Ślepa diagnostyka

Ślepa diagnostyka

Nawet jedna trzecia badań diagnostycznych może być błędna
Ile przeprowadzanych w naszym kraju badań diagnostycznych jest wiarygodnych? Mamy 288 ośrodków wykonujących mammografię w ramach populacyjnego programu wczesnego wykrywania raka piersi. I w 111 placówkach, czyli w ponad jednej trzeciej, zakwestionowano wiarygodność analiz. Takie wyniki przynosi najnowszy raport Centralnego Ośrodka Koordynującego. Aż w ośmiu województwach nie osiągnięto tzw. poziomu akceptowanego.Ministerstwo Zdrowia zapowiada, że pacjentki obsługiwane przez nierzetelne pracownie mają prawo do powtórzenia badań, oczywiście, na koszt realizujących zakwestionowane usługi. To, co dla pracowni mammograficznych miało być okazją do podreperowania sytuacji finansowej, może się stać przyczyną ich ekonomicznej zapaści. A mammografia nie jest wyjątkiem – podobne problemy występują w całej diagnostyce. Wszędzie przyczyny są takie same – brak sprawnego sprzętu i niedobór wykwalifikowanej kadry wykonującej badania. Cierpią na tym pacjenci, którzy z powodu błędnej diagnostyki są źle leczeni albo w ogóle nie są leczeni, bo badania nic nie wykazały mimo postępującej choroby.

USG do kosza
Marek N. w skardze do Stowarzyszenia Pacjentów Primum Non Nocere pyta, jak to możliwe, że jego ciężarna żona robiła co miesiąc badania USG płodu, a lekarze nie wykryli nieprawidłowości. Diagnosta z prywatnego centrum medycznego zapewniał ich za każdym razem, że płód rozwija się prawidłowo. Poród odbył się w dziewiątym miesiącu ciąży, dziecko było donoszone, ale ważyło zaledwie 1170 g. Z kolei Tomasz O. skarży się, że mimo widocznych zmian w USG jego chorą żonę leczono na zapalenie trzustki. Nie wykonano dalszej diagnostyki. Po kilku miesiącach okazało się, że jest chora na raka trzustki.
Prawie 10 tys. lekarzy każdego roku wykonuje 9 mln badań ultrasonograficznych, wystawiając rachunki na 630 mln zł. Z tego prawie połowę – 250 mln zł – pacjenci płacą z własnej kieszeni. Niestety, aż 120 mln zł wydawanych na badania USG, te prywatne i w ramach NFZ, to zmarnowane pieniądze, głównie z powodu niskiej jakości realizowanych usług. – Kilka lat temu było jeszcze gorzej, bo nieprawidłowe było co trzecie badanie USG. Teraz jest nieco lepiej, ale nadal należałoby odrzucić wynik co piątego badania – mówi prof. Wiesław Jakubowski, prezes Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego. W Unii Europejskiej stawia się na kształcenie fachowców, niekoniecznie lekarzy, którzy byliby biegli w prowadzeniu badań USG. Fachowość jest szczególnie ważna, gdyż bez umiejętności i doświadczenia osoby obsługującej aparat diagnostyczny nie sposób przeprowadzić prawidłowego badania.

