Gazem na parkiet

Gazem na parkiet

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rząd Marka Belki rozpoczyna przekazywanie Rosjanom rynku gazu
Premier Marek Belka, minister skarbu Jacek Socha i prezes Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa Marek Kossowski zostaną po wyborach rozliczeni ze skutków wprowadzenia PGNiG na giełdę - zapowiada w rozmowie z "Wprost" Kazimierz Marcinkiewicz, szef sejmowej Komisji Skarbu Państwa. Forsujący prywatyzację PGNiG premier Belka i minister Socha nie zrobili nic, aby przed prywatyzacją przez giełdę zapewnić przejrzystość finansów i struktury firmy. Co więcej, PGNiG trafi na giełdę, mając udziały w Europolgazie, międzynarodowej spółce zajmującej się tranzytem rosyjskiego gazu przez Polskę do Europy Zachodniej. Zgadzając się na taki scenariusz, minister Socha działa wbrew sejmowej Komisji Skarbu Państwa, która nakazała przed debiutem giełdowym PGNiG wydzielenie z niego aktywów przesyłowych!

Przejęcie kontroli nad Europolgazem jest marzeniem rosyjskiego Gazpromu (ma 48 proc. akcji tej spółki). Chociaż zgodnie z planami ministra Sochy udział państwa w PGNiG docelowo nie spadnie poniżej 51 proc., prywatyzacja przez giełdę wcale nie zabezpieczy spółki przed możliwymi próbami skupowania jej akcji przez Gazprom (na przykład na rynku wtórnym). Łącznie Rosjanie mogliby zatem skupić w swych rękach do 28 proc. akcji PGNiG, uzyskując znaczący wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstwa, m.in. prawo do wyznaczenia swoich przedstawicieli do rady nadzorczej oraz prawo weta blokującego. "Oferta publiczna PGNiG przed wrześniowymi wyborami parlamentarnymi jest praktycznie nierealna" - jeszcze 13 lipca zapewniał Socha. Ugiął się jednak pod naciskiem premiera i szantażem związków zawodowych PGNiG (według naszych informacji, bez wątpienia inspirowanych przez zarząd spółki), które groziły strajkiem w okresie przedwyborczym. Dla pracowników PGNiG debiut giełdowy spółki oznacza premię kilkudziesięciu tysięcy złotych - tyle bowiem będą mogli otrzymać za akcje pracownicze.

Rosjanie u bram
Wprawdzie akcji pracowniczych nie będzie można zbyć przed upływem dwóch lat, ale zawsze można na pniu sprzedać prawo do nich i zawczasu zainkasować gotówkę. - W biurach naszej firmy widzieliśmy rozlepione przez tzw. koników ogłoszenia o chęci zakupu od pracowników praw do ich akcji w każdej liczbie - dowiedzieliśmy się od pracowników PGNiG. Również skupienie akcji spółki na giełdzie od ciułaczy i inwestorów instytucjonalnych nie jest niemożliwe. Przypomnijmy, że Jan Kulczyk zdołał skupić około 6 proc. akcji PKN Orlen, a dzięki porozumieniom z międzynarodowymi funduszami faktycznie kontrolował ich znacznie więcej. A przecież Kulczyk ma o wiele mniejsze wpływy i możliwości finansowe niż Gazprom.
Rosyjski gigant dał już próbkę swoich możliwości w 2001 r. na Węgrzech. Tam również sprywatyzowano przez giełdę koncern petrochemiczny BorsodChem. Szybko się okazało, że liczni "zachodni" instytucjonalni inwestorzy mogli być podstawieni. Irlandzki Milford Holdings Ltd. przyznał się do współpracy z Gazpromem, austriacki CE Oil & Gas okazał się spółką-córką rosyjskiego koncernu Sibur, powiązanego z Gazpromem. Każda z podobnych spółek kupiła niewielki udział w BorsodChemnie, często nie przekraczający 5 proc. (przy wyższym udziale trzeba ujawnić tę informację), lecz w sumie satelici Gazpromu przejęli około 33 proc. akcji węgierskiego koncernu. "Nie jesteśmy przeciwko Rosjanom, ale jeśli zebrali oni ponad 33 proc. akcji, to powinni kupić przedsiębiorstwo, zamiast dążyć do obniżania jego wartości i wtedy dopiero je przejąć. Największym problemem jest to, że próbują to robić w trudny do skontrolowania sposób" - mówił wówczas prezes BorsodChemu Laszlo F. Kovacs. Obecnie największym akcjonariuszem, de facto rządzącym BorsodChemem przez swoje spółki zależne, jest austriacka grupa VCP (Vienna Capital Partners), oskarżana o reprezentowanie interesów Gazpromu.

