Superprodukcja Putina

Superprodukcja Putina

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rosja jest pierwszym wirtualnym mocarstwem ery medialnej
Prezydent Rosji nie przyjmuje do wiadomości faktu rozpadu ZSRR. Mówi, że to najgorsze, co mogło się Rosji przytrafić. Szybko odbudowuje wpływy, wykorzystując nacjonalistyczną retorykę. Ma wielki atut - surowce. Hojnie wspiera watażków na Białorusi, w Uzbekistanie, Kazachstanie i Azerbejdżanie. Na Ukrainie dzieli pomarańczowych. Zawiązuje sojusz z antydemokratycznymi rebeliantami - Chinami i Iranem. Wprowadza na salony terrorystów z Palestyny. Jego imperium ponownie rośnie w siłę. Przywódcy świata muszą się z nim liczyć. Putin przygotowuje się do szczytu najbogatszych. Tym razem to on go zorganizuje.

Pacyfik, Himalaje i Europa
"Nie zaplanowałem tego pytania" - powiedział do Condoleezzy Rice rozbawiony Siergiej Ławrow, minister spraw zagranicznych Rosji, gdy jeden z rosyjskich dziennikarzy zapytał amerykańską sekretarz stanu, kiedy Rosja uzyska zgodę na przystąpienie do WTO. Rice nie zrozumiała żartu ministra. Uśmiechała się jednak, robiąc dobrą minę do złej gry.
W Waszyngtonie wizyty ministrów spraw zagranicznych są z reguły przez prasę ignorowane. W ciągu roku są ich setki. Tej jednak bacznie się przyglądano. Siergiej Ławrow, nim spotkał się z Condoleezzą Rice, prowadził rozmowy z przywódcami Hamasu w Moskwie. Negocjacje niczego nie wniosły, ale Moskwa stała się jednym z ważnych graczy na Bliskim Wschodzie. Rice chciała znać opinię Ławrowa. "Rosja, która posiada terytoria w Europie i Azji, jest w najlepszym położeniu, by prowadzić między cywilizacjami dialog zapewniający równowagę sił na świecie" - donosiła dumnie agencja Interfax. "Washington Post" w komentarzu redakcyjnym napisał: "Rosja wraca". By przybliżyć czytelnikom, co to za kraj, pisano, że to "Arabia Saudyjska z głowicami nuklearnymi - wewnętrznie represyjna i ekonomicznie słaba, ale organizująca międzynarodową grę dzięki swoim zasobom".
Kilkanaście dni później Władimir Putin był w Państwie Środka. Niemal równo sto lat wcześniej Siergiej Witte, doradca Mikołaja II, obiecywał carowi, że już niedługo "z wybrzeży Pacyfiku i szczytów Himalajów Rosja zapanuje nie tylko nad sprawami Azji, ale także Europy". Obietnica okazała się prorocza. W Pekinie Putin załatwiał sprawy europejskie. Rosyjskie firmy podpisały kilka umów na dostarczanie do Chin ropy i gazu. Z umów nie wynika, jak ten surowiec zostanie dostarczony ani kto zapłaci za budowę rurociągów. Był to jednak sygnał dla Europy: Rosja ma alternatywę - kupca, który zapłaci więcej. Putin może teraz jechać do Brukseli, by skonfrontować tę sytuację z unijną energetyczną "zieloną księgą". "Rosja przechodzi na rynkowe ceny gazu" - mówił Ławrow w Pekinie. "Prezydent znów poparł dyplomatyczną grę Gazpromu - tym razem nawet bardziej globalną niż zwykle" - pisała gazeta "Wriemia Nowostiej".

Słowiańska wiosna
Kilka tygodni wcześniejĘWładimir Putin przebywał wĘCzechach i na Węgrzech.ĘWĘBudapeszcie przepraszał za rozjechanie węgierskiej rewolucji. "Nie trzeba łączyć Rosji ze Związkiem Radzieckim, lecz my nadal czujemy pewien rodzaj moralnej odpowiedzialności" - powiedział. W Pradze mówił to samo, tyle że odnosił się do inwazji na Czechosłowację w 1968 r. Efekt został osiągnięty: europejska prasa była zachwycona. "Frankfurter Allgemeine Zeitung" pisał o "słowiańskiej wiośnie": "Czechy i Węgry widzą w Rosji siłę w dziedzinie energii, ale też mogą ją wykorzystywać w polityce zagranicznej jako cichą rezerwę przeciw przesadnym aspiracjom swoich sąsiadów - Polski i Niemiec".