Niedowidzący rentgen
Renata B. napisała do Stowarzyszenia Pacjentów Primum Non Nocere, że wykonano jej zdjęcie klatki piersiowej, na którym był widoczny guz, natomiast w opisie zapewnione, że wszystko jest w porządku. Rok później prześwietlenie klatki piersiowej wykazało zmianę, która była leczona przez trzy miesiące jako naciek gruźliczy. Dopiero kolejne badania wykazały, że to zmiana nowotworowa. Kilka miesięcy później usunięto chorej płat płuca. Badanie histopatologiczne wykazało, że był to rak gruczołowo-płaskonabłonkowy.
Co roku wykonuje się 27 mln badań RTG. W kraju w 8904 pracowniach rentgenowskich działają 11 502 aparaty diagnostycznych. Aż 1,5 tys. z nich liczy sobie kilkanaście lat i te całkowicie nie odpowiadają wymogom współczesnej medycyny. W 2008 r. (do 15 października) ze względu na zły stan techniczny wycofano z użytku zaledwie 33 urządzenia rentgenowskie – wynika z przygotowanych dla „Wprost" danych Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Do tej liczby należy dodać cztery mammografy unieruchomione z powodu zużycia. Do połowy października z różnych względów przestało działać 278 aparatów RTG. Za mało jest aparatów z cyfrową rejestracją obrazu. Wymiana sprzętu na odpowiadający obecnym wymogom medycyny kosztowałaby miliard złotych. W dodatku brakuje dobrze wyszkolonych radiologów, więc często nie ma komu opisywać wyników badań.
Ministerstwo Zdrowia zapowiada, że do końca 2009 r. Główny Inspektorat Sanitarny będzie dysponował ogólnopolską bazą danych o urządzeniach radiologicznych. Pacjentom powinna wystarczyć poczta pantoflowa. – Znam przypadek pacjenta, który trafił do lekarza z powodu osłabienia mięśni rąk i nóg – mówi Adama Sandauer, przewodniczący Stowarzyszenia Pacjentów Primum Non Nocere. – Przeprowadzono dokładne badania biochemiczne i obrazowe. Zdiagnozowano miastenię. Mimo że choroba nie jest częsta, przyjęto taką diagnozę jako ostateczną. Badań obrazowych nigdy nie powtórzono ani nie szukano przyczyny deregulacji systemu immunologicznego. Po dwóch latach pojawiły się objawy raka płuc. Po dwóch chemioterapiach chory zmarł.

Niepewne laboratoria
Koszty badań laboratoryjnych sięgają zaledwie 5 proc. nakładów na leczenie. Niby niewiele, ale od prawidłowości wyników analiz zależy efektywność wykorzystania pozostałych 95 proc. środków. W naszym kraju legalnie funkcjonuje 12 tys. diagnostów laboratoryjnych i 2590 medycznych laboratoriów diagnostycznych. Do niedawna te ośrodki same siebie nadzorowały. Czasami jedynie ich pracę oceniali konsultanci wojewódzcy. Od kilku miesięcy Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych wyprawia w Polskę „armię" 32 wizytatorów i to tylko w ramach działań interwencyjnych. Wizytatorom przysługuje jedynie zwrot kosztów podróży służbowej. A jeździć będą musieli dużo. Zasadą jest, iż kontrola powinna być prowadzona poza rejonem, w którym codziennie pracuje wizytator. Kto pokryje koszt podróży inspektora? Sami diagności – ze składek członkowskich.
Kontrole są nieodzowne, bo w ocenie Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych jakość badań jest zdecydowanie za niska. Zaniżają ją szczególnie małe laboratoria oferujące tanie analizy (ich cena jest z reguły o jedną piątą niższa od średniej na rynku). Większości tych firm nie ma na obligatoryjnej liście członków izby. Nikt nie wie, jakie kwalifikacje mają szefowie minilaboratoriów, jakie umiejętności prezentują zatrudnieni tam diagności. „Znakiem firmowym" działających samopas firm są przestarzałe techniki pracy, zużyty sprzęt, oszczędności na badaniach porównawczych. Laboratoria takie prowadzą działalność gospodarczą – tak jak myjnie samochodów lub punkty dorabiania kluczy. – Nikt ich nie kontroluje. Trudno jest je nawet zlokalizować. Jeśli nie figurują w rejestrach wojewody i izby, to można uznać, że nie istnieją. Jurysdykcja izby nie rozciąga się na takie firmy. Co najwyżej interweniować może policja na podstawie zawiadomienia do prokuratury o przestępstwie – mówi Ewa Świątkowska, członek Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych.

