Fabryka emerytów

Fabryka emerytów

Proces produkcji najmłodszych emerytów świata dobiega w Polsce końca
Gdyby rządowi Donalda Tuska udało się po stronie osiągnięć zapisać tylko przepchnięcie ustawy o emeryturach pomostowych, bilans tej ekipy byłby dodatni. Dziś jedną piątą z 4,7 mln osób pobierających emerytury stanowią
kobiety w wieku poniżej 60. roku życia i mężczyźni poniżej 65. roku życia. Koszt świadczeń, które otrzymają tylko w 2008 roku, wyniesie około 15 mld zł. Oznacza to, że każdy z ubezpieczonych w ZUS ze swoich składek zapłaci tysiąc złotych na owe wcześniejsze emerytury. A ponieważ pokryje to tylko część wspomnianych kosztów, każdy z nas – jako podatnik – dorzuci jeszcze po „stówie". Tego po prostu nie da się dłużej wytrzymać.Emerytura za spokój
Polscy najmłodsi emeryci świata to dziedzictwo przede wszystkim komuny, która m.in. za pomocą przywilejów emerytalnych usiłowała kupić sobie spokój społeczny i polityczny. Zaczęło się w 1954 r., kiedy władza ludowa postanowiła być dobra dla ludu i dekretem Rady Państwa z czerwca nie tylko potwierdziła – funkcjonujące wcześniej „na gębę" – specjalne prawa emerytalne dla żołnierzy, milicjantów, ubeków i pracowników straży więziennej oraz ich rodzin, a także niektórych grup pracowników kolejowych oraz górni górniczych, ale też wprowadziła tzw. pierwszą kategorię zatrudnienia. Obejmowała ona „pracowników zatrudnionych pod ziemią, na statkach morskich i na statkach
żeglugi powietrznej, nauczycieli oraz pracowników zatrudnionych w warunkach szkodliwych dla zdrowia". Ci, którzy się w tej kategorii znaleźli, uprawnienia emerytalne nabywali o pięć lat wcześniej niż pozostali. W 1956 r. opublikowano pierwszy wykaz zawodów szkodliwych dla zdrowia. Obejmował aż 165 profesji. Później poszło już szybko. W 1968 r. dodano do listy 21 zawodów z przemysłu okrętowego, potem wydawane co kilka lat rozporządzenie rządowe stale zwiększało tę liczbę. W 1981 r. zawodów uprawniających do wcześniejszej emerytury było już 278, a w ciągle obowiązującym rozporządzeniu z 1983 r. jest ich 334. Dodatkowo uchwalane były „specustawy", nadające przywileje
emerytalne poszczególnym zawodom.

Ambitni tchórze
W lata 90. weszliśmy z kuriozalnym systemem, w którym za szkodliwą i uprawniającą do wcześniejszej emerytury
uznawano na przykład pracę celnika, artysty rzeźbiarza, dziennikarza czy cyrkowego żonglera. Powszechny wiek emerytalny stał się fikcją, bo ponad połowa pracowników korzystała ze szczególnych uprawnień i do ZUS zgłaszała się na długo przed ukończeniem 60 lat (kobiety) albo 65 lat (mężczyźni). Wszystkie rządy III RP problem lekceważyły – aż do czasu gabinetu Jerzego Buzka. Założeniem przygotowanej przez rząd reformy emerytalnej było zlikwidowanie
wszelkich przywilejów i objęcie wszystkich obywateli jednolitym systemem świadczeń ustalanych na podstawie
kapitalizacji składki (czyli tyle dostajemy, ile faktycznie uzbieraliśmy ze składek). Plany były ambitne, ale politycy AWS uzależnieni od związkowców z „Solidarności" znów stchórzyli. Wprowadzająca reformę ustawa z grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawierała już liczne kompromisy. Pozostawiała poza systemem kapitałowym ubezpieczonych w KRUS oraz funkcjonariuszy mundurowych, utrzymywała także (mimo że w systemie kapitałowym jest to dla nich krzywdzące) niższy o pięć lat wiek emerytalny kobiet. W ramach stopniowego wdrażania reformy postanowiono też, że utrata prawa do wcześniejszych świadczeń będzie dotyczyć jedynie
osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., przewidując wprowadzenie dla nich nowych, zastępujących stare świadczenia,
emerytur pomostowych. W ustawie znalazł się kuriozalny przepis, zawierający pułapkę prawną – przyznający prawo do emerytury kobietom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., które ukończyły 55 lat i mają 30-letni staż składkowy i nieskładkowy. Przepis ten nie tylko de facto obniżał wiek emerytalny kobiet (przepracowanie w ciągu 37 lat dorosłego życia 30 lat nie powinno być czymś wyjątkowym), ale stwarzał także przesłanki do uznania go jako dyskryminującego
mężczyzn i – po wyroku Trybunału Konstytucyjnego – objęcia także ich podobnym przywilejem.

