Antysemicka Ameryka

Antysemicka Ameryka

Żydzi w tradycyjnych nakryciach głowy, zdjęcie ilustracyjne
Żydzi w tradycyjnych nakryciach głowy, zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / Amateur007
USA słynie jako kraj przyjaźnie nastawiony do Żydów. To jednak w dużej mierze fenomen współczesności, bo historycznie w Stanach raczej ich za bardzo nie kochano.

Pod koniec października 2018 r. były kierowca Robert Bowers wszedł do pełnej wiernych synagogi w Pittsburghu i zastrzelił 11 modlących się ludzi. Postrzelony przez policję w drodze do szpitala wykrzykiwał jeszcze antysemickie hasła. Ten krwawy zamach może wydawać się zaskakującym wydarzeniem w USA, uważanych za kraj wyróżniający się w przyjaźni zarówno do Żydów, jak i Izraela. Nic jednak bardziej mylnego. Stany Zjednoczone mają długą i bogatą historię prześladowania społeczności żydowskiej, która przez całe stulecia nie była tam mile widziana. Niechętny ich przyjmowaniu w Nowym Świecie był np. Peter Stuyvesant, gubernator holenderskiej kolonii Nowy Amsterdam, nazwanej potem Nowym Jorkiem.

Zarządzająca kolonią holenderska Kompania Indii Zachodnich zdymisjonowała go co prawda za brak tolerancji, ale jego nastawienie do Żydów nie odegrało w tym chyba zbyt wielkiej roli. Wedle dostępnych spisów w XVII-wiecznej Ameryce Północnej żyło ich nie więcej niż 12. W czasie wojny secesyjnej ciągle stanowili niewielką, 50-tysięczną społeczność w 17-milionowym kraju, co nie przeszkadzało w przedstawianiu ich jako pasożytów i spekulantów, czerpiących zyski z wojny. Generał Ulysses Grant, bohater wojsk Unii, posunął się nawet do tego, że wydał rozkaz wypędzenia Żydów z kontrolowanych przez jego armię terenów Tennessee. Potrzebna była osobista interwencja prezydenta Lincolna, żeby anulować ten rozkaz. Niechęć do Żydów zaczęła rosnąć pod koniec XIX w., gdy do USA napłynęły setki tysięcy aszkenazyjskich imigrantów z Europy Środkowej. Przeciwko tej inwazji, jako zagrażającej tradycyjnym amerykańskim wartościom, ostro występowała Mary Elizabeth Lease, sufrażystka i działaczka związkowa.

Pani Lease była też świetną oratorką, która jako pierwsza zaczęła obarczać żydowskich finansistów z Wall Street winą za wszelkie problemy społeczne i gospodarcze Ameryki. Jej działalność przyczyniła się do wytworzenia presji społecznej, pod którą Żydów w majestacie prawa wykluczano z miejsc publicznych, ograniczając im także, podobnie jak czarnoskórym, swobodę zatrudnienia i osiedlania się. Kulminacją tego procesu był lincz na Leo Franku, żydowskim kierowniku fabryki ołówków w Atlancie, który w 1913 r. został oskarżony o zgwałcenie i zamordowanie 13-letniej robotnicy. W poszlakowym procesie skazano go na śmierć, ale dowody jego winy były tak kruche, że karę złagodzono mu do dożywocia. Na to jednak zwykli Amerykanie nie mogli patrzeć bezczynnie. Grupa aktywistów, jak się później okazało, wspierana przez prominentnych lokalnych polityków, najechała więzienie, w którym trzymano Leo Franka, uprowadziła go i powiesiła w lesie, w pobliżu rodzinnej miejscowości jego domniemanej ofiary.

Stronnicy hitlera

Choć dziś może to zabrzmieć jak bluźnierstwo, można zaryzykować twierdzenie, że pomyślność Ameryki zbudowali antysemici. Jednym z nich był Henry Ford, twórca motoryzacyjnego imperium i jeden z najwybitniejszych przemysłowców w dziejach USA. Dał on Ameryce legendarnego forda T, auto, które zapoczątkowało masową motoryzację, ale także zapoznał rodaków z „Protokołami mędrców Syjonu”, drukowanymi w jego tygodniku „The Dearborn Independent”. Ford uważał ten antysemicki pamflet, spreparowany przez carską Ochranę za autentyczny dokument, dowodzący istnienia żydowskiego spisku o globalnym zasięgu.