Muzealne kamery
Gammakamery to podstawowe narzędzie medycyny nuklearnej. W Polsce jest zaledwie 80 takich urządzeń, na dodatek okres świetności większości z nich minął 20-25 lat temu. Dwie gammakamery przypadają u nas przeciętnie na milion mieszkańców, w Europie Zachodniej wskaźnik ten jest co najmniej czterokrotnie wyższy. Czechy, Słowacja lub Węgry, liczące znacznie mniej mieszkańców niż Polska, mają urządzeń przeznaczonych do badań radioizotopowych trzykrotnie więcej. – W Polsce powinno pracować nie 80, ale 250-300 gammakamer – mówi prof. Leszek Królicki, konsultant krajowy w dziedzinie medycyny nuklearnej. Problem dotyczy nie tylko braku aparatury, ale, co gorsza, także braku programu, w którego ramach realizowany byłby zakup nowych urządzeń, na przykład dzięki środkom unijnym. W pojedynczych wypadkach na wydatek 2,5-3,5 mln zł decyduje się kierownictwo szpitali wspierane przez lokalne władze. Pozostali liczą na pomoc skarbu państwa, a tej od wielu lat po prostu nie ma. W efekcie na specjalistyczne badanie pacjenci, na przykład z chorobą wieńcową, czekają kilka miesięcy.

Krystyna MENDELSKA
Prezes Stowarzyszenia Niepublicznych Medycznych Laboratoriów Diagnostycznych Lab

Pacjent powinien mieć prawo wyboru laboratorium, w którym chciałby przeprowadzić badania. Wtedy szybko wypadną z rynku ci, którzy oferują niskie ceny, ale za mało wartościowe badania. Nikt się nie zastanawia, jak to jest możliwe, że część badań laboratoryjnych jest wykonywana poniżej kosztów materiałów niezbędnych do przeprowadzenia analiz. Ratunkiem może być wprowadzenie kontraktowania usług diagnostycznych bezpośrednio przez NFZ. W ciągu sześciu lat tylko raz spotkałam się z przetargiem, o którego wyniku nie decydowałaby tylko i wyłącznie proponowana cena, a na przykład referencje od współpracujących szpitali lub udokumentowany poziom jakości usług.

Adam SAN DAUER
Przewodniczący Stowarzyszenia Pacjentów Primum Non Nocere

Większość błędów diagnostycznych to wynik głupoty. Uważam, że zasadą powinno być ponowienie badania po jakimś czasie, bez względu na wynik, jak i wynik wskazujący na chorobę, której nie udaje się leczyć. Czasem może to być trudna decyzja. Bywa, że oceniana jest jako usankcjonowanie bezradności lekarza, który szuka ratunku w dopatrywaniu się błędu u innych. Bywa i tak, że nawet prawidłowo wykonane badania niczego nie wykryją, bo są źle odczytane przez lekarza prowadzącego albo choroba jest na tym etapie, że nie da się jej jeszcze wykryć. Zdarza się w końcu i tak, że badania odkładane są ad acta bez ich opisania. Nawet uspokajające analizy diagnostyczne powinno się po jakimś czasie weryfikować.




USG potomka
Aktor Tom Cruise kupił prywatnie ultrasonograf. Chciał w domowym zaciszu oglądać rozwój swojego potomka. Specjaliści z American College of Radiology ostrzegli, że używając specjalistycznej aparatury medycznej, aktor złamie prawo, jeśli będzie próbował obsługiwać USG samodzielnie.

Efekt Kylie Minogue
Jest pani całkowicie zdrowa – usłyszała Kylie Minogue, australijska gwiazda muzyki pop, od lekarza przeprowadzającego u niej pierwsze badanie mammograficzne. Popularna piosenkarka bez względu na uspokajające zapewnienia diagnosty po kilku tygodniach powtórzyła badanie. Tym razem okazało się, że ma raka piersi. Teraz Kylie przekonuje inne kobiety, że nawet jeśli wynik badania jest w porządku, ale czują się źle, powinny podążać za wewnętrznym głosem i domagać się ponownych konsultacji.







