Gazem na parkiet

Gazem na parkiet

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rząd Marka Belki rozpoczyna przekazywanie Rosjanom rynku gazu
Premier Marek Belka, minister skarbu Jacek Socha i prezes Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa Marek Kossowski zostaną po wyborach rozliczeni ze skutków wprowadzenia PGNiG na giełdę - zapowiada w rozmowie z "Wprost" Kazimierz Marcinkiewicz, szef sejmowej Komisji Skarbu Państwa. Forsujący prywatyzację PGNiG premier Belka i minister Socha nie zrobili nic, aby przed prywatyzacją przez giełdę zapewnić przejrzystość finansów i struktury firmy. Co więcej, PGNiG trafi na giełdę, mając udziały w Europolgazie, międzynarodowej spółce zajmującej się tranzytem rosyjskiego gazu przez Polskę do Europy Zachodniej. Zgadzając się na taki scenariusz, minister Socha działa wbrew sejmowej Komisji Skarbu Państwa, która nakazała przed debiutem giełdowym PGNiG wydzielenie z niego aktywów przesyłowych!

Przejęcie kontroli nad Europolgazem jest marzeniem rosyjskiego Gazpromu (ma 48 proc. akcji tej spółki). Chociaż zgodnie z planami ministra Sochy udział państwa w PGNiG docelowo nie spadnie poniżej 51 proc., prywatyzacja przez giełdę wcale nie zabezpieczy spółki przed możliwymi próbami skupowania jej akcji przez Gazprom (na przykład na rynku wtórnym). Łącznie Rosjanie mogliby zatem skupić w swych rękach do 28 proc. akcji PGNiG, uzyskując znaczący wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstwa, m.in. prawo do wyznaczenia swoich przedstawicieli do rady nadzorczej oraz prawo weta blokującego. "Oferta publiczna PGNiG przed wrześniowymi wyborami parlamentarnymi jest praktycznie nierealna" - jeszcze 13 lipca zapewniał Socha. Ugiął się jednak pod naciskiem premiera i szantażem związków zawodowych PGNiG (według naszych informacji, bez wątpienia inspirowanych przez zarząd spółki), które groziły strajkiem w okresie przedwyborczym. Dla pracowników PGNiG debiut giełdowy spółki oznacza premię kilkudziesięciu tysięcy złotych - tyle bowiem będą mogli otrzymać za akcje pracownicze.

Rosjanie u bram
Wprawdzie akcji pracowniczych nie będzie można zbyć przed upływem dwóch lat, ale zawsze można na pniu sprzedać prawo do nich i zawczasu zainkasować gotówkę. - W biurach naszej firmy widzieliśmy rozlepione przez tzw. koników ogłoszenia o chęci zakupu od pracowników praw do ich akcji w każdej liczbie - dowiedzieliśmy się od pracowników PGNiG. Również skupienie akcji spółki na giełdzie od ciułaczy i inwestorów instytucjonalnych nie jest niemożliwe. Przypomnijmy, że Jan Kulczyk zdołał skupić około 6 proc. akcji PKN Orlen, a dzięki porozumieniom z międzynarodowymi funduszami faktycznie kontrolował ich znacznie więcej. A przecież Kulczyk ma o wiele mniejsze wpływy i możliwości finansowe niż Gazprom.
Rosyjski gigant dał już próbkę swoich możliwości w 2001 r. na Węgrzech. Tam również sprywatyzowano przez giełdę koncern petrochemiczny BorsodChem. Szybko się okazało, że liczni "zachodni" instytucjonalni inwestorzy mogli być podstawieni. Irlandzki Milford Holdings Ltd. przyznał się do współpracy z Gazpromem, austriacki CE Oil & Gas okazał się spółką-córką rosyjskiego koncernu Sibur, powiązanego z Gazpromem. Każda z podobnych spółek kupiła niewielki udział w BorsodChemnie, często nie przekraczający 5 proc. (przy wyższym udziale trzeba ujawnić tę informację), lecz w sumie satelici Gazpromu przejęli około 33 proc. akcji węgierskiego koncernu. "Nie jesteśmy przeciwko Rosjanom, ale jeśli zebrali oni ponad 33 proc. akcji, to powinni kupić przedsiębiorstwo, zamiast dążyć do obniżania jego wartości i wtedy dopiero je przejąć. Największym problemem jest to, że próbują to robić w trudny do skontrolowania sposób" - mówił wówczas prezes BorsodChemu Laszlo F. Kovacs. Obecnie największym akcjonariuszem, de facto rządzącym BorsodChemem przez swoje spółki zależne, jest austriacka grupa VCP (Vienna Capital Partners), oskarżana o reprezentowanie interesów Gazpromu.

