Złomowisko

Dodano:   /  Zmieniono: 
Postkomunistyczna lewica straciła twarz na dobre

Widząc drzewa, nie dostrzegamy lasu. Patrząc, jak postkomunistyczne partie spadają w sondażach, jak na każdym kroku się kompromitują, przekraczając granice absurdu i groteski, nie widzimy, jak żałośnie upada ukuta piętnaście lat temu strategia polityczna lewicy. Była ona oparta na trzech dogmatach: organizacyjnej jedności, pozorowanego zróżnicowania i skupienia wokół Aleksandra Kwaśniewskiego. Wszystkie te dogmaty runęły. Lewica w Polsce zapewne przetrwa, ale nie będzie to już lewica postkomunistyczna.

Razem, starzy junacy
Pierwszy padł dogmat jedności lewicy. Piętnaście lat temu sieroty po PZPR, przerażone historyczną klęską komunizmu i widmem marginalizacji na lata, zjednoczyły się w SdRP. Owszem, były i inne grupy: swoje stronnictwo mieli twardogłowi komuniści, a politycy odcinający się od betonu przepoczwarzyli się po latach w Unię Pracy. Trzon PZPR był jednak tam, gdzie i pieniądze - w partii Aleksandra Kwaśniewskiego. Po latach postąpiono nawet krok dalej, bo Sojusz Lewicy Demokratycznej, który formalnie był tylko koalicją wyborczą, przekształcono w partię. Tak zwartym organizmem łatwiej było kierować, a w grupie łatwiej się bronić przed atakami prawicy.
Wraz z utworzeniem SdRP wydawało się, że powstała lewicowa formacja na pokolenia. I pewnie trwałaby, gdyby nie kompromitacja będąca skutkiem fali afer z eseldowcami w roli głównej. Pikujące poparcie sięgnęło dna - spadło poniżej 10 proc., a gdzieniegdzie postkomuniści w ogóle nie przekraczali progu wyborczego.
Grupa Marka Borowskiego pierwsza zakwestionowała dogmat o jedności postkomunistycznej lewicy. I nawet jeśli w końcu dla ratowania żywota uda się do Canossy, przeprosi z SLD i wystartuje z nim w koalicji, to mleko już się rozlało. Tym bardziej że borówki znalazły następców. Partia Demokratyczna to przecież nic innego jak zwodowana przez Unię Wolności szalupa dla postkomunistów. Skorzystali z niej nie tylko Jerzy Hausner i Marek Belka, ale przede wszystkim dziesiątki sfrustrowanych prowincjonalnych działaczy SLD, liczących na zachowanie w nowych barwach swoich powiatowych czy gminnych wpływów.

Lewicowy teatrzyk
W tym samym czasie, kiedy upadał mit o jedności lewicy, wyczerpały się także możliwości odgrywania przed wyborcami jej pozorowanego zróżnicowania. Przez lata SLD miał wiele twarzy - każdą na użytek innej części elektoratu. Prowincjonalni aparatczycy czcili swego ukochanego senatora Ryszarda Jarzembowskiego, ikoną miłośników wolnej aborcji i radykalnego antyklerykalizmu była senator Maria Szyszkowska, a zwolennicy "uczciwych, lewicowych zasad" kochali się we Włodzimierzu Cimoszewiczu.
Co ciekawe, niektórzy politycy kilkakrotnie zmieniali swój partyjny image i zupełnie im to nie przeszkadzało. Leszek Miller zaczynał jako pezetpeerowski beton, na widok którego Cimoszewicz zatykał nos z obrzydzeniem. Szybko jednak Miller przeistoczył się w obrońcę pułkownika Kuklińskiego, zwolennika kompromisu z Kościołem i orędownika podatku liniowego, by dziś wrócić do roli punktu odniesienia (czytaj: odcinania się) dla "uczciwej lewicy". Pasowany obecnie na beton Józef Oleksy zmieniał skórę kilkakrotnie: dziesięć lat temu był dobrodusznym socjaldemokratą, tuż po aferze Olina wstydliwie go chowano przed kamerami, potem się odkuł, wrócił do łask i licznych funkcji, by po wyroku sądu lustracyjnego na powrót stać się "chorym człowiekiem lewicy". Wreszcie Marek Borowski - przez dekadę był symbolem SLD-owskiego liberalizmu, by na starość zostać szczerym socjalistą. Szopka? Nie, starannie wyreżyserowane przedstawienie.
