Miasto diabła

Miasto diabła

Dodano:   /  Zmieniono: 
W Rio de Janeiro jeżeli wychodzisz z domu na ulicę i udaje ci się wrócić, masz tego dnia wielkie szczęście
Rio de Janeiro nadal zajmuje pierwsze miejsce na mojej prywatnej liście najpiękniejszych miast świata. Prawdziwe Miasto Boga!
To zaszczytne określenie obejmuje swym znaczeniem - o ironio! - także fawele, obszary bandytyzmu i nędzy. Paulo Lins, czarnoskóry pisarz brazylijski, stworzył wstrząsającą, a miejscami wręcz odpychającą książkę "Miasto Boga" ; na jej podstawie powstał głośny film pod tym samym tytułem.
Rio i inne bogate miasta Brazylii oblepione są dzielnicami biedy i zbrodni, które do dziś stanowią nierozwiązywalny problem społeczny tego wspaniałego kraju. Dzieło Linsa przedstawia jedną z takich dzielnic.

Żadnych łańcuszków!
Po kilku latach nieobecności w Rio de Janeiro pytam mieszkającego tu przyjaciela, sławnego skrzypka Jerzego Milewskiego: "Czy jest już u was bezpieczniej?". Odpowiada: "Jeżeli wychodzisz z domu na ulicę i udaje ci się wrócić, masz tego dnia wielkie szczęście". Zaraz potem dodaje: "Wszędzie na świecie, także na Marszałkowskiej, trafiają się rabunki i zabójstwa, ale tylko tutaj dzieje się to przez okrągły rok, z maestrią i na niebywałą skalę".
W hotelu przy Copacabanie czy Ipanemie portier rytualnie ostrzega: "Proszę nie zabierać z sobą pierścionków i cennych zegarków". Tu można usłyszeć: "Żadnych łańcuszków na plażę", i sto innych dobrych rad.
Przyglądam się grupkom hałaśliwych rozchełstanych nastolatków. Czy i oni zeszli tego dnia ze slumsów na wzgórzach? Czy może ich nęcić moja obrączka na palcu? Wyobraźnia działa - turyści w Rio są czujni, unikają ciemnych zaułków, rezygnują z wieczornych spacerów. Miasto naszpikowane jest budkami z napisem "Policia Militar", a mozaikowy deptak na Avenidzie Atlantica nad oceanem i białe plaże obserwowane są w dzień i w nocy z ziemi i powietrza.

Dwa światy
Proces osmozy między światem normalności a milionowymi fawelami nigdy nie ustaje. Przeważnie ma charakter jednostronny - tylko nieliczni i wyjątkowo odważni docierają w niebezpieczne miejsca, nawet policja zagląda tam niechętnie, podczas gdy biedacy ze wzgórz zasilają kadry pracowników fizycznych i służby domowej w "lepszym świecie ". Do dzielnic zamożnych i centrum miasta przenikają równocześnie adepci i praktykanci rzemiosła przestępczego świetnie posługujący się nożem i pistoletem, legiony żebraków, gromady nudzącej się, nie znającej szkoły, a często i rodziny dzieciarni.
"Na wzgórzu tam
Najlepszą masz zabawę
Tam piją piwo
Tam palą trawę" - pisze Lins.
Ale wiadomo, że w fawelach nie jest zabawnie. Mieszka w nich połowa z 10 mln cariocas (może nawet 2 mln więcej, kto to wie?). Żyje się tam z handlu narkotykami, rządzą tam gangi, a policja jest brutalna i skorumpowana. Fawele - prawdziwe dżungle Brazylii.

Samba panaceum
Specjaliści twierdzą, że byłoby jeszcze gorzej, gdyby nie kilkadziesiąt kilometrów powszechnie dostępnych plaż, gdzie wszyscy spotykają się ze wszystkimi, pływają, grają w siatkówkę i piłkę nożną, wyładowują swoją energię.
