Watykan pod Moskwą

Watykan pod Moskwą

Dodano:   /  Zmieniono: 
Epoka lodowcowa nadal panuje w stosunkach Watykanu z Rosją
Stosunki rosyjsko-watykańskie zawsze były barometrem - informowały nie tyle o relacjach Rosji ze światem, ile o jej zamiarach i sytuacji wewnętrznej. Październikowa wizyta abp. Giovanniego Lajolo, szefa watykańskiej dyplomacji, w Moskwie nie przyniosła przełomu w tych relacjach. Nie było to możliwe, gdy władze Rosji budują nadzwyczajną pozycję prawosławia w państwie. Sekretarz ds. stosunków z państwami w watykańskim Sekretariacie Stanu zapowiadał, że celem "roboczej wizyty" w rosyjskim MSZ będzie przekonanie ministra Siergieja Ławrowa do pełnej normalizacji stosunków dyplomatycznych między Moskwą i Watykanem. Nawiązano je w marcu 1990 r. z inicjatywy Michaiła Gorbaczowa i od tego czasu pozostają relacjami specjalnymi.
Watykan chciałby mieć nuncjaturę w Moskwie, a nie tylko przedstawicielstwo. Na razie jednak ten cel nie został osiągnięty. Na zakończenie swej moskiewskiej podróży abp Lajolo przewodniczył procesji, która przeszła ulicami Moskwy. Był chyba pierwszym w dziejach przedstawicielem Watykanu, któremu pozwolono na przemarsz ulicami Trzeciego Rzymu. Sukces duszpasterski moskiewskiej wyprawy był prawdopodobnie większy aniżeli dyplomatyczny.

Katolicyzm nietradycyjny
Pracę Kościoła katolickiego w Rosji utrudnia przede wszystkim państwowe ustawodawstwo, a zwłaszcza obowiązująca od 1 października 1997 r. ustawa o wolności religijnej i organizacjach religijnych. Dyskryminuje ona tzw. nietradycyjne wyznania religijne. Co ciekawe, za tradycyjne wyznania w Rosji zostały uznane, obok prawosławia, islam i judaizm. Katolicy muszą natomiast przechodzić od nowa procedurę rejestracyjną - jak wspólnoty wyznaniowe, które dopiero teraz pojawiły się w Rosji. Ustawa miała powstrzymać napływ i rozwój różnych, czasem agresywnych sekt. W rzeczywistości stała się utrudnieniem dla kościołów chcących działać legalnie. Sekty i tak nie zabiegają o rejestrację - po prostu działają, omijając prawo.
Problemem jest w Rosji status zagranicznych księży, nie mających rosyjskiego obywatelstwa. Poczucie tymczasowości, zrozumiałe po wydaleniu kilku duchownych, destabilizuje normalną pracę. Powoduje, że każdy wyjazd za granicę rodzi obawy, czy powrót do własnej parafii będzie możliwy.

Zakazany Jan Paweł II
Dobre stosunki z Watykanem są Rosji potrzebne do budowania własnej pozycji na forum międzynarodowym. Kreml zawsze chętnie wspierał inicjatywy pokojowe, oczywiście pod warunkiem że nie dotyczyły wojen prowadzonych przez Rosję na własnym terytorium. Z oficjalnych komunikatów nie wynikało jednak, aby problemy przestrzegania praw człowieka w Rosji były w czasie wizyty abp. Lajolo podejmowane. Watykanowi zależy, aby dobre kontakty z putinowską Rosją przyczyniły się do postępu w rozmowach z prawosławiem, nie tylko w Rosji, ale także na Bałkanach. Przede wszystkim zaś chciałby otrzymać gwarancje swobód religijnych dla katolików w tym kraju. Ostatnio odnotowano, że do tworzących się nowych gremiów - Społecznej Izby Konsultacyjnej i Międzyreligijnej Rady Rosji - przedstawiciele Kościoła katolickiego nie zostali zaproszeni. Abp. Lajolo wyjaśniono, że katolickie interesy będą w nich reprezentować... delegaci Patriarchatu Moskiewskiego.
Wizyta abp. Lajolo uświadomiła, jak kłopotliwe może być polskie dziedzictwo dla Kościoła katolickiego w Rosji. Chodzi nie tylko o wiernych o polskich rodowodach czy duchownych z naszego kraju, którzy z wielkim zaangażowaniem pracują w Rosji od ponad 10 lat. Problemem może być, jak się okazuje, także ocena pontyfikatu Jana Pawła II. Dla miejscowych katolików bulwersująca była informacja, że muszą zrezygnować z planów zorganizowania sesji ku czci Jana Pawła II, która miała się odbyć 4 listopada, w dniu imienin papieża Polaka. Interweniował podobno przedstawiciel Stolicy Apostolskiej w Moskwie, abp Antonio Mennini, który nie chciał, aby obchody zakłóciły obchodzone pierwszy raz w tym roku nowe narodowe święto Rosji - przegnanie Polaków z Kremla w 1612 r.

Kondrusiewicz musi odejść?
Wiele wskazuje na to, że mogą nastąpić zmiany w Kościele w europejskiej części Rosji, od lat kierowanym przez abp. Tadeusza Kondrusiewicza. Władyka, jak często go nazywają, stara się mieć dobre kontakty z Cerkwią, a jednocześnie podkreśla prawa katolików do podejmowania suwerennych działań na obszarze własnego Kościoła. To on był zwolennikiem ustanowienia diecezji w Rosji w miejsce struktur prowizorycznych - administratur apostolskich. Decyzję w tej sprawie podjął Jan Paweł II w lutym 2002 r. Wywołała ona głęboki kryzys w relacjach katolicko-prawosławnych. Wówczas jednak Kondrusiewicza wspierał przedstawiciel dyplomacji watykańskiej w Moskwie, abp Georg Zur. Po tym wydarzeniu jego misja w Moskwie szybko się zakończyła. Został przeniesiony w znacznie spokojniejsze miejsce - do Wiednia. Zastąpił go abp Antonio Mennini, były nuncjusz w Sofii, który doprowadził do wizyty Jana Pawła II w Bułgarii.
Pozycja Kondrusiewicza słabnie. Już w ubiegłym roku mówiło się, że może zostać odwołany z Moskwy. Wizycie abp. Lajolo towarzyszyły podobne plotki, zwłaszcza że metropolita moskiewski nie został zaproszony nawet na uroczystość powitania watykańskiej delegacji na lotnisku w Moskwie. Kondrusiewicz nigdy nie odcinał się od polskich korzeni, ale zawsze był otwarty na inne wspólnoty narodowe. Tworzą one w Moskwie specyficzną mieszankę - na przykład aktywne są tam środowiska Koreańczyków. Kondrusiewicz zabiegał o kanonizację męczenników z czasów prześladowań bolszewickich, a jednocześnie stale podkreślał dobrą wolę obecnych władz Rosji w uregulowaniu wielu problemów Kościoła. Być może zostanie to w Watykanie wyżej ocenione aniżeli pomruki różnych skrajnych środowisk prawosławnych, protestujących przeciwko "polskim wpływom" w Kościele katolickim w Rosji.

