Generacja R

Generacja R

Młodzi Polacy są bardziej konserwatywni od swoich rodziców
Młodzi Polacy są bardziej konserwatywni od swoich rodziców

W "Tangu" Mrożka rodzice - niewolnicy kultu nowoczesności - nie mogą się nadziwić, że ich syn Artur jest z wyboru staroświecki i konserwatywny. Obecnie wielu socjologów i publicystów o lewicowych poglądach nie może się nadziwić, że młodzi Polacy mogą zamiast tzw. postępu wybierać tradycję. Z badań dotyczących postaw młodych Polaków przeprowadzonych w ostatnich pięciu latach wynika, że polska młodzież jest nie tylko bardziej konserwatywna od swoich rówieśników z Europy Zachodniej (podobne poglądy wyznaje młodzież w USA), lecz także od własnych rodziców. Gdyby ująć te przekonania w haśle reklamowym, mogłoby on brzmieć 4 x R: Rodzina, Rynek, Religia, Rozsądek.

Wierni przyrzeczeniu
Alvin Toffler zauważył w "Trzeciej fali", że cywilizacja Zachodu wyprodukowała w XX wieku dwie wyobcowane ze społeczeństwa grupy: sprawnych i zamożnych emerytów oraz młodzież, którą "trzymamy w szkołach, przedłużając jej dzieciństwo". Ta młodzież wyróżniała się buntem przeciw tradycji i rodzicom. Najczęściej za ich pieniądze, bo nie musiała sama się utrzymywać. Apogeum sprzeciwu wobec konserwatywnych wartości mieliśmy w 1968 r. - w szczytowej fazie hipisowskiej flower-power i podczas paryskiego maja. Wydawało się, że tak będzie długo. Pokolenie '68 szybko zaczęło dyktować intelektualne mody, a przede wszystkim opanowało uniwersytety. Generacja Czerwonego Dany'ego (Daniela Cohn-Bendita) narzuciła młodym ludziom pogląd, że "kto za młodu nie był lewicowcem, ten na starość będzie świnią". Z kolei w USA lewicowi intelektualiści, na przykład Noam Chomsky, twierdzili, że konserwatyzm to ciemnogród, który nie przystoi ludziom nowoczesnym.
Lewicowa fala zaczęła się cofać w połowie lat 80. za czasów prezydentury Ronalda Reagana. Coraz więcej młodych ludzi utożsamiało się z poglądami takich osobistości jak Norman Podhoretz. Coraz więcej zapisywało się do takich stowarzyszeń jak propagujące tradycyjne wartości wśród mężczyzn Promise Keepers (Wierni Przyrzeczeniu) czy antyfeministyczne organizacje kobiece Eagle Forum oraz Concerned Women of America. W drugiej połowie lat 90. także w Europie konserwatyzm zaczął odzyskiwać stracony teren, szczególnie na uniwersytetach. W naszym regionie najbardziej spektakularnym przykładem sukcesu młodych konserwatystów stał się założony przez grupę studentów węgierski Fidesz. Jego 35-letni przywódca Viktor Orban został najmłodszym premierem na kontynencie.

