Dieta dla mózgu

Dieta dla mózgu

Amerykanie na potęgę dopieszczają swoje umysły

Marta Fita-Czuchnowska
z Waszyngtonu

Mózg - ależ to mój drugi ulubiony organ!" - powtarzał Woody Allen w swoim filmie "Śpioch". Działo się to w latach 70. ubiegłego wieku. W pierwszych latach obecnego stulecia mózg stał się w Ameryce zdecydowanie najważniejszym i ulubionym organem. Po dwóch dekadach mody na sprawność fizyczną oraz zgrabną sylwetkę przyszła moda na zadbany mózg.
O mózg należy dbać przez ćwiczenia manualne, dietę, leki, witaminy, sporty i gimnastykę (umysłu) oraz słuchanie muzyki i amatorskie uprawianie sztuki.

Mózg na siłowni
Amerykanie słyną z tego, że przejmują się modami na zdrowie i wprowadzają je z wielką determinacją. Nie bez znaczenia jest zapewne to, że jest to społeczeństwo, w którym szczególnie nagradzana jest zawodowa ambicja, w którym dominuje kultura indywidualizmu i bezlitosnej konkurencji. Odkąd się okazało, że pielęgnacja umysłu może - jak twierdzą lekarze - chronić przed zawodowym wypaleniem oraz wspomagać pewne funkcje mózgu, na przykład koncentrację i wytrwałość w rozwiązywaniu zadań, klasa średnia stosuje przeróżne metody dbania o nowy ulubiony organ. Julie, menedżerka wielkiej firmy handlowej, uczęszcza na zajęcia z improwizacji scenicznej i robi kolaże. Craig, szef firmy konsultingowej, trenuje strzelanie i ćwiczy w siłowni. Mardena, menedżer stacji telewizyjnej, zapisała się na zajęcia z malarstwa i kuchni francuskiej. Bladym świtem mieszkańcy Capitol Hill, modnej dzielnicy Waszyngtonu, zbierają się na zajęcia z medytacji. Dla jednych polega ona na powtarzaniu "Ojcze nasz", dla innych - na liczeniu oddechów. W pobliskim parku biegają zwolennicy joggingu, słuchając na iPodach stosownej muzyki. Ci, którzy chcą gruntownie przełamać rutynę, wyjeżdżają na specjalne kursy, gdzie uczą się technik relaksacji oraz ćwiczeń wspomagających koncentrację. Mniej zdyscyplinowani zwolennicy dbania o mózg sięgają po leki nazywane cognitive enhancers, które wspomagają funkcje poznawcze.