Godzenie wody z ogniem
Watykan stoi przed niezwykle trudnym zadaniem: jak rozwijać dialog z prawosławiem, nie zaniedbując troski o wspólnotę katolicką w Rosji. W ubiegłym roku kard. Walter Kasper, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, na wniosek Patriarchatu Moskiewskiego zgodził się na powołanie wspólnej komisji, która miała badać spory między katolikami a prawosławnymi. Intencje były dobre, gorzej z praktyką. Teraz strona prawosławna w wypadku podjęcia jakiejkolwiek akcji przez katolików oskarża ich o prozelityzm. Kontrowersyjna była także ubiegłoroczna deklaracja kard. Kaspera, że w Rosji nie będzie tworzona hierarchia w obrządku wschodnim, czyli unickim. Historyczne doświadczenie jednak uczy, że ryt wschodni, a nie obrządek łaciński, umożliwiał dotarcie do duchowości ukształtowanej w tradycji bizantyjskiej. Po obaleniu caratu w maju 1917 r. utworzono egzarchat dla katolików rosyjskich obrządku wschodniego. Na jego czele stanął ks. Leonid Fiodorow, były zesłaniec syberyjski, zamęczony później w sowieckich łagrach, podobnie jak wielu innych członków tej grupy. Odejście od tego projektu oznacza utrzymanie statusu katolików w Rosji jako kościoła mniejszości narodowych, jak stale to podkreśla strona prawosławna.
Niedawno kard. Kasper wyrażał nadzieję, że "lody dzielące nas z Rosją zaczynają topnieć". Nawet jeśli miał rację, nie będzie to proces ani szybki, ani łatwy.
Więcej możesz przeczytać w 46/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2005 (1198)

  • Wprost od czytelników 20 lis 2005 UNIWERSYTET ZAMKNIĘTY Po przeczytaniu artykułu "Uniwersytet zamknięty" (nr 40) zastanawiam się, czy aby na pewno żyjemy w tej samej rzeczywistości. Od kiedy to w naszym kraju ludzie najlepiej wykształceni najlepiej zarabiają i od... 3
  • Na stronie - Wylew 20 lis 2005 W Polsce kapitalizm państwowy zostanie wyrugowany przez państwowy kapitalizm 3
  • Skaner 20 lis 2005 SKANER - POLSKA POLSKA - ROSJA Wojny mięsne Wojny można prowadzić nawet zwykłym mięsem. I tak robią od kilku dni Rosjanie wobec Polski. Tak naprawdę chodzi jednak o politykę, czyli o badanie twardości nowego rządu i premiera RP.... 8
  • Dossier 20 lis 2005 BRONISŁAW KOMOROWSKI poseł Platformy Obywatelskiej, wicemarszałek Sejmu "Liga Polskich Rodzin i Samoobrona będą waliły dechą w ten rząd" Radio PiN TADEUSZ CYMAŃSKI poseł Prawa i Sprawiedliwości "Nas by tutaj nawet nie... 9
  • Sawka czatuje 20 lis 2005 10
  • Playback 20 lis 2005 13
  • Poczta 20 lis 2005 NIEMIECKA KURACJA WSTRZĄSOWA Pozyskanie prof. Kirchhofa na stanowisko ministra finansów przysporzyło Angeli Merkel wiele uznania ("Niemiecka kuracja wstrząsowa", nr 38). Szybko jednak z wyborczego jokera Kirchhof przeistoczył... 13
  • Z życia koalicji 20 lis 2005 PRZEZ KRÓTKĄ CHWILĘ w koalicji były też Samoobrona, LPR i PSL. Już, już cieszyliśmy się z tego bogactwa, ale rubryka obok zaprotestowała, pod nos podetknęła nam oświadczenia rzeczonych partii, że nadal twardo będą w opozycji, i... 14
  • Z życia opozycji 20 lis 2005 NA ŁAMACH "PRZEGLĄDU" apeluje Andrzej Celiński (SDPL): "Zbadajcie go! Póki nie będzie za późno!". O kogo chodzi, domyślić się raczej łatwo - o kolegę z komisji orlenowskiej Zbigniewa Wassermanna, którego Celiński... 15
  • Nałęcz - Mistrzyni judzenia 20 lis 2005 Umocnienie rosyjskiej dumy narodowej wymaga historycznego paliwa, najlepiej antypolskiego 16