Polska młodzież konserwatywna
W Polsce konserwatyzm zdobywał teren z mniej więcej dziesięcioletnim opóźnieniem w stosunku do USA. Poza trójmiejskim środowiskiem Młodej Polski (skupionym wokół Wiesława Walendziaka) nie było u nas liczącej się grupy propagującej polityczny i światopoglądowy konserwatyzm. Dlatego polska lewica liczyła na to, że wolny rynek po 1989 r. wzmocni buntownicze postawy wśród młodzieży (wskutek bezrobocia, konkurencji, większych wymagań), że pchnie ją w objęcia postępowców. Stało się na odwrót. Socjologowie uważają, że ogromną rolę odegrał w tym procesie Kościół katolicki, będący ostoją tradycyjnych wartości (ruch oazowy liczący ponad pół miliona uczestników był w latach 80. najbardziej masową organizacją młodzieżową obok harcerstwa). Wiele wskazuje na to, że w najbliższych wyborach prawica zostanie wyniesiona do władzy w niemałej części głosami młodzieży. Z najnowszych badań TNS OBOP wynika, że osoby do 25. roku życia chcą głosować przede wszystkim na Platformę Obywatelską (36 proc.) oraz na Prawo i Sprawiedliwość (15 proc.).
Badania socjologów z Uniwersytetu Warszawskiego dowodzą, że w ostatnich latach wśród osób poniżej 25. roku życia najbardziej rosło przywiązanie do tradycyjnych wartości. Przywiązanie takie deklaruje aż 80 proc. badanych. - Wydaje się to wręcz nieprawdopodobne, bo najbardziej widoczni są luzacy z wielkich miast, nastawieni hedonistycznie do życia. Tymczasem większość młodzieży jest zdecydowanie tradycyjna i konserwatywna - mówi dr Tadeusz Szawiel, socjolog z UW. Młodzi Polacy uważają, że własność prywatna jest święta, że nic nie zastąpi rodziny w funkcjach wychowawczych, edukacyjnych, w kształtowaniu moralności i przekazywaniu tradycji. "Jeśli dobro rodziny nie da się pogodzić z dobrem jednostki, to ważniejsze jest dobro rodziny" - uważają młodzi Polacy. To, co dla polskiej młodzieży jest oczywistością, nie jest takie dla jej rówieśników z zachodniej Europy. Dowodzi tego m.in. niedawny sondaż Instytutu Badań nad Problemami Demokracji. Na pytanie o to, co jest najważniejsze w życiu, młodzi Polacy na pierwszym miejscu wymienili rodzinę (88 proc.), na drugim zdrowie (84 proc.), a na trzecim pracę (58 proc.). Dla ich rówieśników z Zachodu najważniejsi są przyjaciele (81 proc.), potem rodzina (67 proc.) i zdrowie (55 proc.).

Konserwatywny jak hiphopowiec
Prof. Andrzej Wójtowicz, socjolog, twierdzi, że podstawową wartością dla polskiej młodzieży jest obecnie wierność konserwatywnym wartościom wyniesionym z rodzinnego domu. Potwierdza to Grzegorz Lewandowski, student Uniwersytetu Warszawskiego, jeden z twórców Centrum Spotkań Chłodna 25. Centrum jest miejscem spotkań ludzi o tradycyjnych poglądach. Młodych konserwatystów spotykać dziś można nawet w gronie największych gwiazd muzyki, takich jak 19-letnia Paulina Przybysz, wokalistka Sistars. - Nie wiem, czy kilkuletnie dziewczynki, które nucą pod nosem "Sutrę" [przebój Sistars z refrenem "Jeżeli Boga nie ma, ja nie potrafię śpiewać"], coś z tego rozumieją, ale chciałabym, żeby i dla nich to przesłanie stało się ważne - mówi.
Polskim fenomenem jest to, że konserwatywne poglądy ma wielu wykonawców hip-hopu. Ubiegłoroczny występ hiphopowych tancerzy Bożka, Kwiata i Wezyra przed papieżem był jednym z najbarwniejszych wydarzeń w najnowszej historii Watykanu. Co ciekawe, kilka lat temu proces konserwatywnienia dokonał się w muzyce rockowej - pojawił się wtedy rock chrześcijański, którego najbardziej znanym przedstawicielem stał się twórca Arki Noego Robert Friedrich, niegdyś lider metalowej grupy Acid Drinkers.