Każda sytuacja, dobra czy zła, każda rodzinna czy publiczna uroczystość, a nawet katastrofa kończą się sambą. Muzyka to panaceum. Mario Vargas Llosa pisze: "Zapomnienie się, uniesienie, zagubienie w piosence, aż poczujesz, że już nią jesteś, że muzyka śpiewa ciebie, a nie ty ją. (...) W ten sposób wychodzi się z niewoli ciała i wkracza w świat duchów. Śpiewem. Tańcem".
Eksplozją samby jest w Rio de Janeiro karnawał. W czasie przemarszu przez miasto szkół samb wali się na głowy zgromadzonych tłumów burza dźwięków, kolorów, nagich ciał. Nic to, że policja rozpoznaje wśród tancerzy, śpiewaków, perkusistów dobrze jej znanych bandytów, a zdarza się, że i ktoś z widzów dostrzeże nagle wspaniale tańczącego, przystojnego, śmiejącego się chłopaka, który go kiedyś okradł. Pisze Lins: "Karnawał to diabelskie święto. Diabeł wiedział, co dobre".
Nie milknie nigdy, także poza karnawałem, dudnienie bębnów, łkanie saksofonów, śmiech pięknie ubranych (czy raczej rozebranych) dziewcząt. Rytmy samby, frevu, forro dochodzą z każdej strony - z otwartych okien mieszkań, restauracji, plaż, przejeżdżających samochodów. Irracjonalna radość przenika każdą piędź obszaru Rio de Janeiro. Radość obecna jest zarówno w zamożnej dzielnicy Barra da Tijuca, jak i nieodległej faweli o szyderczej nazwie Miasto Boga.

W cieniu Chrystusa
Wszystko odbywa się w atmosferze luzu i radości, w cieniu rozkładającego ramiona Chrystusa na górze Corcovado. W wielu miastach 180-milionowej Brazylii stoją kopie tej figury, a wszędzie panuje nędza i grzech. Z biednego północnego wschodu ciągną pielgrzymki ludzi zmierzających do faweli Rio, So Paulo i innych dużych miast, gdzie mieszkają już ich krewni i gdzie łatwo się osiedlić.
Tylko w Brazylii można się zdumiewać łatwością uśmiechu bogatych i bardzo biednych, ustabilizowanych i żyjących z dnia na dzień, zachwycać się ich życzliwością i uprzejmością. Vinicius de Moraes, autor sztuki "Czarny Orfeusz", powiedział kiedyś: "Jesteśmy otoczeni najpiękniejszą w świecie scenerią i najpiękniejszymi kobietami. Mamy ocean, żeby zmywał nasze troski, i słońce, by osuszało łzy".
Rio, siedlisko Boga i pogańskiego Oguma. Radość, że się żyje, i salwy z broni palnej, sygnały śmierci.
Więcej możesz przeczytać w 42/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2006 (1244)

  • Na stronie - Taśmy Gibsona15 gru 2006, 15:00W odróżnieniu od polityków nie lubimy nagrywać znajomych. Co najwyżej piratujemy w Internecie3
  • Skaner15 gru 2006, 15:006
  • Śledztwo15 gru 2006, 15:00Taśmy na Michnika Jak ustalił "Wprost", taśmy z nagranymi rozmowami Adama Michnika, redaktora naczelnego "Gazety Wyborczej", i Aleksandra Gudzowatego, właściciela Bartimpeksu, złożył w prokuraturze 29 września 2006 r....8
  • Szafy: Lesiak jak Globke15 gru 2006, 15:00Afera płk. Jana Lesiaka i jego szafy w świecie służb specjalnych nie jest oryginalna. To niemal kalka sprawy dr. Hansa Globkego. On także zaczął od służby skompromitowanemu reżimowi. Globke pracował w MSW III Rzeszy. Lesiak pracował...8