Przemysłowiec aktywnie działał też przeciwko przystąpieniu USA do I wojny światowej, ale wcale nie z pobudek pacyfistycznych. Jego zdaniem światowy konflikt został sprowokowany przez żydowskich bankierów, by utorować drogę bolszewizmowi. To m.in. dzięki działalności ludzi takich jak Ford rząd federalny zaczął w latach 20. XX w. ograniczać masową imigrację z krajów Europy Środkowej, gdzie funkcjonowały duże społeczności żydowskie, np. z Polski. Wprowadzono też ograniczenia w przyjmowaniu żydowskich studentów na uczelnie, które w przypadku Yale obowiązywały aż do roku 1970. Opinia publiczna przyklaskiwała tym posunięciom, zwłaszcza po wybuchu Wielkiego Kryzysu, który znów okazał się efektem knowań chciwej żydowskiej finansjery. To właśnie w tych czasach nędzy wyrosła popularność najsłynniejszego amerykańskiego antysemity okresu międzywojennego. Był nim radiowy kaznodzieja Charles Coughlin.

Jego audycji gloryfikujących Hitlera słuchało w latach 30. od 5 do 12 mln ludzi. Coughlin zainspirował powstanie Christian Front, sympatyzującej z nazistami organizacji, która została rozbita w 1940 r. przez FBI. Jej niedobitki prowadziły potem kampanię przemocy w żydowskich dzielnicach Bostonu, która trwała aż do 1943 r. Historycy w USA ciągle się spierają, czy jej wygaśnięcie było wywołane upowszechnieniem się wiedzy o Holokauście, czy też dymisją sympatyzującego z Coughlinem szefa bostońskiej policji. Sympatie nazistowskie nie były w Stanach Zjednoczonych czymś marginalnym.

W 1939 r. otwarcie faszystowski German American Bund zorganizował w Madison Square Garden parteitag, którego nie powstydziłby się sam Joseph Goebbels. 20 tys. Amerykanów hajlowało pod swastykami, słuchając przemówień o żydowskim zagrożeniu dla Ameryki. Te same słowa powtarzał także Charles Lindbergh, autentyczny bohater narodowy USA. Pierwszy człowiek, który przeleciał samolotem Atlantyk, twierdził, że żydowskie lobby w Hollywood i mediach próbuje wciągnąć Roosevelta do wojny z Hitlerem, która jest wbrew amerykańskim interesom. Nie był to odosobniony pogląd. Dlatego amerykańskie porty pozostały zamknięte dla statków z uciekającymi z Europy Żydami, a Biały Dom długo i uparcie ignorował doniesienia o Holokauście i prośby o zbombardowanie fabryk śmierci. Nie mówiąc o szybkim i sprawnym przejęciu elit hitlerowskiego reżimu i osiedleniu ich w USA, prowadzonym po wojnie przez rząd amerykański.

Czarni przeciw żydom

Przeciętny Amerykanin w latach 50. o II wojnie w Europie wiedział jedynie, że Niemcy wymordowali tam Żydów. Nie była to jednak wiedza ani powszechna, ani niekwestionowana. Wszystko za sprawą Willisa Carto, bohatera wojny na Pacyfiku, który założył Liberty Lobby, wspierające otwarcie organizacje rasistowskie, od Ku Klux Klanu po neonazistów pokroju Francisa Parkera Yockeya, pisarza i admiratora Hitlera. Carto stworzył też wydawnictwo promujące prace negujące Holokaust. W latach 70. na arenie pojawiła się Narodowosocjalistyczna Partia Ameryki, kierowana przez Franka Collina, który sam był żydowskiego pochodzenia. Amerykańscy neonaziści wygrali przed sądem batalię o prawo do organizowania pod synagogami w stanie Illinois marszów ze swastykami. W latach 60. i 70. antysemityzmem bardzo zainteresowali się także czarnoskórzy Amerykanie. Pastor Jesse Jackson, próbujący w pewnym momencie odgrywać rolę Martina Lutera Kinga, musiał przepraszać za nazwanie Nowego Jorku miastem Mośków. W latach 90. w Crown Heights na Brooklynie doszło do regularnych antyżydowskich zamieszek czarnoskórych mieszkańców, wymierzonych w członków ortodoksyjnej sekty Chabad Lubawicz, której przywódca potrącił samochodem dziecko.