Fantomy demencji
Nauka o mózgu poczyniła ostatnio postępy: lekarze mogli się lepiej przyjrzeć najbardziej tajemniczemu organowi dzięki technologii skanowania mózgu i rezonansom magnetycznym. Widoczne stały się zmiany powodowane przez choroby, ale też i zauważalny stał się wpływ leczenia farmakologicznego. Wielu lekarzy sądzi, że złamali kod dostępu do najbardziej tajemniczych pokładów naszej jaźni i skomplikowanych sekretów zdrowia psychicznego. Ale wkrótce okazało się, że optymizm, z jakim zakładano, że farmakologia poradzi sobie z chorobą Alzheimera, demencją, zespołem deficytu uwagi czy nawet zwykłym przeciążeniem umysłu przez stres, przepracowanie i upływ lat, był nieco na wyrost. Wychodzi na to, że o mózg i emocjonalną równowagę trzeba po prostu dbać, zanim zacznie nam dokuczać utrata pamięci lub otępienie.
Społeczeństwo się starzeje, a przedstawiciele najliczniejszego pokolenia powojennej Ameryki, tzw. baby-boomers, właśnie dobili sześćdziesiątki i zaczęli się obawiać demencji. Wielu sięga po leki zarezerwowane dawniej dla osób cierpiących na całkiem poważne dolegliwości, na przykład narkolepsję. Stosowany do leczenia tej choroby lek provigil okazał się nie tylko "poprawiaczem nastroju", ale pomaga również się skoncentrować i odświeża pamięć. Abigail Walch, dziennikarka "Vanity Fair", opisała niedawno swoje wrażenia po kilku dniach "na provigilu": "Rozwiązanie problemów i poradzenie sobie z pracą zawodową oraz domowymi obowiązkami wydało się nagle nie tylko łatwe, ale po prostu nieuniknione". Nic dziwnego, że po takich opiniach sprzedaż leku wzrosła dwukrotnie.
Popularność podobnych specyfików wskazuje, jak bardzo Amerykanie martwią się zespołem "deficytu uwagi", "przebodźcowaniem" umysłu, syndromem "nadaktywnego pęcherza" czy "niespokojnych nóg", bezsennością, kłopotami z pamięcią i całą gamą stresopochodnych dolegliwości. A wszystko świadczy ponoć o tym, że nasz mózg potrzebuje troski i zmiany stylu życia. Lekarze doszli do wniosku, że oparcie się wyłącznie na lekach mających poprawić kondycję umysłu jest niewystarczającą, a czasem niewłaściwą metodą dbania o mózg. Nic dziwnego, że karierę robią takie książki jak "Twój mózg i neuropsychiatria dnia codziennego", "Podręcznik lepszego mózgu", "Fantomy w twoim mózgu", czy "Zmień mózg i zmień życie".

Szydełkowanie dla mózgu
Tracisz pamięć, nie możesz się skoncentrować, masz kłopoty z zasypianiem? Zajmij się pielęgnacją mózgu. Nade wszystko należy zacząć od gimnastyki i sportu. Wysiłek fizyczny sprzyja neurogenezie, czyli zdolności organizmu do produkowania nowych neuronów. Dotlenia mózg i dba o jego ukrwienie, chroni przed szkodliwymi skutkami stresu, zwłaszcza stresu chronicznego. Osoby po czterdziestce, które nie są aktywne fizycznie, stają się mniej sprawne intelektualnie od osób wysportowanych. Pewne rodzaje wysiłku - jak joga, taniec, tenis stołowy - mają te atuty, że poprawiają motorykę i koordynację organizmu, a to wpływa korzystnie na procesy myślowe.
Znakomitym ćwiczeniem na koordynację jest szydełkowanie i wszelkie robótki ręczne. Wielu neuropsychiatrów uważa, że chronią one przed demencją i zmniejszają ryzyko choroby Alzheimera. Dlatego zapewne w metrze w Waszyngtonie widać ostatnio panie, a nawet panów robiących z entuzjazmem na drutach. Niedobór funkcji koordynacyjnych mózgu jest podobno odpowiedzialny za trudności z koncentracją, nadmierne napięcie, złą ocenę odległości. Jeśli więc nie chcemy się przekonać do robienia na drutach, należy przynajmniej nauczyć się żonglować, grać w ping-ponga lub tańczyć tango, salsę czy rock and rolla.

Dokarmianie neuronów
Neurolodzy wchodzą ostatnio w kompetencje dietetyków i rekomendują nowe menu. Nie wystarczy nakarmić ciało, trzeba jeszcze ze szczególną uwagą komponować posiłki, które odżywią mózg. A tu się okazuje, że dieta odchudzająca nie była szczęśliwym pomysłem. Nienasycone kwasy tłuszczowe zawarte w orzechach, rybach, awokado, oliwie z oliwek, rzepaku i siemieniu lnianym są wymarzonym pokarmem dla mózgu.
Popularna w USA dieta Atkinsa, zgodnie z którą należy unikać węglowodanów, też została potępiona przez neurologów. Możemy od niej wprawdzie schudnąć, ale też i zgłupieć, ponieważ brak produktów z pełnego ziarna i cukrów w owocach oznacza brak paliwa dla procesów myślowych. Tylko powszechne potępienie dietetyków dla cholesterolu i tłuszczów nasyconych nie zostało obalone w ramach diety dla mózgu. Lekarze zalecają ponadto wzbogacenie diety o witaminy C i B complex oraz magnez i cynk, a ewentualnie o walerianę na uspokojenie i leki ziołowe na bazie dziurawca na poprawienie nastroju.

