Królowa w królowej

Królowa w królowej

Dodano:   /  Zmieniono: 
Księżna Diana nawet po śmierci prześladuje swoją teściową.
Na początku nowego stulecia w Wielkiej Brytanii uroczyście obchodzono dwie rocznice. Obie wiązały się z monarchiniami o imieniu Elżbieta. Pierwsza z nich, która przypadła na rok 2002, to złoty jubileusz panowania obecnej królowej, Elżbiety II Windsor; druga - obchodzona rok później - to 400. rocznica śmierci Elżbiety I Tudor. Trzeba być Brytyjczykiem, by w pełni ocenić wagę tych rocznic. Elżbieta numer jeden zerwała ostatecznie wszelkie więzy dynastyczne i religijne łączące jej kraj z Europą. A sponsorując korsarzy i awanturników pokroju Francisa Drake'a, położyła kamień węgielny pod morską potęgę Anglii i przyszłe imperium. Za panowania Elżbiety numer dwa to imperium dożyło ostatnich dni, a wraz z przystąpieniem do EWG w 1973 r. Wielka Brytania symbolicznie przypieczętowała swój powrót do Europy. Pierwsza epoka elżbietańska odznaczała się imponującym rozkwitem kultury i dała światu wybitnych dramaturgów, Christophera Marlowe'a i Williama Szekspira; druga - teatr i kino Młodych Gniewnych, niezrównane programy satyryczne z Monty Pythonem na czele oraz The Beatles i The Rolling Stones. To one zdefiniowały brytyjską tożsamość kulturalną i uczyniły Londyn kulturalną stolicą świata na resztę XX wieku. Z dobrymi perspektywami na wiek XXI.

Kurs na zderzenie
O obu królowych przypominają nowe produkcje filmowe i telewizyjne. Nie dziwi kolejny pakiet telewizyjnych miniseriali poświęconych Elżbiecie I. Ta bowiem od dekad pozostaje nieustającym obiektem fascynacji brytyjskich reżyserów. Natomiast totalnym zaskoczeniem okazał się film "Królowa" Stephena Frearsa w ciekawy sposób opowiadający o tak na pozór mało efektownej postaci, jaką jest obecnie panująca Elżbieta II. Brytyjska monarchini, w przeciwieństwie do koronowanych głów z Holandii czy Danii, które starają się być bardziej ludyczne niż ich lud, wciąż jest realną siłą polityczną. Z jej zdaniem i tym, co sobą reprezentuje, a co można nazwać tradycją, wszyscy się liczą. Dobrze wyczuł to Frears i stworzył dzieło wysokiej klasy, uważane za jednego z faworytów w zbliżającym się wyścigu po Złote Globy (4 nominacje) i Oscary. W "Królowej" z ogromnym taktem ukazany został najpoważniejszy kryzys w dziejach panowania dynastii Windsorów od czasu wymuszonej abdykacji Edwarda VIII w 1936 r. Kryzys ten wywołany został przez kompletną bezradność Elżbiety i jej otoczenia wobec tragicznej śmierci byłej księżnej Walii.
Diana i Elżbieta II to dwie sprzeczności. Księżna, ku irytacji dworu, była typową celebrity, patologicznie uzależnioną od mediów. Jej intelektualne predyspozycje czy polityczne kwalifikacje, by stać się, przy mężu i następcy tronu, królową formatu obu Elżbiet czy Wiktorii, były raczej wątpliwe. Jednak to ona została - by przytoczyć jej własne słowa - "królową serc". Dramat, jaki ukazany jest w "Królowej", polega na zderzeniu dwóch światów: wyciszonego świata staroświeckich wartości i krzykliwego targowiska próżności. Kto w tej konfrontacji przegrał? Kto musiał dostosować się do nowych reguł gry, a to dzięki młodemu, rzutkiemu i także - przynajmniej na początku - dopieszczanemu przez media premierowi Tony'emu Blairowi? Wiadomo, Elżbieta II. Brytyjska królowa mogła czuć się upokorzona przez poddanych, co dobitnie pokazuje scena, gdy w asyście księcia małżonka czyta bileciki dołączone do kwiatów złożonych przed pałacem Buckingham w hołdzie Dianie. Ale po latach, gdy Diana jest już tylko wspomnieniem, a Blair utracił łaski mediów, to ona dalej panuje. I nadal jest osobą darzoną najwyższym zaufaniem, o czym przypomniał spokojny splendor obchodów złotego jubileuszu.

