Eutanacja

Eutanacja

W Polsce udaje się pomagać pacjentom w stanie o wiele cięższym niż Terri Schiavo Gdyby to Michael Schiavo decydował o tym, czy Janowi Pawłowi II robić tracheotomię, z pewnością powiedziałby, że nie warto. Bo po co męczyć człowieka ciężko schorowanego, w dodatku pozbawionego bliskiej rodziny. Michael Schiavo ma odwagę patrzeć w oczy swej żonie Terri i skazywać ją na śmierć. Udało mu się przekonać sądy różnych instancji, że Terri "nie chce żyć jak warzywo". Przez 15 lat mogła tak żyć, a teraz powinna umrzeć. Trudno sobie wyobrazić większą bezduszność. Na pytanie Larry'ego Kinga z CNN, jak może pozwolić Terri umrzeć z głodu, Michael Schiavo odparł, że jej śmierć jest bezbolesna. Powiedzieli mu to lekarze. Tyle że ci często się mylą. Kto dał Michaelowi Schiavo i lekarzom prawo orzekania o sensie cudzego życia, zwłaszcza jeśli ten ktoś nie może sam zabrać głosu. Tak mogą myśleć tylko członkowie eutanacji - nowej rasy panów życia i śmierci.
Przebudzeni
Prof. Jan Talar, szef kliniki rehabilitacji bydgoskiej Akademii Medycznej, bez wahania podjąłby się dalszego leczenia Terri Schiavo. - Nie ma przypadków beznadziejnych. Mam pacjentów w stanie o wiele gorszym niż Terriy Schiavo i widzę stałą poprawę. Z tego, co widać w telewizji, z chorą jest stały kontakt: śmieje się, porusza oczami, nie można więc stwierdzić, że nic nie czuje, że jej mózg dawno umarł. Najłatwiej jest orzec wobec takiego pacjenta stan wegetatywny i przeznaczyć go na dawcę organów - podkreśla "Wprost" prof. Talar. I wie, co mówi, bo ma na swoim koncie ponad 150 wybudzeń ze śpiączki - jest w tej dziedzinie jednym z najwybitniejszych specjalistów na świecie. Przebudzeni przez niego prowadzą normalne życie: rodzą dzieci, pracują, studiują. Jedna z pierwszych pacjentek oddziału prof. Talara miała być dawcą organów. Tymczasem w ubiegłym roku zdała maturę.
Pacjentem prof. Talara jest Bogdan Krzepkowski z Kobylan koło Opatowa. Gdy dwa lata temu jego samochód czołowo zderzył się z autobusem, lekarze w szpitalu w Łodzi oświadczyli, że przy tak rozległym uszkodzeniu mózgu, nigdy nie się nie obudzi. To samo powiedziano w klinice w Poznaniu. Od prawie dwóch lat Bogdan Krzepkowski uczy się życia na nowo. Żyje dzięki uporowi żony, która zawiozła go do prof. Talara. Już potrafi się ubrać, wróciła mu pamięć, coraz lepiej radzi sobie z wymawianiem pełnych zdań. Niedawno zaczął chodzić - na razie jeszcze niezdarnie.
Michael Schiavo nie dałby żadnych szans żużlowcowi Piotrowi Winiarzowi, ofierze wypadku na torze. Uważany przez wielu lekarzy za "warzywo", dziś Winiarz przygotowuje się do powrotu do sportu. Jest koronnym dowodem na to, jak bardzo mogą się mylić lekarze, jak nietrafne mogą być decyzje o eutanazji. Badania w dwóch najlepszych szpitalach w Bostonie - Brigham Hospital i Women's Hospital - wykazały, że aż w 22 proc. wypadkach uznanych za nieuleczalne dało się leczyć z widocznymi postępami. Annały medycyny są pełne takich przypadków. Najbardziej spektakularnym jest sprawa Terry'ego Wallisa. Obudził się on ze śpiączki po 19 latach. W dniu odwiedzin pielęgniarka spytała go, czy wie, kto do niego przyjechał. Bez wahania odpowiedział: "Mama".
Yolanda Black z New Jersey wybudziła się dzień po tym, jak sąd pozwolił jej "umrzeć z godnością" i pobrać organy. Barbara Blodgett zapadła w śpiączkę po wypadku samochodowym. Była wtedy w trzecim miesiącu ciąży. Pół roku później urodziła zdrowe dziecko i odzyskała przytomność.

Bezkontaktowi kontaktowi
Stan, w jakim znajduje się Terri Schiavo, nazywa się permanent vegetative state (PVS) - stanem stałej wegetacji. Od prawie pięciu lat w takim stanie znajduje się córka znanej aktorki Ewy Błaszczyk - 11-letnia Ola. Dla tych, których bliscy są w stanie PVS, nadzieją są wyniki badań Keitha Andrewsa ze szpitala Atkinson Morley w Londynie. Dowiódł on, że ponad 50 proc. pacjentów na pozór "bez kontaktu" może być w pełni świadomych, tyle że nie są w stanie się porozumieć ze światem. Andrews twierdzi, że kwalifikowanie pacjentów jako bezkontaktowych odbywa się na podstawie 30-60-minutowych pobieżnych testów. Tymczasem, aby takie testy były w pełni wiarygodne, powinny trwać sześć tygodni i polegać na obserwacji oraz zapisie aktywności mózgu. Kiedy Andrews przeprowadził takie solidne testy, okazało się, że niektóre "warzywa" reagują na głos. Część z nich udało się potem wybudzić, na przykład 19-letniego Goeffreya. W standardowych testach uzyskał on 12 na 100 punktów i uznano go za "warzywo". Po wybudzeniu Goeffrey opowiadał, że podczas testu, gdy proszono go poruszanie różnymi częściami ciała, wszystko rozumiał, ale nie był w stanie niczego wykonać.
Prof. Jacek Łuczak, pionier polskiej medycyny paliatywnej, zauważa, że skoro można orzec, iż jakość czyjegoś życia jest na tyle niska, że należy je przerwać, to gdzie przebiega granica, za którą jest się odartym z godności "warzywem". Prof. Łuczak zauważa dodawanie do kategorii "warzyw" kolejnych grup chorych. Gdyby chcieć ulżyć w cierpieniu najciężej chorym Polakom, co odpowiadałoby zapewne eutanacji, oznaczałoby to eliminację ludności miasta wielkości Torunia. Bo ponad 200 tys. osób wymaga obecnie w Polsce opieki paliatywno-hospicyjnej.

Misjonarze śmierci
Dużą dowolność w kwalifikowaniu chorych do grupy "warzyw" potwierdzają historie 130 pacjentów uśmierconych na ich własną prośbę przez osławionego doktora śmierć - Jacka Kevorkiana. Tylko co czwarty z nich był terminalnie chory, natomiast aż jedna piąta mogłaby nadal żyć, bo większość z nich cierpiała na depresję z powodu samotności. Na tej samej zasadzie dr Philip Sutorius zabił zastrzykiem holenderskiego senatora Edwarda Brongersmę, który odczuwał "zmęczenie życiem". W obronę Sutoriusa zaangażowała się minister zdrowia Els Borst, która poparła pomysł przepisywania trucizny "starym ludziom, którzy mają już dość życia, nawet jeśli byliby fizycznie zdrowi".
W styczniu 2005 r. holenderscy lekarze uśmiercili grupę ciężko chorych niemowląt. Inicjator tego przedsięwzięcia dr Eduard Verhagen argumentował, że dzieci te bardzo cierpią, a "nie mogą samodzielnie wyrazić swej woli". Verhagen uznał, że zna ich wolę i może ją wypełnić. To przykład coraz powszechniejszego zjawiska kryptanazji, czyli eutanazji bez wiedzy i zgody pacjenta. Według raportu holenderskiego ministerstwa zdrowia z 1990 r., aż 11,3 proc. wszystkich zgonów w tym kraju było wynikiem kryptanazji. Bardzo często dokonywano jej pod presją rodziny.
Dr Karl Guning z Holandii przytacza taką historię: "Pewien stary człowiek był w agonii. Jego syn zwrócił się do lekarzy, by przyspieszyli zgon, by mógł zorganizować pogrzeb ojca przed wyjazdem na wakacje. Lekarz, nie mający dostatecznego doświadczenia, zaaplikował starcowi takie dawki morfiny, że zamiast go zabić, uśmierzył ból. Po powrocie rodziny z wakacji staruszek był w świetnym humorze".
Jednym z czołowych ideologów eutanacji jest Australijczyk Peter Singer, szef katedry etyki na uniwersytecie Princeton. Uważa on, że osoby upośledzone umysłowo oraz noworodki (nawet w pełni zdrowe) nie są osobami, gdyż nie są świadomi faktu swego istnienia. Zabicie takiej istoty nie jest zatem moralnie naganne. "Człowiek, który przychodzi na świat, nie ma prawa do życia" - uważa Singer. Takie prawo zostaje mu przyznane, gdy spełnia określone warunki: po pierwsze, konieczna jest zgoda rodziców na jego dalsze życie. Jeżeli rodzice nie chcą dziecka, powinni móc je uśmiercić do 28. dnia po urodzeniu, gdyż w tej fazie "noworodek nie jest osobą w sensie etycznie znaczącym".

Zabójstwo z wygody
Medycyna paliatywna rozwinęła się w ostatnich latach tak bardzo, że według danych WHO ból da się wyeliminować w 95 proc. ciężkich chorób. Najczęściej nie chodzi więc o skrócenie cierpień, lecz o wygodę i stan konta krewnych chorych. Dr Franco De Conno, dyrektor Instytutu Onkologii w Mediolanie, mówi otwarcie: "Eutanazja to prawdziwy biznes dla towarzystw ubezpieczeniowych, służby zdrowia i krewnych, którzy w ten sposób uwalniają się od ciężaru opieki nad chorymi". Francuski onkolog prof. Lucien Israel uważa, że dyskusja o eutanazji jest dziś najgłośniejsza w tych krajach, w których systemy ubezpieczeń znajdują się na granicy bankructwa.
- Wola życia człowieka ciężko czy nawet śmiertelnie chorego jest zdecydowanie wyższa niż u ludzi zdrowych - mówi prof. Jacek Łuczak. Dla takich osób każde 15 minut to wielki dar. Potwierdzają to badania przeprowadzone w amerykańskich hospicjach. Śmiertelnie chorzy ludzie, jeśli tylko zostali otoczeni odpowiednią opieką, wcale nie prosili o eutanazję - tylko 1-2 proc. powiedziało, że pragnie umrzeć.
Film "Za wszelką cenę" Clinta Eastwooda, obsypany Oscarami, jest w finale głosem za eutanazją: sparaliżowaną bokserkę trener zabija zastrzykiem na jej życzenie. Tymczasem przykład wielu sparaliżowanych czy nieuleczalnie chorych pokazuje, że mimo kalectwa mogą oni prowadzić twórcze życie. Jak choćby genialny fizyk Stephen Hawking. W latach 60. lekarze dawali mu zaledwie dwa lata życia. Na takiej podstawie można by podjąć decyzję o eutanazji. Podobnie jest z Rubenem Gallego, który urodził się niepełnosprawny i sowieccy lekarze nie dawali mu szans na przeżycie. Matce powiedziano nawet, że jej syn zmarł przy porodzie. A jednak chłopiec przeżył, został pisarzem i zdobył wiele literackich nagród. W swoich wspomnieniach "Białe na czarnym" Gallego opisuje jak w latach 80. w ZSRR przeniesiono go z domu dziecka do domu starców. Spośród 30-osobowej grupy przeżył tylko on, reszta umarła z głodu. Na taką samą śmierć Michael Schiavo chce dziś skazać swoją żonę.
Mariola Wower z wielkopolskiego Stęszewa ma dzisiaj 41 lat - tak jak Terri Schiavo. W 1992 r. miała ciężki wypadek samochodowy. - Lekarze nie dawali mi żadnych szans. Nawet na siedzenie na wózku. Miałam być "warzywem". Pół roku po wypadku przeczytałam książkę "Joni" - o niepełnosprawnej malarce. Zapamiętałam zdanie "Bóg zamykając przed nami drzwi, zostawia uchylone okno" - opowiada "Wprost" Mariola Wower. Trzy lata po wypadku pojechała na plener malarski. Dziś maluje, pisze wiersze i wychowuje dwoje dzieci.

Szlachetne cierpienie
Sposób myślenia eutanacji, która obsadza się w roli panów życia i śmierci, zadziwiająco przypomina argumenty używane przez funkcjonariuszy systemów totalitarnych. W 1920 r. Karl Binding i Alfred Hoche wydali książkę "Zgoda na niszczenie bezwartościowego życia". Postulowali w niej, by dla własnego dobra pozbawiać życia nieuleczalnie chorych na ich prośbę, a znajdujących się w śpiączce i psychicznie chorych - bez ich zgody. W czasach Trzeciej Rzeszy ta ideologia doprowadziła do zabicia 275-400 tys. osób.
Podczas procesów norymberskich eutanazję potępiono jako zbrodnię, po II wojnie światowej wróciła pod hasłami ulżenia osobom cierpiącym. Tymczasem cierpienie to nieodłączna część człowieczeństwa. "Miałem wspaniałe życie - cierpiałem" - napisał w jednym z ostatnich wierszy Zbigniew Herbert. Cierpienie Jana Pawła II na oczach świata daje nadzieję milionom chorych, że godnie można żyć w każdym stanie zdrowia. Nawet jeśli miałoby to stwarzać dyskomfort przedstawicielom eutanacji.
Okładka tygodnika WPROST: 13/2005
Więcej możesz przeczytać w 13/2005 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 4
  • Biolog prawdę ci powie   IP
    Wg podręcznika biologii, szkoła podstawowa - cechy organizmów żywych: RUCH. Organizm, który się rusza, żyje. Proste.
    • Natalia   IP
      Zabieram głos, gdyż w wyniku wypadku po urazie mózgu leży w śpiączce syn naszych przyjaciół. Jaka jest determinacja tych Rodziców, lekarzy i uważam, że jego samego, gdyż pomimo, że lekarze określają jego przypadek jako tragiczny obserwujemy, iż on rozumie, co lekarze mówią (obok jego łóżka) o jego stanie zdrowia i denerwuje się tym, gdyż natychmiast skacze mu ciśnienie, po tych słowach, kiedy wcześniej miał normalne. Na polecenie musisz wstać podniósł głowę i barki, chociaż oczu nie otworzył. Jak tutaj mówić o eutanazji. Ludzie opamiętajcie się !!! Tak mogą mówić tylko ludzie nie dotknięci tą tragedią, teoretyzują, a bezpośrednio dotknięci zrobią wszystko, aby najbliższą osobę uratować. Nie można bezwiednie czynić z tych ludzi dawców organów. Oni żyją i potrzebują naszej pomocy!!!
      • Jim   IP
        Zamiast dawać przykłady cudownych wybudzeń przytoczcie chociaż kilka przypadków na to ile cierpienia i bólu kosztuje powolne konanie w wyniku jakichś chorób, lub napiszcie też o innych którzy się nie wybudzili. Dlaczego nie cytujecie ludzi znajdujących się w beznadziejnej sytuacji, którzy pragną eutanazji dla siebie?
        • JIM   IP
          Zidiociali kretyni! kto ma prawo odbierać ludziom możliwość decydowania o swoim losie? Eutanazja powinna być jak najbardziej legalna, praktykowana i bez szykanowania nikogo wykonywana! Jednostka powinna mieć możliwość decydowania za siebie. Jak można zmuszać kogoś do \"życia\"! Wystarczy, że zainteresowani będą mogli składać oświadczenie w formie zbliżonej do testamentu, że w razie danych okoliczności życzą sobie poddać się eutanazji. Mówiąc już tylko za siebie gdybym stał się \"warzywem\", gdybym nie był świadomy co się dzieje dookoła mnie, gdybym zapadł w śpiączkę, gdybym nie mógł samodzielnie się poruszać ani odżywiać, oddychać, załatwiać, gdybym zapadł na jakąś okropną chorobę to chciałbym mieć możliwość zakończenia tego \"cierpienia\" i marnowania środków oraz czasu tylu ludzi. Zamiast tego można pomóc jeszcze w pełni żywym i bardziej potrzebującym. Co to za życie? Puk, puk - jest ktoś w domu? Nikogo nie ma w domu.

          Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2005 (1165)

          • Na stronie 3 kwi 2005 Od monomafii, przez oligopol polimafijny i polimafię, do postmafii? Coraz więcej znaków na niebie i ziemi wskazuje na to, że kluczowa różnica między PRL a III Rzecząpospolitą polega na zastąpieniu monomafii polimafią. A to oznacza ni mniej, ni więcej, tylko to, że o ile w PRL... 3
          • Skaner 3 kwi 2005 Syn Leszka Millera pogrąża Belkę Pan premier Belka w niewybrednych słowach określił to, że (...) zostanę zniszczony" - zeznał 17 marca przed sejmową komisją śledczą ds. PZU były prezes PZU Życie Grzegorz Wieczerzak.... 6
          • Dossier 3 kwi 2005 Zadaję sobie pytanie: czy jestem niezastąpiony, i przypuszczam, że nie "Rzeczpospolita" WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ marszałek Sejmu RP Do klubu Krakowskiego Przedmieścia należy cała elita. Ja nie należę. Jestem członkiem ludowego... 7
          • Sawka 3 kwi 2005 8
          • Kadry 3 kwi 2005 9
          • Playback 3 kwi 2005 10
          • M&M 3 kwi 2005 Po czym poznać prawdziwego mężczyznę 10
          • Poczta 3 kwi 2005 Wielki desant architektów W artykule "Wielki desant architektów" (nr 10) pojawiła się nieścisła informacja o tym, iż "w Krakowie powstanie budynek Sądu Apelacyjnego autorstwa architektów z polskiej filii... 10
          • Nałęcz 3 kwi 2005 Zwycięskich radykałów często zalewa fala oskarżeń formułowanych przez jeszcze skrajniejszych radykałów Stało się to, co nietrudno było przewidzieć. Kampania pomówień podjęta przez polityków prawicy przeciwko Aleksandrowi Kwaśniewskiemu wymknęła się spod kontroli i przygniotła... 12
          • Ryba po polsku 3 kwi 2005 Ksiądz Kordecki nie bronił tak Częstochowy, jak lewica broniła BIG Banku Gdańskiego Dwie są obecnie najgroźniejsze epidemie, które szerzą się wśród naszych polityków jak pożar buszu - epidemia niewiedzy i epidemia niepamięci. Jak ktoś coś wie, to nie pamięta, a jak pamięta,... 13
          • Z życia koalicji 3 kwi 2005 Dobra wiadomość. Marek Belka nie obrazi się i nie poleci na Marsa. A mógłby, skoro autograf Adama Michnika wylądował na Tytanie. Co to, premier gorszy od redaktora naczelnego? Tak w ogóle premier Belka to ostatnio często się... 14
          • Z życia opozycji 3 kwi 2005 Na całego ruszyła kampania PiS. Kaczyńscy mają rozjechać się po Polsce i prowadzić jednocześnie kampanię parlamentarną i prezydencką - ludzie i tak się nie zorientują, który z bliźniaków do nich przyjechał. Gdyby do... 15
          • Fotoplastykon 3 kwi 2005 16
          • Mafia! 3 kwi 2005 Wyjaśnienie tajemnicy zabójstwa gen. Marka Papały zmiecie ze sceny dużą część polskich elit Najpierw były dziwne powiązania znanych osobistości z półświatkiem i tajnymi służbami. Potem zdarzały się przerzuty broni do krajów objętych embargiem oraz wielkie transporty (po kilka... 18
          • Złomowisko 3 kwi 2005 Postkomunistyczna lewica straciła twarz na dobre Widząc drzewa, nie dostrzegamy lasu. Patrząc, jak postkomunistyczne partie spadają w sondażach, jak na każdym kroku się kompromitują, przekraczając granice absurdu i groteski, nie widzimy,... 28
          • Józef ofiarny 3 kwi 2005 Największą zbrodnią Józefa Oleksego jest to, że pokrzyżował plany Kwaśniewskiego na nową lewicę Józef Oleksy, przewodniczący SLD, musi być chory na jakąś zaraźliwą i grzeszną chorobę. Trzymają się od niego z dala nawet najbliżsi towarzysze. Szczególnie boi się o swoje zdrowie... 30
          • Rak prawa 3 kwi 2005 Prawo nie jest w Polsce drogowskazem, lecz groźnym labiryntem prowadzącym do bezprawia Polska cierpi na legislacyjną biegunkę. W 1993 r. parlament uchwalił tylko 21 ustaw, a w 2003 r. było ich już 235! Jeszcze bardziej przerażająca jest liczba wszystkich aktów prawnych - w... 32
          • Edi 2 3 kwi 2005 Krótki film o zabijaniu skoków narciarskich To mógłby być scenariusz do filmu "Edi 2". Nie byłaby to jednak łzawa opowieść o życiu zbieraczy złomu, lecz film sensacyjny. Tytułowy bohater naprawdę ma na imię Edi. Nazywa się Federer i jest menedżerem Adama Małysza. Poznajemy go... 34
          • Giełda 3 kwi 2005 Hossa Świat Swisshansa Niemiecka Lufthansa kupi za prawie 0,5 mld franków szwajcarskich linie lotnicze Swiss. Lufthansa za 66 mln franków przejmie 14 proc. akcji Swissa od drobnych inwestorów oraz utworzy holding z dużymi... 36
          • RUMowisko Balickiego 3 kwi 2005 Rząd i lekarze skazują nas na najgorszą w Europie służbę zdrowia Rejestr usług medycznych [RUM] nie jest priorytetem rządu" - opowiadał swoim kolegom z klubu SDPL Marek Balicki, minister zdrowia w rządzie Marka Belki, podczas partyjnego spotkania w ośrodku Smolarnia koło... 38
          • Terminator kontra bezterminator 3 kwi 2005 Schwarzenegger w ciągu pół roku zreformuje to, czego polscy politycy nie potrafią zrobić od piętnastu lat W pewnym szczęśliwym kraju dzięki omamieniu wyborców nierealistycznymi obietnicami władzę przejęli lewicowcy. Partia obsadziła wszystkie stanowiska swoimi ludźmi i... 44
          • Odlot cenowy 3 kwi 2005 Linie lotnicze dzielą się teraz na tradycyjne i drogie Wyobraźmy sobie, że do miast na całym świecie latamy za grosze, nawet za darmo, linie lotnicze zarabiają natomiast tylko na dodatkowych usługach: serwowaniu posiłków, restauracjach lotniskowych, parkingach, transporcie... 46
          • 2 x 2 = 4 3 kwi 2005 Na naszej scenie politycznej pełno jest manipulatorów pozbawionych elementarnej wiedzy ekonomicznej Wybory to czas, kiedy budzą się upiory. Zarówno rodzime, jak i importowane, sterowane z zewnątrz. Już się obudziły i sieją zamęt w głowach maluczkich bzdurnymi frazesami,... 48
          • Supersam 3 kwi 2005 50
          • Wiosna lubi brąz 3 kwi 2005 Chociaż Joanna Brodzik intensywnie namawia do zmiany koloru włosów na blond, nadchodząca wiosna będzie należeć do brązów. Garnier proponuje brąz o złotym odcieniu i mahoń opalizujący. Majirel lansuje głębokie odcienie czekolady i... 50
          • Zafira x 49 3 kwi 2005 Siedzenia samochodowe można schować w podłogę, można z nich zrobić stoliki, można też przystosować wnętrze auta dla 7, 6, 5, 4, 3 lub tylko dwóch osób. Taka operacja zajmuje kilkanaście sekund. W sumie można się pobawić w ramach 49... 50
          • Morela z mlekiem 3 kwi 2005 Od 2000 r. statystyczny Polak wypija co rok o litr soku więcej. Staje się jednak coraz bardziej wymagający. W ankietach przeprowadzanych na zlecenie producentów napojów konsumenci skarżyli się na zbytnią kwaskowość soków i nieprzyjemne... 50
          • Chłód elektroniki 3 kwi 2005 Oszczędna forma i chłodny, nowoczesny wygląd najnowszych sprzętów hi-fi to efekt zmęczenia modną od kilku lat w świecie elektroniki estetyką lat 60. Tak jest w wypadku nowości firmy TEAC - modelu MC-DV250. Zestaw zawiera odtwarzacz DVD z... 50
          • Twarz bez maski 3 kwi 2005 Nawet słynące z idealnej cery Milla Jovovich czy Kate Moss nie pokazują się publicznie bez podkładu na twarzy. Tym bardziej jeśli - tak jak True Match L'Oreal - jest to podkład inteligentny. True Match zawiera trzy lekkie olejki o... 50
          • Cierpliwa kochanka 3 kwi 2005 Camilla była przygotowywana do roli królowej przez całe życie Camillashire - nieformalne hrabstwo Camilli Parker-Bowles - to współczesny Camelot (miasto legendarnego króla Artura). Przyszła żona przyszłego brytyjskiego króla Karola rządzi tu niepodzielnie. Na północy... 54
          • Pogrzeb na weselu 3 kwi 2005 Niemożliwe jest już kontynuowanie stylu panowania Elżbiety II Mamy ważniejsze rzeczy do omawiania - tak Margaret Thatcher skomentowała debatę wokół ślubu brytyjskiego następcy tronu. Wbrew temu, co mówi "żelazna dama", Brytyjczycy mają problem ze ślubem księcia Karola z... 56
          • Kolumb z Pekinu 3 kwi 2005 Cook, Magellan i Vasco da Gama ukradli mapy chińskiego admirała, który dotarł do Australii, Indii i opłynął Afrykę! Chiński żaglowiec z XV wieku mógł zabrać na pokład około tysiąca osób załogi, miał ponad 120 m... 58
          • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza 3 kwi 2005 Piotrusiu! Od dwóch tygodni jestem w Australii i powiem Ci, że już dawno nic mnie tak nie zachwyciło. I nie chodzi mi wcale o słońce, morze czy inne równie przyjemne rzeczy, których spodziewałem się, jadąc tutaj. Chodzi mi o kuchnię. Jak się okazało, wyobrażenie o... 62
          • Druga płeć 3 kwi 2005 Aseksualność jest dziś zjawiskiem tak powszechnym jak homoseksualizm Jest taka anegdota, która w wyjątkowo obrazowy sposób ilustruje, jak łatwo klasyfikujemy seksualność innych ludzi. Zapominając przy tym, że i nas w ten sam sposób mogą oceniać inni. Oto idzie Kowalski w... 64
          • Przyszłość w cieniu przeszłości 3 kwi 2005 W historii Polski na zawsze pozostanie ślad tysiącletniej obecności Żydów O Żydach Polski przyjęło się mówić, pisać i śpiewać w języku przeszłości. Historia życia i śmierci narodu żydowskiego podczas Zagłady rzuciła czarny cień na żydostwo całej Europy i nieustannie, bez... 66
          • Know-how 3 kwi 2005 Komórki jurajskie Być może już niedługo uda się zrealizować wizję z książki i filmu "Park Jurajski". Wewnątrz odnalezionej niedawno kości udowej tyranozaura żyjącego przed 70 mln lat naukowcy odkryli dobrze zachowane... 69
          • Eutanacja 3 kwi 2005 W Polsce udaje się pomagać pacjentom w stanie o wiele cięższym niż Terri Schiavo Gdyby to Michael Schiavo decydował o tym, czy Janowi Pawłowi II robić tracheotomię, z pewnością powiedziałby, że nie warto. Bo po co męczyć człowieka ciężko schorowanego, w dodatku pozbawionego... 70
          • Bagietka na raka 3 kwi 2005 Kwas foliowy to witamina życia Doktor Lucy Wills z Anglii w 1931 r. wyleczyła małpy z niedokrwistości, podając im drożdże, a trzy lata później w ten sam sposób uratowała niedożywionych mieszkańców Bombaju. Na początku XXI stulecia lekarze podobnie chcą zmniejszyć liczbę wad... 76
          • Bez granic 3 kwi 2005 Plac Rzezi Pragi (d. Czerwony) Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej, ul. Michaiła Murawjowa Wieszatiela 3. Tak wkrótce ma brzmieć adres polskiej ambasady w Moskwie. Radni rosyjskiej stolicy wpadli na pomysł, by w ten sposób... 78
          • Groch z kapustą po brukselsku 3 kwi 2005 Drżyjcie, Europejczycy! Polski sąd może skazać Holendra zażywającego w Holandii legalne narkotyki Sytuacja wcale nie abstrakcyjna. Gdybyśmy znali nazwisko i adres holenderskiego ginekologa przeprowadzającego zgodnie z holenderskim prawem zabiegi aborcji, moglibyśmy złożyć na... 80
          • Miny Juszczenki 3 kwi 2005 Stara elita władzy na Ukrainie nie zniknęła, lecz przegrupowała się w nowym przebraniu Ukraina - dotychczas jedno z najgorzej rządzonych i najmocniej rozbitych wewnętrznie państw w Europie - zaczyna odgrywać modelową rolę w przemianach regionu. Pokojowa "pomarańczowa... 84
          • Tulipany od Putina 3 kwi 2005 W Kirgistanie doszło do pierwszej rewolucji klanowej Jeszcze przed południem po placu Niepodległości w centrum Biszkeku przechadzali się spacerowicze, a od rana w kierunku stolicy jechały z południa autobusy pełne zwolenników... 88
          • Tysiące kamiennych kobiet 3 kwi 2005 Trudno wśród Czeczenek znaleźć matkę, która nie pochowałaby któregoś ze swych dzieci Człowiek kamienowany cierpieniem sam kamienieje. Kobiety czeczeńskiej wojny to kamienie w człowieczej powłoce. Swych pierwszych zabitych i rannych wyciągały spod zbombardowanych domów ponad... 90
          • Menu 3 kwi 2005 WYDARZENIA Krótko po Wolsku Wszystko w rodzinie Czytając tu i ówdzie wypowiedzi ludzi poważnych, rozsądnych i zatroskanych, można dojść do wniosku, że grozi nam co najmniej wojna domowa. Wiadome radio judzi, prasa knuje,... 92
          • Urodzony z Szekspirem 3 kwi 2005 Teatr Warlikowskiego nie przymila się publice, nie popada w kabotyńską megalomanię a la Hanuszkiewicz To nie Andrzej Wajda jest najbardziej znanym i cenionym na świecie polskim reżyserem teatralnym. Nie jest to też Jerzy Jarocki, Krystian Lupa czy uznany mistrz Erwin Axer.... 96
          • Związek Awanturników Scen Polskich 3 kwi 2005 Albercik z "Seksmisji" kontra Janek Serce Jedni mówią, że to wojna Alojza z "Soli ziemi czarnej" z Kurasiem z "Polskich dróg". Rację mają chyba jednak ci, którzy twierdzą, że to potyczka... 100
          • Miles wszechmogący 3 kwi 2005 Davis był dla jazzu tym, kim przewodnik w dżungli - szedł przodem i przecierał szlaki Choć muzyka jazzowa ma kilku równorzędnych bogów - Louisa Armstronga, Duke'a Ellingtona, Charlie Parkera czy Johna Coltrane'a - to Miles Davis jest w tym panteonie Zeusem. Bo tylko on miał... 102
          • Ueorgan Ludu 3 kwi 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 13 (130) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 28 marca 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza W celu ochrony największego dobra narodowego Komisja śledcza ds. A. Małysza W związku z aferami związanymi... 105
          • Skibą w mur 3 kwi 2005 W PRL fartuch był strojem narodowym Nieuważnemu obserwatorowi życia osobników człekokształtnych, które mimo wiosennych roztopów uparcie zamieszkują bogate w głębokie kałuże i płytkie myśli tereny w dorzeczu Wisły, wydawać by się mogło, że czasy, w których ważnym tematem... 106

          ZKDP - Nakład kontrolowany