Mała Serbia

Mała Serbia

Dodano: 
Rozkład trupa byłej Jugosławii nieraz przyprawi jeszcze Europę o ból głowy
Kilka lat temu w Belgradzie opowiadano dowcip o Slobodanie Miloseviciu. Prezydent obudził się w nocy i zorientował się, że w mieszkaniu są uzbrojeni mężczyźni. Przerażony zawołał żonę. "Spokojnie, Slobo, to tylko wojska ochrony pogranicza" - odparła. Anegdota stała się znów aktualna w związku z referendum 21 maja w Czarnogórze. Secesja tej republiki nie będzie końcem rozpadu śp. Jugosławii: w kolejce do odłączenia się już ustawiają się następni chętni. Z marzeń o wielkiej Serbii zostało rozgoryczenie i tysiące ofiar, bo wśród zabitych w wojnach jugosłowiańskich najwięcej było Serbów. UE, która przez lata zachęcała kolejne regiony do niezależności, zaczyna rozumieć swój błąd.
Wysłannik UE Miroslav Lajcak nie kryje ograniczonego entuzjazmu wobec secesji Czarnogóry. Choć małżeństwo serbsko-czarnogórskie zawarto raczej z rozsądku niż miłości, rozwód wywołał wiele emocji. Wśferworze przedwyborczym pominięto jedno: przyszłość Czarnogóry. Być może wolna od balastu Serbii Podgorica łatwiej wejdzie do UE, ale jak ma wyglądać funkcjonowanie 700-tysięcznej republiki, pozbawionej rolnictwa i przemysłu? Turystyka, która mogłaby się stać lokomotywą gospodarki, jest w powijakach. Milo Djukanović, premier i orędownik niepodległości, zapomina, że Serbia, która dostarcza 90 proc. czarnogórskiej żywności, zażąda pewnie od samodzielnej Czarnogóry komercyjnych cen.
Kolejnym problemem będą sprawy wizowe. Choć Czarnogóra jest od kilku lat de facto niezależnym państwem z własną walutą i granicami, wojskiem i polityką zagraniczną, to rozwód może wywołać komplikacje. Wiele rodzin, zwłaszcza wśród uchodźców, znajduje się po dwóch stronach granicy czarnogórsko-serbskiej. Secesja Czarnogóry cieszy Chorwację, Bośnię, Macedonię. To rodzaj zemsty na Serbii.

Bomba zegarowa
W latach 80. CIA typowała Kosowo jako potencjalny punkt zapalny, zagrażający stabilności Europy. Rudolph Giuliani, późniejszy burmistrz Nowego Jorku, już wtedy dopatrywał się niebezpieczeństwa w albańskiej mafii, którą uznał za groźniejszą od włoskiej, chińskiej i japońskiej razem. Dziś królestwo mafijne w Kosowie rozkwita, aśniepodległość nie poprawi sytuacji.
Niepodległe Kosowo ma bohatera: Billa Clintona, którego imię nosi jedna z głównych ulic w Priätinie. Ale jeszcze bardziej zasłużony w tej sprawie jest Javier Solana. Uchylił on drzwi do niepodległości prowincji, decydując w 1999 r. jako szef NATO o interwencji w Jugosławii. Teraz jako szef unijnej dyplomacji sankcjonuje ten proces od strony formalnej. Bo wynik rozmów serbsko-albańskich o Kosowie był przesądzony przed ich rozpoczęciem: Priätina dostanie niepodległość, w najgorszym razie obostrzoną warunkami. Martti Ahtisaari, przedstawiciel ONZ, przyznał, że kompromis zostanie osiągnięty nawet przy sprzeciwie Belgradu.
- Przyznanie niepodległości Kosowu nie rozwiąże problemu. Tamtejsi Albańczycy, najmłodsze i najbardziej dotknięte bezrobociem społeczeństwo w Europie, to bomba zegarowa. Niepodległość nasyci ich tylko na chwilę. Eksplozja społeczna to kwestia czasu - mówi "Wprost" Vuk Draäković, serbski minister spraw zagranicznych. Dlatego Bruksela już zaczyna roztaczać, mglistą co prawda, perspektywę europejską dla całych zachodnich Bałkanów, także Kosowa.

Europejski Medell'n
Veliki Trnovac to ośmiotysięczna miejscowość na południu Serbii, przy granicy z Kosowem. 70 proc. narkotyków dostępnych na rynku europejskim przechodzi przez tę wieś. Wie o tym serbska policja, wie CIA, Interpol i nikt nic nie robi, bo miejscowości pilnuje 15 tys. uzbrojonych po zęby Albańczyków. Mieszkańcy regionu wzorem pobratymców z Kosowa chcą zbrojnie wywalczyć niezależność. Nie ma tygodnia, by nie dochodziło do starć między serbskimi siłami a tutejszą Wyzwoleńczą Armią Preäeva i Bujanovca. Chcą, by region odseparował się od Serbii.
