Biokompromitacja

Biokompromitacja

Unia Europejska po cichu wycofuje się ze wspierania biopaliw
Sto milionów głodujących ludzi, dziesiątki miliardów euro wyrzucone w błoto i żadnych korzyści dla środowiska. Takie są skutki promowania przez liczne rządy biopaliw. Rolnicy na całym świecie przestawiali uprawy na potrzeby przemysłu rafineryjnego, doprowadzając do braków żywności i gwałtownego wzrostu jej cen. Biopaliwa wciąż popierają polscy, unijni i amerykańscy politycy – ale już tylko oficjalnie. Po serii raportów takich instytucji jak Bank Światowy lub OECD oraz analiz ekspertów Komisji Europejskiej wiadomo, że ów pomysł się skompromitował. O ile biopaliwowe programy politycy wdrażali z pompą, o tyle dziś usiłują się z nich wycofać chyłkiem.Wodór z rzepaku
Według unijnej dyrektywy sprzed pięciu lat, do 2010 roku biopaliwa miały stanowić przynajmniej 5,75 proc. wszystkich paliw sprzedawanych w krajach członkowskich, a do 2020 roku – 20 proc. Żeby zachować twarz, politycy zmieniają po cichu definicję biopaliw. 11 września 2008 roku Komisja do spraw Energii Parlamentu Europejskiego poparła projekt dyrektywy, zgodnie z którą do 2020 roku co najmniej 40 proc. sprzedawanych biopaliw muszą stanowić tzw. biopaliwa drugiej generacji. Czyli nie tak jak dziś wytwarzane z rzepaku czy kukurydzy, lecz na przykład ze słomy. Technologia ich produkcji nie jest dopracowana, a koszty wytworzenia są nieznane. Co więcej, uznano, że obowiązek zwiększenia udziału biopaliw w całkowitej sprzedaży paliw wypełnią także… prąd lub wodór, używane do napędzania samochodów.

Cała wstecz
– W Polsce rynku biopaliw nie było i długo nie będzie – mówi dziś „Wprost" Marek Sawicki, minister rolnictwa. Po trzech podejściach w latach 2003-2006, gdy za każdym razem politycy i przedstawiciele rolniczego lobby hucznie zapowiadali rozkręcenie wielkiego biopaliwowego interesu (miał stworzyć 100 tys. miejsc pracy), ustawę o biopaliwach przyjęto w końcu dwa lata temu. „Trzeba działać tak, aby biologiczny komponent paliw odgrywał możliwie jak największą rolę, żeby udział biokomponentów w rynku paliw był znacznie większy, niż zakłada Unia Europejska" – stwierdził, podpisując ją prezydent Lech Kaczyński. 440 firm w Polsce deklarowało w 2007 r. chęć produkcji biopaliw. Do dziś działalność rozpoczęło pięć zakładów, a kolejnych pięć wytwórni biodiesla jest w budowie. – Wszyscy napalili się na ogromne zarobki. Teraz czar prysł i wstrzymano wiele inwestycji. Te firmy, które już rozpoczęły działalność, poupadają – ocenia Aleksander Rysiewicz, dyrektor ds. finansowych w firmie Elstar Oils.
Budowa fabryki biodiesla to koszt około 100 mln zł, fabryki bioetanolu – 200-300 mln zł. Wobec nowych propozycji Parlamentu Europejskiego te wydatki raczej się nie zwrócą. Przy produkcji biopaliwa pierwszej generacji, czyli wytwarzanego z roślin uprawnych, od 2017 r. emisja dwutlenku węgla będzie musiała być o połowę mniejsza niż przy produkcji paliw opartych na ropie naftowej. Ale biodiesel wytwarzany z europejskiego rzepaku oznacza tylko 44-procentową redukcję emisji CO2, a etanol z buraków cukrowych – 48-procentową. Jeśli do tego dodać wspomniany limit udziału biopaliw drugiej generacji, których nikt dziś nie wytwarza na większą skalę, oznacza to właściwie wycofanie się unii z całej biopaliwowej hucpy. Producenci biopaliw wpadli już w panikę. Robert Vierhout, sekretarz generalny Europejskiej Organizacji Bioetanolu (Ebro), oświadczył, że pomysły Parlamentu Europejskiego grożą stratą 5 mld euro zainwestowanych w produkcję biopaliw w unii. Związek Niemieckich Producentów Biokomponentów (Verband der Deutschen Biokraftstoffindustrie) szacuje, że w najbliższym czasie dwie trzecie niemieckich firm z tej branży ogłosi bankructwo.