  • IPN: KGB kontra Popiełuszko?15 gru 2006, 15:00Powiązania KGB z zabójstwem ks. Jerzego Popiełuszki znaleźliśmy w aktach śledztwa IPN w sprawie przestępczego związku w peerelowskim MSW. To protokół przesłuchania dyrektora Zakładu Kryminalistyki Komendy Głównej MO. Płk Tadeusz...8
  • NAGRODY: Chimera "Wprost"15 gru 2006, 15:00Brązową Chimerę w kategorii "nowa szata graficzna" otrzymał tygodnik "Wprost", a Złotą Chimerę za projekty ilustracji, które wykonał m.in. dla "Wprost", dostał Igor Morski, grafik stale współpracujący z...8
  • POKAZ: Krewka Naomi15 gru 2006, 15:00Modelka Naomi Campbell, słynąca z nerwowego usposobienia, ma wystąpić 17 listopada na pokazie Lexus Fashion Night w Warszawie. Wybór organizatorów tej imprezy - łączącej polską premierę limuzyny Lexus LS 480 z pokazem kolekcji Agnieszki...8
  • Legia Cudzoziemska15 gru 2006, 15:00Po wygranej z Portugalią Polska przesunęła się na czwarte miejsce w tabeli grupy A w kwalifikacjach do mistrzostw Europy. Podopieczni Leo Beenhakkera zwyciężyli 2:1. Obie bramki dla Polski strzelił Euzebiusz Smolarek, wychowanek...8
  • Kontrowersje15 gru 2006, 15:00Od lat komitet norweskiego parlamentu przyznający Pokojową Nagrodę Nobla jest krytykowany za polityczny koniunkturalizm. Wielkie kontrowersje wzbudziła decyzja o przyznaniu nagrody w 1973 r. Henry'emu Kissingerowi i Le Duc Tho za zaprowadzenie...8
  • USA: Zima w Nowym Jorku15 gru 2006, 15:00Burza śnieżna sparaliżowała życie zachodniej części stanu Nowy Jork. Władze stanowe wprowadziły stan klęski żywiołowej w regionie. Rekordowe o tej porze roku opady śniegu (ponad 50 cm) pozbawiły dostaw prądu prawie 400 tys. ludzi....8
  • NAUKA: Biblia Hawkinga15 gru 2006, 15:00Stephen Hawking wyjaśnia tajemnicę stworzenia świata. Tym razem dzieciom. Książka pod tytułem "The Grand Design" (Wielki projekt) ma się ukazać za rok. "To będzie Harry Potter bez magii" - zapowiada autor. Przykuty do...8
  • GADŻET: Żona z TV15 gru 2006, 15:00Technika zmienia tak staromodne przedmioty jak ramki na zdjęcia. E-ramka to monitor LCD ze złączem do karty pamięci i portem USB. Wyświetla cyfrowe zdjęcia, odtwarza pliki wideo i muzyczne. Zdjęcia można ustawić tak, by zmieniały się co...8
  • Sawka czatuje15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)12
  • Playback15 gru 2006, 15:00Roman Giertych, wicepremier i minister edukacji, i Andrzej Lepper, lider Samoobrony© A. Jagielak16
  • Poczta15 gru 2006, 15:00MURDOCH U BRAM WILDSTEINANajwiększe wyzwanie dla TVP, do którego nie jest ona w żadnej mierze przygotowana, jest natury technologiczno-filozoficznej i nazywa się era cyfrowa ("Murdoch u bram Wildsteina", nr 37). Jedyne, co TVP może...16
  • Ryba po polsku - Dajcie mi służby, ja was urządzę15 gru 2006, 15:00Coraz bardziej przychylam się do tezy,że największym zagrożeniem dla państwa są politycy17
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00DRAMATYCZNY PRZEBIEG MIAŁ WIEC PIS. Nie chodzi o to, że trzeba było rodziny z prowincji ściągać i im nocleg zapewniać, żeby plac zapchać. Otóż na chwilę przed wejściem na scenę premiera BOR obwieścił organizatorom, że Jarosław...18
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00WIDZIELIŚMY W TELEWIZJI generała Wejnera, który w jakiejś książce twierdzi, że Jan Olszewski próbował dokonać puczu i internować Lecha Wałęsę. Sama wizja Olszewskiego w hełmie, kamizelce kuloodpornej i uzi w ręku jest całkiem...19