Tego procesu nie da się zahamować. Podobnie jak dążeń wolnościowych w Wojwodinie. Zamieszkana przez mniejszość węgierską i chorwacką Wojwodina jest spichlerzem Serbii i jej finansową lokomotywą. Dążenia niepodległościowe będą tym silniejsze, im słabsza będzie władza w Belgradzie. Na razie mieszkańcy - na drodze pokojowej - chcą dużej autonomii; w tych dążeniach wspiera ich Budapeszt. Bardziej skrajni politycy postulują przyłączenie prowincji do Węgier. Kto będzie następny? Rosną ruchy autonomiczne w Sandżaku, muzułmańskim pasie Serbii, który też chce się uniezależnić.

Poza nawiasem
Los zadrwił z marzeń o wielkiej Serbii. Większość z 250 tys. zabitych na wojnie w Bośni stanowili Serbowie, do tego dochodzi wojna w Chorwacji, exodus Serbów z Krajiny i wojna w Kosowie. Serbowie mają najwięcej uchodźców i największe straty materialne. Nigdy, nawet w okresie powstań przeciw Turkom, w tak krótkim czasie nie stracili tak wiele. Okrojona i upokorzona jest też izolowana. Bułgaria i Rumunia były ostatnimi krajami, do których Serbowie jeździli bez wiz, a i one je wprowadzą. Wyrzucenie poza nawias Europy może zaowocować wzrostem nastrojów antyeuropejskich. Słowa Solany, który mówi, że po śmierci Miloäevicia Serbowie mogą się odciąć od przeszłości, nie przystają do realiów.
- Miloäević, chcąc zyskać wszystko, wszystko stracił. Powiedzmy szczerze, mógł utrzymywać zamordyzm w Kosowie i nikt by okiem nie mrugnął, ale powinien to robić w białych rękawiczkach. Zgubiła go brawura i buta - powiedział "Wprost" wysoki urzędnik NATO. Europa najpierw przymykała oczy na bałkańskie jatki, a gdy przejrzała, zaczęła zachęcać regiony do niepodległości. Teraz widzi, że to był błąd - rozpad jugosłowiańskiego trupa może zdestabilizować sytuację w regionie. O ile bowiem niepodległość Chorwacji to sprawiedliwość dziejowa, o tyle niepodległe Kosowo będzie wrzodem na ciele europejskim.
Więcej możesz przeczytać w 21/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2006 (1224)

  • Na stronie - Ta Polska Rzym się nazywa 28 maj 2006 Polska się romanizuje nie tylko z powodu pielgrzymki papieża. Chwilami możemy się czuć wręcz jak na Sycylii 3
  • Skaner 28 maj 2006 SKANER POLSKA POLITYKA Pułapka Obywatelska Platforma Obywatelska znalazła się w przeddzień konwencji krajowej w dramatycznej sytuacji. Jeszcze niedawno wydawało się, że wybory będą najpóźniej wiosną 2007 r. Awanturujące się... 8
  • Dossier 28 maj 2006 LECH KACZYŃSKI prezydent RP "Skłamałbym, mówiąc, że nigdy nie żałuję, że zostałem prezydentem. Czasem każdy człowiek żałuje" TVN ANDRZEJ LEPPER wicepremier, minister rolnictwa "Niestety, co bym nie zrobił,... 9
  • Playback 28 maj 2006 Premier Kazimierz Marcinkiewicz i minister zdrowia Zbigniew Religa © A. KOZAK/AGENCJA GAZETA 14
  • Cyrk bardzo etyczny 28 maj 2006 Panuje straszliwe bezhołowie. Dla jednych autorytetem jest ksiądz Rydzyk, a dla innych Jerzy Urban 15
  • Z życia koalicji 28 maj 2006 Trwają spontaniczne protesty młodzieży - głównie zdrowszej jej części, socjalistycznej w treści i polskiej w formie - przeciwko Romanowi Giertychowi. Daty i trasy tych spontanicznych manifestacji podaje z dwutygodniowym wyprzedzeniem... 16
  • Z życia opozycji 28 maj 2006 W komisji bankowej zasiada Małgorzata Ostrowska. Nie jest to wokalistka Lombardu, lecz posłanka SLD i tak zwana twarda baba. Sama siebie zgłosiła na wiceprzewodniczącego, ale w głosowaniu poległa. Ostrowska ma jedną cechę wyjątkową -... 17
  • Nałęcz - Dziwny sojusz 28 maj 2006 Odżyły czasy II Rzeczypospolitej, kiedy endecy i komuniści razem atakowali Piłsudskiego 18