Putinowi w rzeczywistości zależało na podzieleniu europejskich sąsiadów. Przeprosin za okupację i aneksję od lat bezskutecznie domagają się Litwa, Łotwa i Estonia. W przeciwieństwie do Węgier czy Czech te państwa otwarcie krytykują rosyjską politykę. Kilka dni po wizycie Putina w Czechach oberwało się Polsce. Rosyjska prokuratura wojskowa orzekła, że zbrodnia w Katyniu nie jest zbrodnią stalinowską. Mimo że na rozkazie mordu widniał podpis Stalina! "Moskwa rozpoczęła proces poprawy stosunków z Węgrami i Austrią oraz z Czechami i Słowacją i wkrótce poza nawiasem pozostaną Polska i trzy kraje bałtyckie" - mówi Czeslovas Laurinaviczius, litewski politolog i historyk.
Kilka dni później okazało się, że wizyty w Europie Środkowej mają drugie dno. Niemiecki koncern E.ON (największy europejski sojusznik Gazpromu) zaproponował Gazpromowi swoje węgierskie aktywa (MOL) w zamian za udziały w przyszłym zagospodarowaniu złoża gazowego Jużno-Russkoje na Syberii Zachodniej. Być może Putin pojechał poinformować o tym władze w Budapeszcie. Wyjaśniła to "Niezawisimaja Gazieta": "Prezydent Rosji wytłumaczył Węgrom i Czechom, jak powinni się zachowywać wobec Rosji".

Imperium na gazie
Tam, gdzie Putin, tam iĘGazprom. Rosyjskie imperium to imperium Gazpromu. Ta spółka jest już obecna w 25 krajach Europy. Pod względem wartości rynkowej zajmuje dwunaste miejsce na świecie. Jest mistrzem w tworzeniu firm, które pozwalają się jej skryć za nowym szyldem i umocnić pozycję na rynku (przykład: RosUkrEnergo). Takie spółki umożliwiają transfer gotówki do kieszeni osób, które mają jakiekolwiek, nie tylko polityczne, wpływy.
"Gazprom to narzędzieĘKremla" - mówi Aleksiej Arbatow, członek Rosyjskiej Akademii Nauk, były deputowany do Dumy z partii Jabłoko. "Rosja wyciągnęła wnioski z doświadczeń historycznych. Dzisiejsze imperium już nie poszerza terytorium, bo to powiększa słabości. Rosja dziś uzależnia" - tłumaczy. Tak było w wypadku Uzbekistanu - w zamian za kontrolę nad złożami gazu iĘprzesyłem surowca Moskwa zagwarantowała nietykalność Isłamowi Karimowowi, prezydentowi republiki. Kazachstan na podstawie podobnej umowy udostępnił Gazpromowi środki transportowe i tranzytowe, a Turkmenistan na 25 lat oddał nadwyżki eksportowe. Dzięki tym umowom Gazprom kontroluje dostawy gazu z Azji Środkowej i nadzoruje to, kto ostatecznie będzie ich odbiorcą.
Dimitri Trenin, wiceszef Carnegie Center, nazywa to "korespondującym otoczeniem". Rosja, by się rozwijać, musi mieć wpływ na to, co się dzieje u sąsiadów. "I nie oznacza to, że Moskwa w ten sposób wspiera wyłącznie dyktatorów - tłumaczy. - Gdyby mogła, już dawno by się pozbyła części z nich. Łukaszenka stoi na drodze szybszej integracji Rosji i Białorusi, którą Milinkiewicz całkiem by powstrzymał. Karimow do niedawna współpracował z USA. Turkmenbasza jest zamknięty i nieprzewidywalny. Rosja potrzebuje partnerów stabilnych, a za takich uważa dawnych funkcjonariuszy komunistycznych". Gleb Pawłowski, strateg polityczny Kremla i doradca Putina, nazywa to nieco bardziej kolokwialnie "wspieraniem władz konserwatywnych". W opublikowanym na początku roku eseju "Dlaczego Rosja ma być silna" minister obrony Siergiej Iwanow zastrzegł "prawo Rosji do interwencji w krajach WNP", jeśli "wystąpią wewnętrzne i zewnętrzne zagrożenia". Strategię tę nazwano budową świata wielobiegunowego.