  • Wprost przeciwnie - Przestroga Berlusconiego15 gru 2006, 15:00Politycy mogą stracić władzę, dziennikarze - twarz20
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)21
  • Kto naprawdę nami rządzi15 gru 2006, 15:00Najbardziej wpływowi ludzie IV Rzeczypospolitej22
  • Political fiction15 gru 2006, 15:00Po wyborach - gdyby się odbyły - PiS i PO nie dogadają się w obecnym kształcie i z aktualnymi przywódcami32
  • Republika esbeków15 gru 2006, 15:00W latach 80. komuniści chcieli przejąć PPS, by na wypadek likwidacji PZPR stworzyćz niej podległą sobie siłę polityczną36
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Google's Tube Astronomiczną sumę 1,65 mld USD zapłacił Google za serwis internetowy z plikami wideo YouTube. Stronę, na której każdy może umieścić stworzony przez siebie materiał wideo, założyło dwóch...40
  • Polski rabat15 gru 2006, 15:00Program powszechnego uwłaszczenia polityków, radnych, urzędników oraz krewnych i znajomych królika40
  • Rosyjskie imadło15 gru 2006, 15:00Gazprom próbuje puścić nas z torbami48
  • Zyta kontra Zyta15 gru 2006, 15:00Wicepremier Gilowska w dwóch togach - adwokata broniącego rządu i prokuratora oskarżającego go o nieudolność52
  • Plan Aznara15 gru 2006, 15:00Polska wystartowała ku bogactwu jak Hiszpania, ale podąża do europejskiego marazmu jak Grecja54
  • Keynes w remoncie15 gru 2006, 15:00Tegoroczny noblista w dziedzinie ekonomii nie miałby szans na prezesurę NBP56
  • 2 x 2 = 4 - Cud mniemany15 gru 2006, 15:00Czas powołać jury, które wybierze i nagrodzi najbardziej piramidalny absurd w polskiej polityce58
  • Supersam15 gru 2006, 15:0060
  • Sprzęty glamour15 gru 2006, 15:00Haute meubles, czyli meblarskie i wnętrzarskie haute couture wymyślone specjalnie dla VIP-ów i przez... VIP-ów - na taki pomysł wpadł brytyjski dom meblowy Habitat. Dla tej firmy meble i elementy dekoracyjne mieszkań zaprojektowały gwiazdy...60
  • Niezbędnik grzybiarza15 gru 2006, 15:00Wciąż warto wybrać się na grzyby, zwłaszcza że w tym roku jest ich w bród. Specjalnie z myślą o grzybiarzach został zaprojektowany nóż Sagaform - Adventure. Ma zaokrąglone ostrze do odcinania nóżki grzyba i pędzelek do oczyszczenia...60
  • Frywolna Jacqueline15 gru 2006, 15:00Na pokazach bielizny w trakcie paryskiego Salonu de La Lingerie zaprezentował swoją kolekcję polski dom mody bieliźnianej Korin. W kolekcji Jacqueline biustonosze zdobią połyskliwe, perłowe i srebrzyste hafty, drobne motywy roślinne i...60
  • Eva bez kabla15 gru 2006, 15:00Koniec z plączącymi się po całym mieszkaniu kablami, łączącymi monitor z głośnikami czy telewizor z komputerem. Przekaźnik Eva 700 firmy Netgear pozwala na bezprzewodowe połączenie telewizora, komputera, telefonu komórkowego i aparatu...60
  • Umywalka z wiązu15 gru 2006, 15:00Drewniana umywalka to nie tylko oryginalna ozdoba łazienki. Dzięki właściwościom izolacyjnym drewna wlana do niej woda dłużej utrzymuje ciepło. Do wyboru są trzy modele. Można zdecydować się na jedną z dwóch umywalek wyglądających...60