 

Okładka tygodnika WPROST: 47/2008
Więcej możesz przeczytać w 47/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 6
  • Zenon IP
    • Zenon IP
      ostrzegam przed stosowaniem mieszanek od tzw.AnnaP
      • AnnaP IP
        Próbowałam wszystkiego , metody konwencjonalnej oraz innych , bez
        skutku , byłam już u kresu swych sił . Nic nie pomagało ,dopiero
        mieszanka ziół, nasion, przypraw, po trzech miesiącach , systematycznego
        spożywania, zaczęła bardzo wolno działać , czuje i widzę stopniową
        poprawę zdrowia . Jednak natura jest ponad wszystko, przeczytaj -
        natanael.eu , pozdrawiam Anna
        • Dr.Gordon www.schmerzenzentrum.de IP
          Posiadanie aparatury diagnostycznej to nie wszystko,
          potrzeba do ich obslugiwania dobrego fachowca.Historia tej kobiety z trzustka,to jeszcze jeden dowod braku
          wyszkolenia wtym kierunku.Od 36 lat prowadze w Niemczech
          wlasna Klinike onkologiczna,dlatego tez zapisuje tutaj
          moj komentarz.Rak trzustki jest latwy do jego wykrycia,
          o ile badania przeprowadza specjalista.
          Dr.Gordon Theodor/Düsseldorf,Schadowstr.28
          • www.plumride.es IP
            Cienki ale przerażający...

            Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2008 (1352)