W programowym antysemityzmie celuje także pseudomuzułmańska organizacja czarnych nacjonalistów Nation of Islam, obarczająca Żydów odpowiedzialnością za niewolnictwo, wyzysk gospodarczy, narkomanię i alkoholizm, panujący w czarnych gettach Ameryki. Ta wykładnia przedostała się także do uniwersyteckich kampusów, gdzie lewicowa młodzież zaczęła powtarzać stare hasła skrajnej prawicy o żydowskich spiskach, popychających USA do kosztownych wojen w Iraku czy Afganistanie. Co ciekawe, stało się to mniej więcej w tym samym czasie, gdy na prawicy zapanowała w USA moda na chrześcijański syjonizm, bezwarunkowe poparcie dla Żydów i polityki Izraela. Robert Bowers, który zastrzelił w Pittsburghu 11 modlących się w synagodze ludzi, mógł nawet nie wiedzieć, do której z antysemickich grup się zaliczać. Nie musiał. To jest przecież Ameryka – każdy, nawet antysemita, znajdzie tam coś dla siebie.

Okładka tygodnika WPROST: 46/2018
Więcej możesz przeczytać w 46/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2018 (1861)

  • Takie będą Rzeczypospolite, jaka nasza troska o dzieci 12 lis 2018, 20:00 Muszę przyznać, że byłem zaskoczony po przestudiowaniu tych danych: przed wprowadzeniem obowiązkowych szczepień w 1975 r. na odrę w Polsce chorowało… No właśnie, ile osób? Dla ułatwienia dodam, że w ostatnich latach było ich mniej... 3
  • Pół godziny ratuje życie 12 lis 2018, 20:00 Z dr. Jackiem Zwolińskim z Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie rozmawia Katarzyna Pinkosz 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 12 lis 2018, 20:00 W PLATFORMIE OBYWATELSKIEJ NIE WSZYSCY PO WYBORACH SĄ ZADOWOLENI. – Przeciwnicy Sławomira Nitrasa, który przegrał wybory na prezydenta Szczecina, już mu zarzucają, że więcej ludzi zagłosowało na listę Koalicji Obywatelskiej niż na... 6
  • Obraz tygodnia 12 lis 2018, 20:00 10 kg waży peruka, którą Weronika Rosati nosi do roli Elizabeth Taylor w nowym filmie Lecha Majewskie go Przegrany Gianni Infantino, szef FIFA, ma kłopoty podobne do tych, jakie wysadziły z fotela jego poprzednika. W Szwajcarii ruszyło... 10
  • Info radar 12 lis 2018, 20:00 Konstanty Radziwiłł rzecznikiem praw dziecka? Konstanty Radziwiłł, były minister zdrowia, jest typowany przez Prawo i Sprawiedliwość do objęcia funkcji rzecznika praw dziecka – dowiedział się „Wprost”. Termin składania kandydatur... 12
  • Astrid Lindgren nie kochała wszystkich dzieci 12 lis 2018, 20:00 Z Anniką Lindgren, wnuczką legendarnej szwedzkiej pisarki książek dla dzieci Astrid Lindgren w 111. rocznicę jej urodzin rozmawia Adam Cissowski 14
  • Odra nie ma narodowości 12 lis 2018, 20:00 INFORMACJE O KOLEJNYCH OGNISKACH ODRY POD WARSZAWĄ i w Kwidzynie koło Gdańska uzupełniane są często informacją o narodowości chorych. W radiu publicznym, które przekazywało ustalenia na temat zakażonych pracowników fabryki w Kwidzynie,... 15
  • Rocznicowy kryzys 12 lis 2018, 20:00 lewo ZORGANIZOWANE PRZEZ NASZ RZĄD ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI BYŁO niesłychanie interesującym zjawiskiem, przede wszystkim z punktu widzenia poznawczego. Dwa dni przed dowiedziałam się od ministra Michała Dworczyka, że głównym... 16
  • Będą rozbiory 12 lis 2018, 20:00 Czy Polska przetrwa następne sto lat? Pytanie jest jak najbardziej zasadne, jeśli weźmiemy pod uwagę, że nasz kraj w ciągu ostatnich trzech wieków niepodległością cieszył się ledwie kilkadziesiąt lat. W 1717 r. po sejmie niemym Polska... 17