Psychoza wcześniaków
Wedle założeń reformy rządu Jerzego Buzka, stary system powinien wygasnąć 31 grudnia 2003 r., kiedy na wcześniejszą emeryturę przeszłaby ostatnia kobieta urodzona przed 1949 r. i zatrudniona w warunkach szkodliwych. Wprowadzenia nowych emerytur pomostowych kolejne rządy – SLD-PSL i PiS-Samoobrony-LPR – bały się jednak jak diabeł święconej wody i dlatego datę tę przesunięto najpierw do końca 2007 r., a potem do końca 2008 r.
Walka o wprowadzenie pomostówek na dobre rozgorzała w 2008 r., po przygotowaniu rządowego projektu ustawy.
Psychoza związana ze spodziewaną likwidacją wcześniejszych emerytur sprawiła, że zgłaszała się po nie coraz większa liczba uprawnionych. Spowodowało to, że w 2007 r. średni wiek osoby przechodzącej na emeryturę zusowską wyniósł 57,1 lat, a osoby w wieku przedemerytalnym stanowiły prawie 60 proc. z 215 tys. tych, które otrzymały świadczenie. W 2008 r. będzie ich jeszcze więcej, bo w pierwszej połowie roku emerytury zaczęło pobierać 142 tys. osób, z czego większość, bo niemal 100 tys., stanowili „wcześniacy". Jest jednak nadzieja, że proces „produkowania"
najmłodszych emerytów świata dobiega końca. Uchwalona przez Sejm ustawa o emeryturach pomostowych zmniejsza czterokrotnie (z około 200 tys. do niecałych 50 tys. osób w ciągu roku) liczbę uprawnionych do wcześniejszych
świadczeń, a dodatkowo wprowadza kapitałowy, czyli mniej korzystny sposób ustalania wysokości świadczenia. Sprawi to, że liczba osób, które z tego prawa skorzystają, wyniesie najprawdopodobniej tylko kilka-kilkanaście tysięcy. Koszt ich świadczeń nie przekroczy zatem 100 mln zł i praktycznie w całości będzie pokryty z nowo utworzonego i finansowanego przez pracodawców Funduszu Emerytur Pomostowych. Budżet nieco odetchnie, a bilans ZUS – choć nadal pod kreską – będzie wykazywać coraz mniejszą stratę. Koszty jednak tylko się zmniejszą, ale
nie znikną. Budżet nadal będzie wydawać 6,5 mld zł na emerytury „mundurowe" (a wśród tych emerytów „wcześniacy" stanowią 200 tys. osób i ich liczba powiększa się o 20 tys. rocznie), a ZUS – niemal 2 mld zł na wcześniejsze emerytury dla 200 tys. górników (roczny przyrost tej grupy emerytalnej to 15 tys. osób).

Bój ostatni?
Odetchniemy, pod warunkiem że ustawa o emeryturach pomostowych wejdzie w życie. Do tego potrzebne jest przegłosowanie jej w Senacie (praktycznie jest to pewne ze względu na dominację PO w izbie wyższej), niezawetowanie jej przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego (jest na to szansa) albo odrzucenie takiego weta przez Sejm (jest to możliwe, bo zawetowanie ustawy o pomostówkach oznaczałoby, że poza górnikami i funkcjonariuszami
służb mundurowych nikt w Polsce w 2009 r. nie miałby wcześniejszych emerytur). Konieczne jest także, by Trybunał
Konstytucyjny oddalił ewentualne skargi na ustawę. Do niedawna wcale nie było to takie pewne, gdyż można było
uznać, że narusza ona zasadę praw nabytych (rozpoczynający pracę przed 1999 r. w warunkach szkodliwych mogą twierdzić, że podejmowali taką decyzję zachęceni możliwością wczesnej emerytury). Wprowadzona jednak (i to dzięki SLD) poprawka dająca tracącym prawo do wcześniejszych emerytur rekompensaty polegające na powiększeniu ich kapitału emerytalnego groźbę tę oddala.


