Unia Środkowoeuropejska

Unia Środkowoeuropejska

Dodano:   /  Zmieniono: 
Czeską Śkodą po węgierski Tokaj, polski sok z Maspeksu i leki ze słoweńskiej firmy Krka
 Współczesny CK obywatel, czyli poddany cesarza Austro-Węgier, jeździłby czeską Śkodą, nosiłby ubrania polskich marek Reserved lub Top Secret, pił soki polskiego Maspeksu, węgierskie wina z okolic Tokaju, leczył się farmaceutykami wyprodukowanymi przez chorwacką Plivę lub słoweńską firmę Krka, kupionymi w litewskiej EuroAptece, nabywał płyty na aukcjach internetowych Allegro.pl, zaś na urlop latałby tanimi węgierskimi liniami Wizz Air do Chorwacji.
Z chwilą przystąpienia do unii państw Europy Środkowej i krajów bałtyckich i wraz z przybliżeniem perspektywy przystąpienia do niej Rumunii i Bułgarii (Chorwacja wciąż czeka na rozpoczęcie negocjacji z Brukselą) nastąpiło prawdziwe odrodzenie regionalnego biznesu. Po 1 maja 2004 r. między nowymi członkami unii zniknęły cła i bariery administracyjne, zmniejszyły się też cła w ich handlu z państwami regionu oczekującymi w unijnej "poczekalni". Nie z Niemcami, Francją czy Włochami, ale z Węgrami najbardziej wzrosły w ubiegłym roku nasze obroty handlowe - aż o 35 proc. (do około 11,5 mld zł). Powstają zręby pierwszych paneuropejskich koncernów wywodzących się z nowych państw członkowskich unii.

Kawa czy herbata?
- Obecnie szybciej i taniej możemy dowieźć towar do Pragi niż do Warszawy - mówił nam na początku tego roku Krzysztof Pawiński, prezes Maspeksu Wadowice (producenta m.in. soków Tymbark i Kubuś). Jego firma w ciągu ostatnich ośmiu miesięcy wyrosła na regionalnego potentata spożywczego: kupiła czeskiego producenta soków Walmark (ma 20 proc. rynku czeskiego i słowackiego), węgierskiego Olymposa (ma 10 proc. rynku węgierskiego) i węgierskiego producenta preparatów witaminowych Plusssz Vitamin.
Na początku 2005 r. Mokate z Ustronia kupiła drugiego co do wielkości producenta herbat w Czechach, firmę Duk‡t ze Zlina. Obecnie Mokate kontroluje 20 proc. rynku herbaty w Polsce i 15 proc. w Czechach.
Inwestycje płyną również w przeciwnym kierunku. W lipcu wybudowaną za 60 mln zł fabrykę w Kutnie otworzyła czeska firma Kofola, wytwarzająca m.in. napoje owocowe Jupi i Jupik. Polska jest też jednym z najważniejszych zagranicznych rynków dla chorwackiej Podravki, producenta zup i przypraw, takich jak vegeta (opanowała 40 proc. polskiego rynku). Polska spółka koncernu od 2000 r. wytwarza je w fabryce w Kostrzynie nad Odrą, skąd vegeta ostatnio trafia także na Łotwę i Litwę. W marcu firma ogłosiła zamknięcie zakładu na Węgrzech i przeniesienie stamtąd produkcji do tańszej Polski; chce też wejść na giełdę w Warszawie. - Niewątpliwie łatwiej jest funkcjonować w otoczeniu o podobnej kulturze, tradycji, historii - uważa Chorwat Neli Groza, prezes Podravki w Polsce.



