Jądra Europy

Jądra Europy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Spoiwem Franken-Reichu jest antyamerykanizm
Kanclerz Konrad Adenauer i prezydent Charles de Gaulle ściskali się w odkrytym samochodzie, lecz szczerze się nie cierpieli. Nie inaczej było z parą Willy Brandt i Georges Pompidou. Paryż i Bonn zbliżyły się dzięki wspólnym interesom zapoczątkowanym przez powołanie Wspólnoty Węgla i Stali według projektu francuskiego premiera Roberta Schumana. Przełom w stosunkach obu krajów nastąpił jednak dopiero w 1984 r., gdy Helmut Kohl i Fran˜ois Mitterrand chwycili się za ręce pod pomnikiem ofiar I wojny światowej w Verdun. Potem przyjaźń tych polityków pomogła w kształtowaniu oblicza dzisiejszej Unii Europejskiej, ale już pod koniec rządów Kohla oś Paryż - Bonn zaczęła skrzypieć.

Stosunki bez dialogu
O zmianie tonu zadecydowało zjednoczenie RFN i NRD; gdy pod Bramą Brandenburską Niemcy świętowali upadek muru berlińskiego, Francuzi mówili, że tak kochają Niemców, iż pragną co najmniej dwóch państw niemieckich. "Czy bać się wielkich Niemiec?" - pytali redaktorzy dziennika "Le Figaro", obnażając dawne uprzedzenia. Paryż zdawał sobie sprawę z utraty pozycji rzecznika Bonn w Europie i na świecie. Wkrótce Kohl wywalczył zaostrzenie kryteriów unii walutowej i niezależność Europejskiego Banku Centralnego od polityki. Francja i Niemcy stoczyły walkę o wybór pierwszego prezydenta EBC. "Mamy stosunki, nie mamy dialogu" - kpił Norbert Wagner, szef Fundacji Konrada Adenauera w Paryżu. Przed wyborami w 1998 r. kandydat na kanclerza Gerhard Schröder stwierdził otwarcie, że "stosunki między państwami nie mogą polegać na przyjaźni dwóch facetów" i zapowiedział bezpardonowy bój o interesy RFN. Gdy Schröder wygrał wybory, Chirac zadzwonił do Kohla, by wyrazić ubolewanie. Po objęciu urzędu Schröder odmówił przyjazdu do Paryża na obchody 80. rocznicy zakończenia I wojny światowej, co prezydent Francji uznał za wielki afront. Kanclerz uzmysłowił mu, że RFN nie będzie się dłużej kajać za dawne grzechy.
Przykłady dysonansów można mnożyć. Po tym jak minister Joschka Fischer przedstawił wizję Europy jutra, Hubert Vedrine nazwał go "szczurołapem wiodącym ludność ku okrutnemu rozczarowaniu". Francuskie gazety zaczęły pisać o "teutońskiej arogancji", a niemieckie o "lewicowym wstecznictwie Francuzów". Gdy Schröder ogłosił projekt podziału kompetencji w unijnych organach władzy, w Paryżu uznano, że chce "zgermanizować kontynent". Pierre Moscovici, minister ds. Europy, strofował RFN za "forsowanie narodowych interesów", a Schröder odwdzięczył się totalną krytyką Francji za nieprzygotowanie szczytu w Nicei. Niemcy liczące 82 mln mieszkańców żądały większej liczby reprezentantów w Radzie Ministrów UE niż pięćdziesięciodwumilionowa Francja. Po Nicei "Le Monde" obwieścił w tytule: "Załamanie niemiecko-francuskiego motoru".

Lokomotywy na hamulcu
Jedną z ostatnich nitek łączących Paryż i Berlin była - i wciąż pozostaje - chęć ograniczenia, jak to określił Vedrine, "jednowładztwa USA". W Hanowerze Chirac i Schröder porozumieli się, że nie wesprą Amerykanów w Iraku. Francuzom od dawna, a Niemcom od zjednoczenia marzyło się stworzenie europejskich sił zbrojnych i uniezależnienie od NATO. Na fali konfrontacji z Amerykanami 22 stycznia 2003 r. doszło w Wersalu do bezprecedensowego spotkania wszystkich 577 francuskich i 603 niemieckich parlamentarzystów. Pretekstem była 40. rocznica zawarcia układu elizejskiego. Chirac i Schröder zamanifestowali "odświeżenie kontaktów".