            • Na stronie - Księstwo i Korona 16 lis 2008, 22:00 Zamiast polityków Polacy wolą seks polityków 3
            • Prokuratura sprawdzi sekretarza generalnego PiS 16 lis 2008, 22:00 Komputeryzacja szkół 6
            • Skaner 16 lis 2008, 22:00 6
            • 60 prezentów księcia Karola 16 lis 2008, 22:00 Wielka Brytania 7
            • Renegat w Białym Domu 16 lis 2008, 22:00 Tajne służby 7
            • Pijana armia 16 lis 2008, 22:00 Niemcy 7
            • Dossier 16 lis 2008, 22:00 „Ci, co poszukują jedynie sukcesu, kariery i pieniędzy, budują swój byt na piasku, a powinni budować na słowie Bożym"Benedykt XVI o kryzysie finansowym podczas spotkania biskupów w Rzymie„Młody, przystojny,... 8
            • Pytania niepolityczne - Jestem snajperem 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Pawłem Grasiem, posłem PO, miłośnikiem sportów ekstremalnych oraz broni 8
            • Ludzie 16 lis 2008, 22:00 Nosowska odświeża Osiecką 5 grudnia do sklepów trafi nowy album Kasi Nosowskiej z piosenkami do tekstów Agnieszki Osieckiej. Wcześniej wokalistka wykonywała utwory poetki na koncertach. (MROG)  Gruza pozazdrościł Zanussiemu Jerzy Gruza... 9
            • Gwiazdy wrogami religii 16 lis 2008, 22:00 Obyczaje 9
            • Wykrywacz kłamstw 16 lis 2008, 22:00 „Piętnastu prezydentów potwierdziło już przyjazd na organizowany przez Lecha Kaczyńskiego bal” – twierdził Michał Kamiński. Wcześniej zapowiadał przybycie aż 55 przywódców państw na bal z okazji 90. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. 10
            • Siła mózgu 16 lis 2008, 22:00 Nauka 10
            • 10 lat ze Świętym Mikołajem 16 lis 2008, 22:00 Dobroczynność 10
            • Konkurencja bez wymuszania 16 lis 2008, 22:00 Telekomunikacja 12
            • Psie sobowtóry 16 lis 2008, 22:00 Obyczaje 12
            • Zapytaj wprost - Zbigniew Boniek 16 lis 2008, 22:00 Mógłbym być politykiem 14
            • Poczta 16 lis 2008, 22:00 Wyższa fikcja Zuwagą przeczytałem artykuł „Wyższa fikcja" (nr 40). Jako wykładowca akademicki spotykam się z opisywanymi przez autorów patologiami. Cieszę się, że zwrócili uwagę na kształcenie techniczne i medyczne,... 16
            • Playback 16 lis 2008, 22:00 Były prezydent Aleksander Kwaśniewski i Jolanta Kwaśniewska oraz minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. 16
            • Wprost przeciwnie - Bracia Putina 16 lis 2008, 22:00 Warto pokazać Moskwie, że Europejczycy mają swój honor i ambicję 18
            • Wydarzenia tygodnia - Kraj 16 lis 2008, 22:00 Kilkunastu szefów państw i rządów uczciło 90. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Przywódcy, głównie z Europy Środkowo-Wschodniej, byli obecni na gali w Teatrze Wielkim. Zabrakło kanclerz Niemiec Angeli Merkel i... 20
            • Wydarzenia tygodnia – Świat 16 lis 2008, 22:00 Kreml jest gotowy zrezygnować z wyrzutni rakiet w Kaliningradzie. Tak oświadczył prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew w rozmowie z „Le Figaro". Warunkiem jest odstąpienie przez Stany Zjednoczone od planów wybudowania w Polsce i... 22
            • Z życia koalicji 16 lis 2008, 22:00 Jakoś to się nie przebiło (ciekawe dlaczego?), ale „Dziennik" ogłosił, że jeden z łódzkich mafiosów zeznał w prokuraturze, iż sprzedawał Mirosławowi Drzewieckiemu… kokainę. Teraz już państwo wiedzą, skąd u pana... 24
            • Z życia opozycji 16 lis 2008, 22:00 Niesamowite! Lech Kaczyński ma lepszy kontakt z Barackiem Obamą niż ze swoimi ministrami. Jeden prezydent pogadał sobie z drugim przez telefon, a potem ten nasz zamienił parę słów ze swoimi: Kownackim i Handzlikiem. Ci zaś obwieścili... 24
            • Seks polityków 16 lis 2008, 22:00 Politycy potrzebują więcej seksu niż ich wyborcy 28