Od Polaka Śkoda dla Słowaka
W cieniu nie zrealizowanej wielkiej fuzji PKN Orlen i MOL kwitną mniejsze, lecz coraz liczniejsze biznesy. W kwietniu 2005 r. Polska Grupa Dealerów z Krakowa, skupiająca kilkunastu polskich sprzedawców samochodów, uruchomiła spółkę Euromotor w Bańskiej Bystrzycy na Słowacji. To pierwszy na Słowacji salon, który skorzystał z unijnej liberalizacji rynku motoryzacyjnego i pod jednym dachem oferuje dwie różne marki - Śkodę i Forda.
Coraz częściej słowacką, węgierską, estońską czy litewską flagę musi wciągać na maszt przed biurem w podpoznańskim Bolechowie Krzysztof Olszewski, prezes Solaris Bus & Coach, który zwykł w ten sposób honorować odwiedzających go kontrahentów. O ile w RWPG działkę "autobusy" zarezerwowano dla węgierskiego producenta Ikarus, to dziś po ulicach Tallina, Wilna, Rygi, Ostrawy, Koszyc, Bukaresztu, a nawet Budapesztu jeżdżą polskie autobusy Solaris, które zwyciężyły w komunalnych przetargach.
Transport lotniczy na CK rynku zapewniają środkowoeuropejskie tanie linie Wizz Air lub SkyEurope, które utworzyły główne bazy również na polskich lotniskach - w Warszawie, Katowicach, Krakowie. - Wkrótce liczba przewiezionych przez nas Polaków sięgnie 1,5 mln. Byłem pewien, że dobry, lecz niedrogi produkt dla rzeszy klientów dobrze przyjmie się w naszych krajach - mówi "Wprost" József V‡radi, prezes Wizz Air. Wśród menedżerów firmy są m.in. Węgrzy, Polacy, Bułgarzy, Czesi, mieszany jest też kapitał założycielski. Innym regionalnym liderem są ulokowane w Bratysławie linie SkyEurope, choć ich współzałożycielem i prezesem jest Belg Christian Mandl. Podczas wizyty w Krakowie 10 sierpnia Mandl zapowiedział, że SkyEurope rozważają debiut na warszawskiej giełdzie.

Recepta znad Adriatyku
Lawinę inwestycji z Europy Środkowej przeżywa polska branża farmaceutyczna. Chorwacki koncern Pliva, który od ośmiu lat jest właścicielem dawnej Polfy Kraków, niedawno zapowiedział wybudowanie w Krakowie nowego centrum badań i rozwoju leków. Kierowana przez Marko Dolzana polska spółka słoweńskiej firmy Lek z Lublany (obecnie część międzynarodowego koncernu Sandoz) w maju ubiegłego roku ukończyła budowę nowej fabryki leków w Strykowie pod Łodzią. Sprzedaż innej słoweńskiej firmy farmaceutycznej Krka na rynkach wschodniej Europy od początku roku wzrosła aż o 43 proc. - obok Rosji głównie w Polsce (w 2001 r. Krka uruchomiła produkcję leków w Warszawie). Pojawił się u nas też węgierski Gedeon Richter, który kupił pakiet większościowy (63 proc. akcji) grodziskiej Polfy.
Należąca do litewskiej grupy VP sieć EuroApteka z chwilą pojawienia się w Polsce mocno wstrząsnęła rynkiem, wprowadzając ofertę "Leki za 1 grosz". - W państwach bałtyckich mieszka łącznie tylko około 10 mln naszych potencjalnych klientów. Ekspansja na inne rynki, zwłaszcza czterokrotnie większy rynek w Polsce, to dla nas konieczność - mówi Tomas Mokrikas, prezes EuroApteki w Polsce.