Farmerzy kontra terroryści
Pomysł, by wykorzystać biopaliwa do napędzania pojazdów, pojawił się na początku XX wieku. Rudolf Diesel podczas Wystawy Światowej w Paryżu w 1900 r. zaprezentował silnik napędzany olejem z orzeszków ziemnych. Pomysł zarzucono, gdyż paliwa z ropy naftowej były zdecydowanie tańsze. Na szerszą skalę do biopaliw powrócono w czasie II wojny światowej w III Rzeszy ze względu na chroniczne braki w dostawach ropy. Niemcy produkowali wtedy paliwo pod nazwą monopolin, które składało się z benzyny zmieszanej ze spirytusem z ziemniaków.
Do produkcji biopaliw powrócono w latach 70., w czasie kryzysu naftowego. W USA farmerzy, którzy pędzili burbona z kukurydzy, zaczęli go wykorzystywać we wzmocnionej wersji do napędzania swoich aut. Przez kilka dekad tego rodzaju produkcja odbywała się w niewielkiej skali i nie miała dużego znaczenia. Sytuacja zmieniła się po atakach terrorystycznych z 11 września 2001 r. Prezydent George W. Bush dał się przekonać farmerskiemu lobby, że nie należy płacić za ropę krajom arabskim i finansować w ten sposób terrorystów. W 2005 r. przegłosowano w Kongresie program subsydiów do produkcji etanolu z kukurydzy (bez nich nie byłaby opłacalna) i wprowadzono obowiązek dolewania biopaliw do benzyny i oleju napędowego. Idea trafiła na podatny grunt w Unii Europejskiej. W latach 60. stworzono tzw. wspólną politykę rolną, której założeniem było ograniczenie konkurencji na rynku rolnym i dotowanie produkcji żywności w unii. Formalnie po to, by ograniczyć biedę na wsi. Faktycznie po to, by uzależnić od polityków potężną grupę wiejskich wyborców. Program promocji biopaliw dał im szansę jeszcze mocniejszego związania z sobą rolników. Pretekstem do jego wprowadzenia uczyniono walkę z ociepleniem klimatu przez redukcję emisji dwutlenku węgla (rośliny, z których robione są biopaliwa, w czasie uprawy pochłaniają z powietrza CO2).

Ekologiczna pomyłka
Ekologiczne uzasadnienie było bzdurne, bo już w momencie wdrażania programu pojawiły się analizy, że korzyści z biopaliw dla środowiska są co najmniej dyskusyjne. Z czasem dowodów przybywało. Na przykład w styczniu 2008 r. ujawniono raport wykonany na zlecenie Komisji Europejskiej przez Połączone Centrum ds. Badań (Joint Research Center), z którego wynika, że biopaliwa wcale nie doprowadzą do zmniejszenia emisji dwutlenku węgla, a koszty ich wprowadzenia (inwestycje, dotacje, ulgi podatkowe) wielokrotnie przewyższą korzyści. Zdaniem naukowców, przy obliczeniach należy wziąć pod uwagę to, że aby zdobyć ziemię pod uprawę roślin, z których produkuje się biopaliwa, karczowane są lasy i zaorywane łąki. Straty dla obywateli unii, wynikające z kontynuowania programu biopaliw, oszacowano na kwotę 33-65 mld euro. Do podobnych wniosków doszła Europejska Agencja ds. Ochrony Środowiska (European Environment Agency), składająca się z dwudziestu naukowców z 15 krajów unii. – Nie wiem, jak po tych raportach Komisja Europejska będzie w stanie uzasadnić dalsze promowanie biopaliw – komentował wówczas Adrian Bebb z organizacji ekologicznej Friends of the Earth. Przedstawiciele Komisji Europejskiej oświadczyli jedynie, że wspomniane analizy to „tylko jeden z głosów w dyskusji o biopaliwach".