Generacja Jana Pawła II
Dla większości polskiej młodzieży naprawdę ważne są prawdy i przykazania religii. Z danych Polskiego Generalnego Sondażu Społecznego wynika, że od początku lat 90. odsetek praktykujących młodych katolików wynosi około 50 proc. Młodzi Polacy mają zdecydowanie bardziej konserwatywne poglądy w kwestii aborcji niż starsza część społeczeństwa: niemal 80 proc. z nich jest przeciw aborcji na życzenie, częściej niż rodzice potępiają pornografię (42 proc. wobec 26 proc.). Młodzi Polacy uważają za w pełni uzasadnione eksponowanie symboli chrześcijańskich w miejscach publicznych (75 proc.), a aż 40 proc. zadeklarowało, że nie ma zaufania do polityków opuszczających w rocie przysięgi formułę "tak mi dopomóż Bóg".
Według badań opublikowanych w "International Herald Tribune", polska młodzież ma najbardziej restrykcyjne w Europie poglądy na kwestię legalizacji homoseksualnych związków i w największym stopniu uważa, że trudno dobrze wychować dziecko w niepełnej rodzinie. Dziennik nazwał to pokolenie młodych Polaków "generacją Jana Pawła II".
Część socjologów uważa, że zwrot ku tradycyjnym wartościom jest reakcją na zmianę ustrojową i związanym z nią niebezpieczeństwem anomii (czyli zaniku norm w życiu społecznym). Ważniejsze jednak wydaje się co innego: młodzi ludzie wybierają wartości konserwatywne, bo tak naprawdę to jedyne, które się sprawdziły, które gwarantują więcej wolności.

Więcej możesz przeczytać w 2/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2005 (1154)