Śpiewaj i tańcz
To, że intelektualna aktywność, ciekawość, uczenie się nowych zadań i zapuszczanie w nowe dziedziny wiedzy chroni umysł przed demencją i utratą sprawności intelektualnej, zostało wykazane empirycznie już wiele lat temu, ale niedawno te doświadczenia zostały poparte przez analizę skanów mózgu. Okazuje się, że nie wystarczy czytanie gazet i rozwiązywanie krzyżówek. Lektura poezji i filozofii, tekstów mistycznych, modlitwa i medytacja (czyli nowa nazwa praktyki uprawianej przez zakony kontemplacyjne) czy zaangażowane słuchanie muzyki mają znakomity wpływ na mózg. Są rodzajem stymulacji, która poprawia myślenie abstrakcyjne, rozwija wyobraźnię przestrzenną i uspokaja.
Neuropsychiatra Daniel Amen, autor wielu popularnych książek na temat funkcjonowania mózgu, twierdzi, że nie bez znaczenia jest to, iż muzyka była od niepamiętnych czasów częścią religijnych rytuałów - jej wpływ na skupienie jest istotny. Ponadto fakt, że analiza muzyki odbywa się w prawym płacie skroniowym mózgu, odpowiedzialnym za doznania religijne i duchowe, przynosi szczególny rodzaj "olśnienia". Badania przeprowadzone w teksaskim uniwersytecie stanowym nad młodzieżą szkolną dowodzą, że grupy dzieci, którym oprócz zwykłego programu szkolnego zapewnia się naukę muzyki, wypadają lepiej w testach naukowych niż pozostali.
Amerykańska klasa średnia targa więc dzieci na lekcje muzyki lub tańca. A doktor Amen zaleca: słuchaj muzyki, śpiewaj i tańcz, a twój umysł będzie ci wdzięczny. Będzie również wdzięczny za najbardziej bodaj amatorskie kontakty ze sztuką. Jeśli nie lubisz muzyki, maluj, rób kolaże, a przynajmniej oglądaj z zaangażowaniem malarstwo. Bo analiza kompozycji i koloru stymuluje mózg i ćwiczy pamięć. Muzyka i malarstwo docierają ze zbawiennymi bodźcami w te rejony umysłu, gdzie nie pomoże żaden inny trening intelektualny.