Gaz droższy o 30 proc.?
Debiut giełdowy PGNiG nastąpi w momencie, gdy struktura rynku gazowego w Polsce jest chora. Za leczenie tej choroby zapłacą klienci spółki, czyli wszyscy korzystający z gazu. Elementem restrukturyzacji PGNiG było oddzielenie części wydobywczej i handlowej spółki od infrastruktury przesyłowej. Wydzielono nową spółkę Gaz System (wcześniej nazywała się PGNiG-Przesył), która ma przez 17 lat leasingować od PGNiG urządzenia niezbędne jej do zarządzania gazociągami. - Spółka, która ma być osią systemu przesyłu gazu kontrolowanego przez państwo, pozostanie na lata w kieszeni coraz bardziej prywatnego PGNiG - wskazuje Piotr Woźniak, były wiceprezes PGNiG ds. handlu i strategii. Taka forma przekazania majątku do wydzielonej spółki przesyłowej sprawi, że o obniżkach cen gazu dla odbiorców możemy zapomnieć, za to powinniśmy się przygotować na podwyżki. Gaz System opłaty za leasing majątku przejmowanego od PGNiG przerzuci oczywiście na klientów.
Już dziś płacimy dwuczęściowe rachunki: za zużyty gaz i opłatę za jego przesył. - Po zmianach własnościowych w PGNiG ta druga opłata może wzrosnąć o 20-30 proc. - szacuje Woźniak. Wprawdzie niedawno PGNiG przekazało aportem spółce przesyłowej, w której skarb państwa ma 100 proc. udziałów, warte około 500 mln zł elementy systemu przesyłowego, na przykład tłocznie gazu i stacje gazowe (od aportu trzeba jednak zapłacić VAT), ale spółka Gaz System będzie musiała latami płacić za stopniowe przejmowanie reszty niezbędnego jej do działania majątku.

Przepraszam, czy tu inwestują?
Wątpliwe są również podawane cele samej prywatyzacji. 17 sierpnia w siedzibie Ministerstwa Skarbu prezes PGNiG Marek Kossowski przekonywał, że 1,5 mld zł, które spółka planuje pozyskać dzięki wejściu na giełdę, jest jej niezbędne do rozpoczęcia inwestycji w wydobycie gazu krajowego - o połowę tańszego (70-80 USD za 1000 m3) niż kupowany od Gazpromu. Wcześniej zapowiadał, że PGNiG zwiększy w 2008 r. wydobycie krajowe z obecnych 4,3 mld m3 do 5,5 mld m3, by w większym stopniu uniezależnić się od importu gazu (obecnie polski gaz pokrywa prawie 32 proc. naszego rocznego zapotrzebowania).
Pozostaje pytanie, co PGNiG zrobiło do tej pory, by zwiększyć wydobycie krajowego gazu? Dziś pozyskuje się go tylko o 200 mln m3 więcej niż cztery lata temu, choć w tym czasie całkowite zużycie gazu w Polsce wzrosło o wiele bardziej. - Cała pozyskana na giełdzie kwota z pewnością nie pójdzie na inwestycje w wydobycie i infrastrukturę. Od dwóch lat zarząd nie był nawet w stanie wydać decyzji o niezbędnej rozbudowie największego magazynu gazu w Wierzchowicach - mówi pragnący zachować anonimowość menedżer PGNiG. Poza tym konto PGNiG obarcza poważny dług wynoszący 900 mln euro i pieniądze z emisji będą wykorzystane de facto do spłacania zadłużenia.