Jolanta Fedak
Minister pracy i polityki społecznej

Rozwój cywilizacyjny zasadniczo zmienił warunki pracy. Utworzone ponad 25 lat temu wykazy prac w szczególnych warunkach w wielu wypadkach dziś są już nieaktualne. W 1998 r., w momencie wdrażania reformy emerytalnej, ówczesny rząd zobowiązał się przedstawić rozwiązanie dla osób pracujących w warunkach szczególnych. Obietnicę tę spełniamy dziś. 31 grudnia 2008 r. wygasają stare zasady przechodzenia na wcześniejszą emeryturę. Nowa ustawa pomostowa dotyczy tylko osób wykonujących prace w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów emerytalnych. Poza jej unormowaniami pozostają niektóre grupy zawodowe, mające przywilej wcześniejszego przechodzenia na emerytury. Wykaz rodzajów prac uprawniających do emerytur pomostowych został opracowany na podstawie raportu Komisji Ekspertów Medycyny Pracy. Rząd uzupełnił pierwotną listę prac o te, co do których eksperci medycyny pracy powoływani przez Komisję Trójstronną byli zgodni, że wykonywane są w warunkach szczególnych lub z racji szczególnej odpowiedzialności za zdrowie i życie innych wymagają odpowiedniej sprawności własnej. Listę rozszerzono m.in. o pracę maszynistów czy tancerzy zawodowych związaną z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym. Teraz Senat może wnieść zmiany do ustawy, jeśli propozycje nie naruszą logiki ustawy i będą miały racjonalne przesłanki. O ile wiem, prezydent nie podjął jeszcze decyzji.

PĘDEM PO EMERYTURY
Obawiając się utraty wcześniejszych emerytur w 2009 r., Polacy zaczęli się masowo po nie zgłaszać. W 2007 r. przyznano ich dwukrotnie więcej niż rok wcześniej, z czego ogromną większość osobom uprawnionym do wcześniejszychświadczeń. Średni wiek przechodzenia na emeryturę wyniósł 57,1 roku (55,8 roku w wypadku kobiet i 59,7 roku w wypadku mężczyzn).




 

Okładka tygodnika WPROST: 47/2008
Więcej możesz przeczytać w 47/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 4
  • myślący IP
    Bzdury człowieku piszesz o produkcji najmłodszych emerytów.Z gospodarki wyssali pieniądze złodzieje.Teraz mydli się oczy takimi artykułami jak te !!!!
    • D. IP
      To nie emeryci zadłużyli Polskę tylko rządy ,,wolnej\" Polski. Nie martw się o wnuki których może nie będziesz miał ale o siebie. Mniej łatwowierności.
      • toefl IP
        Pora aby emeryci nie powodowali zadłużania się Polski - dopłaty do ZUS z budżetu to olbrzymie kwoty .
        Te długi będą spłacać nasze jeszcze nienarodzone wnuki

        Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2008 (1352)