Gaz droższy o 30 proc.?
Debiut giełdowy PGNiG nastąpi w momencie, gdy struktura rynku gazowego w Polsce jest chora. Za leczenie tej choroby zapłacą klienci spółki, czyli wszyscy korzystający z gazu. Elementem restrukturyzacji PGNiG było oddzielenie części wydobywczej i handlowej spółki od infrastruktury przesyłowej. Wydzielono nową spółkę Gaz System (wcześniej nazywała się PGNiG-Przesył), która ma przez 17 lat leasingować od PGNiG urządzenia niezbędne jej do zarządzania gazociągami. - Spółka, która ma być osią systemu przesyłu gazu kontrolowanego przez państwo, pozostanie na lata w kieszeni coraz bardziej prywatnego PGNiG - wskazuje Piotr Woźniak, były wiceprezes PGNiG ds. handlu i strategii. Taka forma przekazania majątku do wydzielonej spółki przesyłowej sprawi, że o obniżkach cen gazu dla odbiorców możemy zapomnieć, za to powinniśmy się przygotować na podwyżki. Gaz System opłaty za leasing majątku przejmowanego od PGNiG przerzuci oczywiście na klientów.
Już dziś płacimy dwuczęściowe rachunki: za zużyty gaz i opłatę za jego przesył. - Po zmianach własnościowych w PGNiG ta druga opłata może wzrosnąć o 20-30 proc. - szacuje Woźniak. Wprawdzie niedawno PGNiG przekazało aportem spółce przesyłowej, w której skarb państwa ma 100 proc. udziałów, warte około 500 mln zł elementy systemu przesyłowego, na przykład tłocznie gazu i stacje gazowe (od aportu trzeba jednak zapłacić VAT), ale spółka Gaz System będzie musiała latami płacić za stopniowe przejmowanie reszty niezbędnego jej do działania majątku.

Przepraszam, czy tu inwestują?
Wątpliwe są również podawane cele samej prywatyzacji. 17 sierpnia w siedzibie Ministerstwa Skarbu prezes PGNiG Marek Kossowski przekonywał, że 1,5 mld zł, które spółka planuje pozyskać dzięki wejściu na giełdę, jest jej niezbędne do rozpoczęcia inwestycji w wydobycie gazu krajowego - o połowę tańszego (70-80 USD za 1000 m3) niż kupowany od Gazpromu. Wcześniej zapowiadał, że PGNiG zwiększy w 2008 r. wydobycie krajowe z obecnych 4,3 mld m3 do 5,5 mld m3, by w większym stopniu uniezależnić się od importu gazu (obecnie polski gaz pokrywa prawie 32 proc. naszego rocznego zapotrzebowania).
Pozostaje pytanie, co PGNiG zrobiło do tej pory, by zwiększyć wydobycie krajowego gazu? Dziś pozyskuje się go tylko o 200 mln m3 więcej niż cztery lata temu, choć w tym czasie całkowite zużycie gazu w Polsce wzrosło o wiele bardziej. - Cała pozyskana na giełdzie kwota z pewnością nie pójdzie na inwestycje w wydobycie i infrastrukturę. Od dwóch lat zarząd nie był nawet w stanie wydać decyzji o niezbędnej rozbudowie największego magazynu gazu w Wierzchowicach - mówi pragnący zachować anonimowość menedżer PGNiG. Poza tym konto PGNiG obarcza poważny dług wynoszący 900 mln euro i pieniądze z emisji będą wykorzystane de facto do spłacania zadłużenia.