Polacy informatyzują
Czesi zainwestowali do tej pory w Polsce około 400 mln euro, Węgrzy - około 250 mln euro. Polacy w tych krajach zainwestowali znacznie więcej, na przykład Prokom Software za mniej więcej 50 mln euro kupił większościowy pakiet akcji czeskiej firmy informatycznej PVT. W Czechach hitem może się stać miejscowa wersja naszej aukcji internetowej Allegro.pl - Aukro.cz, nad którą już pracuje należąca do polskiego portalu spółka Payback. W sąsiednich krajach Polacy chcą powtórzyć pomysły, które okazały się u nas strzałem w dziesiątkę. Krzysztof Golonka, szef firmy Ad.Net, która jest pośrednikiem między reklamodawcami i właścicielami portali internetowych, w 2001 r. rozpoczęła działalność na Litwie i Łotwie. - Rynek reklamy internetowej praktycznie tam nie istniał, więc musieliśmy sami wykreować popyt - mówi Golonka.

Bratanki w biznesie
Nie ma dziedziny, w której obroty handlowe państw Europy Środkowej ostatnio by nie wzrosły. Czesi, Węgrzy, Słowacy, Litwini i Łotysze ubierają się w salonach odzieżowych polskich firm LPP (Reserved, Cropp Town), Redan (Top Secret, Troll), Kan (Tatuum) czy Artman (House). Gdańska LPP otworzyła już 12 sklepów w Czechach; za dwa lata ma ich być dwukrotnie więcej. Z drugiej strony, holding najbogatszego Węgra Gabora Varszegiego otwiera w centrach handlowych w Polsce sklepy optyczne Fotex Optic, a czeska firma Foma Bohemia z Hradec Kralove kupiła bydgoski Foton.
Wspólne interesy mieszkańców Europy Środkowej z racji bliskości rynków i podobieństwa kultur są naturalne. Po wejściu do unii przedsiębiorcy środkowoeuropejscy przypomnieli sobie o sąsiadach. Polskie trzymiesięczne obroty handlowe z samymi Czechami albo Węgrami są większe niż przed 12 laty cała roczna wymiana handlowa z nimi i Słowacją.
Więcej możesz przeczytać w 34/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 34/2005 (1186)

  • Na stronie 28 sie 2005 Nie ma na świecie takiego wariografu, który wytrzymałby zeznania kandydata W.C. na prezydenta 3
  • Skaner 28 sie 2005 Już w pierwszej turze wyborów fotel prezydencki może sobie zapewnić bezpartyjny kandydat Roman Włos - wynika z sondy zamieszczonej na stronie www.cimoszewicz.net. 6
  • Sawka czatuje 28 sie 2005 8
  • Playback 28 sie 2005 Angela Merkel i Aleksander Kwaśniewski 10
  • Poczta 28 sie 2005 OŚWIADCZENIE Agencja Wydawniczo-Reklamowa "Wprost" oraz Marek Król, redaktor naczelny tygodnika "Wprost", przepraszają pana Zbigniewa Komorowskiego za wykorzystanie jego wizerunku w infografice stanowiącej ilustrację... 10
  • Ryba po polsku 28 sie 2005 Opozycja nie dostrzega ani dobrych intencji, ani szlachetności bezpartyjnego kandydata SLD na prezydenta 11
  • Z życia koalicji 28 sie 2005 Tomasz Nałęcz został rzecznikiem prasowym Włodzimierza Cimoszewicza 12
  • Z życia opozycji 28 sie 2005 Jakiś człowiek od wizerunku tak ścisnął Jarosławowi Kaczyńskiemu szyję krawatem, że nieszczęsnemu liderowi PiS wyskoczył drugi podbródek. 13
  • Przepis Zagłoby 28 sie 2005 Kandydaci LPR na posłów muszą podpisywać weksle gwarantujące przywiązanie do rodziny Giertychów 14
  • Fotoplastykon 28 sie 2005 15