W kwietniu oba kraje zaproponowały utworzenie w Tervuren pod Brukselą kwatery głównej europejskich sił interwencyjnych spoza NATO. Ta inicjatywa nie spodobała się w Waszyngtonie, Londynie, Madrycie i Warszawie. W podcinaniu transatlantyckich więzi Europy Paryż i Berlin mają spore "zasługi": od wymarszu Charles'a de Gaulle'a z NATO, po nakazanie przez Chiraca, by Polska "zamknęła gębę" w sprawie interwencji zbrojnej w Iraku i "odpowiadała, gdy jest pytana", od hasła Kohla: "Chcemy więcej Europy", po histerię antyamerykańską wywołaną przez Schrödera. Nowa, wspólna brygada określona została przez Chiraca i Schrödera jako "jądro europejskiej polityki obronnej". Jąder jest zresztą więcej. Francja i Niemcy ogłosiły dziesięciopunktowy plan "ożywienia gospodarki UE". To osobliwe, zważywszy, że oba kraje będące do niedawna lokomotywami unii są dziś jej hamulcowymi. Mario Monti i Frits Bolkestein, komisarze ds. konkurencji oraz rynku wewnętrznego, obwiniają je o spowalnianie rozwoju gospodarki UE. Francja i Niemcy kolejny raz złamały kryterium deficytu budżetowego. Tzw. pakiet stabilizacyjny uchwalono w 1996 r. w Dublinie pod naciskiem Niemców, którzy wtedy bali się, że Francuzi zdestabilizują euro. Ich wspólny nacisk na Brukselę spowodował, że nie poniosą żadnych konsekwencji za niedotrzymanie reżimu finansowego. Po tym jak Chirac i Schröder ogłosili plan ożywiania gospodarki UE, hiszpański premier i szef włoskiego rządu nie kryli niezadowolenia. Włochy posądziły Niemców i Francuzów o chęć zapewnienia własnym firmom brukselskich funduszy. Matthias Wissmann (CDU), szef Komisji ds. Europy w Bundestagu, wytknął kanclerzowi, że nie zaprosił do rozmów z Chirakiem i Blairem przedstawicieli Hiszpanii i Polski. Berlin i Paryż wskazały, kto jakie miejsce zajmuje przy unijnym stole. Próby odciągnięcia Blaira od USA wywołały za oceanem irytację. Waszyngton, który nie wyklucza ocieplenia stosunków z RFN, radykalizuje postawę wobec Paryża: "Nastał czas, by Ameryka zdała sobie sprawę, że Francja nie jest tylko denerwującym sojusznikiem, ale staje się wrogiem Ameryki" - uznał "The New York Times".

Franken-Reich
W dyplomatycznej wojnie z USA Berlin i Paryż odnotowały pierwszy sukces. Gdy prezydent George W. Bush zapowiedział wprowadzenie ceł na import stali z Europy, Pascal Lamy, francuski komisarz UE ds. handlowych, zagroził odwetem unii. Bush ustąpił. Francja i RFN zaczęły znowu przemawiać jednym głosem. Na szczycie 17 października w Brukseli pierwszy raz w dziejach Niemców reprezentował prezydent Francji. Schröder został w Berlinie, by się zająć sprawami wewnętrznymi. Gdy po wizycie kanclerza w Pekinie krytykowano go za deklarację zniesienia embarga na dostawy broni do Chin bez konsultacji z krajami UE, ten stwierdził, że "nie rozumie pretensji, bo uzgodnił to z Francją". Joschka Fischer nie jest już "szczurołapem", lecz "rzeczowym partnerem". Dominique de Villepin, prezydent Chirac i kanclerz Schröder snują plany o podwójnym obywatelstwie dla Niemców i Francuzów, a telewizja Arte proponuje ogłoszenie 22 stycznia dniem franko-niemieckim.
Premier Blair, któremu coraz bliżej do Warszawy niż Paryża i Berlina, mimo zabiegów Schrödera i Chiraca nie zgodził się po spotkaniu w Urzędzie Kanclerskim na choćby ogólnikowy komunikat o wspólnych poglądach. "Financial Times" kpi z nowego sojuszu, nazywając go Franken-Reichem. Nawet były kanclerz Helmut Schmidt, przyjaciel Valéry'ego Giscarda d'Estaing, uznał, że "Niemcom i Francji nie trzeba nowych układów, trzeba ich za to zwiększonej Europie".