W cieniu katowskiego topora
Gdyby przeprowadzić ranking popularności wszystkich władczyń w dziejach świata wśród filmowców, bezwzględne zwycięstwo przypadłoby Elżbiecie I. To była rzeczywiście fascynująca postać. Ta córka Anny Boleyn i Henryka VIII, wychowana pośród dworskich intryg, w cieniu religijnego rozbratu między monarchią angielską a papiestwem i w ciągłym zagrożeniu ze strony swej przyrodniej siostry, zwanej Krwawą Mary, gdy doszła do władzy, wykreowała się na królową dziewicę, zaślubioną tylko Anglii. To dziewictwo, prawdziwe czy tylko symboliczne, miało ją chronić przed uzależnieniem od któregoś z jej ewentualnych mężów. Bo Elżbieta nie zamierzała z nikim dzielić się władzą. Miała, jak to kobieta, swoich faworytów, ale traktowała ich niczym pieski corgi przez obecnie panującą jej imienniczkę. Gdy za bardzo się rozdokazywały, potrafiła ich szybko spacyfikować. W jej wypadku, za pomocą katowskiego topora. Elżbietę Tudor grały tak wybitne aktorki, jak Bette Davis ("Prywatne życie Elżbiety i Essexa"), Glenda Jackson (serial "Elżbieta, królowa Anglii"), Judi Dench ("Zakochany Szekspir"), Cate Blanchet ("Elżbieta" Shekhara Kapura z 1998 r.), a także Helen Mirren (która zaraz po roli w miniserialu "Elizabeth" zagrała Elżbietę II w filmie Frearsa i jest niemal pewną kandydatką do tegorocznego Złotego Globu i Oscara).
Drugie miejsce wśród koronowanych faworyt scenarzystów i reżyserów, zwłaszcza z Hollywoodu, bezwzględnie należy się egipskiej Kleopatrze. Inna sprawa, że ta peryferyjna królowa swą pośmiertną popularność zawdzięcza grze, którą prowadziła z wielkimi Rzymianami: Juliuszem Cezarem, Markiem Antoniuszem i Oktawianem. Podobno Kleopatra nie była zbyt urodziwa, ale że grały ją aktorki tej klasy, co Theda Bara, Claudette Colbert, Elizabeth Taylor czy Genevieve Bujold, uczyniło ją to na wieki symbolem seksu.
Także "przy mężu", czyli zwalistym i rubasznym Henryku VIII, funkcjonowała przez niecałe trzy lata piękna dwórka Anna Boleyn, matka Elżbiety I, o której przypomniał przed laty romantyczny film Charlesa Jarrotta "Anna tysiąca dni". A - jeśli już jesteśmy przy Henryku VIII - to warto wspomnieć, iż zaraz po nim na tronie, przez zaledwie dziewięć dni, zasiadała jego prawnuczka, lady Jane Grey. Ten epizod pokazany został w 1968 r. w filmie "Lady Jane", w którym tytułową rolę objęła Helena Bonham-Carter.

Diana Antonina
Brytania więc - jeśli nie liczyć ukochanej przez Hollywood Kleopatry - rządzi wśród ekranowych biografii królowych.
Ale nie należy zapominać także o królowej Krystynie (zagranej przez legendarną Gretę Garbo w filmie z 1933 r.), za panowania której Szwecja stała się militarną potęgą. Albo o królowej Margot, czyli Małgorzacie z rodu Walezjuszy, która postać po raz pierwszy pojawiła się na ekranie już w 1910 r., a później twarzy użyczyły jej tak wybitne aktorki, jak Jeanne Moreau czy Isabelle Adjani. Nawet my dorobiliśmy się wcale niezłego serialu "Królowa Bona", poświęconego zaimportowanej z Italii, ponoć razem z warzywami, żonie króla Zygmunta Starego. Notabene, reżyser Janusz Majewski tak zapatrzył się w telewizyjną "Elżbietę, królową Anglii", że tytułową rolę powierzył mocno już wiekowej Aleksandrze Śląskiej, która dubbingowała Glendę Jackson w polskiej wersji tegoż serialu. Ambitnym, choć nie do końca udanym eksperymentem jest najnowszy film Sophii Coppoli, "Maria Antonina", który w nieco popkulturowej oprawie stara się obalić stereotyp płochej małżonki Ludwika XVI, której publiczne ścięcie w 1793 r. stało się dla paryżan wielkim świętem. Według ujęcia autorki "Między słowami", Maria Antonina jest jakby pierwowzorem Diany, choć ona akurat nie stała się "królową serc".
Film Frearsa to jednak przełom. Oto bowiem po raz pierwszy nie jakaś nieboszczka, lecz żyjąca monarchini jest bohaterką filmu. Reżyser złamał tym samym niepisane, acz ujęte w rozporządzeniu BBC z 1948 r. tabu. Że o żyjących politykach (wtedy owo rozporządzenie dotyczyło Winstona Churchilla) nie mówi się w sposób kontrowersyjny. Oczywiste więc, że film odebrany zostało przez pałac Buckingham jako pogwałcenie obyczaju i dobrych manier. Dwór brytyjski mógł przychylnie odnieść się w latach 50. do produkcji filmu ITV o Edwardzie VII, synu królowej Wiktorii i pierwszym władcy z dynastii Windsorów (bo ją na prośbę twórców nadzorował), jednak już choćby z zasady nie aprobował serialu o Edwardzie VIII, a tym bardziej o samej Elżbiecie II. Ale czasy się zmieniły, stały się bardziej medialne. I chyba to jest ostatecznym, pośmiertnym zwycięstwem Diany.
Więcej możesz przeczytać w 3/2007 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2007 (1256)

  • Na stronie - Karawana postępu 15 sty 2007, 0:30 Generał Jaruzelski, arcybiskup Wielgus czy Małgorzata Niezabitowska mogą być polskim Dreyfusem 3
  • Wprost od czytelników 15 sty 2007, 0:30 MISTRZOWIE MISTRZÓW Autor artykułu "Mistrzowie mistrzów" (nr 49) pisze, że dzięki Leo Beenhakkerowi polscy piłkarze zaczęli grać "z głową", a przestali "na pałę". Świadczyć mają o tym zwycięstwa z... 3
  • Skaner 15 sty 2007, 0:30 SKANER POLSKA PROCES Były prezes LOT przed sądem Jan Litwiński, były prezes PLL LOT, zasiądzie na ławie oskarżonych przed sądem w szwajcarskim Bülach. Proces, który rozpoczyna się 16 stycznia, ma ustalić, kto ponosi odpowiedzialność... 6
  • Sawka czatuje 15 sty 2007, 0:30 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 8
  • Plus ujemny - Oleodruk III RP 15 sty 2007, 0:30 Okaże się, że III RP to była "Polska Chrystusa i Michnika" 12
  • Poczta 15 sty 2007, 0:30 ZATOKA NIEPOKOJU Do artykułu "Zatoka niepokoju" należy dodać garść informacji, które pokazują, że wiele kłopotów, jakie mamy obecnie w ujściu Odry i Zatoce Pomorskiej, sprokurowaliśmy sobie sami. Rozszerzenie wód... 14
  • Playback 15 sty 2007, 0:30 Wicepremierzy Roman Giertych i Andrzej Lepper © A. JAGIELAK 14
  • Ryba po polsku - Przyszłość nas wyzwoli! 15 sty 2007, 0:30 Początek wszystkiego jest dziś i dlatego każdy nowy dzień jest też początkiem wszystkiego 15
  • Z życia koalicji 15 sty 2007, 0:30 ROMAN GIERTYCH NAHAROWAŁ SIĘ w zeszłym tygodniu. Najpierw podniecił się faktem, że prezydent Kaczyński bił arcybiskupowi Wielgusowi brawo za rezygnację. Sprytnie wymyślił, że z użyciem dużej ilości wazeliny wobec Kościoła i... 16
  • Z życia opozycji 15 sty 2007, 0:30 DLACZEGO PLATFORMA OBYWATELSKA nie poparła Skrzypka? Wyjaśnił to Grzegorz Schetyna. Otóż "poprzedni prezesi NBP ustawili bardzo wysoko poprzeczkę". Trzeba więc było popierać Jelenę Isinbajewą. Nieźle skacze. CZYM SIĘ... 17
  • Fotoplastykon 15 sty 2007, 0:30 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Powstanie styczniowe 15 sty 2007, 0:30 Marek Borowski znajdował się "na kontakcie" z SB - wynika z raportu z likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych 20
  • Kolega Żemek 15 sty 2007, 0:30 Rozmowa z Markiem Borowskim, liderem SDPL, byłym marszałkiem Sejmu 22