  • Szarmancki sprzedawca kokainy 12 lis 2018, 20:00 Sprzedawał wszystkim – od prezesów spółek po małolatów, robotników i taksówkarzy. Do jego klientów należał były senator PO, syn byłego premiera i byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego – mówi Piotr Krysiak, autor książki „Diler gwiazd”. 18
  • Radość w Luksemburgu 12 lis 2018, 20:00 Trudno pojąć, kto i po co w PiS wymyślił plan rozprawy z nieliczną grupą starców z Sądu Najwyższego po to, by teraz z podwiniętym ogonem umykać przed konsekwencjami tamtych własnych działań. Przecież aby wyrwać sprawiedliwość... 23
  • Opozycja wierzy w Tuska 12 lis 2018, 20:00 Dawni współpracownicy Donalda Tuska są przekonani, że wróci on do krajowej polityki już na przyszłoroczne wybory parlamentarne i poprowadzi zjednoczoną opozycję do zwycięstwa. 24
  • PiS – powyborcze zaostrzanie kursu 12 lis 2018, 20:00 Nie będzie zmian w rządzie ani umizgiwania się do umiarkowanych wyborców. Kierownictwo PiS zdecydowało o zaostrzeniu kursu. 28
  • Czarne chmury nad Zielińskim 12 lis 2018, 20:00 W PiS coraz głośniej mówi się o możliwej dymisji wiceszefa MSWiA. Wcale nie z powodu kryzysu w policji. 31
  • Głosowanie za zdrowym rozsądkiem 12 lis 2018, 20:00 PiS wykorzystał obywatelski pomysł zniesienia obowiązku szczepień, by w kampanii wyborczej mrugnąć do ruchów społecznych. Po miesiącu wycofał się z tej koncepcji rakiem. 33
  • Kalendarz szczepień po polsku 12 lis 2018, 20:00 Część szczepionek jest obowiązkowa, inne są tylko zalecane. Skąd taki podział i czy rzeczywiście te obowiązkowe są ważniejsze? Czy szczepić powinni się też dorośli? 38
  • Zniszczyć miliardera 12 lis 2018, 20:00 Tomasz Gudzowaty boi się, że jego dzieci popełnią samobójstwo. Dlatego mimo wyroku sądu nie chce ich oddać swojej byłej partnerce, która – według relacji świadków – w okrutny sposób się nad nimi znęcała. 42
  • Nowa Polska 12 lis 2018, 20:00 Mam prośbę do tych osławionych „normalnych rodzin z dziećmi”, które co roku idą w Marszu Niepodległości – przestańcie wciskać mi kit, że nie wiecie, z kim idziecie, pod czyim sztandarem i jaką ideologię wspieracie. I do... 47
  • Jak się wyciska pieniądze 12 lis 2018, 20:00 Nasz rynek fitness jest jednym z najszybciej rozwijających się w Europie. Ćwiczy już ponad 2,8 mln Polaków. Wciąż jednak niełatwo na tym zarobić. 48
  • Banki na bank zostają 12 lis 2018, 20:00 Pogłoski o rychłej śmierci banków okazały się mocno przesadzone. Co więcej, polskie instytucje radzą sobie lepiej niż europejskie. 52
  • Hossa Bessa 12 lis 2018, 20:00 Majdan w opałach Słynny dom mody Chanel żąda, żeby Radek Majdan wycofał z rynku swoje perfumy. Chodzi o zapach sprzedawany pod marką Vabun for Lady No. 5. W piśmie wysłanym do polskiej firmy Chanel pisze: „Istnieje wysokie... 54
  • Ubrania w obiegu 12 lis 2018, 20:00 Grupa VIVE wspiera gospodarkę cyrkularną, bo zniszczony sweter, niemodna torebka czy stary dywan też wpisują się w gospodarkę obiegu zamkniętego. 55
  • Know How 12 lis 2018, 20:00 Obcy mają nas na oku Została odkryta 19 października i nazywa się Oumuamua. To najdziwniejsza z ostatnio zaobserwowanych asteroid. Trajektoria jej lotu sugeruje, że nadleciała z innego układu planetarnego. Jej kształt przypomina cygaro –... 56
  • Drewna czar 12 lis 2018, 20:00 Ręcznie robione drewniane okulary i zegarki zyskują w Polsce na popularności dzięki modzie na naturalne produkty. 57
  • Polak, który osłabił Trumpa 12 lis 2018, 20:00 Urodzony w Polsce polityk wygrał jeden z kluczowych pojedynków w wyborach uzupełniających do Kongresu USA, przyczyniając się do odbicia Izby Reprezentantów z rąk republikanów. 58