Obecnie przebieranki nic lewicy nie dają - nie tylko dlatego, że wyborcy odkryli, iż to teatr, zajrzeli za kulisy i zobaczyli strojących się w nowe szatki tych samych aktorów. Mniejsze znaczenie ma także to, że zniechęcone ciągłym odsuwaniem swoich postulatów feministki czy szermierze antyklerykalizmu mają swoją Unię Lewicy. To raczej siła wywołanych przez polityków SLD afer i skandali jest tak porażająca, że nikt przy zdrowych zmysłach nie szuka polityków uczciwych i wiarygodnych w szeregach lewicy. Wszyscy stracili twarz na dobre.

Mojżesz musi odejść
Trzecim dogmatem SLD było zjednoczenie wokół Aleksandra Kwaśniewskiego. Ojciec-założyciel, ba Mojżesz postkomunistycznej lewicy, który przeprowadził ich przez Morze Czerwone i pustynię do Ziemi Obiecanej (czytaj: na Wiejską i Krakowskie Przedmieście), był zawsze traktowany szczególnie. Ślepo wierzono w jego polityczny talent i szczęście, pamiętano zasługi i dlatego SLD nigdy nie ośmielił się go krytykować. Nawet Oleksy i Miller, którzy szczerze nienawidzili Kwaśniewskiego, nigdy nie poszli z nim na otwartą wojnę. Ogłaszano "szorstkie przyjaźnie", unikano wzajemnych kontaktów - jak podczas nocy po referendum europejskim - ale nie wytaczano przeciw sobie armat. To był dogmat.
Teraz wszystko się zmieniło. Oczywiście, mający coraz poważniejsze kłopoty z wytłumaczeniem swych interesów, atakujący histerycznie komisje śledcze i tracący poparcie Aleksander Kwaśniewski nie jest już tym samym Olkiem co kiedyś, ale nawet z 20-procentowym poparciem mógłby być dla lewicy pożądanym patronem. Nawet jeśli jego parasol ochronny nie jest tak szczelny jak niegdyś, to wciąż potrafiłby pomóc postkomunistom. Na lewicy stało się jednak coś niesłychanego. Oto prezydencka marionetka Marek Belka dowiódł nielojalności wobec własnego obozu! Zakładając nową partię z Unią Wolności, dał prztyczka nie tylko SLD-owskim oponentom Oleksego, ale i borówkom. Wszyscy oni mają teraz pretensje do Kwaśniewskiego. Mit o konieczności współpracy z prezydentem runął.
Organizmy budowane na wieki często giną zadziwiająco szybko. Trzecia Rzesza miała trwać tysiąc lat i już, już budowano dla niej nową, imponującą stolicę, ale wszystko runęło po dwunastu latach. Postkomunistyczna lewica - filar, a dziś główny obrońca III Rzeczypospolitej - przetrwała piętnaście lat, nim rozsypała się na dobre. Wiadomości o śmierci lewicy w Polsce są oczywiście mocno przesadzone. Postkomuniści pewnie wejdą do Sejmu, wraz z rządami prawicy będą zyskiwali w sondażach i niewykluczone, iż odzyskają władzę. Jedno jest pewne - to nie tylko nie będą ci sami ludzie, to będzie inna partia. Przemeblowanie będzie gruntowne, bo zmienić będą się musiały fundamenty polskiej lewicy.