Zwierzęta kojące umysł
Dobrostan umysłu, poczucie harmonii, radzenie sobie ze stresem czy smutkiem nie zależą wyłącznie od dbałości o sprawność intelektualną i odpowiedniego nakarmienia umysłu. O mózg trzeba zadbać, pielęgnując też sferę uczuć. Dlatego neuropsychiatrzy, którzy przez ostatnie lata powtarzali głównie farmakologiczną mantrę - "powiedz nam o swoim problemie, a my przepiszemy odpowiedni lek" - zgłaszają teraz nowe dezyderaty. Nawet jeżeli twoja praca jest stymulująca intelektualnie, nie zaniedbuj życia towarzyskiego. Rozmawiaj z przyjaciółmi, znajdź czas na inteligentne konwersacje, przytul dzieci, nie bój się okazywania uczuć ani dotyku bliskich. To wszystko jest nie tylko przyjemne, ale też zdrowe dla twojego umysłu.
Kontakty ze zwierzętami, zabawy z psem czy kotem, wpływają kojąco na umysł, redukują stres, dają poczucie pogody i spokoju. Jeżeli jednak ani rodzina, ani przyjaciele, ani spacer z psem nie pomagają ci w jakimś trudnym życiowym okresie, rozważ psychoterapię. Potraktuj to jak rozwiązywanie trudnego problemu z pomocą obiektywnego partnera. Percepcja rzeczywistości i obraz samego siebie nie są bez znaczenia dla kondycji twojego umysłu. Jeżeli cierpisz na zaniki pamięci, skrajne wahania nastroju, obsesyjnie powracające myśli - nie wahaj się szukać pomocy w lekach. Innymi słowy - bądź dobry dla swojego umysłu. I tak oto, zajrzawszy w tajemnice synaps i neuronów, lekarze, a w ślad za nimi przeciętni Amerykanie powtarzają to, co już w 1927 r. zalecił im poeta Max Ehrmann: "Nie dręcz się jednak tworami wyobraźni./ Wiele obaw rodzi się ze znużenia i samotności./ Obok zdrowej dyscypliny bądź dla siebie łagodny [...]/ Bądź uważny. Staraj się być szczęśliwy".
Okładka tygodnika WPROST: 2/2006
Więcej możesz przeczytać w 2/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • Marzenka77 IP
    Racja - o mózg trzeba dbać i ja to robię biorąc suplement na koncentrację i pamięć, a mianowicie Formentorplus i jestem bardzo szczęśliwa. lepiej się czuje i wszystko ogarniam :) w pracy się układa więc jest ok. Polecam wszystkim którzy żyją w stresie
    • sorlowski21@gmail.com IP
      O mózg trzeba zacząć dbać już wieku szkolnym. A minimum od szkoły średniej. Szkoda że nikt nas nie uczy jak dbać o ten organ. W szkole dostajemy, mnóstwo informacji wyrwanych z kontekstu, artykułach wyczytamy dieta, ćwiczenia fizyczne i nauka. W zasadzie tych hasłach jest zawarte wszystko jak i nic.
      Brakuje, tu podstawowych informacji o rozwoju tego organu wraz z wiekiem. Wieku szkolnym osiągamy nasze maksimum, ad o 25 roku życia możemy jeu trzymać.
      Niestety praktyka wygląda tak, gdy pamięci funkcjonuje, nikt nie zwraca nanią uwagi. Jednak gdy zaczyna szwankować, zaczynamy szukać informacji. Jak ją poprawić, ale zamiast tego dostajemy bez wartościowe artykuły.
      • gosiaczekot@wp.pl IP
        Trzeba dbać o mózg!!! :)

        Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2006 (1205)