Spieszmy się prywatyzować
Do tego wszystkiego dochodzi sprawa Europolgazu. Jego akcjonariuszami są PGNiG (48 proc.), Gazprom (48 proc.) i Gaz Trading (4 proc.), spółka kontrolowana przez stronę polską (jej udziałowcami są PGNiG i Bartimpex należący do Aleksandra Gudzowatego). Może dziwić wycena Europolgazu (560 mln zł) przy zyskach spółki sięgających miliarda złotych rocznie (Gudzowaty szacuje wartość spółki na mniej więcej 15 mld zł!). Tłumaczenie prezesa Kossowskiego, że spółka jest zadłużona i zacznie przynosić dywidendę za 17 lat, nie wytrzymuje krytyki. Obecne stawki tranzytowe, jakie Gazprom płaci spółce, są żenująco niskie (mają systematycznie maleć - na co dwa lata temu zgodził się polski rząd!). Jeżeli stawki byłyby rynkowe, dywidenda byłaby płacona po pięciu, sześciu latach. - Obecny debiut giełdowy to początek procesu utraty kontroli nad polskim rynkiem gazu. Korozja zaczyna się od plamki. Europolgaz to linia tranzytowa, która powinna pozostać w rękach państwa - komentuje Aleksander Gudzowaty. W przeciwieństwie do PGNiG, które należy sprywatyzować, ale tak, aby skorzystali na tym klienci firmy, a nie menedżerowie Gazpromu.

Klucz do gazu
Dr Janusz Fiszer
kancelaria prawna White & Case W. Daniłowicz, W. Jurcewicz i Wspólnicy

Posiadanie pakietu 25 proc. akcji plus jedna akcja (zakładając, że jedna akcja równa się jeden głos) nie daje wystarczającej siły, aby dokonywać istotnych zmian w spółce, ale jednak zapewnia akcjonariuszowi tzw. blokującą mniejszość. Taki akcjonariusz może skutecznie zablokować uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy dotyczące zmiany statutu (w tym bardzo istotne decyzje w sprawie podwyższenia lub obniżenia kapitału zakładowego) oraz emisji obligacji zamiennych, a także zbycia tzw. przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części - nawet gdyby absolutnie wszyscy pozostali akcjonariusze głosowali za podjęciem takich uchwał. W praktyce zmusiłoby to akcjonariusza większościowego do szukania porozumienia z takim akcjonariuszem, tak aby móc podjąć decyzję ważną dla spółki, wymagającą zmiany statutu. Oczywiście porozumienie takie musiałoby mieć swoją cenę.
Więcej możesz przeczytać w 34/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2005 (1186)