CzworokĄt Schäublego
Podczas gdy Schröder, Chirac i Blair debatowali w ogrodach Urzędu Kanclerskiego, Polacy musieli się zadowolić przyjęciem w Gelsenkirchen. Joschka Fischer, który kiedyś odsądził od czci i wiary ekipę Kohla za ideę "jądra Europy", dziś szantażuje polski rząd powstaniem "Europy różnych jąder i prędkości". W berlińskich kuluarach mówi się o przywołaniu Polski do porządku groźbą obcięcia unijnych dotacji. Wolfgang Schäuble, wiceszef frakcji CDU/CSU w Bundestagu, ekspert polityki europejskiej, podsumowuje dla "Wprost": - Polityka niemieckiego rządu zniszczyła zaufanie wobec nas w Europie i w Polsce. I dodaje: - Była nieszczęsna dyskusja na marginesie wojny w Iraku, gdy czterech, którzy poszli swoją drogą, lżyło innych, że są "niedojrzałymi Europejczykami". Były debaty o naruszeniu paktu stabilizacyjnego, po których inni odnieśli wrażenie, że reguły UE nie dla wszystkich są jednakowe, było nie konsultowane oświadczenie w Chinach dotyczące zniesienia embarga na dostawy broni, a to nie służy porozumieniu. Potrzebujemy bliskiej współpracy niemiecko-francuskiej, ale nie może być ona odbierana jako dominacja i nie może rodzić w Europie napięcia.
Wiceszef frakcji chadeków chciałby przekształcić trójkąt weimarski w "czworokąt z udziałem Wielkiej Brytanii". Gdyby taki twór istniał wcześniej, łatwiej byłoby pokonać wiele rozbieżności - argumentuje Schäuble. Być może. Wątpliwe jednak, by premier Tony Blair zechciał tracić czas na wysłuchiwanie tyrad Chiraca i Schrödera.
Więcej możesz przeczytać w 1/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2004 (1101)

  • Na stronie - Dwa i pół zaufania 4 sty 2004 Prawdziwą walutą współczesnego świata jest zaufanie. 3
  • Peryskop 4 sty 2004 Zagłada Bam Trzęsienie ziemi zniszczyło miasto Bam w Iranie. Dziesiątki tysięcy ludzi walczą o życie na gruzowisku - bez wody, żywności, bez elektryczności, w mrozie, pozbawieni namiotów i koców. wstrząsy o sile 6,7... 6
  • Dossier 4 sty 2004 Adam MICHNIK redaktor naczelny "Gazety Wyborczej" "W skład grupy trzymającej władzę, która ma moc sprawczą, wchodzili Aleksandra Jakubowska, Robert Kwiatkowski i sekretarz KRRiTV Włodzimierz Czarzasty. Rywin... 7
  • Kadry 4 sty 2004 Torbacz 8
  • Jestem, więc piszę - Wiara bez nadziei 4 sty 2004 Antropologowie twierdzą, że w społeczeństwach prymitywnych, przedpiśmiennych przesądne wierzenia stanowią integralną czźść światopoglądu. Prawie każdy wierzy prawie we wszystko. Na pierwszy rzut oka wydaje siź, że nie jesteśmy już społeczeństwem prymitywnym, bo u nas prawie... 9
  • Polski sport 4 sty 2004 Marek majewski 10
  • Playback 4 sty 2004 Liderzy Platformy Obywatelskiej: Donald Tusk i Jan Maria Rokita. 10
  • Amerykańska wściekła krowa 4 sty 2004 Pierwsza wściekła krowa w USA została zabita 9 grudnia w zakładach mięsnych Vern's Moses Lake, ale wyniki testów na BSE były znane dopiero dwa tygodnie później. W tym czasie mięso zwierzęcia trafiło już na rynek,... 10
  • Poczta 4 sty 2004 List od czytelnika 11
  • Z życia koalicji 4 sty 2004  Nie dało się spędzić tych Świąt bez Jolanty Kwaśniewskiej. Pierwsza kandydatka do prezydentury sezon bożonarodzeniowych występów zainaugurowała szlochem w rękaw Piotra Zawsze-Do-Usług Najsztuba w "Przekroju", a... 12
  • Z życia opozycji 4 sty 2004 Karząca ręka sprawiedliwości dopadła osobników zamieszanych w tak zwaną aferę mostową. Sąd koleżeński Platformy Obywatelskiej wyrzucił z partii Małgorzatę Ławniczak-Hertel. Poza tym jedna osoba dostała naganę, jedna... 13
  • Fotoplastykon 4 sty 2004 14
  • Człowiek epoki terrorystycznej 4 sty 2004 Najbliższe 15 lat będzie epoką superterroryzmu" - napisali autorzy opracowania "Terror 2000", przygotowanego w 1995 r. dla Departamentu Obrony USA. Przewidzieli to nie tylko na podstawie raportów organizacji wywiadowczych, lecz przede wszystkim na podstawie psychologicznych... 16
  • Prasowanie Europy 4 sty 2004 Dawno w Europie nie było tak zmasowanej kampanii przeciw jednemu państwu, jak teraz przeciw Polsce. 22
  • Nasi oni 4 sty 2004 Najważniejszym konfliktem w Polsce - wbrew powszechnemu przeświadczeniu - nie jest konflikt ekonomiczny między biednymi a bogatymi (choć 60 proc. badanych uznaje go za istotny). Na pierwsze miejsce na polskiej mapie konfliktów wysuwa... 26
  • Teczki Leppera 4 sty 2004 Haki na polityków PO, PiS i PSL zbierają pracujący dla Samoobrony byli pracownicy służb specjalnych. 30
  • Brygady pracy duchowej 4 sty 2004 Polscy księża i misjonarze stali się jednym z naszych ważniejszych towarów eksportowych. 32
  • Mur z ognia 4 sty 2004 Cudzoziemiec odnoszący sukces na wsi wywołuje agresję, bo burzy rytuał nieróbstwa 36
  • Nałęcz - Popis janczarów 4 sty 2004 Wirusowi PRL ulegają ci, którzy zapowiadali jego zniszczenie 38
  • Poczta 4 sty 2004 List od czytelnika 38
  • Giełda i wektory 4 sty 2004 Hossa Świat Boeinga wniebowstąpienie Boeing znów wyprzedza Airbusa! 7E7 Dreamliner to pierwszy od trzynastu lat nowy model samolotu pasażerskiego Boeinga. Amerykański koncern chce dzięki niemu odzyskać pozycję lidera na rynku,... 42
  • Egzekucja podatników 4 sty 2004 Dusząc w zarodku klasę średnią, klasa polityczna popełnia samobójstwo 44
  • Nagroda Złamanego Grosza 4 sty 2004 Nominacje, regulamin 49
  • Rewolucyjna destrukcja 4 sty 2004 Antyglobaliści przekonują świat, że jedyną drogą rozwoju jest globalizacja 50
  • Cegła Einsteina 4 sty 2004 Sześć miliardów milionerów. Czy to możliwe? 54
  • Niebiańska reklama 4 sty 2004 Mimo deszczu tysiące gapiów przybyło 25 października 2003 r. na podlondyńskie lotnisko Heathrow, by ostatni raz zobaczyć podchodzący do lądowania odrzutowiec ponaddźwiękowy Concorde. Linie British Airways i Air France, jedyne eksploatujące te samoloty, postanowiły wycofać je... 56
  • Balcerowicz wprost 4 sty 2004 Bez konstytucyjno-liberalnych ograniczeń demokracji grozi degeneracja i zanik. The Future of Freedom" ("Przyszłość wolności"), praca Fareeda Zakarii, znanego amerykańskiego komentatora politycznego, to jedna z najciekawszych książek, jakie przeczytałem w mijającym roku. 58
  • Czego rok 2004 oczekuje od Polaków? 4 sty 2004 Zbliżają się lata wielkich szans i równie wielkiego wysiłku 59
  • Supersam 4 sty 2004 Podkład jak puder Na podkład Cashmere Perfect firmy L'Oréal nie trzeba nakładać pudru, a cera pozostaje matowa przez dwanaście godzin. Podkład zawiera składnik żelujący będący pochodną cukru. Jego cząsteczki tworzą... 60
  • Stosunek przerywany 4 sty 2004 Niemców najbardziej kochają Japończycy i Mongołowie, a najmniej Anglicy i Holendrzy 62
  • Król David I 4 sty 2004 David Beckham jest jednocześnie sportowcem, przywódcą religijnym, gwiazdą telewizji i chłopakiem z sąsiedztwa 66
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Smak portfela 4 sty 2004 Drogi Przyjacielu! Mój pobyt w Lublinie był bardzo krótki, ale wystarczyło czasu, by dać się oczarować bogactwem kultury kulinarnej tamtego regionu. 69
  • Diamentowy gułag 4 sty 2004 Namibijska pustynia wygląda jak wielki śmietnik: obok hałd odpadów uwagę zwracają wraki ciężarówek, wywrotek, spychaczy czy zużyte taśmociągi. Żadna z maszyn, która wjechała na ten teren, nie może go opuścić. To Consolidated Diamond Mines w Oranjemund w Namibii - największa... 70
  • Kto to jest Hitler? 4 sty 2004 Dopiero trzeciemu pokoleniu powojennych Niemców dane było się zbliżyć do prawdy o III Rzeszy 72
  • Know-how 4 sty 2004 Biała śmierć, Rachunek za Vivaldiego, Bezbolesne zastrzyki, Bliźniaki na marsie 76