Narcystyczna gra
Ważniejsze od pytania, dlaczego Rosja zamierza się wzmacniać, jest pytanie, jak zamierza to robić. Tego jednak Iwanow nie wyjaśnia. A wątpliwości jest wiele. Ludność Rosji niknie w oczach. Średnia długość życia mężczyzn wynosi zaledwie 57 lat i co roku w kraju ubywa prawie 800 tys. osób. Rosję trudno uznać za nowoczesną potęgę gospodarczą - jej PKB jest niższy od holenderskiego. Atak Putina na społeczeństwo obywatelskie, renacjonalizacja kluczowych działów gospodarki, niezdolność do rozwiązania konfliktu czeczeńskiego metodami politycznymi - wszystko to sprawia, że w oczach ekspertów Rosja pozbawia się szans na odgrywanie większej roli w przyszłości. Konstatację tę pogłębia to, że wiele krajów (m.in. Szwecja i USA) zamierza się uniezależnić od paliw kopalnych, czyli podkopać podstawowe założenia budowy przyszłego "liberalnego imperium".
W dodatku Rosja w swoich inicjatywach dyplomatycznych ponosi same porażki: rozmowy z Hamasem spełzły na niczym, negocjacje z Teheranem okazały się dla Moskwy zimnym prysznicem, a Europy nie można dzielić w nieskończoność. Nie chodzi jednak o rzeczywiste możliwości wpływu. Liczy się wrażenie, że Rosja to imperium przesądzające o losach świata. W gruncie rzeczy Rosja jest pierwszym wirtualnym mocarstwem ery medialnej. W polityce zagranicznej Kreml pozoruje ruchy i pręży muskuły, przez co wielu przywódcom i obserwatorom wydaje się, że mają do czynienia z potężnym graczem. Gleb Pawłowski określa to tak: w polityce istnieje pojęcie gracza, który nie jest ani pionkiem, ani królem, ale za to ustala zasady gry. "Rosja siada do każdego stołu, nieważne z kim. Ważne, by stawka była wysoka" - ocenia Michael McFaul z Instytutu Hoovera. Problem w tym, że Zachód sam stworzył to wirtualne imperium. W 1997 r., licząc na to, że Rosja się ucywilizuje, przyjęto ją do klubu G-7, mimo że nie było ku temu przesłanek ekonomicznych. Zamiast jednak modernizować państwo, Rosja zaczęła się cofać, jednocześnie umacniając swój imperialny wizerunek. Okazało się to tak skuteczne, że dziś dla wielu zachodnich polityków rozmowa o wykluczeniu Rosji z G-8 to temat tabu.
Dla Kremla ta imperialna gra ma też wymiar wewnętrzny - dostarcza Rosjanom powodów do dumy i ich integruje. Są szanowani za to, nad czym panują - za radziecką spuściznę nuklearną i - jak powiedział Władimir Putin - "zasoby energetyczne chrześcijaństwa". Szczyt G-8 w Petersburgu będzie zaspokojeniem tego narcyzmu. Putin pokaże światu, jak potężna jest Rosja, która jeśli będzie trzeba, zapanuje nawet nad złą pogodą.
Więcej możesz przeczytać w 13/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2006 (1216)

  • Na stronie - Pułapka na pułapki 2 kwi 2006 Chiracowi i Schroederowi łatwo udawać szczerych i twardych obrońców idei prymatu interesu europejskiego nad narodowym 3
  • Skaner 2 kwi 2006 SKANER - POLSKA KOŚCIÓŁ Dziwisz papabile Do grona najpoważniejszych kandydatów na Tron Piotrowy dołączył metropolita krakowski Stanisław Dziwisz, który otrzymał z rąk Benedykta XVI kardynalski biret. Nie ma... 8
  • Dossier 2 kwi 2006 ROMAN GIERTYCH przewodniczący LPR "Mam wrażenie, że doszliśmy do kabaretu" Polsat MICHAŁ KAMIŃSKI eurodeputowany PiS "Problem zrozumienia naszych intencji przez naszych politycznych przeciwników polega na tym, że tutaj... 9
  • Sawka czatuje 2 kwi 2006 10
  • Poczta 2 kwi 2006 Kto dba o klientów Pekao W artykule "Kto dba o klientów Pekao" (nr 12) pojawiła się sugestia, iż interesy klientów Banku Pekao SA mogły być zagrożone powstrzymaniem się spółek UniCredit od dokonywania... 14
  • Playback 2 kwi 2006 Jarosław Kaczyński, prezes Prawa i Sprawiedliwości © M. Stelmach 14
  • Ryba po polsku - Straszny dwór 2 kwi 2006 Najważniejsze, że przedstawienie trwa. I trwa mać 15