        • Na stronie - Księstwo i Korona 16 lis 2008, 22:00 Zamiast polityków Polacy wolą seks polityków 3
        • Prokuratura sprawdzi sekretarza generalnego PiS 16 lis 2008, 22:00 Komputeryzacja szkół 6
        • Skaner 16 lis 2008, 22:00 6
        • 60 prezentów księcia Karola 16 lis 2008, 22:00 Wielka Brytania 7
        • Renegat w Białym Domu 16 lis 2008, 22:00 Tajne służby 7
        • Pijana armia 16 lis 2008, 22:00 Niemcy 7
        • Dossier 16 lis 2008, 22:00 „Ci, co poszukują jedynie sukcesu, kariery i pieniędzy, budują swój byt na piasku, a powinni budować na słowie Bożym"Benedykt XVI o kryzysie finansowym podczas spotkania biskupów w Rzymie„Młody, przystojny,... 8
        • Pytania niepolityczne - Jestem snajperem 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Pawłem Grasiem, posłem PO, miłośnikiem sportów ekstremalnych oraz broni 8
        • Ludzie 16 lis 2008, 22:00 Nosowska odświeża Osiecką 5 grudnia do sklepów trafi nowy album Kasi Nosowskiej z piosenkami do tekstów Agnieszki Osieckiej. Wcześniej wokalistka wykonywała utwory poetki na koncertach. (MROG)  Gruza pozazdrościł Zanussiemu Jerzy Gruza... 9
        • Gwiazdy wrogami religii 16 lis 2008, 22:00 Obyczaje 9
        • Wykrywacz kłamstw 16 lis 2008, 22:00 „Piętnastu prezydentów potwierdziło już przyjazd na organizowany przez Lecha Kaczyńskiego bal” – twierdził Michał Kamiński. Wcześniej zapowiadał przybycie aż 55 przywódców państw na bal z okazji 90. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. 10
        • Siła mózgu 16 lis 2008, 22:00 Nauka 10
        • 10 lat ze Świętym Mikołajem 16 lis 2008, 22:00 Dobroczynność 10
        • Konkurencja bez wymuszania 16 lis 2008, 22:00 Telekomunikacja 12
        • Psie sobowtóry 16 lis 2008, 22:00 Obyczaje 12
        • Zapytaj wprost - Zbigniew Boniek 16 lis 2008, 22:00 Mógłbym być politykiem 14
        • Poczta 16 lis 2008, 22:00 Wyższa fikcja Zuwagą przeczytałem artykuł „Wyższa fikcja" (nr 40). Jako wykładowca akademicki spotykam się z opisywanymi przez autorów patologiami. Cieszę się, że zwrócili uwagę na kształcenie techniczne i medyczne,... 16
        • Playback 16 lis 2008, 22:00 Były prezydent Aleksander Kwaśniewski i Jolanta Kwaśniewska oraz minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. 16
        • Wprost przeciwnie - Bracia Putina 16 lis 2008, 22:00 Warto pokazać Moskwie, że Europejczycy mają swój honor i ambicję 18
        • Wydarzenia tygodnia - Kraj 16 lis 2008, 22:00 Kilkunastu szefów państw i rządów uczciło 90. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Przywódcy, głównie z Europy Środkowo-Wschodniej, byli obecni na gali w Teatrze Wielkim. Zabrakło kanclerz Niemiec Angeli Merkel i... 20
        • Wydarzenia tygodnia – Świat 16 lis 2008, 22:00 Kreml jest gotowy zrezygnować z wyrzutni rakiet w Kaliningradzie. Tak oświadczył prezydent Rosji Dmitrij Miedwiediew w rozmowie z „Le Figaro". Warunkiem jest odstąpienie przez Stany Zjednoczone od planów wybudowania w Polsce i... 22
        • Z życia koalicji 16 lis 2008, 22:00 Jakoś to się nie przebiło (ciekawe dlaczego?), ale „Dziennik" ogłosił, że jeden z łódzkich mafiosów zeznał w prokuraturze, iż sprzedawał Mirosławowi Drzewieckiemu… kokainę. Teraz już państwo wiedzą, skąd u pana... 24
        • Z życia opozycji 16 lis 2008, 22:00 Niesamowite! Lech Kaczyński ma lepszy kontakt z Barackiem Obamą niż ze swoimi ministrami. Jeden prezydent pogadał sobie z drugim przez telefon, a potem ten nasz zamienił parę słów ze swoimi: Kownackim i Handzlikiem. Ci zaś obwieścili... 24
        • Seks polityków 16 lis 2008, 22:00 Politycy potrzebują więcej seksu niż ich wyborcy 28
        • Klątwa Marcinkiewicza 16 lis 2008, 22:00 Cieniasy" – tak ponad dwa lata temu ówczesny premier Kazimierz Marcinkiewicz określił świeżo utworzony „gabinet cieni" PO. Scharakteryzował „cieniasów" jako osoby, które „prezentują codziennie dwie,... 36
        • Wprost z blogu 16 lis 2008, 22:00 Obiecanki Donalda TuskaBernard Oleszek www.blogmedia24.plawet politycy opozycji mówią, że premierowi Donaldowi Tuskowi udało się zrealizować jedną z obiecanek (w zasadzie jedyną), a mianowicie wyprowadzić wojska z Iraku. Czy doprawdy... 44
        • Trójka bez sternika 16 lis 2008, 22:00 45
        • Moskiewskie marzenia 16 lis 2008, 22:00 Pewnie na Kremlu żałują teraz, że rosyjskie oddziały nie zajęły TbilisiZwycięzcy zawsze mają rację. Tej starej zasadzie ponownie przydają aktualności zdjęcia z ostatniego spotkania przywódców UE i Rosji. Wznowienie negocjacji UE... 45
        • Prorok w rządzie 16 lis 2008, 22:00 Prawie dwie trzecia Polaków źle ocenia rok rządów Donalda TuskaWolni ludzie! Tworzyć czas! – cytował Norwida na zakończenie swojego exposé Donald Tusk. Premier dużo obiecał, ale nic nie zrobił, aby zrealizować obietnice. Przez... 45
        • Złodzieje emerytur 16 lis 2008, 22:00 Politycy mogą się nie oprzeć pokusie, by pieniądze z IKE uznać za własność państwaCzy rząd może znacjonalizować tzw. indywidualne konta emerytalne, na których 900 tys. Polaków odkłada na prywatną emeryturę? Niedawno taką... 45
        • Ryba po polsku - Krajobraz w czasie bitwy 16 lis 2008, 22:00 Normalni Polacy mają w dupie, co kto o kim napisał i co kto o kim powiedział 46
        • Człowiek tygodnia 16 lis 2008, 22:00 Pan Perswazja - Michał Boni 48
        • Giełda 16 lis 2008, 22:00 52
        • Zrzutka na Islandię 16 lis 2008, 22:00 Polska pożyczy Islandii 200 mln USD na walkę z kryzysem – poinformowało Ministerstwo Finansów. Według ministra Jana Rostowskiego, stać nas na taki gest, bo nasze finanse mają solidne podstawy. Pożyczka jest częścią wartego 6,5 mld... 52
        • Wielkie żebranie Ameryki 16 lis 2008, 22:00 Im częściej amerykańskie władze mówią o konieczności walki z kryzysem i pobudzaniu gospodarki, tym więcej przybywa „pokrzywdzonych", którzy wyciągają rękę po pomoc publiczną. W kolejce ustawiły się m.in. koncerny... 52
        • Polskie centrum handlowe 16 lis 2008, 22:00  Rok 2008 będzie rekordowy pod względem inwestycji w centra handlowe. Do końca roku w Europie planuje się oddanie ponad 15 mln m² powierzchni w nowych i rozbudowywanych obiektach, z czego większość w Polsce. Inwestowanie w centra... 52
        • Podatek od wartości skradzionej 16 lis 2008, 22:00 Złodzieje kradną co roku w polskich sklepach towary warte 4 mld zł – wynika z raportu firmy Checkpoint Systems. Sprzedawcy wyrównują straty, podnosząc ceny. – To podatek nakładany na uczciwych ludzi przez przestępców. W 36... 52
        • Fabryka emerytów 16 lis 2008, 22:00 Proces produkcji najmłodszych emerytów świata dobiega w Polsce końca 54
        • Skok na świnkę wnuka 16 lis 2008, 22:00 Zaciekły bój o emerytury toczy się o wirtualne pieniądze 58
        • Biokompromitacja 16 lis 2008, 22:00 Unia Europejska po cichu wycofuje się ze wspierania biopaliw 60
        • Biznes skopany 16 lis 2008, 22:00 Inwestycja w piłkarski klub to komunikat: „Jestem już tak bogaty, że stać mnie na wyrzucanie pieniędzy” 64
        • Thriller na kołach 16 lis 2008, 22:00 W bagażniku Mercedesa C63 AMG powinno się znaleźć pół tony aviomarinu 70
        • Gwiazdy tańczą na drodze 16 lis 2008, 22:00 Małgorzata Kożuchowska prowadzi volvo, George Clooney - wszystko, za co mu zapłacą 72
        • Know-how 16 lis 2008, 22:00   74
        • Wierna, niewierna 16 lis 2008, 22:00 Wbrew stereotypom kobiety zdradzają równie często jak mężczyźni. Panowie trafniej niż panie oceniają jednak wierność drugiej strony. Aż 94 proc. zdradzanych mężczyzn wykrywa, że partnerka przyprawia im rogi (w wypadku kobiet ten... 74
        • Mikroby na dłoni 16 lis 2008, 22:00 Na kobiecych dłoniach żyje więcej bakterii niż na męskich. Nie jest to efekt wykonywania domowych prac czy braku higieny, ale bardziej zasadowego odczynu skóry pań, częstego stosowania kosmetyków i działania hormonów. Większość... 74
        • Chirurgia przesądów 16 lis 2008, 22:00 Postęp w medycynie to nie tylko nowe leki i zabiegi, ale także walka z przesądami. Przekonuje o tym „Stulecie chirurgów", jedna z najbardziej pasjonujących książek o historii medycyny. Pierwsze operacje usunięcia zropiałego... 74