            • Klątwa Marcinkiewicza 16 lis 2008, 22:00 Cieniasy" – tak ponad dwa lata temu ówczesny premier Kazimierz Marcinkiewicz określił świeżo utworzony „gabinet cieni" PO. Scharakteryzował „cieniasów" jako osoby, które „prezentują codziennie dwie,... 36
            • Wprost z blogu 16 lis 2008, 22:00 Obiecanki Donalda TuskaBernard Oleszek www.blogmedia24.plawet politycy opozycji mówią, że premierowi Donaldowi Tuskowi udało się zrealizować jedną z obiecanek (w zasadzie jedyną), a mianowicie wyprowadzić wojska z Iraku. Czy doprawdy... 44
            • Trójka bez sternika 16 lis 2008, 22:00 45
            • Moskiewskie marzenia 16 lis 2008, 22:00 Pewnie na Kremlu żałują teraz, że rosyjskie oddziały nie zajęły TbilisiZwycięzcy zawsze mają rację. Tej starej zasadzie ponownie przydają aktualności zdjęcia z ostatniego spotkania przywódców UE i Rosji. Wznowienie negocjacji UE... 45
            • Prorok w rządzie 16 lis 2008, 22:00 Prawie dwie trzecia Polaków źle ocenia rok rządów Donalda TuskaWolni ludzie! Tworzyć czas! – cytował Norwida na zakończenie swojego exposé Donald Tusk. Premier dużo obiecał, ale nic nie zrobił, aby zrealizować obietnice. Przez... 45
            • Złodzieje emerytur 16 lis 2008, 22:00 Politycy mogą się nie oprzeć pokusie, by pieniądze z IKE uznać za własność państwaCzy rząd może znacjonalizować tzw. indywidualne konta emerytalne, na których 900 tys. Polaków odkłada na prywatną emeryturę? Niedawno taką... 45
            • Ryba po polsku - Krajobraz w czasie bitwy 16 lis 2008, 22:00 Normalni Polacy mają w dupie, co kto o kim napisał i co kto o kim powiedział 46
            • Człowiek tygodnia 16 lis 2008, 22:00 Pan Perswazja - Michał Boni 48
            • Giełda 16 lis 2008, 22:00 52
            • Zrzutka na Islandię 16 lis 2008, 22:00 Polska pożyczy Islandii 200 mln USD na walkę z kryzysem – poinformowało Ministerstwo Finansów. Według ministra Jana Rostowskiego, stać nas na taki gest, bo nasze finanse mają solidne podstawy. Pożyczka jest częścią wartego 6,5 mld... 52
            • Wielkie żebranie Ameryki 16 lis 2008, 22:00 Im częściej amerykańskie władze mówią o konieczności walki z kryzysem i pobudzaniu gospodarki, tym więcej przybywa „pokrzywdzonych", którzy wyciągają rękę po pomoc publiczną. W kolejce ustawiły się m.in. koncerny... 52
            • Polskie centrum handlowe 16 lis 2008, 22:00  Rok 2008 będzie rekordowy pod względem inwestycji w centra handlowe. Do końca roku w Europie planuje się oddanie ponad 15 mln m² powierzchni w nowych i rozbudowywanych obiektach, z czego większość w Polsce. Inwestowanie w centra... 52
            • Podatek od wartości skradzionej 16 lis 2008, 22:00 Złodzieje kradną co roku w polskich sklepach towary warte 4 mld zł – wynika z raportu firmy Checkpoint Systems. Sprzedawcy wyrównują straty, podnosząc ceny. – To podatek nakładany na uczciwych ludzi przez przestępców. W 36... 52
            • Fabryka emerytów 16 lis 2008, 22:00 Proces produkcji najmłodszych emerytów świata dobiega w Polsce końca 54
            • Skok na świnkę wnuka 16 lis 2008, 22:00 Zaciekły bój o emerytury toczy się o wirtualne pieniądze 58
            • Biokompromitacja 16 lis 2008, 22:00 Unia Europejska po cichu wycofuje się ze wspierania biopaliw 60
            • Biznes skopany 16 lis 2008, 22:00 Inwestycja w piłkarski klub to komunikat: „Jestem już tak bogaty, że stać mnie na wyrzucanie pieniędzy” 64
            • Thriller na kołach 16 lis 2008, 22:00 W bagażniku Mercedesa C63 AMG powinno się znaleźć pół tony aviomarinu 70
            • Gwiazdy tańczą na drodze 16 lis 2008, 22:00 Małgorzata Kożuchowska prowadzi volvo, George Clooney - wszystko, za co mu zapłacą 72
            • Know-how 16 lis 2008, 22:00   74
            • Wierna, niewierna 16 lis 2008, 22:00 Wbrew stereotypom kobiety zdradzają równie często jak mężczyźni. Panowie trafniej niż panie oceniają jednak wierność drugiej strony. Aż 94 proc. zdradzanych mężczyzn wykrywa, że partnerka przyprawia im rogi (w wypadku kobiet ten... 74
