęli hodowlę krów. W Cetyniu przyszły na świat ich trzy córki. Freddy zatrudnił kilka osób ze wsi. W czerwcu 2000 r. spłonęła stodoła Beltmanów, a kilka tygodni później - obora. Cudem uratowano 76 krów, 20 jałówek i 23 cielęta. Kilka miesięcy temu Holendrzy sprzedali cały dobytek, spakowali walizki i wrócili do rodzinnego kraju. - Łudziłem się, że mimo dwóch pożarów dogadam się z sąsiadami. Niestety, nie udało się. Okazali się dla mnie psychologiczną zagadką: gdy im się coś nie podobało, nie mówili tego prosto w oczy, tylko walili w łeb od tyłu - opowiada "Wprost" Freddy Beltman.
Beltmana znienawidzono, bo odnosił sukcesy, zarabiał, stworzył w swoim gospodarstwie miejsca pracy dla innych. W ten sposób udowadniał polskim sąsiadom, że ich bieda nie jest ani karą boską, ani winą państwa, lecz wynika z tego, że za mało pracują, wolą narzekać i obnosić się ze swoim ubóstwem, zamiast zakasać rękawy. Beltman naruszył ukształtowany w czasach pegeerowskich rytuał nieróbstwa i nieodpowiedzialności. Sąsiadów zraził tym, że zbierał z hektara dwa razy więcej ziemniaków niż oni, że zbierał ponad 70 kwintali zboża z hektara, podczas gdy innym nie udawało się zebrać nawet 50 kwintali. Ale największą złość wywoływało to, że całe swoje mleko sprzedawał firmie Nestlé.

Wypalanie sukcesu
Holender Hans Goense cztery lata temu kupił gospodarstwo w Pieszycach koło Zielonej Góry. Szybko wyremontował budynki, kupił maszyny i nawozy. Kredyt zaciągnął w Holandii. Kiedy zaczął odnosić sukcesy, spłonęła należąca do niego stodoła (w środku znajdowały się maszyny rolnicze, 15 ton słomy i kilkanaście ton nawozów). Śledztwo umorzono z powodu niewykrycia sprawców. - Kiedy mówiłam, że sąsiedzi otwarcie nam grozili, miejscowi policjanci ostrzegli, bym bez dowodów nie oskarżała niewinnych ludzi - opowiada Małgorzata Goense. Tuż przed podpaleniem Hans Goense został obrzucony kamieniami, gdy pracował w polu. - Widziałem tych ludzi i dam sobie rękę uciąć, że to byli moi sąsiedzi - opowiada "Wprost" Goense. Przed Wielkanocą 2003 r. sąsiad wyciął drzewa w należącym do Goensego lesie (straty oszacowano na 30 tys. zł). Holender przyłapał go na gorącym uczynku. Policja zdążyła zabezpieczyć ślady, ale dochodzenie w sprawie umorzono z powodu niewykrycia sprawców! Po tym zdarzeniu Goense'owie długo bali się wychodzić z domu, bo słyszeli wyzwiska i okrzyki: "Won do Holandii!", "Wynocha, parszywcy!", "Nie wykupicie nas!". Kilka tygodni temu holenderska rodzina wyniosła się z Pieszyc. O pomoc prosili polskich urzędników oraz holenderską ambasadę. Na razie bezskutecznie. - To sprawa między sąsiadami. Gminie nic do tego - mówi Norbert Twardy, zastępca burmistrza Pieszyc.
- Gdybym nie miała zobowiązań i kredytów, natychmiast wyjechałabym z rodziną do Holandii - mówi Maria Hellenberg, Polka, która wraz z mężem dzierżawi były PGR w Jachcicach koło Bydgoszczy. Przyjechali do Polski siedem lat temu. Marię irytuje to, że sąsiedzi są przekonani, iż przybyli tu z Holandii z ogromnymi pieniędzmi. Nie przyjmują do wiadomości, chociaż to widzą, że na sukces trzeba pracować od świtu do nocy. Hellenbergowie nie potrafią już zliczyć włamań do ich zabudowań czy zniszczonych zasiewów. Z podwórza ukradziono im dwa samochody.
Kilka lat temu spłonęły zabudowania i maszyny Holendrów gospodarujących w Łupawie i Karżnicy. Jan Druff mieszka w Łupawie dziesięć lat. Większość ziemi obsadza ziemniakami, które odbiera lęborska firma produkująca frytki. Pięć lat temu z dymem poszły należące do niego trzy ciągniki oraz dwa opryskiwacze. Tuż przed wykopkami spaliły się dwa kombajny. Podpalono także kombajny należące do Jespera Stelwagena, który mieszkał w Karżnicy. Anglik Arend Hendriks przyjechał do Kawęcina niedaleko Świecia pięć lat temu. Jego gospodarstwa nikt wprawdzie nie spalił, ale za to sąsiedzi niszczyli mu uprawy, folię w tunelach, a ostatnio nękają go procesami w sądzie. Kilka osób oskarżyło go, że swoimi ciągnikami zniszczył drogę.

Ofiary ksenofobii
- W zasiedziałych od dziesiątek lat społecznościach obcy, który odnosi sukces, nie staje się przykładem do naśladowania. Staje się prowokatorem, bo burzy przekonanie, że sukces na polskiej wsi nie ma prawa zaistnieć, nie jest normalny. Lokalna społeczność, dotychczas niesolidarna i zawistna, jednoczy się wtedy przeciwko obcemu - mówi prof. Józef Styk z Zakładu Socjologii Wsi i Miasta UMCS w Lublinie.
Etnologowie podkreślają, że podpalani przez sąsiadów Holendrzy stali się ofiarami ksenofobii, czyli światopoglądu, według którego kryterium oceny otaczającego świata jest podział na "swoich" i "obcych". Swoi są grupą wyidealizowaną, zaś obcy to uosobienie wszelkiego zła i zagrożenie. Ksenofobia zakłada agresywność wobec obcych, nakazuje walkę z nimi. Jeżeli obcy wykazują się większą od miejscowych zapobiegliwością, przedsiębiorczością, większymi umiejętnościami, uprzedzenia przekształcają się w otwartą wrogość.
Jak pisał Mircea Eliade, we wszystkich kulturach "obcy to święty i przeklęty, boski i diabelski, czysty i nieczysty, odrażający i piękny". Na początku obcy są postrzegani prawie wyłącznie negatywnie, z czasem tzw. miejscowi nie wyobrażają sobie bez nich życia.

Więcej możesz przeczytać w 1/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2004 (1101)

  • Na stronie - Dwa i pół zaufania4 sty 2004Prawdziwą walutą współczesnego świata jest zaufanie.3
  • Peryskop4 sty 2004Zagłada Bam Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Bam w Iranie. Dziesiątki tysięcy ludzi walczą o życie na gruzowisku - bez wody, żywności, bez elektryczności, w mrozie, pozbawieni namiotów i koców. wstrząsy o sile 6,7 stopnia w skali...6
  • Dossier4 sty 2004Adam MICHNIK redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" "W skład grupy trzymającej władzę, która ma moc sprawczą, wchodzili Aleksandra Jakubowska, Robert Kwiatkowski i sekretarz KRRiTV Włodzimierz Czarzasty. Rywin kontaktował się z...7
  • Kadry4 sty 2004Torbacz8
  • Jestem, więc piszę - Wiara bez nadziei4 sty 2004Antropologowie twierdzą, że w społeczeństwach prymitywnych, przedpiśmiennych przesądne wierzenia stanowią integralną czźść światopoglądu. Prawie każdy wierzy prawie we wszystko. Na pierwszy rzut oka wydaje siź, że nie jesteśmy już społeczeństwem...9
  • Polski sport4 sty 2004Marek majewski10
  • Playback4 sty 2004Liderzy Platformy Obywatelskiej: Donald Tusk i Jan Maria Rokita.10
  • Amerykańska wściekła krowa4 sty 2004Pierwsza wściekła krowa w USA została zabita 9 grudnia w zakładach mięsnych Vern's Moses Lake, ale wyniki testów na BSE były znane dopiero dwa tygodnie później. W tym czasie mięso zwierzęcia trafiło już na rynek, prawdopodobnie w...10
  • Poczta4 sty 2004List od czytelnika11
  • Z życia koalicji4 sty 2004 Nie dało się spędzić tych Świąt bez Jolanty Kwaśniewskiej. Pierwsza kandydatka do prezydentury sezon bożonarodzeniowych występów zainaugurowała szlochem w rękaw Piotra Zawsze-Do-Usług Najsztuba w "Przekroju", a potem się...12
  • Z życia opozycji4 sty 2004Karząca ręka sprawiedliwości dopadła osobników zamieszanych w tak zwaną aferę mostową. Sąd koleżeński Platformy Obywatelskiej wyrzucił z partii Małgorzatę Ławniczak-Hertel. Poza tym jedna osoba dostała naganę, jedna upomnienie....13
  • Fotoplastykon4 sty 200414
  • Człowiek epoki terrorystycznej4 sty 2004Najbliższe 15 lat będzie epoką superterroryzmu" - napisali autorzy opracowania "Terror 2000", przygotowanego w 1995 r. dla Departamentu Obrony USA. Przewidzieli to nie tylko na podstawie raportów organizacji wywiadowczych, lecz przede wszystkim na...16
  • Prasowanie Europy4 sty 2004Dawno w Europie nie było tak zmasowanej kampanii przeciw jednemu państwu, jak teraz przeciw Polsce.22
  • Nasi oni4 sty 2004Najważniejszym konfliktem w Polsce - wbrew powszechnemu przeświadczeniu - nie jest konflikt ekonomiczny między biednymi a bogatymi (choć 60 proc. badanych uznaje go za istotny). Na pierwsze miejsce na polskiej mapie konfliktów wysuwa się...26
  • Teczki Leppera4 sty 2004Haki na polityków PO, PiS i PSL zbierają pracujący dla Samoobrony byli pracownicy służb specjalnych.30
  • Brygady pracy duchowej4 sty 2004Polscy księża i misjonarze stali się jednym z naszych ważniejszych towarów eksportowych.32
  • Mur z ognia4 sty 2004Cudzoziemiec odnoszący sukces na wsi wywołuje agresję, bo burzy rytuał nieróbstwa36
  • Nałęcz - Popis janczarów4 sty 2004Wirusowi PRL ulegają ci, którzy zapowiadali jego zniszczenie38
  • Poczta4 sty 2004List od czytelnika38
  • Giełda i wektory4 sty 2004Hossa Świat Boeinga wniebowstąpienie Boeing znów wyprzedza Airbusa! 7E7 Dreamliner to pierwszy od trzynastu lat nowy model samolotu pasażerskiego Boeinga. Amerykański koncern chce dzięki niemu odzyskać pozycję lidera na rynku, którą...42
  • Egzekucja podatników4 sty 2004Dusząc w zarodku klasę średnią, klasa polityczna popełnia samobójstwo44
  • Nagroda Złamanego Grosza4 sty 2004Nominacje, regulamin49
  • Rewolucyjna destrukcja4 sty 2004Antyglobaliści przekonują świat, że jedyną drogą rozwoju jest globalizacja50
  • Cegła Einsteina4 sty 2004Sześć miliardów milionerów. Czy to możliwe?54
  • Niebiańska reklama4 sty 2004Mimo deszczu tysiące gapiów przybyło 25 października 2003 r. na podlondyńskie lotnisko Heathrow, by ostatni raz zobaczyć podchodzący do lądowania odrzutowiec ponaddźwiękowy Concorde. Linie British Airways i Air France, jedyne eksploatujące te...56
  • Balcerowicz wprost4 sty 2004Bez konstytucyjno-liberalnych ograniczeń demokracji grozi degeneracja i zanik. The Future of Freedom" ("Przyszłość wolności"), praca Fareeda Zakarii, znanego amerykańskiego komentatora politycznego, to jedna z najciekawszych książek, jakie...58
  • Czego rok 2004 oczekuje od Polaków?4 sty 2004Zbliżają się lata wielkich szans i równie wielkiego wysiłku59
  • Supersam4 sty 2004Podkład jak puder Na podkład Cashmere Perfect firmy L'Oréal nie trzeba nakładać pudru, a cera pozostaje matowa przez dwanaście godzin. Podkład zawiera składnik żelujący będący pochodną cukru. Jego cząsteczki tworzą uporządkowaną siatkę, w...60
  • Stosunek przerywany4 sty 2004Niemców najbardziej kochają Japończycy i Mongołowie, a najmniej Anglicy i Holendrzy62
  • Król David I4 sty 2004David Beckham jest jednocześnie sportowcem, przywódcą religijnym, gwiazdą telewizji i chłopakiem z sąsiedztwa66
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Smak portfela4 sty 2004Drogi Przyjacielu! Mój pobyt w Lublinie był bardzo krótki, ale wystarczyło czasu, by dać się oczarować bogactwem kultury kulinarnej tamtego regionu.69
  • Diamentowy gułag4 sty 2004Namibijska pustynia wygląda jak wielki śmietnik: obok hałd odpadów uwagę zwracają wraki ciężarówek, wywrotek, spychaczy czy zużyte taśmociągi. Żadna z maszyn, która wjechała na ten teren, nie może go opuścić. To Consolidated Diamond Mines w...70
  • Kto to jest Hitler?4 sty 2004Dopiero trzeciemu pokoleniu powojennych Niemców dane było się zbliżyć do prawdy o III Rzeszy72
  • Know-how4 sty 2004Biała śmierć, Rachunek za Vivaldiego, Bezbolesne zastrzyki, Bliźniaki na marsie76
  • Nowa genoracja4 sty 2004Nadchodzi epoka dzieworództwa. Sklonowany przez naukowców z firmy biotechnologicznej Advanced Cell Technology w Massachusetts ludzki zarodek po raz pierwszy osiągnął stadium szesnastokomórkowego embriona. Zespół uczonych z USA i Europy...78
  • Gorączka czarownic4 sty 2004Grypa może przemienić człowieka w roślinę Grypa powoduje niekiedy przypominające chorobę Alzheimera otępienie! - alarmują brytyjscy wirusolodzy z National Institute for Medical Research (NIMR). Bezpośrednią przyczyną schorzenia jest śpiączkowe...82
  • Bez granic4 sty 2004Kupiecka uczciwość Nigeryjski szaman Ashi Terfa zginął podczas testowania amuletu, który sprzedawał. Czarownik padł ofiarą wiary we własne siły - reklamował talizman kuloodporny, a gdy zażądano, by go przetestował, założył amulet na szyję i...84
  • Norymberga w Bagdadzie?4 sty 2004Wprost" przedstawia najbardziej prawdopodobne warianty przebiegu procesu dyktatora Iraku - jego tryb i możliwe miejsca osądu zbrodniarza, zawartość aktu oskarżenia, listę potencjalnych świadków oraz ich wypowiedzi86
  • Klan satrapy4 sty 2004Dzięki rodzinie, którą zatrudnił na najwyższych stanowiskach w państwie, Saddam Husajn utrzymywał władzę przez trzy dekady. W tym samym czasie skazał na śmierć 46 krewnych, których podejrzewał o nielojalność. Poznajmy najbardziej prominentne...92
  • A mury runą4 sty 2004Nastąpi Bliski Wschód światowej demokracji95
  • Jądra Europy4 sty 2004Spoiwem Franken-Reichu jest antyamerykanizm96
  • Grobowiec Szewardnadzego4 sty 2004Gruzińska rewolucja róż obnażyła słabość eurazjatyckich autokratów98
  • Menu4 sty 2004Kraj Nowy Władca na nowy rok Nowozelandzki reżyser Peter Jackson chyba po cichu wykradł hobbitowi Frodo pierścień władzy. Każda kolejna część "Władcy pierścieni" oczekiwana jest z coraz większym zainteresowaniem, a potem okazuje się...100
  • Zawał mięśnia4 sty 2004W dzisiejszym kinie herosa może zagrać tylko cherlak lub kobieta102
  • Piekło Gibsona4 sty 2004Zawsze gdy sztuka wkracza na obszar religii i wiary, wkracza na pole minowe106
  • Roman(s) z wampirami4 sty 2004Roman Polański przegrał na Broadwayu, ale triumfuje w Hamburgu108
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego4 sty 2004MICHAEL BUBLÉ BRITNEY SPEARS109
  • Sława i chała4 sty 2004Dvd Miłość francuska Na początku była powieść. Zachęcony entuzjastycznym przyjęciem "Balzaka i małej krawcówny" Sijie Dai zasiadł na krześle reżysera. Miał do tego pełne prawo - książka jest przecież jego autobiografią. Ponieważ...110
  • Perły do lamusa?4 sty 2004"Niewidoczni" Frearsa przekonują, że handel ludzkimi narządami przynosi większe zyski niż handel narkotykami111
  • Nowowizja - Prognozy4 sty 2004Na przełomie roku wróżki mają potwornie dużo roboty. Szklane kule pękają z przepracowania, a pewien czarny kot z nadmiaru stresów rzucił się pod helikopter premiera. I zapeszył. Nic dziwnego, że w Europie zaraz zaczęto mówić o...112
  • Z grzędy zrzędy - Niech żyje Stary Rok!4 sty 2004Trzeba mieć nieprawdopodobne szczęście, żeby spadając w sondażach, dodatkowo spaść jeszcze w helikopterze! Zachodzi więc podejrzenie, że sondaże tyle warte, co i helikopter. Od lat wiadomo, że na potłuczonych dziadków najlepiej działają112
  • Organ Ludu4 sty 2004TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 1 (66) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 29 grudnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza113
  • Skibą w mur - Pozwólcie utyć Małyszowi!4 sty 2004Czy objadając się makowcem w czasie świąt i popijając wódeczkę, pomyślałeś choć raz o tym, że Małysz też chętnie by się najadł?114