Więcej możesz przeczytać w 13/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2005 (1165)

  • Na stronie3 kwi 2005Od monomafii, przez oligopol polimafijny i polimafię, do postmafii? Coraz więcej znaków na niebie i ziemi wskazuje na to, że kluczowa różnica między PRL a III Rzecząpospolitą polega na zastąpieniu monomafii polimafią. A to oznacza ni mniej, ni...3
  • Skaner3 kwi 2005Syn Leszka Millera pogrąża Belkę Pan premier Belka w niewybrednych słowach określił to, że (...) zostanę zniszczony" - zeznał 17 marca przed sejmową komisją śledczą ds. PZU były prezes PZU Życie Grzegorz Wieczerzak. Mówił o swoim...6
  • Dossier3 kwi 2005Zadaję sobie pytanie: czy jestem niezastąpiony, i przypuszczam, że nie "Rzeczpospolita" WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ marszałek Sejmu RP Do klubu Krakowskiego Przedmieścia należy cała elita. Ja nie należę. Jestem członkiem ludowego zespołu...7
  • Sawka3 kwi 20058
  • Kadry3 kwi 20059
  • Playback3 kwi 200510
  • M&M3 kwi 2005Po czym poznać prawdziwego mężczyznę10
  • Poczta3 kwi 2005Wielki desant architektów W artykule "Wielki desant architektów" (nr 10) pojawiła się nieścisła informacja o tym, iż "w Krakowie powstanie budynek Sądu Apelacyjnego autorstwa architektów z polskiej filii...10
  • Nałęcz3 kwi 2005Zwycięskich radykałów często zalewa fala oskarżeń formułowanych przez jeszcze skrajniejszych radykałów Stało się to, co nietrudno było przewidzieć. Kampania pomówień podjęta przez polityków prawicy przeciwko Aleksandrowi Kwaśniewskiemu wymknęła...12
  • Ryba po polsku3 kwi 2005Ksiądz Kordecki nie bronił tak Częstochowy, jak lewica broniła BIG Banku Gdańskiego Dwie są obecnie najgroźniejsze epidemie, które szerzą się wśród naszych polityków jak pożar buszu - epidemia niewiedzy i epidemia niepamięci. Jak ktoś coś wie, to...13
  • Z życia koalicji3 kwi 2005Dobra wiadomość. Marek Belka nie obrazi się i nie poleci na Marsa. A mógłby, skoro autograf Adama Michnika wylądował na Tytanie. Co to, premier gorszy od redaktora naczelnego? Tak w ogóle premier Belka to ostatnio często się obraża i...14
  • Z życia opozycji3 kwi 2005Na całego ruszyła kampania PiS. Kaczyńscy mają rozjechać się po Polsce i prowadzić jednocześnie kampanię parlamentarną i prezydencką - ludzie i tak się nie zorientują, który z bliźniaków do nich przyjechał. Gdyby do PiS wstąpił...15
  • Fotoplastykon3 kwi 200516
  • Mafia!3 kwi 2005Wyjaśnienie tajemnicy zabójstwa gen. Marka Papały zmiecie ze sceny dużą część polskich elit Najpierw były dziwne powiązania znanych osobistości z półświatkiem i tajnymi służbami. Potem zdarzały się przerzuty broni do krajów objętych embargiem...18
  • Złomowisko3 kwi 2005Postkomunistyczna lewica straciła twarz na dobre Widząc drzewa, nie dostrzegamy lasu. Patrząc, jak postkomunistyczne partie spadają w sondażach, jak na każdym kroku się kompromitują, przekraczając granice absurdu i groteski, nie widzimy, jak...28
  • Józef ofiarny3 kwi 2005Największą zbrodnią Józefa Oleksego jest to, że pokrzyżował plany Kwaśniewskiego na nową lewicę Józef Oleksy, przewodniczący SLD, musi być chory na jakąś zaraźliwą i grzeszną chorobę. Trzymają się od niego z dala nawet najbliżsi towarzysze....30
  • Rak prawa3 kwi 2005Prawo nie jest w Polsce drogowskazem, lecz groźnym labiryntem prowadzącym do bezprawia Polska cierpi na legislacyjną biegunkę. W 1993 r. parlament uchwalił tylko 21 ustaw, a w 2003 r. było ich już 235! Jeszcze bardziej przerażająca jest liczba...32
  • Edi 23 kwi 2005Krótki film o zabijaniu skoków narciarskich To mógłby być scenariusz do filmu "Edi 2". Nie byłaby to jednak łzawa opowieść o życiu zbieraczy złomu, lecz film sensacyjny. Tytułowy bohater naprawdę ma na imię Edi. Nazywa się Federer i jest...34
  • Giełda3 kwi 2005Hossa Świat Swisshansa Niemiecka Lufthansa kupi za prawie 0,5 mld franków szwajcarskich linie lotnicze Swiss. Lufthansa za 66 mln franków przejmie 14 proc. akcji Swissa od drobnych inwestorów oraz utworzy holding z dużymi...36
