Nowa genoracja

Nowa genoracja

Dodano:   /  Zmieniono: 
Nadchodzi epoka dzieworództwa. Sklonowany przez naukowców z firmy biotechnologicznej Advanced Cell Technology w Massachusetts ludzki zarodek po raz pierwszy osiągnął stadium szesnastokomórkowego embriona. Zespół uczonych z USA i Europy rozszyfrował 90 proc. genomu szympansa (Pan troglodytes).
- W 2004 r. w naszym laboratorium przyjdzie na świat pierwszy sklonowany pies - powiedziała "Wprost" Jessica Harrison z amerykańskiej firmy Genetic Savings & Clone. Prof. Gerard Schatten z University of Pittsburgh zapowiada, że wkrótce sklonuje pierwszą człekokształtną małpę. "Biotechnologia dysponuje już narzędziami, które całkowicie przeobrażą zarówno ludzi, jak i całą naszą cywilizację" - uważa Francis Fukuyama, politolog, profesor Johns Hopkins University w Waszyngtonie, autor głośnej książki "Our Posthuman Future" ("Człowiek posthumanistyczny"). Na razie pewne jest, że biotechnologia wciąż ingerować będzie w nasze ciała.
W 1992 r. prof. French Anderson z University of Southern California przeprowadził pionierski zabieg w dziedzinie terapii genowej u czteroletniej Ashanthi DeSilvy, cierpiącej na wrodzony niedobór odporności o nazwie ADA (powodowany brakiem jednego tylko enzymu - adenozynodezaminazy). Od tego czasu na całym świecie specjaliści przeprowadzili kilka tysięcy podobnych zabiegów, głównie w leczeniu chorób genetycznych, takich jak hemofilia i mukowiscydoza. Od kilku miesięcy prowadzone są próby leczenia tą metodą innych schorzeń, m.in. choroby Parkinsona. W sierpniu 2003 r. 55-letni Nathan Klein, producent telewizyjny z Port Washington w stanie Nowy Jork, wraz dwunastoma innymi osobami cierpiącymi na chorobę Parkinsona poddał się operacji polegającej na wstrzyknięciu do mózgu 3,5 mld zmodyfikowanych wirusów (zawierających gen zwiększający w mózgu poziom neuroprzekaźnika GABA, który łagodzi takie objawy choroby, jak drżenie rąk, zaburzenia mowy i ruchu).

Genoonkologia
Od stycznia 2004 r. będzie dostępna pierwsza terapia genowa przeznaczona do leczenia nowotworów złośliwych. Początkowo będzie stosowana jedynie w klinikach onkologicznych w Chinach, ale do jej wprowadzenia przygotowują się również specjaliści w USA, gdzie badaniami kieruje prof. French Anderson. Tej terapii poddało się już 120 cierpiących na raka Chińczyków. U 64 proc. pacjentów guzy złośliwe po roku leczenia całkowicie zniknęły - wykazały opublikowane przed kilkunastoma dniami badania. - To milowy krok w leczeniu raka, choć terapia genowa nie będzie oczekiwanym od dawna w onkologii panaceum, bo choroby nowotworowe to wiele różnych schorzeń, wymagających różnych metod leczenia - mówi "Wprost" Zhaohui Peng, główny autor badań i prezes firmy biotechnologicznej SiBiono GeneTech w Shenzhen (w prowincji Guangdong).
Genoterapia w leczeniu raka przypomina testowane od kilku lat szczepionki przeciwnowotworowe, tyle że zamiast substancji pobudzających układ odpornościowy do walki z rakiem wykorzystano kontrolujący prawidłowe rozmnażanie się komórek gen p53 (jego mutacja jest jedną z głównych przyczyn większości odmian raka). Wstrzyknięcie tego genu do guza (za pośrednictwem niegroźnego dla ludzi tzw. adenowirusa) może często zahamować rozwój nowotworu. - Terapia genowa na razie testowana jest u chorych na raka głowy i szyi, na przykład nosogardzieli, ale już wkrótce będą mogli z niej skorzystać również chorzy cierpiący na inne rodzaje nowotworów złośliwych - mówi Zhaohui Peng. Taki zabieg kosztuje 360 dolarów i może być wykonany przez każdego lekarza.