            • Mikroby na dłoni 16 lis 2008, 22:00 Na kobiecych dłoniach żyje więcej bakterii niż na męskich. Nie jest to efekt wykonywania domowych prac czy braku higieny, ale bardziej zasadowego odczynu skóry pań, częstego stosowania kosmetyków i działania hormonów. Większość... 74
            • Chirurgia przesądów 16 lis 2008, 22:00 Postęp w medycynie to nie tylko nowe leki i zabiegi, ale także walka z przesądami. Przekonuje o tym „Stulecie chirurgów", jedna z najbardziej pasjonujących książek o historii medycyny. Pierwsze operacje usunięcia zropiałego... 74
            • Mit soi 16 lis 2008, 22:00 Soja nie wpływa ani na stężenie dobrego cholesterolu (HDL), ani nie obniża poziomu złego (LDL) – wykazały trwające dziesięć lat badania. Dotychczas sądzono, że spożywanie zaledwie 25 g sojowego białka dziennie i dieta uboga w... 74
            • Uniwersalny żołnierz 16 lis 2008, 22:00 Maksymalna ochrona i minimalna waga sprzetu – to główne załozenia przyswiecajace twórcom mundurów i ekwipunku, w które od 2011 r. beda wyposazeni brytyjscy zołnierze. Zmiany sa wprowadzane na podstawie doswiadczen zebranych podczas... 74
            • Ślepa diagnostyka 16 lis 2008, 22:00 Nawet jedna trzecia badań diagnostycznych może być błędna 76
            • Pułapka na Titanicu 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Bradem Matsenem, pisarzem, autorem książki „Titanic’s Last Secret” 82
            • Wesz historii 16 lis 2008, 22:00 Szczątki zwierząt pomagają odtworzyć trasy migracji ludzi, szlaki handlowe, czy rozwój cywilizacji 86
            • Akcja serca 16 lis 2008, 22:00 Zbyt szybki puls zaczyna być uznawany za czynnik ryzyka, taki jak nadciśnienie czy wysoki poziom cholesterolu 90
            • Paradoks kardiologii 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z prof. Andrzejem Rynkiewiczem, prezesem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, kierownikiem I Katedry i Kliniki Kardiologii Akademii Medycznej w Gdańsku 94
            • Górna półka - Towarzysz Dżyngis-chan 16 lis 2008, 22:00 Aleksander Hercen, jeden z najwybitniejszych rosyjskich intelektualistów, napisał w połowie XIX w., że „jeśli kiedyś chłopstwo powstanie przeciwko panom, na jego czele stanie jakiś »Dżyngis-chan z telegrafem«".... 97
            • Anty-Katyń 16 lis 2008, 22:00 Choć nikt nie słyszał o mordowaniu przez Polaków jeńców bolszewickich w 1920 roku, Rosjanie te kłamstwa powtarzają 98
            • Bez granic 16 lis 2008, 22:00 104
            • Norweżki superpostępowe 16 lis 2008, 22:00 Norwegia jest globalnym liderem w dziedzinie równouprawnienia kobiet. Tak wynika z rankingu „Global Gender Gap Index" przygotowanego przez ekspertów ze Światowego Forum Gospodarczego, organizacji zajmującej się m.in.... 104
            • Wojna balonowa 16 lis 2008, 22:00 Władze Korei Południowej wezwały swoich obywateli, by przestali wysyłać nad terytorium Korei Północnej balony z ulotkami o stanie zdrowia północnokoreańskiego dyktatora Kim Dzong Ila. To reakcja na groźby komunistycznego reżimu, który... 104
            • Znikające Malediwy 16 lis 2008, 22:00 Mohammed Nasheed, nowo wybrany prezydent Malediwów, rozpoczął poszukiwania nowych terytoriów dla swojego kraju. Decyzja jest podyktowana gwałtownym podnoszeniem się poziomu wód oceanicznych, co w przyszłości grozi zalaniem archipelagu.... 104
            • Książka - Powrót smoka 16 lis 2008, 22:00  Jak się zmieniało Państwo Środka w przeszłości? Jak będzie wpływało na losy globu w przyszłości? Na te pytania odpowiada książka Konrada Seitza, niemieckiego historyka, dyplomaty, w latach 1995-1999 ambasadora RFN w Chinach.... 104
            • Cytat tygodnia 16 lis 2008, 22:00 "Śpię jak dziecko: dwie godziny, budzę się i płaczę - i tak w kółko" - John McCain żartując o swoim samopoczuciu po przegranych wyborach prezydenckich w USA 104