  • Fenomen Krakowa 28 sie 2005 Tak jak USA najbardziej kojarzą się z Nowym Jorkiem, Australia z Sydney, a Brazylia z Rio de Janeiro, tak Polska z Krakowem 16
  • Książę Krakowa 28 sie 2005 Arcybiskup Stanisław Dziwisz - 73. biskup krakowski 26
  • Prezio bis 28 sie 2005 Cimoszewicz może liczyć na polityczno-towarzyską siatkę, której członkowie ubezpieczają się nawzajem 28
  • Kazus Cimoszewicza 28 sie 2005 Prokurator, który odmówi wszczęcia postępowania przeciw Cimoszewiczowi, ostatecznie zszarga opinię prokuratury 30
  • Trójpospolita Polska 28 sie 2005 Partie populistyczne i nacjonalistyczne kłamią - lewica rośnie w siłę 32
  • Plan dla Białorusi 28 sie 2005 Białorusinom może pomóc obliczony na wiele lat program, a nie spektakularne gesty 36
  • Giełda 28 sie 2005 Same pieniądze szczęścia nie dają - odkryli Glenn Firebaugh z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii i Laura Tach z Uniwersytetu Harvarda. 38
  • Gazem na parkiet 28 sie 2005 Rząd Marka Belki rozpoczyna przekazywanie Rosjanom rynku gazu 40
  • Edward "Pomożecie?" Kwaśniewski 28 sie 2005 20 miliardów dolarów - tyle samo, ile zadłużenie zagraniczne po Gierku - kosztuje nas kampania wyborcza Cimoszewicza i SLD 44
  • Unia Środkowoeuropejska 28 sie 2005 Czeską Śkodą po węgierski Tokaj, polski sok z Maspeksu i leki ze słoweńskiej firmy Krka 46
  • Mistrz świata w ubezpieczeniach 28 sie 2005 Emisariusz J&S zastrasza i próbuje korumpować dziennikarzy "Wprost" 50
  • Znikająca Rosja 28 sie 2005 W Rosji los człowieka i jego majątek były zawsze zależne od kaprysów władcy 52
  • Supersam 28 sie 2005 54
  • Dior w Warszawie 28 sie 2005 Pierwszy w Polsce i trzeci w świecie (po Tokio i Paryżu) Instytut Diora otworzy we wrześniu swoje podwoje w Warszawie. W instytucie oferowane będą ekskluzywne zabiegi, np. specjalistyczny zabieg mikrodermabrazji wykonywany za pomocą... 54
  • Ekran na środek 28 sie 2005 Sagem Axium HD-L32 jest jednym z pierwszych telewizorów zaprojektowanych specjalnie tak, by stał na środku pokoju. Oryginalna budowa jego tylnej części maskuje wszystkie kable i śruby. Niewielka głębokość (13,2 cm) i waga sprawiają, że... 54
  • Ekologiczny plastik 28 sie 2005 97 proc. ptaków i zwierząt żerujących nad Morzem Północnym ma w żołądkach fragmenty opakowań foliowych - alarmuje organizacja Save the North Sea. To kolejny argument ekologów w walce z tworzywami sztucznymi, które w ziemi rozkładają... 54
  • Światowe czasy 28 sie 2005 Światowe metropolie inspirują nie tylko kreatorów zapachu (woda Baldessarini) i mody (pokazy Kenzo), ale i projektantów zegarków. W debiutującej w Polsce damskiej kolekcji Fcuk Time brytyjskiej firmy French Connection znaleźć można... 54
  • Dowcip określa świadomość 28 sie 2005 Dlaczego nie ma pokazów sztucznych ogni w podparyskim Disneylandzie? Bo Francuzi by się poddali 56
  • Gwiazdy antybiznesu 28 sie 2005 Spektakularną klapą kończą się biznesowe przedsięwzięcia polskich celebrities 60
  • Wyspy wiecznych wichrów 28 sie 2005 10 miejsc, które musisz zobaczyć - Budrewicz odkrywa Wyspy Fryzyjskie 64
  • Wojna umysłów 28 sie 2005 Najlepszy wykrywacz min, jaki stosowano podczas II wojny światowej, był dziełem Polaka 68