Autoprokreacja
W Chinach w 2003 r. roku zaszła w ciążę trzydziestoletnia kobieta, u której specjaliści z USA i Chin zamiast komórki jajowej wykorzystali do zabiegu sztucznego zapłodnienia jedynie jądro komórkowe zawierające DNA. Zaburzenia w komórkach jajowych kobiety sprawiały, że tradycyjne metody in vitro nie były skuteczne. Prof. Jamie Grifo z New York University i prof. Zhuang Guanglun z Sun Yat-sen University w Guangzhou wprowadzili metodą mikroiniekcji do jajeczka kobiety plemnik jej męża, a następnie pobrali jądra komórkowe obu komórek rozrodczych, zanim zdążyły się połączyć. Jądra wszczepiono do jajeczka pobranego od zdrowej kobiety. Specjaliści uzyskali w ten sposób pięć zarodków, z których rozwinęły się trzy płody. Wprawdzie wszystkie uległy poronieniu (ostatni w 29. tygodniu ciąży), ale - jak zapewnia prof. Jamie Grifo - nie miało to związku z zabiegiem sztucznego zapłodnienia (żaden z płodów nie miał wad genetycznych).
"Za kilka, najpóźniej kilkanaście lat każda osoba, która ma kłopoty z płodnością, będzie mogła mieć dzieci" - twierdzi prof. Alan Trounson z Monash Institute of Reproduction and Development w Australii. Potomstwo będą mogły mieć nawet osoby, które w ogóle nie wytwarzają komórek rozrodczych! Dziewicze poczęcie stanie się faktem.
Przed kilkoma tygodniami specjaliści Children's Hospital w Bostonie oraz Har-vard Medical School ogłosili, że wyhodowali z komórek macierzystych sztuczne plemniki. Uczeni wszczepili je metodą mikroiniekcji do komórek jajowych, z których powstały zarodki! Na razie ten eksperyment przeprowadzono jedynie na myszach, ale za kilka lat taki sam zabieg będzie można przeprowadzić również u ludzi. Ze sztucznej prokreacji pokonującej wszelkie bariery będą mogły skorzystać także kobiety. W połowie ubiegłego roku specjaliści University of Pennsylvania w podobny sposób uzyskali w probówce komórki jajowe. Najpóźniej za 10 lat będą mog-ły przyjść na świat dzieci, których biologicznymi rodzicami będą osoby tej samej płci: kobiety lub mężczyźni. Do pierwszych kontrowersyjnych prób zgłosiły się już dwie lesbijki z Coventry - Adele i Dawn. Jedna z nich pragnie urodzić dziewczynkę, dla której obie będą genetycznymi matką i ojcem. Jeszcze bardziej szokujący jest pomysł 40-letniej Lisy Meldrum z Melbourne, która chce być dla swego dziecka jednocześnie biologiczną matką i ojcem!

Mutant doskonały?
Człowiek jest bliski poznania tajemnicy stworzenia. Według biblijnej Księgi Rodzaju, Bóg tchnął życie w ulepionego z gliny Adama, a potem z jego żebra stworzył Ewę. Ponad 2000 lat po narodzinach Chrystusa ten opis przestaje być jedynie przekazem religijnym. Komórki macierzyste, nazywane świętym Graalem współczesnej medycyny, są już wykorzystywane do regeneracji serca u osób po zawale. W 2003 r. kardiolodzy z Michigan po raz pierwszy zregenerowali u szesnastoletniego chłopca serce uszkodzone na skutek postrzału z pistoletu do wbijania kołków. Specjaliści wszczepili mu pojedyncze komórki macierzyste, które "naprawiły" ubytki mięśnia sercowego. Wcześniej lekarze w ten sposób regenerowali jedynie serca osób po zawale. W Polsce kilkanaście takich pionierskich zabiegów wykonał prof. Tomasz Siminiak z Akademii Medycznej w Poznaniu. Niedawno przeprowadził on pierwszą próbę użycia komórek macierzystych bez potrzeby otwierania klatki piersiowej - wystarczyło wstrzyknąć je za pomocą wprowadzanego do tętnicy serca cewnika.