  • Skończę rządy, mając 91 lat 15 sty 2007, 0:30 Rozmowa z Jarosławem Kaczyńskim, premierem RP 24
  • Kraksa Kościoła 15 sty 2007, 0:30 Polscy biskupi zauważyli kryzys dopiero wtedy, gdy było już za późno 28
  • Bohater ostatniej ławki 15 sty 2007, 0:30 Do tylnych ław Sejmu trafiają albo debiutanci, albo alkoholicy i aferzyści, albo oryginały i szaleńcy 30
  • Dobry wasal Niemiec 15 sty 2007, 0:30 Polska powinna przejąć od Niemiec pałeczkę w naszej części Europy 34
  • Samobój Putina 15 sty 2007, 0:30 Paliwowa broń Putina - wymierzona między innymi w Polskę - wypaliła w Rosję 38
  • Giełda 15 sty 2007, 0:30 ŚWIAT Kraj na sprzedaż Co najmniej 65 mln funtów trzeba zaoferować, by stać się właścicielem Sealandii, samozwańczego najmniejszego kraju świata. Położona 7 mil od wybrzeży Wielkiej Brytanii Sealandia to była platforma artylerii... 38
  • Rok Skrzypka 15 sty 2007, 0:30 Nie ucierpią ani nasze portfele, ani złoty, ani giełda 46
  • Atak 5. generacji 15 sty 2007, 0:30 Na wieść o skonstruowaniu tego urządzenia publiczność zaczęła klaskać i radośnie krzyczeć. Przypominało to raczej koncert rockowy lub zebranie sekty niż spotkanie specjalistów od najnowszych technologii. A to Steve Jobs ogłaszał... 48
  • Iskra Sikorskiego 15 sty 2007, 0:30 Amerykanie mają Dolinę Krzemową, Polska - Dolinę Lotniczą 50
  • 2 x 2 = 4 - Benefis Balcerowicza 15 sty 2007, 0:30 Dziś już nie pamięta się o tym, że Balcerowicz w roku 1989 odziedziczył 640-procentową inflację i puste półki 51
  • Supersam 15 sty 2007, 0:30 52
  • Mężczyzna karnawałowy 15 sty 2007, 0:30 Lateksowe spodnie mieniące się kolorami tęczy, sukienki moro przepasane szelkami czy dresy ozdobione czerwonymi i czarnymi nadrukami trupich czaszek - moda, którą projektuje Boy George (ukrywający się pod marką B-Rude, co brzmi jak... 52
  • Miasta globalne 15 sty 2007, 0:30 175 mln mieszkańców Ziemi żyje w innym kraju, niż się urodziło. To tylko 2,5 proc. wszystkich ludzi na świecie, ale liczba migrantów wzrasta szybciej niż przyrost naturalny. Ich przepływ uznano za jedną z głównych miar globalizacji.... 52
  • Wino dla cierpliwych 15 sty 2007, 0:30 Extra Brut 2000, Château Vincent Cena: ok. 50 zł, importer: Skarbnica Winnic Zwykle narzekam na to, że w magazynach polskich importerów zalegają starsze roczniki win, które już dawno powinny być wypite. Niedawna, ponowna (bodaj po dwóch... 52
  • Zegarek na bal 15 sty 2007, 0:30 Timex, najbardziej znana amerykańska firma produkująca czasomierze, proponuje jako uzupełnienie karnawałowego stroju zegarki z kryształkami Swarovskiego. Do wyboru są dwie kolekcje. Pierwsza ma prostokątne tarcze inkrustowane kryształkami,... 52
  • Ave Cezar! 15 sty 2007, 0:30 "Cezar 4" to kontynuacja uznanej serii komputerowych gier strategicznych, których akcja toczy się w świecie starożytnych Rzymian. Celem gracza jest zapewnienie najlepszych warunków rozwoju prowincjonalnemu miastu należącemu do... 52
  • Gustowne bezguście 15 sty 2007, 0:30 Białe skarpetki do czarnych spodni i butów proponuje dziś nawet Dior 54
  • Auto z muskułami 15 sty 2007, 0:30 Coraz więcej samochodów udaje sportowe bolidy 58
  • Reklama w krótkich majtkach 15 sty 2007, 0:30 Nastolatki tworzą reklamy dla wielkich firm 61