  • Wprost od czytelników 16 sty 2005 List od czytelnika 3
  • Na stronie - Piętno Murphy 16 sty 2005 Każdy głupi potrafi wykorzystać globalną hossę - oprzeć się tej pokusie, to jest sztuka 3
  • Kijów w Warszawie 16 sty 2005 Człowiek Roku 2004 Wiktor Juszczenko: Poparcie Polski utwierdziło nas w przekonaniu, że zwyciężymy 8
  • Skaner 16 sty 2005 SKOŃCZMY Z WOJNĄ TECZEK! IPN mógłby upubliczniać teczki SB dotyczące osób kandydujących do urzędów publicznych - powiedział "Wprost" prof. Leon Kieres, prezes Instytutu Pamięci Narodowej. W poprzednim... 12
  • Dossier 16 sty 2005 "Lewica jako pokarm dla lwów może być wdzięcznym obiektem" "Trybuna" KRZYSZTOF JANIK przewodniczący Klubu Parlamentarnego SLD "Jeśli nawet porównać Sejm do stajni Augiasza, to nie wystarczy Herkules w... 13
  • Sawka 16 sty 2005 14
  • Kadry 16 sty 2005 15
  • Playback 16 sty 2005 17
  • M&M-Rzeczpospolita komisyjna 16 sty 2005 RZECZPOSPOLITA KOMISYJNA Pierwsza komisja - rządu dymisja. Druga komisja - za scysją scysja. W trzeciej Pol, Lepper z Wrzodakiem w trójcy. Też mają prawo odstawiać swój cyrk. Jak tych komisji będzie czterdzieści, to tej... 17
  • Poczta 16 sty 2005 List od czytelnika 17
  • Chwytanie brzytwy 16 sty 2005 Powołanie komisji w sprawie prywatyzacji PZU jest na rękę SLD, bo utrudni ustalenie prawdy o aferze Orlenu 18
  • Lubię żubry 16 sty 2005 Rozmowa z WŁODZIMIERZEM CIMOSZEWICZEM, marszałkiem Sejmu RP 19
  • Z życia koalicji 16 sty 2005 Józef Oleksy już nie jest marszałkiem, chlip, chlip. Panie Józefie, głowa do góry, dla nas pan zawsze będzie generalissimusem. Nie, nie jak Stalin. Jak żona Idiego Amina, bliższe podobieństwo. Komisje śledcze są... 20
  • Z życia opozycji 16 sty 2005 Prasowy transfer stulecia! Komentator Ernest Skalski przeszedł z "Gazety Wyborczej" do "Rzeczpospolitej". Jedni twierdzą, że "Rzepa" chce w ten sposób ucentrowić nieco kurs. Inni uważają, że chce być... 21
  • Wesele z promocją 16 sty 2005 Nie po raz pierwszy dzięki "Gazecie Wyborczej" wyrwałem się z narodowej kadzi pełnej zwid i zjaw 22
  • Fotoplastykon 16 sty 2005 H. Sawka 23
  • Pałacowy Zakład Ubezpieczeń 16 sty 2005 Głównymi bohaterami afery PZU są premier Marek Belka i prezydent Aleksander Kwaśniewski 24
  • Normalna nienormalność 16 sty 2005 Polaków nie interesują przetasowania w SLD czy PO, lecz ceny golfów bądź audi 28
  • Murzyn lewicy 16 sty 2005 O Włodzimierzu Cimoszewiczu postkomuniści przypominają sobie tylko wtedy, gdy są w opałach 32
  • Profesura wzajemnej adoracji 16 sty 2005 Mamy w Polsce grupę akademickich urzędników, nie rozumiejących, po co rozwija się badania i tworzy uczelnie 34
  • Rangersi Europy 16 sty 2005 Czym dla Ameryki byli strażnicy z Teksasu, tym dla Europy są czarne brygady polskich celników 36
  • Giełda 16 sty 2005 HossaŚwiat Ekspresowa karta Visa Contactless to nowy typ karty płatniczej, którą zaprezentowała Visa Europe. Ta bezstykowa karta ma służyć do dokonywania niewielkich płatności. Należy ją jedynie zbliżyć na sekundę do... 38
  • Co nas czeka: 2005-2015 16 sty 2005 Co mają wspólnego chińska firma Lenovo, amerykańska przeglądarka internetowa Google, słowacki rząd premiera Mikulasa Dzurindy i spożywcza grupa Maspex z Wadowic? Lenovo, które pod koniec 2004 r. wykupiło produkującą pecety część IBM, zdobywając 8 proc. światowego rynku... 40
  • Imperium uprzywilejowanych 16 sty 2005 imperium Wallenbergów. Zagranicznym inwestorom zezwolono na kupno szwedzkich firm, by Wallenbergom trudniej było utrzymać kontrolę nad swoimi spółkami 50
  • Załatwione odmownie - Niepoważna propozycja 16 sty 2005 Celem kary śmierci jest wyeliminowanie ze społeczeństwa sprawców ohydnych zbrodni, a nie odstraszenie przestępców 54
  • Supersam 16 sty 2005 58
  • Wysportowane audi 16 sty 2005  Nowe audi S4 to obecnie najmocniejszy sportowy model serii A4. Cechują go drapieżna linia nadwozia, bogatsze niż w poprzednim modelu wyposażenie i silnik V 8 o mocy 344 KM pozwalający na przyspieszenie do 100 km/h w 5,6 s. Auto ma... 58
  • Muzyka bez kabli 16 sty 2005  Bezprzewodowy pilot firmy Wireless Music, przeznaczony do sterowania systemem audio, to urządzenie z wbudowanym wyświetlaczem ciekłokrystalicznym, cyfrowym odbiornikiem i nadajnikiem. Pozwala z dowolnego miejsca w domu odsłuchiwać pliki... 58