  • Fotoplastykon 28 maj 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Papież protestant 28 maj 2006 W Polsce Benedykt XVI zainicjuje główny plan swego pontyfikatu - odzyskanie Zachodu dla katolicyzmu 20
  • Zagadkowy papież 28 maj 2006 Niełatwo było się przyzwyczaić do papieża Benedykta XVI. Kochaliśmy Jana Pawła II. 23
  • Zbieracze kamieni 28 maj 2006 Nadchodzi odwilż w stosunkach Moskwy z Watykanem 28
  • Polski klan Watykanu 28 maj 2006 Ojciec Wojciech Giertych, wuj Romana Giertycha, ma czuwać nad tekstami wygłaszanymi przez Benedykta XVI 30
  • Mafia ministerialna 28 maj 2006 Mafie paliwowa i hazardowa nie miałyby szans, gdyby nie pomoc urzędników Ministerstwa Finansów 34
  • Ziobrominator 28 maj 2006 Przyszły szef PiS, premier albo prezydent - w takiej roli widzą Zbigniewa Ziobrę jego zwolennicy 38
  • Demokracja lewoskrętna 28 maj 2006 Lewica walczy o monopol władzy interpretacji, bo ta najlepiej gwarantuje władzę polityczną 42
  • Kwadratowy stół 28 maj 2006 Historyczne pojednanie dokonuje się za sprawą postsolidarnościowych i postpezetpeerowskich radykałów 46
  • Giełda 28 maj 2006 Hossa Świat Amerykańskie cięcie O 70 mld USD mniej podatków zapłacą w tym roku Amerykanie. Senat zatwierdził bowiem plan prezydenta George'a W. Busha, zakładający m.in. przedłużenie do 2010 r. obowiązywania obniżek stawek... 48
  • Wielka przeprowadzka 28 maj 2006 Kupujmy mieszkania, bo taniej już nie będzie! 50
  • Koalicja lobbystów 28 maj 2006 Czy protesty lekarzy zaplanowały firmy farmaceutyczne? 58
  • Gazowa matnia 28 maj 2006 Czy ukraiński miliarder, dostarczający Polsce jedną czwartą zużywanego gazu, ma związki z rosyjską mafią? 62
  • Efekt motyla 28 maj 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli dlaczego ruch skrzydeł motyla w USA wywołuje huragan w Indonezji 66
  • 2 x 2 = 4 - Upadłość Samoobrony 28 maj 2006 Samoobrona nie jest partnerem myślącym kategoriami państwowymi 67
  • Supersam 28 maj 2006 70
  • Kuźnia mody 28 maj 2006 Maciej Zień, duet Paprocki & Brzozowski, stażystka u Christiana Diora Łucja Wojtala czy projektantka domu mody Roberto Cavalli Katarzyna Sobczyńska - ich kariery zaczęły się od udziału w konkursie Złota Nitka Międzynarodowych Targów... 70
  • Dziecięca eskorta 28 maj 2006 Wielkie koncerny prześcigają się w pomysłach marketingowych związanych z mistrzostwami świata w piłce nożnej. Reklamy i produkty nawiązujące do imprezy to już za mało. Firmy robią wszystko, by konsument stał się współuczestnikiem... 70
  • Kinowy klimat 28 maj 2006 Nowe dziecko Sony jest małe, ale nieprawdopodobnie sprawne. W kamerze DC-SR90E zastosowano najlepsze rozwiązania techniczne gwarantujące znakomity obraz i dźwięk. Okiem modelu jest obiektyw Carl Zeiss Vario-Sonnar T o średnicy filtra 30 mm... 70
  • Bezpiecznik turysty 28 maj 2006 Jak cało wrócić z wakacji. Przewodnik Ministerstwa Spraw Zagranicznych 72
  • Dinozaur przestworzy 28 maj 2006 Airbus A380 to pierwszy samolot do spacerowania 82
  • Kompleks dominującego samca 28 maj 2006 Janas, van Basten czy Klinsmann jako trenerzy nie wygrali nic, więc budują autorytet, odsuwając znanych piłkarzy 84
  • Marks XXI wieku 28 maj 2006 Jeremy Rifkin redukuje człowieka do wykonawcy projektów wszechwiedzących planistów 86
  • Bereza pod fałszywym pretekstem 28 maj 2006 To nie Ukraińcy, ale zazdrosny mąż zamordował ministra Pierackiego 90
  • Know-how 28 maj 2006 Narodziny małpoluda Ewolucyjne ścieżki szympansów i ludzi rozchodziły się bardzo długo - uważają naukowcy z Massachusetts Institute of Technology i Harvard University. Antropolodzy do niedawna twierdzili, że nastąpiło to 7,5 mln... 93
  • Prawo niedźwiedzia 28 maj 2006 Samo posiadanie akcji daje iluzoryczne poczucie kontroli nad ich notowaniami 94