  • Know-how 28 sie 2005 Szkodliwy wpływ alkoholu na organizm w dużej części może wynikać z zakłócania rytmów dobowych - uważają badacze z Rutgers University. 72
  • Woda na zdrowie 28 sie 2005 Jedynie trzydzieści dostępnych na rynku wód zasługuje na miano mineralnych 74
  • Układ chorobotwórczy 28 sie 2005 Polityka rolna UE sprzyja zawałom i nowotworom! 78
  • Imperium na bruku 28 sie 2005 Pierwszą autostradę starożytni Rzymianie wybudowali ponad 2 tys. lat temu zaledwie w 20 lat 80
  • Bez granic 28 sie 2005 "Zaproszenie mam, ale nie przyjadę" - oznajmił Michaił Gorbaczow pytany o to, czy wybiera się na obchody 25-lecia "Solidarności" 82
  • Girusz znaczy wypędzenie 28 sie 2005 Osadnicy palestyńscy, którzy współpracowali z Izraelem, nie chcą pozostać w Strefie Gazy 84
  • Front Jedności Niemiec 28 sie 2005 Socjalistyczna mentalność Niemców to główny problem Niemiec 88
  • Wybór szeryfa 28 sie 2005 Walka o prywatyzację Poczty Japońskiej to spór o władzę nad największą instytucją finansową świata 90
  • Następca czy zastępca? 28 sie 2005 W Kolonii Benedykt XVI de facto abdykował na rzecz Jana Pawła II 92
  • Menu 28 sie 2005 Zamiast bojkotu "haniebnych kłamstw" - do czego wzywał kardynał Tarcisio Bertone - księgarnie odnotowują kolejne rekordy sprzedaży. Mowa oczywiście o "Kodzie Leonarda da Vinci" Dana Browna 94
  • Recenzje 28 sie 2005 96
  • Dziadek Indiany Jonesa 28 sie 2005 ****Errol Flynn stał się symbolem hollywoodzkiej kariery i hollywoodzkiego upadku. Na przełomie lat 30. i 40. XX wieku ten przystojniak z Tasmanii stworzył - naśladowany do dzisiaj - typ idealnego bohatera kina przygodowego. Sprawnego... 96
  • Bohaterowie przegranej sprawy 28 sie 2005 ****1/2* Gdyby tylko Justin Sullivan zechciał się tak trochę sprzedać, zawrzeć kompromis z amerykańskim rynkiem, a i odrobinkę zrobić z siebie błazna, przy jego inteligencji i talencie zespół New Model Army mógłby za jednym zamachem... 96
  • Siwa i Belzebub 28 sie 2005 ****Victor Bockris to błyskotliwy młody autor piszący tylko o trzech osobach: Williamie Burroughsie, Muhammadzie Alim i o mnie. Nie znam też nikogo, kto miałby tyle energii co on. Pisze na maszynie, jak Van Cliburn gra na pianinie. Cały czas... 96
  • Wielki brak 28 sie 2005 **Dotychczas sądziłam, że moralitet ma nas czegoś nauczyć. Tymczasem Dariusz Nowacki w ostatnim "Newsweeku" przekonuje, że na miano to zasługuje też pierwsza współczesna powieść Rafała Ziemkiewicza. A w niej ani morału, ani... 96
  • Żar Jarre`a 28 sie 2005 "Suita Gdańska" dla "Solidarności" 98
  • Wirujący drapacz chmur 28 sie 2005 Do korkociągu, a nawet ścierki wykręcanej z wody, podobny będzie najwyższy budynek Ameryki 101
  • Pokolenie Zagłady 28 sie 2005 Żydzi, którzy ocaleli z Holocaustu, należą dziś do elity intelektualnej Izraela 104
  • Ueorgan Ludu 28 sie 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 34 (149) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 22 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza 105
  • Wakacyjny Słowniczek Skiby (WSS) 28 sie 2005 Ekstremalne sporty - jazda samochodem w Turcji, Egipcie czy Tunezji 106