W lipcu 2008 r. Bank Światowy opublikował jeszcze bardziej druzgocący raport, w którym napisano, że to biopaliwa odpowiadają w głównej mierze za wzrost cen żywości na świecie. Koszt przykładowego koszyka produktów żywnościowych wzrósł od 2002 r. do lutego 2008 r. o 140 proc. Za wzrost cen w 15 proc. odpowiadały wyższe ceny energii i nawozów sztucznych, a w 75 proc. właśnie produkcja biopaliw. Podbiły one ceny żywności dlatego, że rolnicy przeznaczali na ich uprawę ziemię, na której wcześniej produkowali rośliny do celów spożywczych. Na przykład w USA jedna trzecia uprawianej kukurydzy jest przerabiana na bioetanol, a w UE połowa wytwarzanego oleju roślinnego – na biodiesel.

Kontratak lobbystów
Wydawałoby się, że w tej sytuacji oczywista będzie likwidacja programu biopaliw. Jak zauważył jednak niedawno brytyjski tygodnik „The Economist", lobby rolników oraz wspierające je lobby producentów biopaliw są zbyt silne, by do tego dopuścić. Zagrożenie likwidacją programu doprowadziło do ich mobilizacji. W lipcu 2008 r. największe amerykańskie firmy z sektora biopaliw – m.in. Archer Daniels Midland Co. i DuPont – stworzyły Stowarzyszenie na rzecz Powszechnego Dostępu do Żywności i Energii (Alliance for Abundant Food and Energy). Jego szef Mark Knoblau określił swój budżet jako „wielomilionowy". Nazwa stowarzyszenia to wręcz kpina.
Biopaliwowe lobby chwyta się półprawd i wykorzystuje sponsorowane raporty. Wyprodukowana przez Stowarzyszenie Producentów Malezyjskiego Oleju Palmowego (MPOC) telewizyjna reklama o korzyściach dla środowiska wynikających z produkcji biopaliw z oleju palmowego została uznana przez Brytyjskie Stowarzyszenie ds. Etyki Reklam za „wprowadzającą w błąd". Z kolei Abengoa Bioenergy, amerykańska filia hiszpańskiego producenta biopaliw Abengoa, w swoich reklamach powoływała się na stwierdzenie przedstawicieli ekologicznej organizacji Transport & Enviroment, iż „tylko bioetanol skończy z naszym uzależnieniem od ropy". Wspomniana organizacja – znana ze sprzeciwu wobec biopaliw – natychmiast zaprzeczyła tym słowom. Organizacje producentów biopaliw nominowano do nagrody dla najgorszego lobby w UE (przyznają ją pozarządowe organizacje zajmujące się walką z korupcją, m.in. Corporate Europe Observatory, LobbyControl i Spinwatch – wręczenie tytułu ma nastąpić 9 grudnia w Brukseli). Czas pomyśleć o nagrodzie dla najgorszych polityków, którzy w ten interes władowali pieniądze podatników.

Biopaliwa po polsku

Produkcja biopaliw jest nieopłacalna. Przemysł produkujący biokomponenty istnieje tylko dlatego, że państwo ustawowo nakazuje dodawać biokomponenty do paliwa – mówi Tomasz Zakrzewski, prezes Krajowej Izby Biopaliw. – Gdyby zlikwidowano zapis o obowiązkowym dodawaniu biokomponentów do paliwa, to w tym samym dniu wszystkie blendownie przestałyby je dodawać. W efekcie upadłby cały przemysł biopaliw w Polsce – dodaje. Ponad 100 mln zł kosztowała fabryka biopaliw należąca do firmy Akwawit-Brasco Aleksandra Gudzowatego. Rozpoczęła działalność na początku 2008 r. we Wrocławiu. Może wyprodukować 150 tys. ton estrów rocznie. Grupa Lotos za mniej więcej 72 mln zł wybudowała w Czechowicach- Dziedzicach instalację do produkcji estrów metylowych o wydajności 100 tys. ton. Podobne moce produkcyjne mają Rafineria Trzebinia SA, której 77,15 proc. udziałów należy do PKN Orlen, i Elstar Oils z Malborka. Najmniejszą działającą fabryką biodiesla w Polsce jest Solvent Wistol: może wyprodukować rocznie 50 tys. ton biopaliwa. Chwilowo wstrzymana jest budowa fabryki Skotan, gdzie za 52 mln euro miały powstać dwie instalacje o łącznej mocy 300 tys. ton. Pracę nad fabryką biodiesla wstrzymał także koncern mięsny PKM Duda.