  • Czekolada po angielsku15 gru 2006, 15:00"Ci, którzy używają czekolady, cieszą się większą stałością zdrowia i mniej są podatni na różne drobne dolegliwości, które psują radość życia; zachowują przy tym niezmienną tuszę" - pisał Anthelme Brillat-Savarin w...60
  • Drugi obieg IV RP15 gru 2006, 15:00Rządy braci Kaczyńskich uruchomiły niespotykaną od 15 lat lawinę politycznych dowcipów62
  • Winne biuro podróży15 gru 2006, 15:00Rejsy połączone z degustacją win po Renie, Dunaju i Mozeli oraz winiarskie spa - kąpiel w winogronowym moszczu66
  • Miasto diabła15 gru 2006, 15:00W Rio de Janeiro jeżeli wychodzisz z domu na ulicę i udaje ci się wrócić, masz tego dnia wielkie szczęście70
  • Sezam Hitlera15 gru 2006, 15:00Skarb III Rzeszy mógł zostać wymyślony przez handlujących kradzionymi antykami byłych funkcjonariuszy bezpieki72
  • Pazurem - Żbik z granitu15 gru 2006, 15:00Największym wydarzeniem tego sezonu w popkulturze jest powrót kapitana Żbika74
  • Gest Chruszczowa15 gru 2006, 15:00Chińskiemu "nie" zawdzięczamy, że 1956 r. Polska nie stała się Węgrami76
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Kobiety da Vinci "Głównym celem tej książki jest wydobycie obrazu Leonarda jako człowieka z krwi i kości, żyjącego w konkretnym czasie i jadającego zupy jarzynowe, a nie uprawiającego wiele dyscyplin, nadludzko uzdolnionego 'człowieka...80
  • Syndrom lady Makbet15 gru 2006, 15:00Wypadkom samochodowym najczęściej ulegają ludzie, którzy źle o sobie myślą82
  • Zasada dziwonii15 gru 2006, 15:00Samice rządzą płcią!86
  • Nadjeżdża Demonstrator15 gru 2006, 15:00W USA zadebiutowały najczystsze diesle świata88
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Paszport dla Maorysa Maorysi z Nowej Zelandii chcą uzyskać takie uprawnienia emerytalne i paszportowe, jakie przysługują obywatelom Wielkiej Brytanii. Będą dochodzić roszczeń na podstawie traktatu z Waitangi z 1840 r., na mocy którego...90
  • Boska polityka15 gru 2006, 15:00Nie można już trzymać Boga z dala od polityki zagranicznej - twierdzi Madeleine Albright92
  • Łańcuch Putina15 gru 2006, 15:00Zamordowani rosyjscy dziennikarze walczyli o prawdę i moralność w polityce96
  • Atomowe domino15 gru 2006, 15:00Korea Północna odpaliła właśnie nowy wyścig zbrojeń100
  • Geopolityczna smycz15 gru 2006, 15:00Spółka Rosja jest na fali, a Niemcy to pierwszy przystanek na trasie jej podbojów102
  • Przekleństwo koalicji15 gru 2006, 15:00Druga wojna libańska zaczyna wywracać izraelską scenę polityczną104
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00108
  • Noc z operą15 gru 2006, 15:00Gdyby lider zespołu Queen prowadził bardziej higieniczny tryb życia, miałby dzisiaj 60 lat. A gdyby wydawca jubileuszowego DVD poprzestał na przypomnieniu teledysków z piosenkami, które Mercury na własną odpowiedzialność nagrał w...108
  • Żądło elżbietańskie15 gru 2006, 15:00Sting od lat tworzy wykwintną galanterię dla yuppies w średnim wieku. Tym razem stara się - wraz z lutnistą Edinem Karamazovem z Sarajewa - przerzucić pomost między muzyką Johna Dowlanda, gwiazdy epoki elżbietańskiej, a współczesną...108