  • Krótko po Wolsku - Baranoja 15 sty 2007, 0:30 O inteligencji baranów panowały dotychczas, co tu kryć, opinie nie najlepsze. Ostatnio coś jednak w tej materii drgnęło. Barany może są i głupie, ale za to postępowe. Na przykład jeśli idzie o seks. Jak doniósł "Wprost",... 64
  • Pazurem - Czkawka głupawka 15 sty 2007, 0:30 Tylko patrzeć, a na piwo przyjdzie się umawiaćna rogu Kaczyńskich i Leppera 65
  • Zniewolone wyzwolenie 15 sty 2007, 0:30 "To, co teraz zrobiono z Polską, przechodzi wszystko, co znane jest w dziejach jako cynizm i narzucenie narodowi obcej woli przemocą" - zapisała Maria Dąbrowska w styczniu 1945 r. 66
  • Know-how 15 sty 2007, 0:30 Żona od przyjaciela Większość par małżeńskich wcale nie poznaje się przez Internet, jak sądzono w ostatnich latach. Z najnowszych badań U.S. Survey wynika, że jedynie 20 proc. przyszłych małżonków odnajduje się w sieci. Wciąż... 70
  • Błogosławiony zanik pamięci 15 sty 2007, 0:30 Grzechy wyparte ze świadomości wracają jako lęki, koszmary nocne, urojenia i obsesje 72
  • Zamęt zimowy 15 sty 2007, 0:30 Po tak ciepłym styczniu nawet fala niewielkiego mrozu może być mordercza dla wielu roślin 76
  • Proszek dziedziczenia 15 sty 2007, 0:30 Franciszek I Wielki i jego druga żona Bianca prawdopodobnie padli ofiarą własnych intryg 78
  • Bez granic 15 sty 2007, 0:30 Parodia sprawiedliwości Amerykańska baza w Guantanamo na Kubie ma pięć lat. Okrągła rocznica zmobilizowała obrońców praw człowieka, by zaprotestować przeciw zbrodniom Ameryki. Problem w tym, że dziś antyamerykanizm już nie wyciąga... 80
  • Antywojna Rumsfelda 15 sty 2007, 0:30 Rozmowa z Donaldem Rumsfeldem, byłym sekretarzem obrony USA 82
  • Zbieranie burzy 15 sty 2007, 0:30 Nie każdy muzułmanin jest terrorystą, ale terroryzm jest w większości islamistyczny 85
  • Kanapki z naboru 15 sty 2007, 0:30 Listy z Rosji - śladami markiza de Custine'a 88
  • Merkawa znowu zwycięży 15 sty 2007, 0:30 Izrael wciąż jeszcze nie może przerobić czołgów na traktory 91
  • Recenzor 15 sty 2007, 0:30 FILMY KINO PRAWDZIWY KONIEC WIELKIEJ WOJNY Wojna nigdy się nie kończy dla tych, którzy ją przetrwali. Jej wspomnienia powracają z wielką siłą, nie pozwalają żyć. O tym, że ten koszmar da się przezwyciężyć, opowiada film młodej... 92
  • Instrukcja obsługi duszy 15 sty 2007, 0:30 Autorzy poradników doradzają, że aby dobrze żyć, trzeba żyć dobrze 96
  • Górna półka - Ostatni rozdział 15 sty 2007, 0:30 Splot historii i współczesnej wspólnoty interesów każe widzieć w Ukrainie dużo więcej niż sentymentalną legendę Kresów 99
  • Królowa w królowej 15 sty 2007, 0:30 Księżna Diana nawet po śmierci prześladuje swoją teściową. 100
  • Śląski Rubens 15 sty 2007, 0:30 Posiadacze obrazów Michaela Willmanna nie zamierzają oddać ich do Lubiąża 102
  • Wencel gordyjski - Stowarzyszenie im. Simona Mola 15 sty 2007, 0:30 Czym są takie drobiazgi jak HIVwobec miłości do poezji? 104
  • Ueorgan Ludu 15 sty 2007, 0:30 Nr 3 (220) Rok wyd. 6 WARSZAWA, poniedziałek 15 stycznia 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Pomyślny początek jeszcze bardziej pomyślnego roku PONADSIEDMIOKILOGRAMOWY NOWORODEK! Potwierdzają się optymistyczne zapowiedzi przedstawicieli partii... 105
  • Skibą w mur - Pisać każdy może 15 sty 2007, 0:30 Ceniony autor powieści fantastycznych Andrzej Lepper w swojej nowej książce ujawnia kulisy seksafery 106