Okładka tygodnika WPROST: 47/2008
Więcej możesz przeczytać w 47/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • emigrant IP
    Mieszkam w USA od 10 lat - caly ten czas w benzynie jest 10% etanolu. Jest tez poliwo E85 - 85% etanolu. Nikt do tego nie doplaca i od lat wszystko dziala.
    • zeb IP
      dopóki olej lub alkohol nie trafią do baku nie maja wpływu na ceny żywności, zawsze można to skonsumować. Głód jest efektem braku pieniędzy a nie braku żywności na świecie.

      Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2008 (1352)

      • Na stronie - Księstwo i Korona 16 lis 2008, 22:00 Zamiast polityków Polacy wolą seks polityków 3
      • Prokuratura sprawdzi sekretarza generalnego PiS 16 lis 2008, 22:00 Komputeryzacja szkół 6
      • Skaner 16 lis 2008, 22:00 6
      • 60 prezentów księcia Karola 16 lis 2008, 22:00 Wielka Brytania 7
      • Renegat w Białym Domu 16 lis 2008, 22:00 Tajne służby 7
      • Pijana armia 16 lis 2008, 22:00 Niemcy 7
      • Dossier 16 lis 2008, 22:00 „Ci, co poszukują jedynie sukcesu, kariery i pieniędzy, budują swój byt na piasku, a powinni budować na słowie Bożym"Benedykt XVI o kryzysie finansowym podczas spotkania biskupów w Rzymie„Młody, przystojny,... 8
      • Pytania niepolityczne - Jestem snajperem 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Pawłem Grasiem, posłem PO, miłośnikiem sportów ekstremalnych oraz broni 8
      • Ludzie 16 lis 2008, 22:00 Nosowska odświeża Osiecką 5 grudnia do sklepów trafi nowy album Kasi Nosowskiej z piosenkami do tekstów Agnieszki Osieckiej. Wcześniej wokalistka wykonywała utwory poetki na koncertach. (MROG)  Gruza pozazdrościł Zanussiemu Jerzy Gruza... 9
      • Gwiazdy wrogami religii 16 lis 2008, 22:00 Obyczaje 9
      • Wykrywacz kłamstw 16 lis 2008, 22:00 „Piętnastu prezydentów potwierdziło już przyjazd na organizowany przez Lecha Kaczyńskiego bal” – twierdził Michał Kamiński. Wcześniej zapowiadał przybycie aż 55 przywódców państw na bal z okazji 90. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. 10
      • Siła mózgu 16 lis 2008, 22:00 Nauka 10
      • 10 lat ze Świętym Mikołajem 16 lis 2008, 22:00 Dobroczynność 10
      • Konkurencja bez wymuszania 16 lis 2008, 22:00 Telekomunikacja 12
      • Psie sobowtóry 16 lis 2008, 22:00 Obyczaje 12
      • Zapytaj wprost - Zbigniew Boniek 16 lis 2008, 22:00 Mógłbym być politykiem 14
      • Poczta 16 lis 2008, 22:00 Wyższa fikcja Zuwagą przeczytałem artykuł „Wyższa fikcja" (nr 40). Jako wykładowca akademicki spotykam się z opisywanymi przez autorów patologiami. Cieszę się, że zwrócili uwagę na kształcenie techniczne i medyczne,... 16
      • Playback 16 lis 2008, 22:00 Były prezydent Aleksander Kwaśniewski i Jolanta Kwaśniewska oraz minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. 16
      • Wprost przeciwnie - Bracia Putina 16 lis 2008, 22:00 Warto pokazać Moskwie, że Europejczycy mają swój honor i ambicję 18
      • Wydarzenia tygodnia - Kraj 16 lis 2008, 22:00 Kilkunastu szefów państw i rządów uczciło 90. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Przywódcy, głównie z Europy Środkowo-Wschodniej, byli obecni na gali w Teatrze Wielkim. Zabrakło kanclerz Niemiec Angeli Merkel i... 20