  • RUMowisko Balickiego3 kwi 2005Rząd i lekarze skazują nas na najgorszą w Europie służbę zdrowia Rejestr usług medycznych [RUM] nie jest priorytetem rządu" - opowiadał swoim kolegom z klubu SDPL Marek Balicki, minister zdrowia w rządzie Marka Belki, podczas partyjnego spotkania...38
  • Terminator kontra bezterminator3 kwi 2005Schwarzenegger w ciągu pół roku zreformuje to, czego polscy politycy nie potrafią zrobić od piętnastu lat W pewnym szczęśliwym kraju dzięki omamieniu wyborców nierealistycznymi obietnicami władzę przejęli lewicowcy. Partia obsadziła wszystkie...44
  • Odlot cenowy3 kwi 2005Linie lotnicze dzielą się teraz na tradycyjne i drogie Wyobraźmy sobie, że do miast na całym świecie latamy za grosze, nawet za darmo, linie lotnicze zarabiają natomiast tylko na dodatkowych usługach: serwowaniu posiłków, restauracjach...46
  • 2 x 2 = 43 kwi 2005Na naszej scenie politycznej pełno jest manipulatorów pozbawionych elementarnej wiedzy ekonomicznej Wybory to czas, kiedy budzą się upiory. Zarówno rodzime, jak i importowane, sterowane z zewnątrz. Już się obudziły i sieją zamęt w głowach...48
  • Supersam3 kwi 200550
  • Wiosna lubi brąz3 kwi 2005Chociaż Joanna Brodzik intensywnie namawia do zmiany koloru włosów na blond, nadchodząca wiosna będzie należeć do brązów. Garnier proponuje brąz o złotym odcieniu i mahoń opalizujący. Majirel lansuje głębokie odcienie czekolady i kasztanów z...50
  • Zafira x 493 kwi 2005Siedzenia samochodowe można schować w podłogę, można z nich zrobić stoliki, można też przystosować wnętrze auta dla 7, 6, 5, 4, 3 lub tylko dwóch osób. Taka operacja zajmuje kilkanaście sekund. W sumie można się pobawić w ramach 49 możliwych...50
  • Morela z mlekiem3 kwi 2005Od 2000 r. statystyczny Polak wypija co rok o litr soku więcej. Staje się jednak coraz bardziej wymagający. W ankietach przeprowadzanych na zlecenie producentów napojów konsumenci skarżyli się na zbytnią kwaskowość soków i nieprzyjemne uczucie...50
  • Chłód elektroniki3 kwi 2005Oszczędna forma i chłodny, nowoczesny wygląd najnowszych sprzętów hi-fi to efekt zmęczenia modną od kilku lat w świecie elektroniki estetyką lat 60. Tak jest w wypadku nowości firmy TEAC - modelu MC-DV250. Zestaw zawiera odtwarzacz DVD z funkcją...50
  • Twarz bez maski3 kwi 2005Nawet słynące z idealnej cery Milla Jovovich czy Kate Moss nie pokazują się publicznie bez podkładu na twarzy. Tym bardziej jeśli - tak jak True Match L'Oreal - jest to podkład inteligentny. True Match zawiera trzy lekkie olejki o zróżnicowanej...50
  • Cierpliwa kochanka3 kwi 2005Camilla była przygotowywana do roli królowej przez całe życie Camillashire - nieformalne hrabstwo Camilli Parker-Bowles - to współczesny Camelot (miasto legendarnego króla Artura). Przyszła żona przyszłego brytyjskiego króla Karola rządzi tu...54
  • Pogrzeb na weselu3 kwi 2005Niemożliwe jest już kontynuowanie stylu panowania Elżbiety II  Mamy ważniejsze rzeczy do omawiania - tak Margaret Thatcher skomentowała debatę wokół ślubu brytyjskiego następcy tronu. Wbrew temu, co mówi "żelazna dama", Brytyjczycy mają problem ze...56
  • Kolumb z Pekinu3 kwi 2005Cook, Magellan i Vasco da Gama ukradli mapy chińskiego admirała, który dotarł do Australii, Indii i opłynął Afrykę! Chiński żaglowiec z XV wieku mógł zabrać na pokład około tysiąca osób załogi, miał ponad 120 m długości i 50 m...58
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza3 kwi 2005Piotrusiu! Od dwóch tygodni jestem w Australii i powiem Ci, że już dawno nic mnie tak nie zachwyciło. I nie chodzi mi wcale o słońce, morze czy inne równie przyjemne rzeczy, których spodziewałem się, jadąc tutaj. Chodzi mi o kuchnię. Jak się...62
  • Druga płeć3 kwi 2005Aseksualność jest dziś zjawiskiem tak powszechnym jak homoseksualizm Jest taka anegdota, która w wyjątkowo obrazowy sposób ilustruje, jak łatwo klasyfikujemy seksualność innych ludzi. Zapominając przy tym, że i nas w ten sam sposób mogą oceniać...64
  • Przyszłość w cieniu przeszłości3 kwi 2005W historii Polski na zawsze pozostanie ślad tysiącletniej obecności Żydów O Żydach Polski przyjęło się mówić, pisać i śpiewać w języku przeszłości. Historia życia i śmierci narodu żydowskiego podczas Zagłady rzuciła czarny cień na żydostwo całej...66