  • Fotoplastykon 20 lis 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 17
  • Nie jestem kanclerzem 20 lis 2005 Rozmowa z Kazimierzem Marcinkiewiczem, premierem rządu RP 18
  • Program powszechnej szczęśliwości 20 lis 2005 Premier Marcinkiewicz zapomniał obiecać wszystkim po pół litra, abyśmy mogli się upić ze szczęścia, że będzie nam tak dobrze 22
  • Rząd wszystkich interesów 20 lis 2005 Czy premier Marcinkiewicz pogodzi interesy skarbu państwa z interesami lobby stojących za nowo mianowanymi urzędnikami? 32
  • Nie zgadzam sie z Wassermannem 20 lis 2005 Rozmowa z Andrzejem Mikoszem, ministrem skarbu państwa 35
  • Naród niedokończony 20 lis 2005 Niektórzy mieszkańcy Polski nie stali się jeszcze częścią polskiego narodu politycznego 36
  • Giełda 20 lis 2005 Hossa Świat Sztab globalnej gospodarki Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) mogłaby zastąpić grupy G8 i G20 jako "prawdziwe centrum zarządzania globalną gospodarką" - powiedział sekretarz generalny OECD... 42
  • Społeczna gospodarka nierynkowa 20 lis 2005 Politycy dbają o dopływ gotówki do koncernów, a te odwdzięczają się im posadami, pieniędzmi na kampanie i prowizjami od kontraktów 44
  • Wyścig miast 20 lis 2005 Ranking miast "Wprost": pensje są najwyższe w Warszawie, ceny najniższe w Radomiu, infrastruktura najlepsza w Opolu, a najbezpieczniej jest w Białymstoku 50
  • Wspólnota narkomanów 20 lis 2005 Państwa Unii Europejskiej są bardziej zadłużone niż Stany Zjednoczone 56
  • Francuski odkurzacz 20 lis 2005 Zamiana Idei na Orange to rachunek za głupotę polskich polityków 60
  • Załatwione odmownie - Serce i portfel 20 lis 2005 Intelektualiści są na ogół nieudacznikami w praktycznym działaniu i mogą jedynie walczyć słowem 62
  • Supersam 20 lis 2005 64
  • Siostry w modzie 20 lis 2005 Firmy prowadzone przez rodzeństwo płci pięknej zaczynają dominować na rynku światowej mody. Do włoskich sióstr Fendi, amerykańskich Olsen i polskich Mai Palmy i Lidii Kality (które stworzyły markę Simple) dołączyły tajemnicze... 64
  • Slajdy z kompaktu 20 lis 2005 Jak najmniejsze i jak najlżejsze powinny być - według projektantów - wielofunkcyjne kompaktowe urządzenia elektroniczne. Wykonany z aluminium, lekki i miniaturowy cyfrowy aparat fotograficzny DSC N1 idealnie mieści się w małej damskiej... 64
  • Rekordowe rzęsy 20 lis 2005 Własne 10-centymetrowe rzęsy zamierza zgłosić do "Księgi rekordów Guinnessa" 22-letnia Amerykanka Mel Grubbe. W wywiadach podkreśla, że tak długie rzęsy udało jej się "wyhodować" dzięki malowaniu ich mascarą. W... 64
  • Wibrujące basy 20 lis 2005 Słuchawki multimedialne stały się ulubionym sprzętem audiofilów - wszystko za sprawą wbudowanego systemu Bass Vibration, który powoduje, że słuchawki wibrują podczas odtwarzania muzyki z głębokimi basami. Funkcja ta najbardziej... 64
  • Młodzi do śmierci 20 lis 2005 Młodzi starzy mogą uratować bogate kraje od bankructwa 66
  • Orgia smaków 20 lis 2005 Królowa Saba składała przyprawami daninę Salomonowi 72
  • Bankierski gen 20 lis 2005 Wbrew mitom wśród 500 najbogatszych ludzi świata jest mniej niż jeden procent Żydów 74
  • Most szpiegów 20 lis 2005 Jak ocaleni z Zagłady podjęli współpracę z byłymi agentami swoich oprawców 78