  • Mała czaszka Alzheimera 28 maj 2006 Budowa anatomiczna może świadczyć o skłonnościach do tak groźnych chorób jak rak i cukrzyca 98
  • Rodzić po rzymsku 28 maj 2006 Starożytni Grecy i Rzymianie dysponowali nowoczesną wiedzą położniczą 100
  • Bez granic 28 maj 2006 Latająca duma Francji Wielka chluba i chwała Francji wróciła do macierzy. Lotniskowiec "Clemenceau" dotarł do Brestu, gdzie zostanie zdemontowany. Okręt od kilku miesięcy tułał się po morzach i oceanach, szukając... 102
  • Wojna z darmozjadami 28 maj 2006 Europa zwija parasol ochronny nad imigrantami 104
  • Wizy na wizji 28 maj 2006 Nadzieje na rychłe bezwizowe wjazdy Polaków do USA są zdecydowanie przedwczesne 108
  • Bombardowanie strachem 28 maj 2006 Kiedy irański reżim otwarcie nawołuje do zniszczenia Izraela i jawnie łamie zasady traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, Zachód ma dwie możliwości. Obie niewygodne. Po pierwsze, Zachód może się pogodzić z... 110
  • Mała Serbia 28 maj 2006 Rozkład trupa byłej Jugosławii nieraz przyprawi jeszcze Europę o ból głowy 112
  • Menu 28 maj 2006 WYDARZENIE - POLSKA Polak, Niemiec - dwa bratanki "Naród polski nie może się mienić narodem kulturalnym, należącym do wspólnoty europejskiej" - twierdził Joseph Goebbels. Dzisiaj w UE to właśnie zachodni sąsiedzi... 116
  • Recenzje 28 maj 2006 118
  • Żyd tragiczny 28 maj 2006 W szekspirowskim kanonie sztuka "Kupiec wenecki" zajmuje miejsce szczególne. Bard ze Stratfordu nie musiał być sam antysemitą, jednak pisał swe sztuki dla gawiedzi, która bynajmniej sympatią do narodu wybranego nie pałała. To... 118
  • Psikus plemienny 28 maj 2006 Tool nagrywa nową płytę średnio co 5 lat. I za każdym razem jest to wydarzenie medialne. Tak było i tym razem. Od kilku miesięcy na internetowych forach dyskutowano o plotce głoszącej, że zespół zrobi fanom psikusa i wypuści na rynek... 118
  • Ucieczka z raju 28 maj 2006   Tradycyjnie taki gatunek nazywał się antyutopia i pokazywał makabryczne wizje totalitarnych społeczeństw przyszłości. Po rozpadzie "imperium zła" ma znacznie mniejsze wzięcie - bawią się nim głównie fantaści od podróży... 118
  • Anty-Oscar 28 maj 2006 Europejskie festiwale filmowe przypominają szlachetne paraolimpiady dla niepełnosprawnych filmowców 120
  • Teatr wrzasku 28 maj 2006 Weźcie, przestańcie!!! 124
  • Górna półka - "Przeklęte problemy" Rosji 28 maj 2006 MOSKIEWSKIE OKOPY Rosjanie zeszli do okopów. Musimy ich stamtąd wyciągnąć - mówił prof. Richard Pipes, wybitny znawca historii Rosji, podczas spotkania w redakcji "Wprost". W dyskusji "Czy Rosja musi być... 126
  • Kodem w pirata 28 maj 2006 Kopiści z bazarów już liczyli forsę, a teraz muszą się przerzucić na kolportowanie historyjki o Lassie 128
  • Pazurem - Kodem w pirata 28 maj 2006 Kopiści z bazarów już liczyli forsę, a teraz muszą się przerzucić na kolportowanie historyjki o Lassie 128
  • Ueorgan ludu 28 maj 2006 Nr 21 (187) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 22 maja 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza POLSKA RAJEM PODATKOWYM Przez wiele lat Polska, dzięki staraniom urzędników Ministerstwa Finansów, a nawet polityków, na razie niestety... 129
  • Warto całować kobiety! 28 maj 2006 Politycy unikają całowania, chyba że dają do zrozumienia, iż konkurenci mogą ich pocałować w dupę 130
  • Poczta 28 maj 2006 Okno dachowe na świat Pragnę zdementować informację podaną w artykule "Okno dachowe na świat" (nr 14), jakoby "prezes duńskiego Veluksa, największego na świecie producenta okien dachowych, przerwał urlop i zwołał sztab... 136