  • Know-how3 kwi 2005Komórki jurajskie Być może już niedługo uda się zrealizować wizję z książki i filmu "Park Jurajski". Wewnątrz odnalezionej niedawno kości udowej tyranozaura żyjącego przed 70 mln lat naukowcy odkryli dobrze zachowane pozostałości...69
  • Eutanacja3 kwi 2005W Polsce udaje się pomagać pacjentom w stanie o wiele cięższym niż Terri Schiavo Gdyby to Michael Schiavo decydował o tym, czy Janowi Pawłowi II robić tracheotomię, z pewnością powiedziałby, że nie warto. Bo po co męczyć człowieka ciężko...70
  • Bagietka na raka3 kwi 2005Kwas foliowy to witamina życia Doktor Lucy Wills z Anglii w 1931 r. wyleczyła małpy z niedokrwistości, podając im drożdże, a trzy lata później w ten sam sposób uratowała niedożywionych mieszkańców Bombaju. Na początku XXI stulecia lekarze...76
  • Bez granic3 kwi 2005Plac Rzezi Pragi (d. Czerwony) Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej, ul. Michaiła Murawjowa Wieszatiela 3. Tak wkrótce ma brzmieć adres polskiej ambasady w Moskwie. Radni rosyjskiej stolicy wpadli na pomysł, by w ten sposób zrewanżować...78
  • Groch z kapustą po brukselsku3 kwi 2005Drżyjcie, Europejczycy! Polski sąd może skazać Holendra zażywającego w Holandii legalne narkotyki Sytuacja wcale nie abstrakcyjna. Gdybyśmy znali nazwisko i adres holenderskiego ginekologa przeprowadzającego zgodnie z holenderskim prawem zabiegi...80
  • Miny Juszczenki3 kwi 2005Stara elita władzy na Ukrainie nie zniknęła, lecz przegrupowała się w nowym przebraniu Ukraina - dotychczas jedno z najgorzej rządzonych i najmocniej rozbitych wewnętrznie państw w Europie - zaczyna odgrywać modelową rolę w przemianach regionu....84
  • Tulipany od Putina3 kwi 2005W Kirgistanie doszło do pierwszej rewolucji klanowej Jeszcze przed południem po placu Niepodległości w centrum Biszkeku przechadzali się spacerowicze, a od rana w kierunku stolicy jechały z południa autobusy pełne zwolenników opozycji. By...88
  • Tysiące kamiennych kobiet3 kwi 2005Trudno wśród Czeczenek znaleźć matkę, która nie pochowałaby któregoś ze swych dzieci Człowiek kamienowany cierpieniem sam kamienieje. Kobiety czeczeńskiej wojny to kamienie w człowieczej powłoce. Swych pierwszych zabitych i rannych wyciągały spod...90
  • Menu3 kwi 2005WYDARZENIA Krótko po Wolsku Wszystko w rodzinie Czytając tu i ówdzie wypowiedzi ludzi poważnych, rozsądnych i zatroskanych, można dojść do wniosku, że grozi nam co najmniej wojna domowa. Wiadome radio judzi, prasa knuje, młodzież...92
  • Urodzony z Szekspirem3 kwi 2005Teatr Warlikowskiego nie przymila się publice, nie popada w kabotyńską megalomanię a la Hanuszkiewicz To nie Andrzej Wajda jest najbardziej znanym i cenionym na świecie polskim reżyserem teatralnym. Nie jest to też Jerzy Jarocki, Krystian Lupa...96
  • Związek Awanturników Scen Polskich3 kwi 2005Albercik z "Seksmisji" kontra Janek Serce Jedni mówią, że to wojna Alojza z "Soli ziemi czarnej" z Kurasiem z "Polskich dróg". Rację mają chyba jednak ci, którzy twierdzą, że to potyczka Albercika...100
  • Miles wszechmogący3 kwi 2005Davis był dla jazzu tym, kim przewodnik w dżungli - szedł przodem i przecierał szlaki Choć muzyka jazzowa ma kilku równorzędnych bogów - Louisa Armstronga, Duke'a Ellingtona, Charlie Parkera czy Johna Coltrane'a - to Miles Davis jest w tym...102
  • Ueorgan Ludu3 kwi 2005TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 13 (130) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 28 marca 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza W celu ochrony największego dobra narodowego Komisja śledcza ds. A. Małysza W związku z aferami związanymi z...105
  • Skibą w mur3 kwi 2005W PRL fartuch był strojem narodowym Nieuważnemu obserwatorowi życia osobników człekokształtnych, które mimo wiosennych roztopów uparcie zamieszkują bogate w głębokie kałuże i płytkie myśli tereny w dorzeczu Wisły, wydawać by się mogło, że czasy,...106