        • Na stronie-Współczynnik wazeliniarstwa 15 sty 2006 Polska polityka to przypadki, zbiegi okoliczności, błędy innych i nadinterpretacje po fakcie 3
        • Rok Jarosława - Człowiek Roku 2005 15 sty 2006 Człowiek Roku 2005 Jarosław Kaczyński: "Wprost" wziął pod uwagę fakty 6
        • Skaner 15 sty 2006 PLAN KACZYŃSKIEGO Premier Gilowska czy premier Marcinkiewicz? Zyta Gilowska, była liderka PO, na stanowisku wicepremiera i ministra finansów to posunięcie znakomicie wpisujące się w krótko- i długookresowy plan Jarosława... 10
        • Dossier 15 sty 2006 DONALD TUSK przewodniczący Platformy Obywatelskiej "Różne rzeczy mi się śnią, ale wstydzę się mówić o tym publicznie" TVN 24 PIOTR WOŹNIAK minister gospodarki "Wbrew pozorom świat jest pełen gazu" Radio... 11
        • Sawka czatuje 15 sty 2006 12
        • Playback 15 sty 2006 16
        • Poczta 15 sty 2006 PALIWOWY SYNDYKAT W artykule Ewy Ornackiej "Paliwowy syndykat" (nr 50) sformułowano tezę, iż "działania Jacka Piechoty doprowadziły do bankructwa Stoczni Szczecińskiej i sięgnięcia po jej majątek przez nomenklaturę".... 16
        • Ryba po polsku - Trędowata Stefcia i Waldi Obywatelski 15 sty 2006 Bieg naszej polityki najnowszej aż się prosi o jakiś artystyczny wyraz. A nawet o wiele wyrazów 17
        • Z życia koalicji 15 sty 2006 MINUS JEDEN. Andrzej Mikosz nie jest już ministrem skarbu, bo jego żona pożyczała kasę człowiekowi o nazwisku W. (resztę nazwiska amputowała mu prokuratura). Mikosz zupełnie niczym nie zaskarbił sobie naszej sympatii, antypatii zresztą... 18
        • Z życia opozycji 15 sty 2006 JAN MARIA WŁADYSŁAW WARNEŃCZYK ROKITA Premier z Krakowa uznał, że rząd jest w głębokim kryzysie. Ogólnie jest kiepsko, ale najgorsze jest to, że decyzje podejmują politycy PiS. A co, panie Janie, popodejmowałoby się? Z... 19
        • Nałęcz - Moherowy flirt 15 sty 2006 Idąc ramię w ramię z Giertychem i Lepperem, PO może zdobyć większość w Sejmie, ale nie w sercach wyborców 20
        • Fotoplastykon 15 sty 2006 © Henryk Sawka www.przyssawka.pl 21
        • Miotacz gazu 15 sty 2006 Rosja przez lata inwestowała w lobby mające nie dopuścić do tego, by Polska uniezależniła się od rosyjskiego gazu i ropy 22
        • Cud mniemany 15 sty 2006 Konflikt rosyjsko-ukraiński to zaledwie początek gazowej wojny o niezależność Ukrainy Agnieszka Korniejenko z Kijowa Rosyjsko-ukraiński konflikt gazowy został uznany za polityczny szantaż i odwet za "pomarańczową rewolucję". Rosja... 28
        • Ślepa Temida 15 sty 2006 Jak szybko i bez dodatkowych pieniędzy usprawnić pracę sądów 30
        • Partyjny pośredniak 15 sty 2006 W Polsce funkcjonuje ponadpartyjny sojusz pomocy bezrobotnym politykom 32
        • Sojusz liberałów 15 sty 2006 Władysław Frasyniuk ogłosił konieczność utworzenia liberalnego frontu sprzeciwu wobec polityki Prawa i Sprawiedliwości skoligaconego z Samoobroną i LPR 34
        • Giełda 15 sty 2006 Hossa Świat Milion na pikselach Zaledwie cztery miesiące potrzebował angielski student, by zarobić prawie milion dolarów. Alex Tew założył stronę internetową www.milliondollarhomepage.com, na której sprzedawał przestrzeń... 38
        • ZUSstan 15 sty 2006 Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest jedną z najbardziej rozrzutnych firm w Europie 40
        • Amerykanie Europy 15 sty 2006 Milion Polaków zmienia co roku miejsce zamieszkania Krzysztof Trębski Od czterech do czterech i pół miliona Polaków zmieniło miejsce zamieszkania od 2001 r. Choć według oficjalnych statystyk, większość Polaków nie zamierza "rzucać... 46