  • Kto weźmie Antarktydę 12 lis 2018, 20:00 Ostatni dziewiczy zakątek Ziemi jest łakomym kąskiem dla wielu państw zgłaszających pretensje do jego nieodkrytych bogactw. W grze o nie liczą się nawet wraki żaglowców i dwustuletnie czaszki. 62
  • Antysemicka Ameryka 12 lis 2018, 20:00 USA słynie jako kraj przyjaźnie nastawiony do Żydów. To jednak w dużej mierze fenomen współczesności, bo historycznie w Stanach raczej ich za bardzo nie kochano. 66
  • Opolska stolica jeździectwa 12 lis 2018, 20:00 Ośrodek Jakubus przyciąga nie tylko miłośników koni i uczestników zawodów jeździeckich, ale też tych, którzy dopiero chcą się nauczyć jazdy konnej. 69
  • Jak psychologia bada mądrość 12 lis 2018, 20:00 Nikt nie ma wątpliwości, że jedni ludzie są mądrzejsi od innych, ale trudne pytanie brzmi: od czego mądrość zależy? 71
  • Pozornie zdrowi – do pierwszego złamania 12 lis 2018, 20:00 O chorobie najczęściej dowiadujemy się przypadkiem. Pierwsze, drugie złamanie i pada diagnoza – osteoporoza. A przecież tak łatwo jej zapobiec. 74
  • Mamy alergię na nudę 12 lis 2018, 20:00 17 listopada Sting i Shaggy zagrają w Łodzi, dwa dni później w Trójmieście. Ale jeśli myślicie, że na koncercie usłyszycie tylko nagrania z ich wspólnej płyty „44/876”, to jesteście w błędzie. 79
  • Żarty bardzo pomagają 12 lis 2018, 20:00 Kurt Vonnegut to pisarz legenda. Kochany przez młodych czytelników, atakowany przez establishment. Stale wydawany i czytany, mimo że czasy buntu już minęły. Ale żart jest zawsze dobry. 82
  • Opowieści po małym Holokauście 12 lis 2018, 20:00 Rozmowy z Albańczykami pokazały mi niezwykłą skuteczność systemu autorytarnego, któremu udało się uformować „nowego człowieka” – mówi Małgorzata Rejmer, autorka zbioru reportaży o Albanii. 86
  • Wydarzenie 12 lis 2018, 20:00 72 minuty piekła W „Utoyi, 22 lipca” Erik Poppe nie oszczędza widzów. Zaczyna swój film w Oslo, gdy w rządowej dzielnicy wybucha ciężarówka. Zaraz później kamera przenosi się na wyspę Utøya. Reżyser pokazuje zamach Andersa... 90
  • Film 12 lis 2018, 20:00 Z magii robią widły NIEŁATWO ZNALEŹĆ KLUCZ DO „LISTOPADA”. Ale właśnie to w nim fascynuje. Jest tu miejsce na wilkołaki, zaklęte księżniczki, skrajną biedę oraz ożywione, zantropomorfizowane widły. Ale również na delikatne... 91
  • Muzyka 12 lis 2018, 20:00 Jak Szpaku w rap SZPAKU TO KOLEJNY PRZYPADEK MUZYKA DOSKONALE ZNANEGO W ŚRODOWISKU, sprzedającego niezłe nakłady, a zarazem takiego, o którym „twoja mama nigdy nie słyszała”. Nic dziwnego – środowisko hip-hopowe funkcjonuje w Polsce... 92
  • Książka 12 lis 2018, 20:00 Kobieta wyzwolona Dzieło życia włoskiej aktorki, która została pisarką, a sukces przyszedł dopiero po jej śmierci. I to nie zaczął się w ojczyźnie, lecz w Niemczech oraz we Francji. No, ale w ostatniej dekadzie „Sztuka radości”... 93
  • Kalejdoskop 12 lis 2018, 20:00 Papier toaletowy kontra historia A oto Polska początku lat 80., kolorowa i ciepła. Zaskakujące? Socjalistyczną rzeczywistość, którą zwykło określać się, nie bez słuszności, mianem szarej, Sowa i Savoia przedstawiają zgoła inaczej.... 94
  • Kulturalna trzynastka 12 lis 2018, 20:00 Bartek Jędrzejak PREZENTER TVN, WSPÓŁAUTOR KSIĄŻKI DLA DZIECI „POGODA DLA PUCHACZY” 95
  • Artefakt z trupem w trumnie 12 lis 2018, 20:00 Jako rocznik ’75, a więc dziecko komuny, zbierałem oczywiście opakowania papierosów, zachwycałem się nimi, bo były piękne. W „Playboyach” i innych obszarniczych kolorowych gazetkach na śliskim papierze pełno było reklam... 96
  • Zrób sobie… Tuska 12 lis 2018, 20:00 Podobno bardzo ważny polski polityk trzyma w domu laleczkę Donalda Tuska i rytualnie wbija w nią szpilki. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany