Pokolenie Zagłady

Pokolenie Zagłady

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Żydzi, którzy ocaleli z Holocaustu, należą dziś do elity intelektualnej Izraela
Baria Gur, wybitna izraelska pisarka i krytyk literatury, odeszła wiosną tego roku. Niedawno zmarł też inny wielki literat - Dan Calka. Oboje pochodzili z Polski, oboje byli dziećmi Holocaustu. W Izraelu, gdzie dorastali, ich język hebrajski sięgnął wyżyn. I choć każde z nich pisało o Izraelu i izraelskim społeczeństwie, to w ich twórczości zawsze można było znaleźć ślady europejskiej kultury.
Dzieckiem ocalałym z Zagłady był też już nieżyjący krytyk literatury Yoram Bronowski. Przed śmiercią napisał książkę o Polsce, której współautorem był Maciej Kozłowski, wówczas ambasador Polski w Izraelu. Odeszła już też wybitna aktorka i śpiewaczka Cyla Dagan. I ona przyjechała do Izraela z Polski jako dziecko. Polskiego pochodzenia jest również inna śpiewaczka, propagująca folklor izraelski Chawa Albersztajn. Podobnie śpiewak Efraim Szamir. Wszyscy przyjechali do Izraela, kiedy ich językiem był język polski. Część z nich rozmawiała i śpiewała w jidisz, który był językiem ojczystym Żydów polskich.
Wiele lat temu zmarł prof. Robert Szereszewski, którego na Uniwersytecie Telawiwskim uznawano za geniusza. On również był dzieckiem Zagłady. Podczas Holocaustu urodził się prof. Szymon Redlich, wykładający na Uniwersytecie Ben Guriona w Beer Szewa, który ostatnio opublikował książkę o Przemyślanach - swoim rodzinnym miasteczku. Roman Frister, jeden z najwybitniejszych dziennikarzy izraelskich, który obecnie zarządza Instytutem Dziennikarstwa, także przeżył Holocaust w Polsce. Do Izraela jako młody człowiek przyjechał z Polski chyba najważniejszy komentator spraw gospodarczych Sewer Plocker. W Piotrkowie Trybunalskim urodził się były rabin naczelny Izraela Meir Lau. Dzieckiem Zagłady jestem też ja, Szewach Weiss, były przewodniczący Knesetu i były ambasador Izraela w Polsce. Uchodźcy z Polski należą do czołowych postaci literatury, sztuki czy nauk ścisłych w Izraelu.
Pokolenie, które przeżyło Holocaust, tworzyło izraelskie elity. Do tego pokolenia należał nieżyjący już Hanoch Lewin, wybitny dramatopisarz izraelski. Jego "Requiem" było wystawiane z powodzeniem w Polsce. Polskiego pochodzenia są również muzycy, pedagodzy, biznesmeni. W Izraelu mieszka obecnie ponad 60 tys. Żydów urodzonych w Polsce, a drugie i trzecie pokolenia można już liczyć na setki tysięcy. Świat ich pamięci przepełniony jest polskością. Równie mocno przywiązani są oni do Izraela, kraju, w którym się urodzili, jak i do Polski, kraju, gdzie urodzili się ich rodzice. Jest to pokolenie, które nie widziało swoich dziadków, ponieważ tych zamordowali Niemcy na polskiej ziemi. Ale Polska nie jest dla nich tylko cmentarzem. Jest ona również swoistą pamięcią historyczną oraz dziedzictwem kulturowym.
Moje doświadczenia upoważniają mnie do mówienia o trudnościach związanych z adaptacją tych ludzi w Izraelu. To pokolenie rosło w otoczeniu samotnych rodziców, często biednych, obarczonych tragiczną pamięcią o zamordowanych najbliższych. Dorastało w rodzinach, w których przez lata milczano o Holocauście, bo jedynym pragnieniem tych, co przeżyli, było zapewnienie swym dzieciom normalnego życia. To pokolenie niosło z sobą ogromny smutek, ale i wielkie pragnienie życia. Wreszcie pokolenie to natknęło się w Izraelu na społeczeństwo "cabarów" - dumne i butne, które spoglądało z wysoka na ocalałych i nie przejmowało się załamaniami duchowymi. Izraelczycy pogardzali naszym dziedzictwem na wygnaniu - językiem żydowskim i polskim akcentem, choć podobnie mówili nasi przodkowie i nauczyciele, którzy przyjechali do Palestyny przed wojną.
Po wielu latach, kiedy pokonaliśmy wszystkie trudności, kiedy przyzwyczailiśmy się do nowego środowiska, staliśmy się ważną częścią społeczeństwa izraelskiego, jego elitą, wnosząc do niego naszą europejskość, naszą polskość.

Więcej możesz przeczytać w 34/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2005 (1186)

  • Na stronie 28 sie 2005 Nie ma na świecie takiego wariografu, który wytrzymałby zeznania kandydata W.C. na prezydenta 3
  • Skaner 28 sie 2005 Już w pierwszej turze wyborów fotel prezydencki może sobie zapewnić bezpartyjny kandydat Roman Włos - wynika z sondy zamieszczonej na stronie www.cimoszewicz.net. 6
  • Sawka czatuje 28 sie 2005 8
  • Playback 28 sie 2005 Angela Merkel i Aleksander Kwaśniewski 10
  • Poczta 28 sie 2005 OŚWIADCZENIE Agencja Wydawniczo-Reklamowa "Wprost" oraz Marek Król, redaktor naczelny tygodnika "Wprost", przepraszają pana Zbigniewa Komorowskiego za wykorzystanie jego wizerunku w infografice stanowiącej ilustrację... 10
  • Ryba po polsku 28 sie 2005 Opozycja nie dostrzega ani dobrych intencji, ani szlachetności bezpartyjnego kandydata SLD na prezydenta 11
  • Z życia koalicji 28 sie 2005 Tomasz Nałęcz został rzecznikiem prasowym Włodzimierza Cimoszewicza 12
  • Z życia opozycji 28 sie 2005 Jakiś człowiek od wizerunku tak ścisnął Jarosławowi Kaczyńskiemu szyję krawatem, że nieszczęsnemu liderowi PiS wyskoczył drugi podbródek. 13
  • Przepis Zagłoby 28 sie 2005 Kandydaci LPR na posłów muszą podpisywać weksle gwarantujące przywiązanie do rodziny Giertychów 14
  • Fotoplastykon 28 sie 2005 15
  • Fenomen Krakowa 28 sie 2005 Tak jak USA najbardziej kojarzą się z Nowym Jorkiem, Australia z Sydney, a Brazylia z Rio de Janeiro, tak Polska z Krakowem 16
  • Książę Krakowa 28 sie 2005 Arcybiskup Stanisław Dziwisz - 73. biskup krakowski 26
  • Prezio bis 28 sie 2005 Cimoszewicz może liczyć na polityczno-towarzyską siatkę, której członkowie ubezpieczają się nawzajem 28
  • Kazus Cimoszewicza 28 sie 2005 Prokurator, który odmówi wszczęcia postępowania przeciw Cimoszewiczowi, ostatecznie zszarga opinię prokuratury 30
  • Trójpospolita Polska 28 sie 2005 Partie populistyczne i nacjonalistyczne kłamią - lewica rośnie w siłę 32
  • Plan dla Białorusi 28 sie 2005 Białorusinom może pomóc obliczony na wiele lat program, a nie spektakularne gesty 36
  • Giełda 28 sie 2005 Same pieniądze szczęścia nie dają - odkryli Glenn Firebaugh z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii i Laura Tach z Uniwersytetu Harvarda. 38
  • Gazem na parkiet 28 sie 2005 Rząd Marka Belki rozpoczyna przekazywanie Rosjanom rynku gazu 40
  • Edward "Pomożecie?" Kwaśniewski 28 sie 2005 20 miliardów dolarów - tyle samo, ile zadłużenie zagraniczne po Gierku - kosztuje nas kampania wyborcza Cimoszewicza i SLD 44
  • Unia Środkowoeuropejska 28 sie 2005 Czeską Śkodą po węgierski Tokaj, polski sok z Maspeksu i leki ze słoweńskiej firmy Krka 46
  • Mistrz świata w ubezpieczeniach 28 sie 2005 Emisariusz J&S zastrasza i próbuje korumpować dziennikarzy "Wprost" 50
  • Znikająca Rosja 28 sie 2005 W Rosji los człowieka i jego majątek były zawsze zależne od kaprysów władcy 52
  • Supersam 28 sie 2005 54
  • Dior w Warszawie 28 sie 2005 Pierwszy w Polsce i trzeci w świecie (po Tokio i Paryżu) Instytut Diora otworzy we wrześniu swoje podwoje w Warszawie. W instytucie oferowane będą ekskluzywne zabiegi, np. specjalistyczny zabieg mikrodermabrazji wykonywany za pomocą... 54
  • Ekran na środek 28 sie 2005 Sagem Axium HD-L32 jest jednym z pierwszych telewizorów zaprojektowanych specjalnie tak, by stał na środku pokoju. Oryginalna budowa jego tylnej części maskuje wszystkie kable i śruby. Niewielka głębokość (13,2 cm) i waga sprawiają, że... 54
  • Ekologiczny plastik 28 sie 2005 97 proc. ptaków i zwierząt żerujących nad Morzem Północnym ma w żołądkach fragmenty opakowań foliowych - alarmuje organizacja Save the North Sea. To kolejny argument ekologów w walce z tworzywami sztucznymi, które w ziemi rozkładają... 54