        • Gra w Gierki 15 sty 2006 O ponad 300 dolarów rośnie z każdą sekundą dług Polski 48
        • Klucz zamiast wytrycha 15 sty 2006 Odrzucenie liberalizmu to rezygnacja z dobrobytu, silnego państwa i praworządności 50
        • Załatwione odmownie - Kontrofensywa Świętego Mikołaja 15 sty 2006 Polityczna poprawność to oręż starej i nowej lewicy w walce z zachodnią cywilizacją 52
        • Supersam 15 sty 2006 54
        • Osiem i pół według Zegny 15 sty 2006 Osiem i pół centymetra to szerokość najmodniejszych obecnie krawatów. Oprócz takich firm jak Armani, Burberry czy polska Visstula krawaty węższe niż tradycyjne proponuje w tym sezonie mediolański krawiec Ermenegildo Zegna. Sukces salonu... 54
        • Techno po francusku 15 sty 2006 Francuscy projektanci pozostają pod urokiem techno. W nowym megane (w sześciu podstawowych wersjach nadwozia) zmiany dotyczą głównie wyrafinowanej stylistyki. Ostre linie z przodu, eliptyczne reflektory, mocniej wycięta - w kształcie litery... 54
        • Stabilne zdjęcia 15 sty 2006 Koniec z nieostrymi, poruszonymi zdjęciami. Producenci aparatów fotograficznych skupiają się obecnie na wyeliminowaniu efektu drżenia ręki. Nowy Cyber-shot DSC-T9 firmy Sony wyposażono w tak działający przetwornik obrazu o rozdzielczości... 54
        • Miniatura biura 15 sty 2006 Drukuje, kopiuje, skanuje, wysyła faksy i e-maile. Drukarka firmy Xerox - WorkCentre C226 - ze swoją wielofunkcyjnością wpisuje się w trend łączenia wielu funkcji w jednym urządzeniu elektronicznym,czego przykładem mogą być telefony... 54
        • Korrida z szampanem 15 sty 2006   Francja traci monopol na wyrób szampana. Choć nazwa trunku zarezerwowana jest dla tego typu wina z regionu Szampanii, do czołówki producentów win musujących dobija Hiszpania. Rekordy popularności bije właśnie Cava Segura Viudas... 54
        • Dieta dla mózgu 15 sty 2006 Amerykanie na potęgę dopieszczają swoje umysły Marta Fita-Czuchnowska z Waszyngtonu Mózg - ależ to mój drugi ulubiony organ!" - powtarzał Woody Allen w swoim filmie "Śpioch". Działo się to w latach 70. ubiegłego wieku. W pierwszych... 56
        • Nos Sofii Coppoli 15 sty 2006 Reżyserka Sofia Coppola, modelka Alek Wek i aktorka Anjelica Huston są obecnie uznawane za najpiękniejsze kobiety na świecie 60
        • Wentyl demokracji 15 sty 2006 Karnawał przestał być okresem przełamywania obyczajowych tabu, a zaczął pełnić funkcję hyde parku 64
        • Leon niezawodowiec 15 sty 2006 Podczas wojny prowadziliśmy jednak rozmowy z Niemcami i - być może sondażowo - braliśmy pod uwagę możliwość zmiany aliansów 68
        • Know-how 15 sty 2006 Bogowie niziołków Karłowaci ludzie w starożytnym Egipcie nie byli uważani za okaleczonych, ale cieszyli się szacunkiem - twierdzi dr Chahira Kozma z Georgetown University. Najczęstszą przyczyną karłowatości jest dziedziczna wada... 71
        • Szkoła bezsenności 15 sty 2006 Ludzie nękani brakiem snu rzadziej awansują i mają mniej przyjaciół 72
        • Gen Mozarta 15 sty 2006 Koniec sporów o czaszkę genialnego kompozytora? 75
        • Medycyna szantażu 15 sty 2006 Lekarze rodzinni dostają coraz więcej pieniędzy za coraz mniej pracy 76
        • Pocałunek śmierci 15 sty 2006 Seks oralny może wywołać raka! 79