  • Okiem barbarzyńcy - Z dziejów układu, którego nie ma 2 kwi 2006 Grzegorz Gauden zrobił wszystko, aby "Rzeczpospolita" zaczęła funkcjonować jako cień "Gazety Wyborczej" 16
  • Z życia koalicji 2 kwi 2006 KACZYŃSKIEMU NIC SIĘ OSTATNIO NIE UDAJE. Najpierw przestraszył się wyborów i zabronił bratu rozwiązywać parlament. Potem rozpadł mu się pakt stabilizacyjny. Następnie uznał, że wybory są jednak potrzebne w maju i właśnie... 18
  • Z życia opozycji 2 kwi 2006 NAJWIĘKSZY POLSKI POLITYK zaproponował PiS, żeby się samorozwiązało - zamiast Sejmu. Takie teksty zwiastują ostateczne rozwiązanie kwestii LPR-owskiej. Zrobi się konferencję nad jakimś jeziorem i po krzyku. PREZES PSL WALDEMAR Pawlak... 19
  • Nałęcz - Bić Balcerowicza! 2 kwi 2006 Prześladowcy prezesa NBP może i wygrają w komisji śledczej, ale nie przed trybunałem historii 20
  • Fotoplastykon 2 kwi 2006 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Czy jesteśmy nacjonalistami? 2 kwi 2006 Przy niemieckim, francuskim, austriackim, holenderskim czy szwedzkim polski nacjonalizm to zaledwie nacjonalizmek 22
  • Wielcy bracia 2 kwi 2006 Bracia Kaczyńscy zdają się żywić i wzmacniać to, co w nas słabe, pokrętne, co jest tylko łatwizną 30
  • Esteci cudzego upodlenia 2 kwi 2006 W 1999 r. brałem udział w operacji ratunkowej związanej z "golenią" prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego 34
  • Giełda 2 kwi 2006 Hossa Świat Miss Concorde Concorde, ponaddźwiękowy samolot pasażerski, został uznany za najpiękniejszy projekt brytyjskiego wzornictwa przemysłowego XX wieku w konkursie zorganizowanym przez BBC i Muzeum Wzornictwa Przemysłowego w... 40
  • Wojna dziesięcioletnia 2 kwi 2006 Czy Prokom zresetuje ComputerLand? 42
  • Prymus "złoczyńca" 2 kwi 2006 Kto w Brukseli przyprawił nam gębę? 48
  • Na swoje! 2 kwi 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli jak założyć własną firmę 54
  • 2 x 2 = 4 - Małość i wielkość 2 kwi 2006 Polska staje się krajem hałaśliwej małości 56
  • Supersam 2 kwi 2006 60
  • Bursztynowa gala 2 kwi 2006 Bursztyn stał się inspiracją do stworzenia najciekawszych kolekcji sezonu. Na finałowej gali gdańskich targów biżuterii Amberif kolekcje ośmiu projektantów ozdobiono biżuterią z bursztynu oprawionego w metale szlachetne - od kolczyków... 60
  • Pamięć na pasku 2 kwi 2006 Nośniki pamięci USB coraz śmielej zastępują tradycyjne dyskietki czy płyty CD, stając się standardem w przenoszeniu i wymianie danych. Na polskim rynku debiutuje właśnie flashowa pamięć podręczna firmy Prestigio, która proponuje USB... 60
  • Porcelanowe koronki 2 kwi 2006 Kreatorzy mody coraz częściej projektują meble i zastawy stołowe. Do takich sław jak Giorgio Armani i Versace dołączyła właśnie Vera Wang, nagrodzona w 2005 r. amerykańskim Oscarem Mody. Lace - kolekcję porcelany, którą Wang... 60
  • Pralka dla oszczędnych 2 kwi 2006 Pralka, która w zależności od rodzaju załadowanych do niej tkanin sama wybiera optymalny program prania i "stara się" wyprać je jak najszybciej, zużywając minimum wody i prądu - to najnowsza propozycja firmy Whirpool. W modelu... 60
  • Agonia mamuta 2 kwi 2006 Polska jest ostatnim w Europie bastionem dominacji państwowej telewizji 62
  • Chuck Bond 2 kwi 2006 James Bond po raz pierwszy przegrywa. Z internautami 66
  • Wielcy mali ludzie 2 kwi 2006 Toulouse-Lautrec miał 150 cm wzrostu, Kant - 152 cm, Balzak - 157 cm, Wolter- 160 cm, a Mahler - 163 cm 69
  • Schizma futbolowa 2 kwi 2006 Najlepsze kluby wypowiadają posłuszeństwo światowej federacji piłki nożnej 70
  • Wybory Pałkina 2 kwi 2006 Specgrupa czekistów z Moskwy sfałszowała w Polsce wyniki referendum z 1946 r. 72