  • Światowe czasy 28 sie 2005 Światowe metropolie inspirują nie tylko kreatorów zapachu (woda Baldessarini) i mody (pokazy Kenzo), ale i projektantów zegarków. W debiutującej w Polsce damskiej kolekcji Fcuk Time brytyjskiej firmy French Connection znaleźć można... 54
  • Dowcip określa świadomość 28 sie 2005 Dlaczego nie ma pokazów sztucznych ogni w podparyskim Disneylandzie? Bo Francuzi by się poddali 56
  • Gwiazdy antybiznesu 28 sie 2005 Spektakularną klapą kończą się biznesowe przedsięwzięcia polskich celebrities 60
  • Wyspy wiecznych wichrów 28 sie 2005 10 miejsc, które musisz zobaczyć - Budrewicz odkrywa Wyspy Fryzyjskie 64
  • Wojna umysłów 28 sie 2005 Najlepszy wykrywacz min, jaki stosowano podczas II wojny światowej, był dziełem Polaka 68
  • Know-how 28 sie 2005 Szkodliwy wpływ alkoholu na organizm w dużej części może wynikać z zakłócania rytmów dobowych - uważają badacze z Rutgers University. 72
  • Woda na zdrowie 28 sie 2005 Jedynie trzydzieści dostępnych na rynku wód zasługuje na miano mineralnych 74
  • Układ chorobotwórczy 28 sie 2005 Polityka rolna UE sprzyja zawałom i nowotworom! 78
  • Imperium na bruku 28 sie 2005 Pierwszą autostradę starożytni Rzymianie wybudowali ponad 2 tys. lat temu zaledwie w 20 lat 80
  • Bez granic 28 sie 2005 "Zaproszenie mam, ale nie przyjadę" - oznajmił Michaił Gorbaczow pytany o to, czy wybiera się na obchody 25-lecia "Solidarności" 82
  • Girusz znaczy wypędzenie 28 sie 2005 Osadnicy palestyńscy, którzy współpracowali z Izraelem, nie chcą pozostać w Strefie Gazy 84
  • Front Jedności Niemiec 28 sie 2005 Socjalistyczna mentalność Niemców to główny problem Niemiec 88
  • Wybór szeryfa 28 sie 2005 Walka o prywatyzację Poczty Japońskiej to spór o władzę nad największą instytucją finansową świata 90
  • Następca czy zastępca? 28 sie 2005 W Kolonii Benedykt XVI de facto abdykował na rzecz Jana Pawła II 92
  • Menu 28 sie 2005 Zamiast bojkotu "haniebnych kłamstw" - do czego wzywał kardynał Tarcisio Bertone - księgarnie odnotowują kolejne rekordy sprzedaży. Mowa oczywiście o "Kodzie Leonarda da Vinci" Dana Browna 94
  • Recenzje 28 sie 2005 96
  • Dziadek Indiany Jonesa 28 sie 2005 ****Errol Flynn stał się symbolem hollywoodzkiej kariery i hollywoodzkiego upadku. Na przełomie lat 30. i 40. XX wieku ten przystojniak z Tasmanii stworzył - naśladowany do dzisiaj - typ idealnego bohatera kina przygodowego. Sprawnego... 96
  • Bohaterowie przegranej sprawy 28 sie 2005 ****1/2* Gdyby tylko Justin Sullivan zechciał się tak trochę sprzedać, zawrzeć kompromis z amerykańskim rynkiem, a i odrobinkę zrobić z siebie błazna, przy jego inteligencji i talencie zespół New Model Army mógłby za jednym zamachem... 96
  • Siwa i Belzebub 28 sie 2005 ****Victor Bockris to błyskotliwy młody autor piszący tylko o trzech osobach: Williamie Burroughsie, Muhammadzie Alim i o mnie. Nie znam też nikogo, kto miałby tyle energii co on. Pisze na maszynie, jak Van Cliburn gra na pianinie. Cały czas... 96
  • Wielki brak 28 sie 2005 **Dotychczas sądziłam, że moralitet ma nas czegoś nauczyć. Tymczasem Dariusz Nowacki w ostatnim "Newsweeku" przekonuje, że na miano to zasługuje też pierwsza współczesna powieść Rafała Ziemkiewicza. A w niej ani morału, ani... 96
  • Żar Jarre`a 28 sie 2005 "Suita Gdańska" dla "Solidarności" 98
  • Wirujący drapacz chmur 28 sie 2005 Do korkociągu, a nawet ścierki wykręcanej z wody, podobny będzie najwyższy budynek Ameryki 101
  • Pokolenie Zagłady 28 sie 2005 Żydzi, którzy ocaleli z Holocaustu, należą dziś do elity intelektualnej Izraela 104
  • Ueorgan Ludu 28 sie 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 34 (149) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 22 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 105
  • Wakacyjny Słowniczek Skiby (WSS) 28 sie 2005 Ekstremalne sporty - jazda samochodem w Turcji, Egipcie czy Tunezji 106