  • Na stronie28 sie 2005Nie ma na świecie takiego wariografu, który wytrzymałby zeznania kandydata W.C. na prezydenta3
  • Skaner28 sie 2005Już w pierwszej turze wyborów fotel prezydencki może sobie zapewnić bezpartyjny kandydat Roman Włos - wynika z sondy zamieszczonej na stronie www.cimoszewicz.net.6
  • Sawka czatuje28 sie 20058
  • Playback28 sie 2005Angela Merkel i Aleksander Kwaśniewski10
  • Poczta28 sie 2005OŚWIADCZENIE Agencja Wydawniczo-Reklamowa "Wprost" oraz Marek Król, redaktor naczelny tygodnika "Wprost", przepraszają pana Zbigniewa Komorowskiego za wykorzystanie jego wizerunku w infografice stanowiącej ilustrację...10
  • Ryba po polsku28 sie 2005Opozycja nie dostrzega ani dobrych intencji, ani szlachetności bezpartyjnego kandydata SLD na prezydenta11
  • Z życia koalicji28 sie 2005Tomasz Nałęcz został rzecznikiem prasowym Włodzimierza Cimoszewicza12
  • Z życia opozycji28 sie 2005Jakiś człowiek od wizerunku tak ścisnął Jarosławowi Kaczyńskiemu szyję krawatem, że nieszczęsnemu liderowi PiS wyskoczył drugi podbródek.13
  • Przepis Zagłoby28 sie 2005Kandydaci LPR na posłów muszą podpisywać weksle gwarantujące przywiązanie do rodziny Giertychów14
  • Fotoplastykon28 sie 200515
  • Fenomen Krakowa28 sie 2005Tak jak USA najbardziej kojarzą się z Nowym Jorkiem, Australia z Sydney, a Brazylia z Rio de Janeiro, tak Polska z Krakowem16
  • Książę Krakowa28 sie 2005Arcybiskup Stanisław Dziwisz - 73. biskup krakowski26
  • Prezio bis28 sie 2005Cimoszewicz może liczyć na polityczno-towarzyską siatkę, której członkowie ubezpieczają się nawzajem28
  • Kazus Cimoszewicza28 sie 2005Prokurator, który odmówi wszczęcia postępowania przeciw Cimoszewiczowi, ostatecznie zszarga opinię prokuratury30
  • Trójpospolita Polska28 sie 2005Partie populistyczne i nacjonalistyczne kłamią - lewica rośnie w siłę32
  • Plan dla Białorusi28 sie 2005Białorusinom może pomóc obliczony na wiele lat program, a nie spektakularne gesty36
  • Giełda28 sie 2005Same pieniądze szczęścia nie dają - odkryli Glenn Firebaugh z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii i Laura Tach z Uniwersytetu Harvarda.38
  • Gazem na parkiet28 sie 2005Rząd Marka Belki rozpoczyna przekazywanie Rosjanom rynku gazu40
  • Edward "Pomożecie?" Kwaśniewski28 sie 200520 miliardów dolarów - tyle samo, ile zadłużenie zagraniczne po Gierku - kosztuje nas kampania wyborcza Cimoszewicza i SLD44
  • Unia Środkowoeuropejska28 sie 2005Czeską Śkodą po węgierski Tokaj, polski sok z Maspeksu i leki ze słoweńskiej firmy Krka46
  • Mistrz świata w ubezpieczeniach28 sie 2005Emisariusz J&S zastrasza i próbuje korumpować dziennikarzy "Wprost"50
  • Znikająca Rosja28 sie 2005W Rosji los człowieka i jego majątek były zawsze zależne od kaprysów władcy52
  • Supersam28 sie 200554
  • Dior w Warszawie28 sie 2005Pierwszy w Polsce i trzeci w świecie (po Tokio i Paryżu) Instytut Diora otworzy we wrześniu swoje podwoje w Warszawie. W instytucie oferowane będą ekskluzywne zabiegi, np. specjalistyczny zabieg mikrodermabrazji wykonywany za pomocą...54
  • Ekran na środek28 sie 2005Sagem Axium HD-L32 jest jednym z pierwszych telewizorów zaprojektowanych specjalnie tak, by stał na środku pokoju. Oryginalna budowa jego tylnej części maskuje wszystkie kable i śruby. Niewielka głębokość (13,2 cm) i waga sprawiają, że...54
  • Ekologiczny plastik28 sie 200597 proc. ptaków i zwierząt żerujących nad Morzem Północnym ma w żołądkach fragmenty opakowań foliowych - alarmuje organizacja Save the North Sea. To kolejny argument ekologów w walce z tworzywami sztucznymi, które w ziemi rozkładają...54