  • G jak Gucci 16 sty 2005  Punktem wyjścia do stylizacji kolekcji zegarków Gucciego stało się logo domu mody - litera "G", która została tu "zgeometryzowana" i zintegrowana z kopertą czasomierza. Nowy model dostępny jest w trzech wersjach:... 58
  • Zimno-ciepło z okładem 16 sty 2005  Wykorzystując naturalną moc leczniczą temperatury, termiczny okład wielokrotnego użytku Nexcare ColdHot Mini łagodzi miejscowo ból. Przyłożenie tej małej poduszeczki wypełnionej nietoksycznym żelem, schłodzonej uprzednio w... 58
  • Eliksir męskości 16 sty 2005  Bodymax - zawierający uznawany za legendarny afrodyzjak żeń-szeń - poprawia naszą aktywność fizyczną. Pod jego wpływem organizm wydziela hormony i biologicznie czynne substancje pozwalające sprostać zwiększonym wyzwaniom.... 58
  • Generacja R 16 sty 2005 Młodzi Polacy są bardziej konserwatywni od swoich rodziców 60
  • Tańczę, więc jestem 16 sty 2005 Przez wieki taniec był jedyną dopuszczalną formą bliskiego kontaktu kobiety i mężczyzny 64
  • Filozoficzna prostota 16 sty 2005 Rozmowa z GIORGIO ARMANIM, kreatorem mody 68
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Co mamy z gęsi? 16 sty 2005 Piotrusiu! Mamy nie tylko niespodziewany sezon na agentów, ale i całkiem spodziewany i dużo przyjemniejszy sezon na drób. Znów odnoszę smutne wrażenie, że ten wspaniały czas uchodzi naszej uwagi. A przecież cała rzecz rozpoczęła się 11 listopada. Tego dnia, owszem, z... 70
  • Klątwa rycerzy świątyni 16 sty 2005 Papież Klemens V uniewinnił templariuszy - dowodzi dokument odnaleziony w watykańskich archiwach 72
  • Know-how 16 sty 2005 Kora leczy stawy, Bliźniaczki będą chodzić 75
  • Alergia w głowie 16 sty 2005 Dostępne w sklepach testy na nietolerancję pokarmową to oszustwo! 76
  • Bezpłodne planety 16 sty 2005 Doniesienia o możliwości odkrycia życia na planetach poza Układem Słonecznym były mocno przesadzone. Nie znaleziono jego śladów na planecie GPCC odkrytej przez międzynarodową grupę astronomów w European Southern Observatory. Nie znaleziono go też na dwóch małych, skalistych... 80
  • Koniec świata Nostradamusa 16 sty 2005 Zapowiadana od dawna III wojna światowa wybuchnie w 2005 roku! 82
  • Bez granic 16 sty 2005 Nowy Jork w Moskwie Pięć miast walczy o organizację igrzysk olimpijskich w 2012 r. Rywalizacja nabiera rumieńców, bo decyzja, które zostanie gospodarzem imprezy, zapadnie już za pół roku. Włodarzy Londynu, Paryża,... 84
  • Euroborrellioza 16 sty 2005 Dziewięć chorób, które mogą zabić Europę 86
  • Węzeł moskiewski 16 sty 2005 Rosja nie chce, ale musi się dogadywać z nowymi członkami Unii Europejskiej 90
  • Król Iraku 16 sty 2005 Ajatollah Sistani ma wpływ na wszystkie decyzje polityczne zapadające w Bagdadzie 94
  • Wojownicza Księżniczka 16 sty 2005 Condoleezza Rice jest o krok od spełnienia swej najwyższej ambicji - zostania prezydentem USA 96
  • Nienawiść do sukcesu 16 sty 2005 Antyamerykanizm jest bliźniakiem amerykańskiej siły przyciągania 98
  • Drzwi do pokoju 16 sty 2005 Walka Amerykanów i ich koalicjantów przeciw złowrogiemu reżimowi Saddama Husajna i wyraźne ponowne zwycięstwo Busha w wyborach prezydenckich są wymownym sygnałem, że terroryzm się nie opłaca, że są tacy, którzy będą walczyć z nim z całą mocą. 99
  • Menu-Krótko po wolsku 16 sty 2005 WYDARZENIA KRÓTKO PO WOLSKU Zapowiedzi wydawnicze Początek roku obfituje w działalność wydawniczą. Szczególną popularnością cieszą się kalendarze. Idąc tym tropem, komisja śledcza wydała kalendarz swych prac na... 100
  • Wydzielina z artysty 16 sty 2005 Pseudoartyści produkują epokowe gnioty, bo większość z nich łatwo znajduje na nie publiczne pieniądze 104
  • Prawdziwa fikcja 16 sty 2005 Kończą się czasy literatury w stylu "co mi w duszy gra" - przyszłość należy do faction 108
  • Celuloidowe tygrysy 16 sty 2005 Całe hollywoodzkie kino akcji czerpie inspiracje z Dalekiego Wschodu 110
  • Ueorgan Ludu 16 sty 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 2 (119) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 10 stycznia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Europa stawia na współpracę Komu jak staje? Nowy rok obfituje w wydarzenia z dziedziny... 112
  • Mniej więcej wolno 16 sty 2005 Niepisane regulaminy głoszą, że ekipa. która wygrywa wybory, ma prawo robić, co chce 114