Teatr wrzasku

Teatr wrzasku

Dodano: 
Weźcie, przestańcie!!!
Spektakle puste fabularnie i nastawione na szokowanie widza formą - oto pieszczona przez krytyków awangarda dla intelektualistów. Pod płaszczykiem niezrozumiałego języka i absurdalnej formy przemycana jest zazwyczaj artystyczna miernota. Obyczajowa prowokacja okazuje się najprostszą drogą do zaistnienia w szerszej świadomości. Mistrzem beztreściowego obscenobulgotu jest Jan Klata, który właśnie pojawił się w Warszawie ze spektaklem "Weź, przestań".
Klatę już dawno okrzyknięto przywódcą teatralnej rewolucji. Wystarczyła dawka językowo-wizualnej prowokacji w połączeniu z kreowanym wizerunkiem przedstawiciela pokolenia JPII. Stały bywalec stołecznego kościoła Wizytek w "Fantasy" (luźnej interpretacji "Fantazego" Juliusza Słowackiego) na przemian prezentował bluzgi z portretem papieża, zaś jego Hamlet nosił przy sobie komunijną książeczkę do nabożeństwa. "Fantasy" to w założeniu była próba przełamania patriotycznego tabu, a służyć temu miały takie obrazki, jak żołnierz kopulujący w rytm piosenki "Czerwone maki na Monte Cassino". Recenzenci piali z zachwytu, a jakakolwiek krytyka scenicznej "świętej krowy" była karygodnym bluźnierstwem. Na fali bezkrytycznego uwielbienia Klata uruchomił masową produkcję - w zeszłym roku wypuścił na rynek trzy spkektakle i zakończył sezon festiwalem "Klata Fest", z sobą samym w roli głównej.
"Weź, przestań" to sztuka na wskroś stołeczna. Klacie wydawało się, że warszawskiej publiczności wystarczy pokazać na scenie przeniesione w skali 1:1 podziemia Dworca Centralnego, miks grających przed metrem Indian z panem Witkiem z Atlantydy i rzucić w przestrzeń kilka chwytliwych nazwisk (Doda Elektroda, Leszek Balcerowicz i Monika Olejnik), grubo okraszonych nieparlamentaryzmami. Nawet dawka prowokacji okazała się zbyt mała, by zapaść w pamięć. Patriotyzm nie najwyższego lotu, czyli harcerze w przydużych hełmach, składający kwiaty pod tablicą upamiętniającą zabitych żołnierzy, pokazani na tle meneli, nie wywołują zadumy nad degrengoladą polskiego społeczeństwa. Tanim chwytem jest też szafowanie wizerunkiem Jana Pawła II - na stróżówce wisi jego plakat, a bohaterowie podskakują w wężyku, śpiewając: "Nie ma lepszego od Jana Pawła II". Przedstawienie można podsumować tylko apelem do Klaty, zaczerpniętym z tytułu - weź, przestań!
Pod koniec zeszłego roku ten sam TR Warszawa (lepiej znany widzom jako Teatr Rozmaitości), w którym swój najnowszy twór pokazał Klata, wystawił "Bezsenność". Znana z eksperymentalnych, acz ciekawych projektów placówka poszła o krok za daleko, pozwalając Annie Baumgart na przeniesienie do teatru swojej sypialni i zmuszenie widzów, by spędzili tam całą noc. Na ul. Marszałkowską dostarczono, oprócz mebli i ośmiogodzinnego filmu z zapisem widoku z okna, także komputer z prywatną pocztą i komórkę. Widz uwięziony w tej scenografii miał doświadczyć udręki bezsenności i nagrywać swoje wrażenia na dyktafon. Założenie było szczytne - zwykli ludzie mieli się stać aktorami i sami kreować akcję sztuki. Nie było reżysera, scenariusza ani prawdziwych aktorów. Był tylko widz. I absurdalna próba wmówienia mu, że uczestniczy w czymś odkrywczym. Miał być dialog z teatrem, a wyszła nudna sztuka pseudoawangardowa, bez przekazu i znaczenia. Na dodatek akcja do złudzenia przypominała teatralną adaptację pomysłu Joanny Rajkowskiej, która kilka lat wcześniej zaprosiła ludzi, odwiedzających jej wystawę, do wspólnego spania w warszawskiej galerii i zapisywania swoich snów.
Innym nieudolnym eksperymentem dla snobistyczych kręgów intelektualnych było przedstawienie "Mleko". Jego twórcy postanowili wsadzić sztukę do pudełka po pizzy i dostarczyć ją prosto na wycieraczkę przed drzwiami zainteresowanych. Wystarczyło zadzwonić do teatru i zamówić aktorów do domu czy biura. Na urodziny szefowej lub rocznicę ślubu cioci i wujka. Prezent głęboko artystyczny, niesłychanie awangardowy i jakże snobistyczny. Jedyny warunek to wyłożenie 500 zł. A jak więcej widzów - to nawet 1000 zł. Wolny rynek jednak odrzucił produkt, który okazał się kolejną teatralną wydmuszką opakowaną w elegancki papier z logo TR. A ryzykowne eksperymenty z formą nadszarpnęły reputację znakomitego teatru, który z Grzegorzem Jarzyną na czele i takimi reżyserami jak Krzysztof Warlikowski i Krystian Lupa u boku stał się jedną z najciekawszych polskich scen.
Pomysły miejscowych artystów rewolucjonistów to nic nowego. Sztuka bełkotu w teatrze istnieje w Europie od lat, ale tam pozostaje niszą dla fanatyków, których nikt nie traktuje poważnie. Taką formę nazywa się tam postdramatem. Termin wymyślił niemiecki teatrolog Hans-Thies Lehmann. Swoją teorię wyłożył w opracowaniu "Teatr postdramatyczny". Założenie jest proste - odejście od tekstu i jakiejkolwiek interpretacji oraz gloryfikacja zdeformowanej rzeczywistości. Idąc tym tropem, Tim Staffel w inscenizacji "Schloss" (wariacji na temat "Zamku" Kafki) kazał aktorom dopiero w trakcie spektaklu wybierać sobie role. Jan Fabre robił przerwy, podczas których aktorzy, paląc papierosy, obserwowali widownię. W kwietniu nasz kraj odwiedziła ikona gatunku, niemiecki reżyser Ren� Pollesch z "Hallo, hotel?!". Suflerka pałętała się po scenie, aktorzy wymieniali rolami, wrzeszczeli i odmawiali dalszego udziału w spektaklu. To, co miało być ostre i odważne, było tylko niesmaczne i nudne. Na szczęście Pollesch z Polski szybko wyjechał. Został, niestety, Klata.
Okładka tygodnika WPROST: 21/2006
Więcej możesz przeczytać w 21/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 21/2006 (1224)

  • Na stronie - Ta Polska Rzym się nazywa 28 maj 2006 Polska się romanizuje nie tylko z powodu pielgrzymki papieża. Chwilami możemy się czuć wręcz jak na Sycylii 3
  • Skaner 28 maj 2006 SKANER POLSKA POLITYKA Pułapka Obywatelska Platforma Obywatelska znalazła się w przeddzień konwencji krajowej w dramatycznej sytuacji. Jeszcze niedawno wydawało się, że wybory będą najpóźniej wiosną 2007 r. Awanturujące się... 8
  • Dossier 28 maj 2006 LECH KACZYŃSKI prezydent RP "Skłamałbym, mówiąc, że nigdy nie żałuję, że zostałem prezydentem. Czasem każdy człowiek żałuje" TVN ANDRZEJ LEPPER wicepremier, minister rolnictwa "Niestety, co bym nie zrobił,... 9
  • Playback 28 maj 2006 Premier Kazimierz Marcinkiewicz i minister zdrowia Zbigniew Religa © A. KOZAK/AGENCJA GAZETA 14
  • Cyrk bardzo etyczny 28 maj 2006 Panuje straszliwe bezhołowie. Dla jednych autorytetem jest ksiądz Rydzyk, a dla innych Jerzy Urban 15
  • Z życia koalicji 28 maj 2006 Trwają spontaniczne protesty młodzieży - głównie zdrowszej jej części, socjalistycznej w treści i polskiej w formie - przeciwko Romanowi Giertychowi. Daty i trasy tych spontanicznych manifestacji podaje z dwutygodniowym wyprzedzeniem... 16
  • Z życia opozycji 28 maj 2006 W komisji bankowej zasiada Małgorzata Ostrowska. Nie jest to wokalistka Lombardu, lecz posłanka SLD i tak zwana twarda baba. Sama siebie zgłosiła na wiceprzewodniczącego, ale w głosowaniu poległa. Ostrowska ma jedną cechę wyjątkową -... 17
  • Nałęcz - Dziwny sojusz 28 maj 2006 Odżyły czasy II Rzeczypospolitej, kiedy endecy i komuniści razem atakowali Piłsudskiego 18
  • Fotoplastykon 28 maj 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Papież protestant 28 maj 2006 W Polsce Benedykt XVI zainicjuje główny plan swego pontyfikatu - odzyskanie Zachodu dla katolicyzmu 20
  • Zagadkowy papież 28 maj 2006 Niełatwo było się przyzwyczaić do papieża Benedykta XVI. Kochaliśmy Jana Pawła II. 23
  • Zbieracze kamieni 28 maj 2006 Nadchodzi odwilż w stosunkach Moskwy z Watykanem 28
  • Polski klan Watykanu 28 maj 2006 Ojciec Wojciech Giertych, wuj Romana Giertycha, ma czuwać nad tekstami wygłaszanymi przez Benedykta XVI 30
  • Mafia ministerialna 28 maj 2006 Mafie paliwowa i hazardowa nie miałyby szans, gdyby nie pomoc urzędników Ministerstwa Finansów 34
  • Ziobrominator 28 maj 2006 Przyszły szef PiS, premier albo prezydent - w takiej roli widzą Zbigniewa Ziobrę jego zwolennicy 38
  • Demokracja lewoskrętna 28 maj 2006 Lewica walczy o monopol władzy interpretacji, bo ta najlepiej gwarantuje władzę polityczną 42
  • Kwadratowy stół 28 maj 2006 Historyczne pojednanie dokonuje się za sprawą postsolidarnościowych i postpezetpeerowskich radykałów 46
  • Giełda 28 maj 2006 Hossa Świat Amerykańskie cięcie O 70 mld USD mniej podatków zapłacą w tym roku Amerykanie. Senat zatwierdził bowiem plan prezydenta George'a W. Busha, zakładający m.in. przedłużenie do 2010 r. obowiązywania obniżek stawek... 48
  • Wielka przeprowadzka 28 maj 2006 Kupujmy mieszkania, bo taniej już nie będzie! 50
  • Koalicja lobbystów 28 maj 2006 Czy protesty lekarzy zaplanowały firmy farmaceutyczne? 58
  • Gazowa matnia 28 maj 2006 Czy ukraiński miliarder, dostarczający Polsce jedną czwartą zużywanego gazu, ma związki z rosyjską mafią? 62
  • Efekt motyla 28 maj 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli dlaczego ruch skrzydeł motyla w USA wywołuje huragan w Indonezji 66
  • 2 x 2 = 4 - Upadłość Samoobrony 28 maj 2006 Samoobrona nie jest partnerem myślącym kategoriami państwowymi 67
  • Supersam 28 maj 2006 70
  • Kuźnia mody 28 maj 2006 Maciej Zień, duet Paprocki & Brzozowski, stażystka u Christiana Diora Łucja Wojtala czy projektantka domu mody Roberto Cavalli Katarzyna Sobczyńska - ich kariery zaczęły się od udziału w konkursie Złota Nitka Międzynarodowych Targów... 70
  • Dziecięca eskorta 28 maj 2006 Wielkie koncerny prześcigają się w pomysłach marketingowych związanych z mistrzostwami świata w piłce nożnej. Reklamy i produkty nawiązujące do imprezy to już za mało. Firmy robią wszystko, by konsument stał się współuczestnikiem... 70
  • Kinowy klimat 28 maj 2006 Nowe dziecko Sony jest małe, ale nieprawdopodobnie sprawne. W kamerze DC-SR90E zastosowano najlepsze rozwiązania techniczne gwarantujące znakomity obraz i dźwięk. Okiem modelu jest obiektyw Carl Zeiss Vario-Sonnar T o średnicy filtra 30 mm... 70
  • Bezpiecznik turysty 28 maj 2006 Jak cało wrócić z wakacji. Przewodnik Ministerstwa Spraw Zagranicznych 72
  • Dinozaur przestworzy 28 maj 2006 Airbus A380 to pierwszy samolot do spacerowania 82
  • Kompleks dominującego samca 28 maj 2006 Janas, van Basten czy Klinsmann jako trenerzy nie wygrali nic, więc budują autorytet, odsuwając znanych piłkarzy 84
  • Marks XXI wieku 28 maj 2006 Jeremy Rifkin redukuje człowieka do wykonawcy projektów wszechwiedzących planistów 86
  • Bereza pod fałszywym pretekstem 28 maj 2006 To nie Ukraińcy, ale zazdrosny mąż zamordował ministra Pierackiego 90
  • Know-how 28 maj 2006 Narodziny małpoluda Ewolucyjne ścieżki szympansów i ludzi rozchodziły się bardzo długo - uważają naukowcy z Massachusetts Institute of Technology i Harvard University. Antropolodzy do niedawna twierdzili, że nastąpiło to 7,5 mln... 93
  • Prawo niedźwiedzia 28 maj 2006 Samo posiadanie akcji daje iluzoryczne poczucie kontroli nad ich notowaniami 94
  • Mała czaszka Alzheimera 28 maj 2006 Budowa anatomiczna może świadczyć o skłonnościach do tak groźnych chorób jak rak i cukrzyca 98
  • Rodzić po rzymsku 28 maj 2006 Starożytni Grecy i Rzymianie dysponowali nowoczesną wiedzą położniczą 100
  • Bez granic 28 maj 2006 Latająca duma Francji Wielka chluba i chwała Francji wróciła do macierzy. Lotniskowiec "Clemenceau" dotarł do Brestu, gdzie zostanie zdemontowany. Okręt od kilku miesięcy tułał się po morzach i oceanach, szukając... 102
  • Wojna z darmozjadami 28 maj 2006 Europa zwija parasol ochronny nad imigrantami 104
  • Wizy na wizji 28 maj 2006 Nadzieje na rychłe bezwizowe wjazdy Polaków do USA są zdecydowanie przedwczesne 108
  • Bombardowanie strachem 28 maj 2006 Kiedy irański reżim otwarcie nawołuje do zniszczenia Izraela i jawnie łamie zasady traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, Zachód ma dwie możliwości. Obie niewygodne. Po pierwsze, Zachód może się pogodzić z... 110
  • Mała Serbia 28 maj 2006 Rozkład trupa byłej Jugosławii nieraz przyprawi jeszcze Europę o ból głowy 112
  • Menu 28 maj 2006 WYDARZENIE - POLSKA Polak, Niemiec - dwa bratanki "Naród polski nie może się mienić narodem kulturalnym, należącym do wspólnoty europejskiej" - twierdził Joseph Goebbels. Dzisiaj w UE to właśnie zachodni sąsiedzi... 116
  • Recenzje 28 maj 2006 118
  • Żyd tragiczny 28 maj 2006 W szekspirowskim kanonie sztuka "Kupiec wenecki" zajmuje miejsce szczególne. Bard ze Stratfordu nie musiał być sam antysemitą, jednak pisał swe sztuki dla gawiedzi, która bynajmniej sympatią do narodu wybranego nie pałała. To... 118
  • Psikus plemienny 28 maj 2006 Tool nagrywa nową płytę średnio co 5 lat. I za każdym razem jest to wydarzenie medialne. Tak było i tym razem. Od kilku miesięcy na internetowych forach dyskutowano o plotce głoszącej, że zespół zrobi fanom psikusa i wypuści na rynek... 118
  • Ucieczka z raju 28 maj 2006   Tradycyjnie taki gatunek nazywał się antyutopia i pokazywał makabryczne wizje totalitarnych społeczeństw przyszłości. Po rozpadzie "imperium zła" ma znacznie mniejsze wzięcie - bawią się nim głównie fantaści od podróży... 118
  • Anty-Oscar 28 maj 2006 Europejskie festiwale filmowe przypominają szlachetne paraolimpiady dla niepełnosprawnych filmowców 120
  • Teatr wrzasku 28 maj 2006 Weźcie, przestańcie!!! 124
  • Górna półka - "Przeklęte problemy" Rosji 28 maj 2006 MOSKIEWSKIE OKOPY Rosjanie zeszli do okopów. Musimy ich stamtąd wyciągnąć - mówił prof. Richard Pipes, wybitny znawca historii Rosji, podczas spotkania w redakcji "Wprost". W dyskusji "Czy Rosja musi być... 126
  • Kodem w pirata 28 maj 2006 Kopiści z bazarów już liczyli forsę, a teraz muszą się przerzucić na kolportowanie historyjki o Lassie 128
  • Pazurem - Kodem w pirata 28 maj 2006 Kopiści z bazarów już liczyli forsę, a teraz muszą się przerzucić na kolportowanie historyjki o Lassie 128
  • Ueorgan ludu 28 maj 2006 Nr 21 (187) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 22 maja 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza POLSKA RAJEM PODATKOWYM Przez wiele lat Polska, dzięki staraniom urzędników Ministerstwa Finansów, a nawet polityków, na razie niestety... 129
  • Warto całować kobiety! 28 maj 2006 Politycy unikają całowania, chyba że dają do zrozumienia, iż konkurenci mogą ich pocałować w dupę 130
  • Poczta 28 maj 2006 Okno dachowe na świat Pragnę zdementować informację podaną w artykule "Okno dachowe na świat" (nr 14), jakoby "prezes duńskiego Veluksa, największego na świecie producenta okien dachowych, przerwał urlop i zwołał sztab... 136

ZKDP - Nakład kontrolowany