      • Wydarzenia tygodnia – Świat 16 lis 2008, 22:00 Kreml jest gotowy zrezygnować z wyrzutni rakiet w Kaliningradzie. Tak oświadczył prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew w rozmowie z „Le Figaro". Warunkiem jest odstąpienie przez Stany Zjednoczone od planów wybudowania w Polsce i... 22
      • Z życia koalicji 16 lis 2008, 22:00 Jakoś to się nie przebiło (ciekawe dlaczego?), ale „Dziennik" ogłosił, że jeden z łódzkich mafiosów zeznał w prokuraturze, iż sprzedawał Mirosławowi Drzewieckiemu… kokainę. Teraz już państwo wiedzą, skąd u pana... 24
      • Z życia opozycji 16 lis 2008, 22:00 Niesamowite! Lech Kaczyński ma lepszy kontakt z Barackiem Obamą niż ze swoimi ministrami. Jeden prezydent pogadał sobie z drugim przez telefon, a potem ten nasz zamienił parę słów ze swoimi: Kownackim i Handzlikiem. Ci zaś obwieścili... 24
      • Seks polityków 16 lis 2008, 22:00 Politycy potrzebują więcej seksu niż ich wyborcy 28
      • Klątwa Marcinkiewicza 16 lis 2008, 22:00 Cieniasy" – tak ponad dwa lata temu ówczesny premier Kazimierz Marcinkiewicz określił świeżo utworzony „gabinet cieni" PO. Scharakteryzował „cieniasów" jako osoby, które „prezentują codziennie dwie,... 36
      • Wprost z blogu 16 lis 2008, 22:00 Obiecanki Donalda TuskaBernard Oleszek www.blogmedia24.plawet politycy opozycji mówią, że premierowi Donaldowi Tuskowi udało się zrealizować jedną z obiecanek (w zasadzie jedyną), a mianowicie wyprowadzić wojska z Iraku. Czy doprawdy... 44
      • Trójka bez sternika 16 lis 2008, 22:00 45
      • Moskiewskie marzenia 16 lis 2008, 22:00 Pewnie na Kremlu żałują teraz, że rosyjskie oddziały nie zajęły TbilisiZwycięzcy zawsze mają rację. Tej starej zasadzie ponownie przydają aktualności zdjęcia z ostatniego spotkania przywódców UE i Rosji. Wznowienie negocjacji UE... 45
      • Prorok w rządzie 16 lis 2008, 22:00 Prawie dwie trzecia Polaków źle ocenia rok rządów Donalda TuskaWolni ludzie! Tworzyć czas! – cytował Norwida na zakończenie swojego exposé Donald Tusk. Premier dużo obiecał, ale nic nie zrobił, aby zrealizować obietnice. Przez... 45
      • Złodzieje emerytur 16 lis 2008, 22:00 Politycy mogą się nie oprzeć pokusie, by pieniądze z IKE uznać za własność państwaCzy rząd może znacjonalizować tzw. indywidualne konta emerytalne, na których 900 tys. Polaków odkłada na prywatną emeryturę? Niedawno taką... 45
      • Ryba po polsku - Krajobraz w czasie bitwy 16 lis 2008, 22:00 Normalni Polacy mają w dupie, co kto o kim napisał i co kto o kim powiedział 46
      • Człowiek tygodnia 16 lis 2008, 22:00 Pan Perswazja - Michał Boni 48
      • Giełda 16 lis 2008, 22:00 52
      • Zrzutka na Islandię 16 lis 2008, 22:00 Polska pożyczy Islandii 200 mln USD na walkę z kryzysem – poinformowało Ministerstwo Finansów. Według ministra Jana Rostowskiego, stać nas na taki gest, bo nasze finanse mają solidne podstawy. Pożyczka jest częścią wartego 6,5 mld... 52