  • Know-how 2 kwi 2006 Szpinak na raka Szpinak chroni przed rakiem. Badania opublikowane w "Journal of Nutrition" dowodzą, że to warzywo zawiera aż 13 rodzajów flawonoidów - substancji o właściwościach przeciwutleniających, które... 75
  • Przeczyszczanie zdrowia 2 kwi 2006 Głodówki są tuczące! 76
  • Prusak ze skalpelem 2 kwi 2006 Insekty atakują w szpitalach nie tylko kuchnie, łazienki i sale chorych, ale też sterylizatornie i sale operacyjne 80
  • Samoewolucja człowieka 2 kwi 2006 Ludzie udomowili nie tylko zwierzęta i rośliny - także samych siebie 82
  • Plaga Rzymu 2 kwi 2006 Hałas, zanieczyszczenie wody i powietrza, nadmiar śmieci i przeludnienie nękały wszystkie starożytne metropolie 84
  • Bez granic 2 kwi 2006 Wybory poszukiwanych Ukraińcy wybierali parlament. Wybór był trudny, bo na listach wyborczych partii roiło się od niepolityków. Z list bloku Pora-RPP startował na przykład Witalij Kliczko, mistrz świata wagi ciężkiej... 86
  • Superprodukcja Putina 2 kwi 2006 Rosja jest pierwszym wirtualnym mocarstwem ery medialnej 88
  • Sojusznik przeciwnik 2 kwi 2006 Waszyngton toczy z Moskwą podwójną grę 92
  • Milion euro od ciotki 2 kwi 2006 Antykorupcyjny smok pożera polityków w Rumunii i Bułgarii 94
  • Liberman? Da 2 kwi 2006 Izraelczycy tęsknią do mocnego człowieka, który będzie wiedział, co zrobić z Arabami 96
  • Menu 2 kwi 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Pała z kultury! Po raz kolejny wraca sprawa warszawskiego Pałacu Kultury i Nauki. Tym razem nie mówi się jednak o jego zburzeniu, tylko o sprzedaniu. I w odróżnieniu od kolumny Zygmunta, której... 98
  • Recenzje 2 kwi 2006 100
  • Romantyk bez duszy 2 kwi 2006 **** Dramaty romantyczne to materiał, na którym poległo wielu reżyserów. Przerobienie trącącego już myszką "Kordiana" na aktualny i ciekawy przekaz to nie lada wyzwanie nawet dla scenicznych wyjadaczy. Tym razem podjął siź go... 100
  • Pomnik ślizgacza 2 kwi 2006 *****Tego Andermana należałoby oprawić w ramki. Za kawał rzetelnej pracy u podstaw. Anderman sportretował bowiem Polaka średniaka, którym nasza literatura gardzi. Bo to ani bohater, ani okazowa szuja. Kombinował w literaturze. Za Gierka... 100
  • Karzeł Mozart 2 kwi 2006 ***** Mozart Miloša Formana to kabotyn i imprezowicz. Niemiecki socjolog Norbert Elias zobaczył w nim zakompleksionego, mało atrakcyjnego geniusza. Eliasa zawiodła intuicja i zamiast panoramy zjawisk historycznych i barwnych anegdot, czytelnik... 100
  • Żydowska "Aria" 2 kwi 2006 ***** To zjawiskowy głos Dawn Upshaw wybrzmiewa w słynnym nagraniu III symfonii Góreckiego. Talent śpiewaczki sprawia, że świetne dzieła powstają specjalnie dla niej. Tak jest też z "Arią", niezwykłą suitą napisaną przez... 100
  • Człowiek z papierosem 2 kwi 2006 ***** Uważał, że butelka whisky i gitany są najlepszymi przyjaciółmi mźżczyzny. Gdy w latach 60. udzielił wywiadu francuskiej telewizji, wywołał taki skandal, że chciano go aresztować. Podpalał wtedy papierosa za papierosem zwitkami... 100
  • Hollywood kontra Watykan 2 kwi 2006 Największa wojna chrześcijaństwa od czasu wypraw krzyżowych 102
  • Skandalista Edward Munch 2 kwi 2006 Pierwsza wystawa Muncha spotkała się z tak silnymi protestami publiczności i krytyki, że zamknięto ją po tygodniu 106
  • Pazurem - Artyści do rad! 2 kwi 2006 Artyści nie świnie. Jak ojczyzna wzywa, to wkroczą i opieprzą całe to dziennikarskie tałatajstwo 108
  • Ueorgan Ludu 2 kwi 2006 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy. TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 13 (179) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 27 marca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Jak pacyfista z pacyfista Redakcja "GW"... 112
  • Skibą w mur - Hit pomyłka! 2 kwi 2006 Ludzi bardziej interesuje ten, co upadł tuż przed metą, niż ten, który bez problemu do niej dobiegł 114