Spieszmy się prywatyzować
Do tego wszystkiego dochodzi sprawa Europolgazu. Jego akcjonariuszami są PGNiG (48 proc.), Gazprom (48 proc.) i Gaz Trading (4 proc.), spółka kontrolowana przez stronę polską (jej udziałowcami są PGNiG i Bartimpex należący do Aleksandra Gudzowatego). Może dziwić wycena Europolgazu (560 mln zł) przy zyskach spółki sięgających miliarda złotych rocznie (Gudzowaty szacuje wartość spółki na mniej więcej 15 mld zł!). Tłumaczenie prezesa Kossowskiego, że spółka jest zadłużona i zacznie przynosić dywidendę za 17 lat, nie wytrzymuje krytyki. Obecne stawki tranzytowe, jakie Gazprom płaci spółce, są żenująco niskie (mają systematycznie maleć - na co dwa lata temu zgodził się polski rząd!). Jeżeli stawki byłyby rynkowe, dywidenda byłaby płacona po pięciu, sześciu latach. - Obecny debiut giełdowy to początek procesu utraty kontroli nad polskim rynkiem gazu. Korozja zaczyna się od plamki. Europolgaz to linia tranzytowa, która powinna pozostać w rękach państwa - komentuje Aleksander Gudzowaty. W przeciwieństwie do PGNiG, które należy sprywatyzować, ale tak, aby skorzystali na tym klienci firmy, a nie menedżerowie Gazpromu.

Klucz do gazu
Dr Janusz Fiszer
kancelaria prawna White & Case W. Daniłowicz, W. Jurcewicz i Wspólnicy

Posiadanie pakietu 25 proc. akcji plus jedna akcja (zakładając, że jedna akcja równa się jeden głos) nie daje wystarczającej siły, aby dokonywać istotnych zmian w spółce, ale jednak zapewnia akcjonariuszowi tzw. blokującą mniejszość. Taki akcjonariusz może skutecznie zablokować uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy dotyczące zmiany statutu (w tym bardzo istotne decyzje w sprawie podwyższenia lub obniżenia kapitału zakładowego) oraz emisji obligacji zamiennych, a także zbycia tzw. przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części - nawet gdyby absolutnie wszyscy pozostali akcjonariusze głosowali za podjęciem takich uchwał. W praktyce zmusiłoby to akcjonariusza większościowego do szukania porozumienia z takim akcjonariuszem, tak aby móc podjąć decyzję ważną dla spółki, wymagającą zmiany statutu. Oczywiście porozumienie takie musiałoby mieć swoją cenę.
Więcej możesz przeczytać w 34/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2005 (1186)