        • Bez granic 15 sty 2006 Cena Kanady Kanadyjczycy, którzy niedługo będą wybierać parlament, zastanawiają się, jaka jest cena demokracji. Paul Wolfe, student z Ontario, założył w Internecie stronę, na której Kanadyjczycy mogą podać hipotetyczne (bo to... 80
        • Jastrząb pokoju 15 sty 2006 Izraelczycy chcą realizacji planu Szarona, nawet bez Szarona 82
        • Przyszłość bez charyzmy 15 sty 2006 Szaron budził w polityce przerażenie, szacunek i strach 84
        • Róbmy rewolucje! 15 sty 2006 Rozmowa z prof. Michaelem A. Ledeenem, jednym z najwybitniejszych na świecie ekspertów w dziedzinie wywiadu, stosunków międzynarodowych i walki z terroryzmem 86
        • Bella mafia 15 sty 2006 8 mld euro rocznie przynosi kalabryjskim mafiosom handel bronią i prostytucja oraz haracze i lichwa Waldemar Kedaj Kobieta w zaawansowanej ciąży, z trzyletnim chłopcem i trojgiem znajomych wyglądali na uczestników sielskiej wycieczki za... 90
        • Menu 15 sty 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Ubiór w operze Zmasowane siły ciemnogrodu, wsparte przez lobby homofobów, odniosły kolejny sukces. Tym razem w operze. W warszawskim Teatrze Wielkim zablokowano inscenizację "Wozzecka", w... 92
        • Recenzje 15 sty 2006 94
        • Strzelanie minami 15 sty 2006 *** Powieści Jane Austen to łakomy kąsek dla filmowców. Nic dziwnego, że jej bestsellerową "Dumę i uprzedzenie" eksploatowano już kilkakrotnie (pięć seriali i trzy filmy pełnometrażowe, w tym kiepska próba w wersji... 94
        • Carmen z motocyklami 15 sty 2006 *** W najnowszej superprodukcji Opery Wrocławskiej jest miejsce zarówno dla Carmen i jej świty, jak i żołnierzy, wojskowych ciężarówek, toreadora i zmechanizowanych byków. Przedstawieniu bliżej do multimedialnego show, w którym liczy... 94
        • Nowojorskie rozterki 15 sty 2006 *** The Strokes mają zapewnione miejsce w historii jako zespół, którego pierwszy album "Is This It" w 2001 r. stał się kamykiem, który wywołał lawinę debiutów i doprowadził w ciągu czterech lat do zmiany pokoleniowej na... 94
        • Przygaszony Pankiewicz 15 sty 2006 ***  Prosimy na wystawy przynosić własne reflektory! Takie komunikaty powinny atakować widzów zmierzających do Muzeum Narodowego w Warszawie. Brak odpowiedniego oświetlenia oraz wieszanie obrazów za wysoko lub za nisko to już kanon... 94
        • Bankructwo postmodernizmu 15 sty 2006 Awangarda zredukowała sztukę do dadaistycznej bzdury czy wręcz artystycznego gówna. Wyjściem są dzisiaj Nowi Dawni Mistrzowie Donald Kuspit Może hamletyzuję, ale wydaje mi się, że w sztuce nastąpił jakiś rozkład. A może to... 96
        • Długi film o zabijaniu 15 sty 2006 Film "Monachium" jest jedną z największych porażek w karierze Stevena Spielberga 102
        • Pazurem - Statyści 15 sty 2006 Kinematografia, która myśli o sobie poważnie, bardziej dba o 50 tysięcy statystów niż o 50 gwiazdorów 104
        • Ueorgan Ludu 15 sty 2006 Nr 1 (168) Rok wyd. 6 WARSZAWA, poniedziałek 9 stycznia 2006 r. NADZWYCZAJNE POSIEDZENIE RADY BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO Decyzje w sprawie A. Małysza W minioną sobotę odbyło się nadzwyczajne posiedzenie BBN poświęcone zagrożeniom... 105
        • Skibą w mur - Yes! Yes! Yes! 15 sty 2006 W Brukseli wystarczy skapować, gdy kobieta mówi: "My first name is Kristin, my second name is 100 euro" Krzysztof Skiba Ten okrzyk radości premiera Marcinkiewicza może się stać w karnawale większym hitem niż przeboje Madonny. Fakty są... 106

        ZKDP - Nakład kontrolowany