- Jeśli nawet tylko częściowo ziszczą się nadzieje, jakie pokładamy w komórkach macierzystych, wkrótce nastąpi ogromny przełom w medycynie, a dzięki metodom regeneracji tkanek będzie można "naprawiać" również inne uszkodzone narządy, na przykład trzustkę lub wątrobę - mówi prof. Siminiak. W przyszłości tzw. terapeutyczne klonowanie embrionów prawdopodobnie stanie się normą, a klonowanie dorosłych - niemal powszechnie akceptowaną metodą prokreacji.
"Nie ma sposobu, by mimo zakazów i wątpliwości moralnych można było uniknąć genotechnologii" - uważa Gregory Stock, biofizyk z University of California w Los Angeles. "Skończy się historia człowieka i narodzi się nowa istota" - prognozuje Francis Fukuyama. Jaka? Mutant doskonały? Czy aby na pewno chcemy takich braci i sióstr, takich potomków?




In vitro razy milion
Przed 25 laty przyszła na świat Luiza Brown - pierwsze "dziecko z probówki". Kościół uznał wówczas metodę sztucznego zapłodnienia za niemoralną.
Od tego czasu na całym świecie dzięki metodom sztucznego zapłodnienia urodziło się ponad milion dzieci. W Danii, Szwecji i Finlandii w ten sposób przychodzi na świat 3 proc. noworodków. - Jesteśmy w stanie pomóc większości osób, które nie mogą się doczekać potomstwa - zapewnia prof. Marian Szamatowicz z Akademii Medycznej w Białymstoku, który przeprowadził w Polsce pierwszy zabieg in vitro.

 



Gladiatorzy XXI wieku
Na igrzyskach w Atenach w 2004 r. mogą się pojawić pierwsi sportowcy, którzy zamiast sterydów, hormonu wzrostu i EPO zastosują doping genetyczny. Johann Olav Koss, norweski lekarz i członek MKOl, złoty medalista olimpijski z 1994 r., podejrzewa, że próby wykorzystania terapii genowej w sporcie już są podejmowane. Co drugi sportowiec kandydujący do amerykańskiej kadry olimpijskiej przyznał w anonimowym sondażu w 1995 r., że byłby gotowy poddać się takim zabiegom, a wtedy terapia genowa dopiero raczkowała. Duński genetyk Bengt Saltin jest przekonany, że na kolejnych igrzyskach w Pekinie w 2008 r. trudny do wykrycia doping genetyczny będzie wśród olimpijczyków powszechny!
Terapia genowa może zwiększyć u sportowców masę mięśni i wytrzymałość - wystarczy wstrzyknąć do organizmu geny podnoszące stężenie miostatyny i hemoglobiny. Podobnie można poprawić refleks i szybkość. Niewielka mutacja genetyczna u fińskiego narciarza Eero Mäntyrana, który na igrzyskach zimowych w 1964 r. dwukrotnie zdobył złoty medal, sprawiła, że jego organizm wytwarzał o 25-50 proc. więcej przenoszących tlen czerwonych ciałek krwi niż większość ludzi (tak działa EPO, najczęściej wykorzystywany środek dopingujący w sportach wytrzymałościowych). Bardziej wydajne są mięśnie tych sportowców, w których organizmie wytwarzana jest dłuższa niż u innych odmiana genu kodującego enzym ACE - wykryli badacze Instytutu Rayne'a w Londynie. Genoterapia może zatem sprawić, że efektywność ćwiczeń będzie znacznie większa, a poszczególne mięśnie będzie można rzeźbić lepiej niż na siłowni. Czy w przyszłości będą rywalizować na stadionach wyłącznie zmodyfikowani genetycznie herosi?