            • Okrążanie Niemiec 16 lis 2008, 22:00 Czy Londyn i Paryż stworzą antyniemiecki front? 106
            • Mister euro 16 lis 2008, 22:00 Po pięciu latach pracy w Europejskim Banku Centralnym Jean-Claude Trichet z ajatollaha stał się neokonserwatywnym Jastrzębiem 110
            • Sojusz tchórzy 16 lis 2008, 22:00 Dziś trzeba sobie powiedzieć jasno – cele polityki wschodniej Polski i krajów starej unii są rozbieżne 122
            • Rambo z Białego Domu 16 lis 2008, 22:00 Przyjazny Polsce choleryk o osobowości buldoga będzie kierował amerykańską administracją 124
            • Pasaż 16 lis 2008, 22:00 128
            • Bachanalia współczesne 16 lis 2008, 22:00 W trzeci czwartek listopada, jak co roku, obchodzone jest święto wina. Debiutuje wtedy beaujolais nouveau, wino, które wypija się niemal tuż po wyprodukowaniu. Tego dnia wypada się pokazać z kieliszkiem młodego wina – tak jak Jennie... 128
            • Prawie jak burgund 16 lis 2008, 22:00 Zamiast beaujolais nouveau lepiej wypić Beaujolais Cru z Domaine Bouchard Père & Fils, którego historia sięga 1731 r. Odmiana Morgon jest pełniejsza niż wiele innych win beaujolais cru, a jednocześnie ma początek w takich samych... 128
            • Napój Puszkina 16 lis 2008, 22:00 Dom Veuve Clicquot Ponsardin wprowadził właśnie na polski rynek swojego słynnego różowego szampana. Projektant Karim Rashid (pracował dla takich marek, jak Kenzo, Prada czy Swarovski) stworzył nawet Veuve Clicquot Globalight –... 128
            • Irlandzki nektar 16 lis 2008, 22:00 Whisky, mleko, czekolada, wanilia, cukier i odrobina celtyckiej magii to ponoć skład irlandzkiego likieru Baileys. O jakości magii trudno się wypowiedzieć, ale mleko jest niewątpliwe najwyższej jakości – pochodzi od 40 tys.... 128
            • Szejker najlepszym przyjacielem kobiety 16 lis 2008, 22:00 Producenci dóbr wszelakich myślą już o Gwiazdce. Producent wódki Bols połączył siły z Coster Diamonds, holenderską firmą wytwarzającą diamentową biżuterię, a efektem tej współpracy jest propozycja świątecznego upominku –... 128
            • (Ż)ubranko dla Sophie Marceau 16 lis 2008, 22:00 Poprzedniej zimy wódkę Żubrówkę ubrano w kurteczkę o wdzięcznej nazwie żubranko. Na sezon zima 2008/2009 Viola Śpiechowicz, właścicielka firmy Odzieżowe Pole, zaprojektowała pięć nowych, eleganckich żubranek. Wdzianka są... 128
            • Laser 16 lis 2008, 22:00 „Kanał” czy kanał? 132
            • Hollywood i cała reszta 16 lis 2008, 22:00 Na świecie 60 proc. wydatków na bilety do kina przypada na filmy amerykańskie 134
            • Wampir w lateksie 16 lis 2008, 22:00 Mroczny gotyk wraca na wybiegi, sceny i do butików 138
            • Lolitki z Tokio 16 lis 2008, 22:00 Dlaczego Azja tak intryguje Zachód 142
            • Wprost na narty - Szwajcaria 16 lis 2008, 22:00 Piwo na stokuZimą w Davos rekinów biznesu zastępują miłośnicy białego szaleństwaProducenci piwa Carlsberg tak zachwycili się stokami Verbier, że zorganizowali tam festiwal Carlsberga z udziałem największych gwiazd narciarstwa. Festiwal... 146
            • Wencel gordyjski - Złodzieje emocji 16 lis 2008, 22:00 Na początku kariery członkowie Sabatonu nie byli pewni, czy sławić szatana, czy skupić się na II wojnie 150
            • Krótko po wolsku - Polska Rzeczpospolita Klasówkowa 16 lis 2008, 22:00 Można tylko pochwalić telewizję publiczną za zorganizowanie z okazji Święta Niepodległości ogólnonarodowej klasówki z historii. Jedyny mniej wychowawczy aspekt wydarzenia to wygrana sportowca ciężarowca, który sam się przyznał, że... 152
            • UEorgan Ludu 16 lis 2008, 22:00 Bez sztachet ani rusz - Andrzej Gołota na czele PO? - Rząd raczej ściemnia - Pani Jolanta z Susza twardsza od UE? 152
            • Skibą w mur - Szybki Bill 16 lis 2008, 22:00 Okazało się, że szybki numerek może być teraz jeszcze szybszy 154

            ZKDP - Nakład kontrolowany