  • Na stronie 28 sie 2005 Nie ma na świecie takiego wariografu, który wytrzymałby zeznania kandydata W.C. na prezydenta 3
  • Skaner 28 sie 2005 Już w pierwszej turze wyborów fotel prezydencki może sobie zapewnić bezpartyjny kandydat Roman Włos - wynika z sondy zamieszczonej na stronie www.cimoszewicz.net. 6
  • Sawka czatuje 28 sie 2005 8
  • Playback 28 sie 2005 Angela Merkel i Aleksander Kwaśniewski 10
  • Poczta 28 sie 2005 OŚWIADCZENIE Agencja Wydawniczo-Reklamowa "Wprost" oraz Marek Król, redaktor naczelny tygodnika "Wprost", przepraszają pana Zbigniewa Komorowskiego za wykorzystanie jego wizerunku w infografice stanowiącej ilustrację... 10
  • Ryba po polsku 28 sie 2005 Opozycja nie dostrzega ani dobrych intencji, ani szlachetności bezpartyjnego kandydata SLD na prezydenta 11
  • Z życia koalicji 28 sie 2005 Tomasz Nałęcz został rzecznikiem prasowym Włodzimierza Cimoszewicza 12
  • Z życia opozycji 28 sie 2005 Jakiś człowiek od wizerunku tak ścisnął Jarosławowi Kaczyńskiemu szyję krawatem, że nieszczęsnemu liderowi PiS wyskoczył drugi podbródek. 13
  • Przepis Zagłoby 28 sie 2005 Kandydaci LPR na posłów muszą podpisywać weksle gwarantujące przywiązanie do rodziny Giertychów 14
  • Fotoplastykon 28 sie 2005 15
  • Fenomen Krakowa 28 sie 2005 Tak jak USA najbardziej kojarzą się z Nowym Jorkiem, Australia z Sydney, a Brazylia z Rio de Janeiro, tak Polska z Krakowem 16
  • Książę Krakowa 28 sie 2005 Arcybiskup Stanisław Dziwisz - 73. biskup krakowski 26
  • Prezio bis 28 sie 2005 Cimoszewicz może liczyć na polityczno-towarzyską siatkę, której członkowie ubezpieczają się nawzajem 28
  • Kazus Cimoszewicza 28 sie 2005 Prokurator, który odmówi wszczęcia postępowania przeciw Cimoszewiczowi, ostatecznie zszarga opinię prokuratury 30
  • Trójpospolita Polska 28 sie 2005 Partie populistyczne i nacjonalistyczne kłamią - lewica rośnie w siłę 32
  • Plan dla Białorusi 28 sie 2005 Białorusinom może pomóc obliczony na wiele lat program, a nie spektakularne gesty 36
  • Giełda 28 sie 2005 Same pieniądze szczęścia nie dają - odkryli Glenn Firebaugh z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii i Laura Tach z Uniwersytetu Harvarda. 38
  • Gazem na parkiet 28 sie 2005 Rząd Marka Belki rozpoczyna przekazywanie Rosjanom rynku gazu 40
  • Edward "Pomożecie?" Kwaśniewski 28 sie 2005 20 miliardów dolarów - tyle samo, ile zadłużenie zagraniczne po Gierku - kosztuje nas kampania wyborcza Cimoszewicza i SLD 44
  • Unia Środkowoeuropejska 28 sie 2005 Czeską Śkodą po węgierski Tokaj, polski sok z Maspeksu i leki ze słoweńskiej firmy Krka 46
  • Mistrz świata w ubezpieczeniach 28 sie 2005 Emisariusz J&S zastrasza i próbuje korumpować dziennikarzy "Wprost" 50
  • Znikająca Rosja 28 sie 2005 W Rosji los człowieka i jego majątek były zawsze zależne od kaprysów władcy 52
  • Supersam 28 sie 2005 54
  • Dior w Warszawie 28 sie 2005 Pierwszy w Polsce i trzeci w świecie (po Tokio i Paryżu) Instytut Diora otworzy we wrześniu swoje podwoje w Warszawie. W instytucie oferowane będą ekskluzywne zabiegi, np. specjalistyczny zabieg mikrodermabrazji wykonywany za pomocą... 54
  • Ekran na środek 28 sie 2005 Sagem Axium HD-L32 jest jednym z pierwszych telewizorów zaprojektowanych specjalnie tak, by stał na środku pokoju. Oryginalna budowa jego tylnej części maskuje wszystkie kable i śruby. Niewielka głębokość (13,2 cm) i waga sprawiają, że... 54
  • Ekologiczny plastik 28 sie 2005 97 proc. ptaków i zwierząt żerujących nad Morzem Północnym ma w żołądkach fragmenty opakowań foliowych - alarmuje organizacja Save the North Sea. To kolejny argument ekologów w walce z tworzywami sztucznymi, które w ziemi rozkładają... 54