  • Światowe czasy28 sie 2005Światowe metropolie inspirują nie tylko kreatorów zapachu (woda Baldessarini) i mody (pokazy Kenzo), ale i projektantów zegarków. W debiutującej w Polsce damskiej kolekcji Fcuk Time brytyjskiej firmy French Connection znaleźć można...54
  • Dowcip określa świadomość28 sie 2005Dlaczego nie ma pokazów sztucznych ogni w podparyskim Disneylandzie? Bo Francuzi by się poddali56
  • Gwiazdy antybiznesu28 sie 2005Spektakularną klapą kończą się biznesowe przedsięwzięcia polskich celebrities60
  • Wyspy wiecznych wichrów28 sie 200510 miejsc, które musisz zobaczyć - Budrewicz odkrywa Wyspy Fryzyjskie64
  • Wojna umysłów28 sie 2005Najlepszy wykrywacz min, jaki stosowano podczas II wojny światowej, był dziełem Polaka68
  • Know-how28 sie 2005Szkodliwy wpływ alkoholu na organizm w dużej części może wynikać z zakłócania rytmów dobowych - uważają badacze z Rutgers University.72
  • Woda na zdrowie28 sie 2005Jedynie trzydzieści dostępnych na rynku wód zasługuje na miano mineralnych74
  • Układ chorobotwórczy28 sie 2005Polityka rolna UE sprzyja zawałom i nowotworom!78
  • Imperium na bruku28 sie 2005Pierwszą autostradę starożytni Rzymianie wybudowali ponad 2 tys. lat temu zaledwie w 20 lat80
  • Bez granic28 sie 2005"Zaproszenie mam, ale nie przyjadę" - oznajmił Michaił Gorbaczow pytany o to, czy wybiera się na obchody 25-lecia "Solidarności"82
  • Girusz znaczy wypędzenie28 sie 2005Osadnicy palestyńscy, którzy współpracowali z Izraelem, nie chcą pozostać w Strefie Gazy84
  • Front Jedności Niemiec28 sie 2005Socjalistyczna mentalność Niemców to główny problem Niemiec88
  • Wybór szeryfa28 sie 2005Walka o prywatyzację Poczty Japońskiej to spór o władzę nad największą instytucją finansową świata90
  • Następca czy zastępca?28 sie 2005W Kolonii Benedykt XVI de facto abdykował na rzecz Jana Pawła II92
  • Menu28 sie 2005Zamiast bojkotu "haniebnych kłamstw" - do czego wzywał kardynał Tarcisio Bertone - księgarnie odnotowują kolejne rekordy sprzedaży. Mowa oczywiście o "Kodzie Leonarda da Vinci" Dana Browna94
  • Recenzje28 sie 200596
  • Dziadek Indiany Jonesa28 sie 2005****Errol Flynn stał się symbolem hollywoodzkiej kariery i hollywoodzkiego upadku. Na przełomie lat 30. i 40. XX wieku ten przystojniak z Tasmanii stworzył - naśladowany do dzisiaj - typ idealnego bohatera kina przygodowego. Sprawnego...96
  • Bohaterowie przegranej sprawy28 sie 2005****1/2* Gdyby tylko Justin Sullivan zechciał się tak trochę sprzedać, zawrzeć kompromis z amerykańskim rynkiem, a i odrobinkę zrobić z siebie błazna, przy jego inteligencji i talencie zespół New Model Army mógłby za jednym zamachem...96
  • Siwa i Belzebub28 sie 2005****Victor Bockris to błyskotliwy młody autor piszący tylko o trzech osobach: Williamie Burroughsie, Muhammadzie Alim i o mnie. Nie znam też nikogo, kto miałby tyle energii co on. Pisze na maszynie, jak Van Cliburn gra na pianinie. Cały czas...96
  • Wielki brak28 sie 2005**Dotychczas sądziłam, że moralitet ma nas czegoś nauczyć. Tymczasem Dariusz Nowacki w ostatnim "Newsweeku" przekonuje, że na miano to zasługuje też pierwsza współczesna powieść Rafała Ziemkiewicza. A w niej ani morału, ani...96
  • Żar Jarre`a28 sie 2005"Suita Gdańska" dla "Solidarności"98
  • Wirujący drapacz chmur28 sie 2005Do korkociągu, a nawet ścierki wykręcanej z wody, podobny będzie najwyższy budynek Ameryki101
  • Pokolenie Zagłady28 sie 2005Żydzi, którzy ocaleli z Holocaustu, należą dziś do elity intelektualnej Izraela104
  • Ueorgan Ludu28 sie 2005TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 34 (149) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 22 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza105
  • Wakacyjny Słowniczek Skiby (WSS)28 sie 2005Ekstremalne sporty - jazda samochodem w Turcji, Egipcie czy Tunezji106