  • Know-how 20 lis 2005 Śpiewy gryzoni Myszy potrafią śpiewać, szczególnie gdy są zakochane. Naukowcy z Washington University zauważyli, że gdy te ssaki poczują zapach moczu osobnika płci przeciwnej, wydają ultradźwięki i potrafią... 82
  • Bomba w tętnicach 20 lis 2005 Przeciętnie o 16 lat krócej żyje osoba, która po 35. roku życia nie leczy się, mając ciśnienie 150/100 84
  • Bylica śmierci 20 lis 2005 Rośliny toczą między sobą równie bezpardonową walkę o przetrwanie jak zwierzęta 92
  • Bez granic 20 lis 2005 Hu w pałacu Sześć lat temu, kiedy Jiang Zemin odwiedzał Wielką Brytanię, policja rozpędziła demonstrację obrońców praw człowieka w Tybecie. Chodziło o to, by chiński przywódca nie poczuł się nieswojo. Teraz o wygody Hu... 94
  • Intifada europejska 20 lis 2005 Co państwo wolą: zamach terrorystyczny w centrum stolicy czy weekendowe zamieszki na przedmieściach? - ironizuje brytyjski historyk Niall Ferguson 96
  • Brukselski spokój 20 lis 2005 Zajścia we Francji mogą zmusić unię do otwarcia się na wschód Europy, głównie na Ukrainę 98
  • Watykan pod Moskwą 20 lis 2005 Epoka lodowcowa nadal panuje w stosunkach Watykanu z Rosją 100
  • Teatr im. Putina 20 lis 2005 Wywiad Rosji zgasił ostatnie ogniska kolorowych rewolucji 104
  • Zły 20 lis 2005 Sieć terrorystyczna Zarkawiego w Europie jest silniejsza od Al-Kaidy 106
  • Menu 20 lis 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Meneland Po sukcesie seriali "Emmanuela" i "Manuela" powinien do kompletu powstać serial "Menela", zajmujący się tym niesłusznie pomijanym wycinkiem życia III Najjaśniejszej. Co prawda... 108
  • Recenzje 20 lis 2005 110
  • Kanonada z sensem 20 lis 2005 **** Tom Stall (Viggo Mortensen) niespodziewanie zostaje małomiasteczkowym bohaterem, gdy zabija dwóch groźnych bandytów, którzy napadli na jego bar. Ale to dopiero początek jego wielkich kłopotów. Kanadyjski reżyser David Cronenberg,... 110
  • Cząstki miłości 20 lis 2005 ***** Gdyby w taki sposób uczono nas historii, jak robią to w swej powieści włoscy autorzy, z pewnością nie straszyłaby kolejnych pokoleń uczniów! XVII wiek jest w "Imprimatur" pasjonującą mieszanką targów politycznych i... 110
  • Wojna jednej aktorki 20 lis 2005 *** Pewna dyrektorka teatru postanowiła pomóc swej placówce, podchodząc do widzów stojących przy kasie z prośbą, by za żadne skarby nie kupowali biletów na zbliżające się przedstawienie. Tę autentyczną opowieść Krystyny Jandy o... 110
  • Ale produkt! 20 lis 2005 **** Dawno nie słyszałem tak szczerej i świeżo brzmiącej płyty. Wyróżnia się na tle polskich produkcji, a przy tym nie jest ani wydumana, ani przeintelektualizowana. Na krążku muzyka związanego dotychczas m.in. z Kazikiem i takimi... 110
  • Sztuka do wieszania 20 lis 2005 Polska klasa średnia wreszcie przestaje dekorować domy Kossakami 112
  • Suma nowych strachów 20 lis 2005 Hollywood przestaje uważać terrorystów samobójców za tchórzliwych idiotów 116
  • Ueorgan Ludu 20 lis 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 46 (161) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 14 listopada 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Rząd obiecuje igrzyska HIPERMARKETY NA STADIONY! W... 120
  • Skibą w mur - O ogólnym spsieniu 20 lis 2005 Miał być premier z Krakowa i prezydent z Gdańska, jest premier z Gorzowa, a reszta z Murmańska! 122