      • Wielkie żebranie Ameryki 16 lis 2008, 22:00 Im częściej amerykańskie władze mówią o konieczności walki z kryzysem i pobudzaniu gospodarki, tym więcej przybywa „pokrzywdzonych", którzy wyciągają rękę po pomoc publiczną. W kolejce ustawiły się m.in. koncerny... 52
      • Polskie centrum handlowe 16 lis 2008, 22:00  Rok 2008 będzie rekordowy pod względem inwestycji w centra handlowe. Do końca roku w Europie planuje się oddanie ponad 15 mln m² powierzchni w nowych i rozbudowywanych obiektach, z czego większość w Polsce. Inwestowanie w centra... 52
      • Podatek od wartości skradzionej 16 lis 2008, 22:00 Złodzieje kradną co roku w polskich sklepach towary warte 4 mld zł – wynika z raportu firmy Checkpoint Systems. Sprzedawcy wyrównują straty, podnosząc ceny. – To podatek nakładany na uczciwych ludzi przez przestępców. W 36... 52
      • Fabryka emerytów 16 lis 2008, 22:00 Proces produkcji najmłodszych emerytów świata dobiega w Polsce końca 54
      • Skok na świnkę wnuka 16 lis 2008, 22:00 Zaciekły bój o emerytury toczy się o wirtualne pieniądze 58
      • Biokompromitacja 16 lis 2008, 22:00 Unia Europejska po cichu wycofuje się ze wspierania biopaliw 60
      • Biznes skopany 16 lis 2008, 22:00 Inwestycja w piłkarski klub to komunikat: „Jestem już tak bogaty, że stać mnie na wyrzucanie pieniędzy” 64
      • Thriller na kołach 16 lis 2008, 22:00 W bagażniku Mercedesa C63 AMG powinno się znaleźć pół tony aviomarinu 70
      • Gwiazdy tańczą na drodze 16 lis 2008, 22:00 Małgorzata Kożuchowska prowadzi volvo, George Clooney - wszystko, za co mu zapłacą 72
      • Know-how 16 lis 2008, 22:00   74
      • Wierna, niewierna 16 lis 2008, 22:00 Wbrew stereotypom kobiety zdradzają równie często jak mężczyźni. Panowie trafniej niż panie oceniają jednak wierność drugiej strony. Aż 94 proc. zdradzanych mężczyzn wykrywa, że partnerka przyprawia im rogi (w wypadku kobiet ten... 74
      • Mikroby na dłoni 16 lis 2008, 22:00 Na kobiecych dłoniach żyje więcej bakterii niż na męskich. Nie jest to efekt wykonywania domowych prac czy braku higieny, ale bardziej zasadowego odczynu skóry pań, częstego stosowania kosmetyków i działania hormonów. Większość... 74
      • Chirurgia przesądów 16 lis 2008, 22:00 Postęp w medycynie to nie tylko nowe leki i zabiegi, ale także walka z przesądami. Przekonuje o tym „Stulecie chirurgów", jedna z najbardziej pasjonujących książek o historii medycyny. Pierwsze operacje usunięcia zropiałego... 74
      • Mit soi 16 lis 2008, 22:00 Soja nie wpływa ani na stężenie dobrego cholesterolu (HDL), ani nie obniża poziomu złego (LDL) – wykazały trwające dziesięć lat badania. Dotychczas sądzono, że spożywanie zaledwie 25 g sojowego białka dziennie i dieta uboga w... 74
      • Uniwersalny żołnierz 16 lis 2008, 22:00 Maksymalna ochrona i minimalna waga sprzetu – to główne załozenia przyswiecajace twórcom mundurów i ekwipunku, w które od 2011 r. beda wyposazeni brytyjscy zołnierze. Zmiany sa wprowadzane na podstawie doswiadczen zebranych podczas... 74
      • Ślepa diagnostyka 16 lis 2008, 22:00 Nawet jedna trzecia badań diagnostycznych może być błędna 76
      • Pułapka na Titanicu 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Bradem Matsenem, pisarzem, autorem książki „Titanic’s Last Secret” 82
      • Wesz historii 16 lis 2008, 22:00 Szczątki zwierząt pomagają odtworzyć trasy migracji ludzi, szlaki handlowe, czy rozwój cywilizacji 86
      • Akcja serca 16 lis 2008, 22:00 Zbyt szybki puls zaczyna być uznawany za czynnik ryzyka, taki jak nadciśnienie czy wysoki poziom cholesterolu 90
      • Paradoks kardiologii 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z prof. Andrzejem Rynkiewiczem, prezesem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, kierownikiem I Katedry i Kliniki Kardiologii Akademii Medycznej w Gdańsku 94
      • Górna półka - Towarzysz Dżyngis-chan 16 lis 2008, 22:00 Aleksander Hercen, jeden z najwybitniejszych rosyjskich intelektualistów, napisał w połowie XIX w., że „jeśli kiedyś chłopstwo powstanie przeciwko panom, na jego czele stanie jakiś »Dżyngis-chan z telegrafem«".... 97
      • Anty-Katyń 16 lis 2008, 22:00 Choć nikt nie słyszał o mordowaniu przez Polaków jeńców bolszewickich w 1920 roku, Rosjanie te kłamstwa powtarzają 98
      • Bez granic 16 lis 2008, 22:00 104
      • Norweżki superpostępowe 16 lis 2008, 22:00 Norwegia jest globalnym liderem w dziedzinie równouprawnienia kobiet. Tak wynika z rankingu „Global Gender Gap Index" przygotowanego przez ekspertów ze Światowego Forum Gospodarczego, organizacji zajmującej się m.in.... 104
      • Wojna balonowa 16 lis 2008, 22:00 Władze Korei Południowej wezwały swoich obywateli, by przestali wysyłać nad terytorium Korei Północnej balony z ulotkami o stanie zdrowia północnokoreańskiego dyktatora Kim Dzong Ila. To reakcja na groźby komunistycznego reżimu, który... 104
      • Znikające Malediwy 16 lis 2008, 22:00 Mohammed Nasheed, nowo wybrany prezydent Malediwów, rozpoczął poszukiwania nowych terytoriów dla swojego kraju. Decyzja jest podyktowana gwałtownym podnoszeniem się poziomu wód oceanicznych, co w przyszłości grozi zalaniem archipelagu.... 104
      • Książka - Powrót smoka 16 lis 2008, 22:00  Jak się zmieniało Państwo Środka w przeszłości? Jak będzie wpływało na losy globu w przyszłości? Na te pytania odpowiada książka Konrada Seitza, niemieckiego historyka, dyplomaty, w latach 1995-1999 ambasadora RFN w Chinach.... 104
      • Cytat tygodnia 16 lis 2008, 22:00 "Śpię jak dziecko: dwie godziny, budzę się i płaczę - i tak w kółko" - John McCain żartując o swoim samopoczuciu po przegranych wyborach prezydenckich w USA 104
      • Okrążanie Niemiec 16 lis 2008, 22:00 Czy Londyn i Paryż stworzą antyniemiecki front? 106
      • Mister euro 16 lis 2008, 22:00 Po pięciu latach pracy w Europejskim Banku Centralnym Jean-Claude Trichet z ajatollaha stał się neokonserwatywnym Jastrzębiem 110
      • Sojusz tchórzy 16 lis 2008, 22:00 Dziś trzeba sobie powiedzieć jasno – cele polityki wschodniej Polski i krajów starej unii są rozbieżne 122
      • Rambo z Białego Domu 16 lis 2008, 22:00 Przyjazny Polsce choleryk o osobowości buldoga będzie kierował amerykańską administracją 124
      • Pasaż 16 lis 2008, 22:00 128