  • Zagraj na banjo15 gru 2006, 15:00"Jeszcze raz przepraszamy za wypadek z wibrafonem, ale gdyby państwo wiedzieli, w drodze jakich wyrzeczeń sekstet Komedy zdobył ten wibrafon, nie byłoby dla nikogo dziwne, że ten wibrafon ma prawo się psuć" - tłumaczył sopockiej...108
  • Z trupim uśmiechem15 gru 2006, 15:00Kościany chłopak to prawdziwa gwiazda miasteczka Halloween. "Jack, przy tobie rany jątrzą się i ropieją!" - z zachwytem wykrzykują monstra płci żeńskiej, wpatrzone w niego jak w najpiękniejszy pogrzebowy wieniec. Ale nawet...108
  • Zoofil z Jersey15 gru 2006, 15:00Po klapie "Dziewczyny z Jersey" Kevin Smith postanowił wrócić do korzeni, czyli do "Sprzedawców". Ten niskobudżetowy czarno-biały film z 1994 r., odebrany przez krytykę jako portret pozbawionego ambicji pokolenia X,...108
  • Głupawka sobotniej nocy15 gru 2006, 15:00Żeński "Fight Club" w wykonaniu Jennifer Aniston, "Obywatel Kane II", samurajski numer dyskotekowy, parodia "Seksu w wielkim mieście", przygody wrednego Nicka - biurowego speca od komputerów, a także występy na...108
  • Sukces zaprogramowany15 gru 2006, 15:00Ciężkie jest życie Hindusa w Ameryce (patrz też recenzja "Pani na domkach" w "WiK"). Wychowany w kulturze filozoficznego spokoju, przekonany przez najbliższych o swoich nadzwyczajnych talentach, musi on stawić czoła...108
  • Dał mu przykład Bonaparte15 gru 2006, 15:00Aleksander Dumas starszy nawet zza grobu wydaje książki lepsze od wielu współczesnych bestsellerów. Odnaleziona 20 lat temu i pracowicie zrekonstruowana nieznana powieść Francuza z 1870 roku, stała się prawdziwą sensacją. Okazała się...108
  • Kod Newtona15 gru 2006, 15:00Co tam biografie, furda nauka - najlepiej zostać autorem thrillerów, bo zbić fortunę na sensacji potrafi każdy. Michael White, dziennikarz i wykładowca w Oksfordzie, autor kilkunastu książek popularnonaukowych wyciągnął logiczne...108
  • Co z tą Turcją?15 gru 2006, 15:00Literacka Nagroda Nobla dla Orhana Pamuka jest policzkiem wymierzonym tureckim fundamentalistom112
  • Fatalne zauroczenie15 gru 2006, 15:00Podczas gdy Kubańczycy umierają z głodu i na AIDS, amerykańskie kino pielęgnuje mit kolorowej Hawany, pełnej muzyki i radości116
  • Serce na drogę15 gru 2006, 15:00Marek Grechuta był artystą organicznym. Szedł za swoim wewnętrznym głosem118
  • Wencel gordyjski - Epitafium dla hydraulika15 gru 2006, 15:00Melo-mania jest tak powszechna, że Melo-farsa nam raczej nie grozi119
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 42 (208) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 16 października 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Lech Wałęsa odda swoją Nagrodę Nobla J. KACZYŃSKI niesłusznie pominięty W tym roku Pokojową Nagrodę Nobla otrzymał, niestety, nie Jarosław...120
  • Wprost plus15 gru 2006, 15:00KRÓTKO PO WOLSKU Prowokacja i paranoja Nastały świetne czasy dla prowokacji. Na przykład w nudnej jak flaki z olejem Danii znowu pojawiły się karykatury Mahometa. Ogłoszono nawet konkurs rysunkowy na następne. Wiadomo, czym to się może...121
  • Skibą w mur - Krótkie czasy15 gru 2006, 15:00W PRL władcy panowali latami. Dziś ulice pełne są byłych premierów, ministrów i sekretarzy stanu122