  • Światowe czasy 28 sie 2005 Światowe metropolie inspirują nie tylko kreatorów zapachu (woda Baldessarini) i mody (pokazy Kenzo), ale i projektantów zegarków. W debiutującej w Polsce damskiej kolekcji Fcuk Time brytyjskiej firmy French Connection znaleźć można... 54
  • Dowcip określa świadomość 28 sie 2005 Dlaczego nie ma pokazów sztucznych ogni w podparyskim Disneylandzie? Bo Francuzi by się poddali 56
  • Gwiazdy antybiznesu 28 sie 2005 Spektakularną klapą kończą się biznesowe przedsięwzięcia polskich celebrities 60
  • Wyspy wiecznych wichrów 28 sie 2005 10 miejsc, które musisz zobaczyć - Budrewicz odkrywa Wyspy Fryzyjskie 64
  • Wojna umysłów 28 sie 2005 Najlepszy wykrywacz min, jaki stosowano podczas II wojny światowej, był dziełem Polaka 68
  • Know-how 28 sie 2005 Szkodliwy wpływ alkoholu na organizm w dużej części może wynikać z zakłócania rytmów dobowych - uważają badacze z Rutgers University. 72
  • Woda na zdrowie 28 sie 2005 Jedynie trzydzieści dostępnych na rynku wód zasługuje na miano mineralnych 74
  • Układ chorobotwórczy 28 sie 2005 Polityka rolna UE sprzyja zawałom i nowotworom! 78
  • Imperium na bruku 28 sie 2005 Pierwszą autostradę starożytni Rzymianie wybudowali ponad 2 tys. lat temu zaledwie w 20 lat 80
  • Bez granic 28 sie 2005 "Zaproszenie mam, ale nie przyjadę" - oznajmił Michaił Gorbaczow pytany o to, czy wybiera się na obchody 25-lecia "Solidarności" 82
  • Girusz znaczy wypędzenie 28 sie 2005 Osadnicy palestyńscy, którzy współpracowali z Izraelem, nie chcą pozostać w Strefie Gazy 84
  • Front Jedności Niemiec 28 sie 2005 Socjalistyczna mentalność Niemców to główny problem Niemiec 88
  • Wybór szeryfa 28 sie 2005 Walka o prywatyzację Poczty Japońskiej to spór o władzę nad największą instytucją finansową świata 90
  • Następca czy zastępca? 28 sie 2005 W Kolonii Benedykt XVI de facto abdykował na rzecz Jana Pawła II 92
  • Menu 28 sie 2005 Zamiast bojkotu "haniebnych kłamstw" - do czego wzywał kardynał Tarcisio Bertone - księgarnie odnotowują kolejne rekordy sprzedaży. Mowa oczywiście o "Kodzie Leonarda da Vinci" Dana Browna 94
  • Recenzje 28 sie 2005 96
  • Dziadek Indiany Jonesa 28 sie 2005 ****Errol Flynn stał się symbolem hollywoodzkiej kariery i hollywoodzkiego upadku. Na przełomie lat 30. i 40. XX wieku ten przystojniak z Tasmanii stworzył - naśladowany do dzisiaj - typ idealnego bohatera kina przygodowego. Sprawnego... 96
  • Bohaterowie przegranej sprawy 28 sie 2005 ****1/2* Gdyby tylko Justin Sullivan zechciał się tak trochę sprzedać, zawrzeć kompromis z amerykańskim rynkiem, a i odrobinkę zrobić z siebie błazna, przy jego inteligencji i talencie zespół New Model Army mógłby za jednym zamachem... 96
  • Siwa i Belzebub 28 sie 2005 ****Victor Bockris to błyskotliwy młody autor piszący tylko o trzech osobach: Williamie Burroughsie, Muhammadzie Alim i o mnie. Nie znam też nikogo, kto miałby tyle energii co on. Pisze na maszynie, jak Van Cliburn gra na pianinie. Cały czas... 96
  • Wielki brak 28 sie 2005 **Dotychczas sądziłam, że moralitet ma nas czegoś nauczyć. Tymczasem Dariusz Nowacki w ostatnim "Newsweeku" przekonuje, że na miano to zasługuje też pierwsza współczesna powieść Rafała Ziemkiewicza. A w niej ani morału, ani... 96
  • Żar Jarre`a 28 sie 2005 "Suita Gdańska" dla "Solidarności" 98
  • Wirujący drapacz chmur 28 sie 2005 Do korkociągu, a nawet ścierki wykręcanej z wody, podobny będzie najwyższy budynek Ameryki 101
  • Pokolenie Zagłady 28 sie 2005 Żydzi, którzy ocaleli z Holocaustu, należą dziś do elity intelektualnej Izraela 104
  • Ueorgan Ludu 28 sie 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 34 (149) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 22 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 105
  • Wakacyjny Słowniczek Skiby (WSS) 28 sie 2005 Ekstremalne sporty - jazda samochodem w Turcji, Egipcie czy Tunezji 106