      • Bachanalia współczesne 16 lis 2008, 22:00 W trzeci czwartek listopada, jak co roku, obchodzone jest święto wina. Debiutuje wtedy beaujolais nouveau, wino, które wypija się niemal tuż po wyprodukowaniu. Tego dnia wypada się pokazać z kieliszkiem młodego wina – tak jak Jennie... 128
      • Prawie jak burgund 16 lis 2008, 22:00 Zamiast beaujolais nouveau lepiej wypić Beaujolais Cru z Domaine Bouchard Père & Fils, którego historia sięga 1731 r. Odmiana Morgon jest pełniejsza niż wiele innych win beaujolais cru, a jednocześnie ma początek w takich samych... 128
      • Napój Puszkina 16 lis 2008, 22:00 Dom Veuve Clicquot Ponsardin wprowadził właśnie na polski rynek swojego słynnego różowego szampana. Projektant Karim Rashid (pracował dla takich marek, jak Kenzo, Prada czy Swarovski) stworzył nawet Veuve Clicquot Globalight –... 128
      • Irlandzki nektar 16 lis 2008, 22:00 Whisky, mleko, czekolada, wanilia, cukier i odrobina celtyckiej magii to ponoć skład irlandzkiego likieru Baileys. O jakości magii trudno się wypowiedzieć, ale mleko jest niewątpliwe najwyższej jakości – pochodzi od 40 tys.... 128
      • Szejker najlepszym przyjacielem kobiety 16 lis 2008, 22:00 Producenci dóbr wszelakich myślą już o Gwiazdce. Producent wódki Bols połączył siły z Coster Diamonds, holenderską firmą wytwarzającą diamentową biżuterię, a efektem tej współpracy jest propozycja świątecznego upominku –... 128
      • (Ż)ubranko dla Sophie Marceau 16 lis 2008, 22:00 Poprzedniej zimy wódkę Żubrówkę ubrano w kurteczkę o wdzięcznej nazwie żubranko. Na sezon zima 2008/2009 Viola Śpiechowicz, właścicielka firmy Odzieżowe Pole, zaprojektowała pięć nowych, eleganckich żubranek. Wdzianka są... 128
      • Laser 16 lis 2008, 22:00 „Kanał” czy kanał? 132
      • Hollywood i cała reszta 16 lis 2008, 22:00 Na świecie 60 proc. wydatków na bilety do kina przypada na filmy amerykańskie 134
      • Wampir w lateksie 16 lis 2008, 22:00 Mroczny gotyk wraca na wybiegi, sceny i do butików 138
      • Lolitki z Tokio 16 lis 2008, 22:00 Dlaczego Azja tak intryguje Zachód 142
      • Wprost na narty - Szwajcaria 16 lis 2008, 22:00 Piwo na stokuZimą w Davos rekinów biznesu zastępują miłośnicy białego szaleństwaProducenci piwa Carlsberg tak zachwycili się stokami Verbier, że zorganizowali tam festiwal Carlsberga z udziałem największych gwiazd narciarstwa. Festiwal... 146
      • Wencel gordyjski - Złodzieje emocji 16 lis 2008, 22:00 Na początku kariery członkowie Sabatonu nie byli pewni, czy sławić szatana, czy skupić się na II wojnie 150
      • Krótko po wolsku - Polska Rzeczpospolita Klasówkowa 16 lis 2008, 22:00 Można tylko pochwalić telewizję publiczną za zorganizowanie z okazji Święta Niepodległości ogólnonarodowej klasówki z historii. Jedyny mniej wychowawczy aspekt wydarzenia to wygrana sportowca ciężarowca, który sam się przyznał, że... 152
      • UEorgan Ludu 16 lis 2008, 22:00 Bez sztachet ani rusz - Andrzej Gołota na czele PO? - Rząd raczej ściemnia - Pani Jolanta z Susza twardsza od UE? 152
      • Skibą w mur - Szybki Bill 16 lis 2008, 22:00 Okazało się, że szybki numerek może być teraz jeszcze szybszy 154

      ZKDP - Nakład kontrolowany