Więcej możesz przeczytać w 1/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2004 (1101)

  • Na stronie - Dwa i pół zaufania 4 sty 2004 Prawdziwą walutą współczesnego świata jest zaufanie. 3
  • Peryskop 4 sty 2004 Zagłada Bam Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Bam w Iranie. Dziesiątki tysięcy ludzi walczą o życie na gruzowisku - bez wody, żywności, bez elektryczności, w mrozie, pozbawieni namiotów i koców. wstrząsy o sile 6,7... 6
  • Dossier 4 sty 2004 Adam MICHNIK redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" "W skład grupy trzymającej władzę, która ma moc sprawczą, wchodzili Aleksandra Jakubowska, Robert Kwiatkowski i sekretarz KRRiTV Włodzimierz Czarzasty. Rywin... 7
  • Kadry 4 sty 2004 Torbacz 8
  • Jestem, więc piszę - Wiara bez nadziei 4 sty 2004 Antropologowie twierdzą, że w społeczeństwach prymitywnych, przedpiśmiennych przesądne wierzenia stanowią integralną czźść światopoglądu. Prawie każdy wierzy prawie we wszystko. Na pierwszy rzut oka wydaje siź, że nie jesteśmy już społeczeństwem prymitywnym, bo u nas prawie... 9
  • Polski sport 4 sty 2004 Marek majewski 10
  • Playback 4 sty 2004 Liderzy Platformy Obywatelskiej: Donald Tusk i Jan Maria Rokita. 10
  • Amerykańska wściekła krowa 4 sty 2004 Pierwsza wściekła krowa w USA została zabita 9 grudnia w zakładach mięsnych Vern's Moses Lake, ale wyniki testów na BSE były znane dopiero dwa tygodnie później. W tym czasie mięso zwierzęcia trafiło już na rynek,... 10
  • Poczta 4 sty 2004 List od czytelnika 11
  • Z życia koalicji 4 sty 2004  Nie dało się spędzić tych Świąt bez Jolanty Kwaśniewskiej. Pierwsza kandydatka do prezydentury sezon bożonarodzeniowych występów zainaugurowała szlochem w rękaw Piotra Zawsze-Do-Usług Najsztuba w "Przekroju", a... 12
  • Z życia opozycji 4 sty 2004 Karząca ręka sprawiedliwości dopadła osobników zamieszanych w tak zwaną aferę mostową. Sąd koleżeński Platformy Obywatelskiej wyrzucił z partii Małgorzatę Ławniczak-Hertel. Poza tym jedna osoba dostała naganę, jedna... 13
  • Fotoplastykon 4 sty 2004 14
  • Człowiek epoki terrorystycznej 4 sty 2004 Najbliższe 15 lat będzie epoką superterroryzmu" - napisali autorzy opracowania "Terror 2000", przygotowanego w 1995 r. dla Departamentu Obrony USA. Przewidzieli to nie tylko na podstawie raportów organizacji wywiadowczych, lecz przede wszystkim na podstawie psychologicznych... 16
  • Prasowanie Europy 4 sty 2004 Dawno w Europie nie było tak zmasowanej kampanii przeciw jednemu państwu, jak teraz przeciw Polsce. 22
  • Nasi oni 4 sty 2004 Najważniejszym konfliktem w Polsce - wbrew powszechnemu przeświadczeniu - nie jest konflikt ekonomiczny między biednymi a bogatymi (choć 60 proc. badanych uznaje go za istotny). Na pierwsze miejsce na polskiej mapie konfliktów wysuwa... 26
  • Teczki Leppera 4 sty 2004 Haki na polityków PO, PiS i PSL zbierają pracujący dla Samoobrony byli pracownicy służb specjalnych. 30
  • Brygady pracy duchowej 4 sty 2004 Polscy księża i misjonarze stali się jednym z naszych ważniejszych towarów eksportowych. 32
  • Mur z ognia 4 sty 2004 Cudzoziemiec odnoszący sukces na wsi wywołuje agresję, bo burzy rytuał nieróbstwa 36
  • Nałęcz - Popis janczarów 4 sty 2004 Wirusowi PRL ulegają ci, którzy zapowiadali jego zniszczenie 38
  • Poczta 4 sty 2004 List od czytelnika 38
  • Giełda i wektory 4 sty 2004 Hossa Świat Boeinga wniebowstąpienie Boeing znów wyprzedza Airbusa! 7E7 Dreamliner to pierwszy od trzynastu lat nowy model samolotu pasażerskiego Boeinga. Amerykański koncern chce dzięki niemu odzyskać pozycję lidera na rynku,... 42
  • Egzekucja podatników 4 sty 2004 Dusząc w zarodku klasę średnią, klasa polityczna popełnia samobójstwo 44
  • Nagroda Złamanego Grosza 4 sty 2004 Nominacje, regulamin 49
  • Rewolucyjna destrukcja 4 sty 2004 Antyglobaliści przekonują świat, że jedyną drogą rozwoju jest globalizacja 50
  • Cegła Einsteina 4 sty 2004 Sześć miliardów milionerów. Czy to możliwe? 54
  • Niebiańska reklama 4 sty 2004 Mimo deszczu tysiące gapiów przybyło 25 października 2003 r. na podlondyńskie lotnisko Heathrow, by ostatni raz zobaczyć podchodzący do lądowania odrzutowiec ponaddźwiękowy Concorde. Linie British Airways i Air France, jedyne eksploatujące te samoloty, postanowiły wycofać je... 56
  • Balcerowicz wprost 4 sty 2004 Bez konstytucyjno-liberalnych ograniczeń demokracji grozi degeneracja i zanik. The Future of Freedom" ("Przyszłość wolności"), praca Fareeda Zakarii, znanego amerykańskiego komentatora politycznego, to jedna z najciekawszych książek, jakie przeczytałem w mijającym roku. 58
  • Czego rok 2004 oczekuje od Polaków? 4 sty 2004 Zbliżają się lata wielkich szans i równie wielkiego wysiłku 59
  • Supersam 4 sty 2004 Podkład jak puder Na podkład Cashmere Perfect firmy L'Oréal nie trzeba nakładać pudru, a cera pozostaje matowa przez dwanaście godzin. Podkład zawiera składnik żelujący będący pochodną cukru. Jego cząsteczki tworzą... 60
  • Stosunek przerywany 4 sty 2004 Niemców najbardziej kochają Japończycy i Mongołowie, a najmniej Anglicy i Holendrzy 62
  • Król David I 4 sty 2004 David Beckham jest jednocześnie sportowcem, przywódcą religijnym, gwiazdą telewizji i chłopakiem z sąsiedztwa 66
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Smak portfela 4 sty 2004 Drogi Przyjacielu! Mój pobyt w Lublinie był bardzo krótki, ale wystarczyło czasu, by dać się oczarować bogactwem kultury kulinarnej tamtego regionu. 69
  • Diamentowy gułag 4 sty 2004 Namibijska pustynia wygląda jak wielki śmietnik: obok hałd odpadów uwagę zwracają wraki ciężarówek, wywrotek, spychaczy czy zużyte taśmociągi. Żadna z maszyn, która wjechała na ten teren, nie może go opuścić. To Consolidated Diamond Mines w Oranjemund w Namibii - największa... 70
  • Kto to jest Hitler? 4 sty 2004 Dopiero trzeciemu pokoleniu powojennych Niemców dane było się zbliżyć do prawdy o III Rzeszy 72
  • Know-how 4 sty 2004 Biała śmierć, Rachunek za Vivaldiego, Bezbolesne zastrzyki, Bliźniaki na marsie 76
  • Nowa genoracja 4 sty 2004 Nadchodzi epoka dzieworództwa. Sklonowany przez naukowców z firmy biotechnologicznej Advanced Cell Technology w Massachusetts ludzki zarodek po raz pierwszy osiągnął stadium szesnastokomórkowego embriona. Zespół uczonych z USA i Europy rozszyfrował 90 proc. genomu szympansa... 78
  • Gorączka czarownic 4 sty 2004 Grypa może przemienić człowieka w roślinę Grypa powoduje niekiedy przypominające chorobę Alzheimera otępienie! - alarmują brytyjscy wirusolodzy z National Institute for Medical Research (NIMR). Bezpośrednią przyczyną schorzenia jest śpiączkowe zapalenie mózgu (encephalitis... 82
  • Bez granic 4 sty 2004 Kupiecka uczciwość Nigeryjski szaman Ashi Terfa zginął podczas testowania amuletu, który sprzedawał. Czarownik padł ofiarą wiary we własne siły - reklamował talizman kuloodporny, a gdy zażądano, by go przetestował, założył... 84
  • Norymberga w Bagdadzie? 4 sty 2004 Wprost" przedstawia najbardziej prawdopodobne warianty przebiegu procesu dyktatora Iraku - jego tryb i możliwe miejsca osądu zbrodniarza, zawartość aktu oskarżenia, listę potencjalnych świadków oraz ich wypowiedzi 86
  • Klan satrapy 4 sty 2004 Dzięki rodzinie, którą zatrudnił na najwyższych stanowiskach w państwie, Saddam Husajn utrzymywał władzę przez trzy dekady. W tym samym czasie skazał na śmierć 46 krewnych, których podejrzewał o nielojalność. Poznajmy najbardziej prominentne postaci z klanu rządzącego do... 92
  • A mury runą 4 sty 2004 Nastąpi Bliski Wschód światowej demokracji 95
  • Jądra Europy 4 sty 2004 Spoiwem Franken-Reichu jest antyamerykanizm 96
  • Grobowiec Szewardnadzego 4 sty 2004 Gruzińska rewolucja róż obnażyła słabość eurazjatyckich autokratów 98
  • Menu 4 sty 2004 Kraj Nowy Władca na nowy rok Nowozelandzki reżyser Peter Jackson chyba po cichu wykradł hobbitowi Frodo pierścień władzy. Każda kolejna część "Władcy pierścieni" oczekiwana jest z coraz większym zainteresowaniem, a potem... 100
  • Zawał mięśnia 4 sty 2004 W dzisiejszym kinie herosa może zagrać tylko cherlak lub kobieta 102
  • Piekło Gibsona 4 sty 2004 Zawsze gdy sztuka wkracza na obszar religii i wiary, wkracza na pole minowe 106
  • Roman(s) z wampirami 4 sty 2004 Roman Polański przegrał na Broadwayu, ale triumfuje w Hamburgu 108
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 4 sty 2004 MICHAEL BUBLÉ BRITNEY SPEARS 109
  • Sława i chała 4 sty 2004 Dvd Miłość francuska Na początku była powieść. Zachęcony entuzjastycznym przyjęciem "Balzaka i małej krawcówny" Sijie Dai zasiadł na krześle reżysera. Miał do tego pełne prawo - książka jest przecież jego... 110
  • Perły do lamusa? 4 sty 2004 "Niewidoczni" Frearsa przekonują, że handel ludzkimi narządami przynosi większe zyski niż handel narkotykami 111
  • Nowowizja - Prognozy 4 sty 2004 Na przełomie roku wróżki mają potwornie dużo roboty. Szklane kule pękają z przepracowania, a pewien czarny kot z nadmiaru stresów rzucił się pod helikopter premiera. I zapeszył. Nic dziwnego, że w Europie zaraz zaczęto... 112
  • Z grzędy zrzędy - Niech żyje Stary Rok! 4 sty 2004 Trzeba mieć nieprawdopodobne szczęście, żeby spadając w sondażach, dodatkowo spaść jeszcze w helikopterze! Zachodzi więc podejrzenie, że sondaże tyle warte, co i helikopter. Od lat wiadomo, że na potłuczonych dziadków najlepiej działają 112
  • Organ Ludu 4 sty 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 1 (66) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 29 grudnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 113
  • Skibą w mur - Pozwólcie utyć Małyszowi! 4 sty 2004 Czy objadając się makowcem w czasie świąt i popijając wódeczkę, pomyślałeś choć raz o tym, że Małysz też chętnie by się najadł? 114