  • Nowa genoracja 4 sty 2004 Nadchodzi epoka dzieworództwa. Sklonowany przez naukowców z firmy biotechnologicznej Advanced Cell Technology w Massachusetts ludzki zarodek po raz pierwszy osiągnął stadium szesnastokomórkowego embriona. Zespół uczonych z USA i Europy rozszyfrował 90 proc. genomu szympansa... 78
  • Gorączka czarownic 4 sty 2004 Grypa może przemienić człowieka w roślinę Grypa powoduje niekiedy przypominające chorobę Alzheimera otępienie! - alarmują brytyjscy wirusolodzy z National Institute for Medical Research (NIMR). Bezpośrednią przyczyną schorzenia jest śpiączkowe zapalenie mózgu (encephalitis... 82
  • Bez granic 4 sty 2004 Kupiecka uczciwość Nigeryjski szaman Ashi Terfa zginął podczas testowania amuletu, który sprzedawał. Czarownik padł ofiarą wiary we własne siły - reklamował talizman kuloodporny, a gdy zażądano, by go przetestował, założył... 84
  • Norymberga w Bagdadzie? 4 sty 2004 Wprost" przedstawia najbardziej prawdopodobne warianty przebiegu procesu dyktatora Iraku - jego tryb i możliwe miejsca osądu zbrodniarza, zawartość aktu oskarżenia, listę potencjalnych świadków oraz ich wypowiedzi 86
  • Klan satrapy 4 sty 2004 Dzięki rodzinie, którą zatrudnił na najwyższych stanowiskach w państwie, Saddam Husajn utrzymywał władzę przez trzy dekady. W tym samym czasie skazał na śmierć 46 krewnych, których podejrzewał o nielojalność. Poznajmy najbardziej prominentne postaci z klanu rządzącego do... 92
  • A mury runą 4 sty 2004 Nastąpi Bliski Wschód światowej demokracji 95
  • Jądra Europy 4 sty 2004 Spoiwem Franken-Reichu jest antyamerykanizm 96
  • Grobowiec Szewardnadzego 4 sty 2004 Gruzińska rewolucja róż obnażyła słabość eurazjatyckich autokratów 98
  • Menu 4 sty 2004 Kraj Nowy Władca na nowy rok Nowozelandzki reżyser Peter Jackson chyba po cichu wykradł hobbitowi Frodo pierścień władzy. Każda kolejna część "Władcy pierścieni" oczekiwana jest z coraz większym zainteresowaniem, a potem... 100
  • Zawał mięśnia 4 sty 2004 W dzisiejszym kinie herosa może zagrać tylko cherlak lub kobieta 102
  • Piekło Gibsona 4 sty 2004 Zawsze gdy sztuka wkracza na obszar religii i wiary, wkracza na pole minowe 106
  • Roman(s) z wampirami 4 sty 2004 Roman Polański przegrał na Broadwayu, ale triumfuje w Hamburgu 108
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 4 sty 2004 MICHAEL BUBLÉ BRITNEY SPEARS 109
  • Sława i chała 4 sty 2004 Dvd Miłość francuska Na początku była powieść. Zachęcony entuzjastycznym przyjęciem "Balzaka i małej krawcówny" Sijie Dai zasiadł na krześle reżysera. Miał do tego pełne prawo - książka jest przecież jego... 110
  • Perły do lamusa? 4 sty 2004 "Niewidoczni" Frearsa przekonują, że handel ludzkimi narządami przynosi większe zyski niż handel narkotykami 111
  • Nowowizja - Prognozy 4 sty 2004 Na przełomie roku wróżki mają potwornie dużo roboty. Szklane kule pękają z przepracowania, a pewien czarny kot z nadmiaru stresów rzucił się pod helikopter premiera. I zapeszył. Nic dziwnego, że w Europie zaraz zaczęto... 112
  • Z grzędy zrzędy - Niech żyje Stary Rok! 4 sty 2004 Trzeba mieć nieprawdopodobne szczęście, żeby spadając w sondażach, dodatkowo spaść jeszcze w helikopterze! Zachodzi więc podejrzenie, że sondaże tyle warte, co i helikopter. Od lat wiadomo, że na potłuczonych dziadków najlepiej działają 112
  • Organ Ludu 4 sty 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 1 (66) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 29 grudnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 113
  • Skibą w mur - Pozwólcie utyć Małyszowi! 4 sty 2004 Czy objadając się makowcem w czasie świąt i popijając wódeczkę, pomyślałeś choć raz o tym, że Małysz też chętnie by się najadł? 114