        • Mit soi 16 lis 2008, 22:00 Soja nie wpływa ani na stężenie dobrego cholesterolu (HDL), ani nie obniża poziomu złego (LDL) – wykazały trwające dziesięć lat badania. Dotychczas sądzono, że spożywanie zaledwie 25 g sojowego białka dziennie i dieta uboga w... 74
        • Uniwersalny żołnierz 16 lis 2008, 22:00 Maksymalna ochrona i minimalna waga sprzetu – to główne załozenia przyswiecajace twórcom mundurów i ekwipunku, w które od 2011 r. beda wyposazeni brytyjscy zołnierze. Zmiany sa wprowadzane na podstawie doswiadczen zebranych podczas... 74
        • Ślepa diagnostyka 16 lis 2008, 22:00 Nawet jedna trzecia badań diagnostycznych może być błędna 76
        • Pułapka na Titanicu 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z Bradem Matsenem, pisarzem, autorem książki „Titanic’s Last Secret” 82
        • Wesz historii 16 lis 2008, 22:00 Szczątki zwierząt pomagają odtworzyć trasy migracji ludzi, szlaki handlowe, czy rozwój cywilizacji 86
        • Akcja serca 16 lis 2008, 22:00 Zbyt szybki puls zaczyna być uznawany za czynnik ryzyka, taki jak nadciśnienie czy wysoki poziom cholesterolu 90
        • Paradoks kardiologii 16 lis 2008, 22:00 Rozmowa z prof. Andrzejem Rynkiewiczem, prezesem Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, kierownikiem I Katedry i Kliniki Kardiologii Akademii Medycznej w Gdańsku 94
        • Górna półka - Towarzysz Dżyngis-chan 16 lis 2008, 22:00 Aleksander Hercen, jeden z najwybitniejszych rosyjskich intelektualistów, napisał w połowie XIX w., że „jeśli kiedyś chłopstwo powstanie przeciwko panom, na jego czele stanie jakiś »Dżyngis-chan z telegrafem«".... 97
        • Anty-Katyń 16 lis 2008, 22:00 Choć nikt nie słyszał o mordowaniu przez Polaków jeńców bolszewickich w 1920 roku, Rosjanie te kłamstwa powtarzają 98
        • Bez granic 16 lis 2008, 22:00 104
        • Norweżki superpostępowe 16 lis 2008, 22:00 Norwegia jest globalnym liderem w dziedzinie równouprawnienia kobiet. Tak wynika z rankingu „Global Gender Gap Index" przygotowanego przez ekspertów ze Światowego Forum Gospodarczego, organizacji zajmującej się m.in.... 104
        • Wojna balonowa 16 lis 2008, 22:00 Władze Korei Południowej wezwały swoich obywateli, by przestali wysyłać nad terytorium Korei Północnej balony z ulotkami o stanie zdrowia północnokoreańskiego dyktatora Kim Dzong Ila. To reakcja na groźby komunistycznego reżimu, który... 104
        • Znikające Malediwy 16 lis 2008, 22:00 Mohammed Nasheed, nowo wybrany prezydent Malediwów, rozpoczął poszukiwania nowych terytoriów dla swojego kraju. Decyzja jest podyktowana gwałtownym podnoszeniem się poziomu wód oceanicznych, co w przyszłości grozi zalaniem archipelagu.... 104
        • Książka - Powrót smoka 16 lis 2008, 22:00  Jak się zmieniało Państwo Środka w przeszłości? Jak będzie wpływało na losy globu w przyszłości? Na te pytania odpowiada książka Konrada Seitza, niemieckiego historyka, dyplomaty, w latach 1995-1999 ambasadora RFN w Chinach.... 104
        • Cytat tygodnia 16 lis 2008, 22:00 "Śpię jak dziecko: dwie godziny, budzę się i płaczę - i tak w kółko" - John McCain żartując o swoim samopoczuciu po przegranych wyborach prezydenckich w USA 104
        • Okrążanie Niemiec 16 lis 2008, 22:00 Czy Londyn i Paryż stworzą antyniemiecki front? 106
        • Mister euro 16 lis 2008, 22:00 Po pięciu latach pracy w Europejskim Banku Centralnym Jean-Claude Trichet z ajatollaha stał się neokonserwatywnym Jastrzębiem 110
        • Sojusz tchórzy 16 lis 2008, 22:00 Dziś trzeba sobie powiedzieć jasno – cele polityki wschodniej Polski i krajów starej unii są rozbieżne 122
        • Rambo z Białego Domu 16 lis 2008, 22:00 Przyjazny Polsce choleryk o osobowości buldoga będzie kierował amerykańską administracją 124
        • Pasaż 16 lis 2008, 22:00 128
        • Bachanalia współczesne 16 lis 2008, 22:00 W trzeci czwartek listopada, jak co roku, obchodzone jest święto wina. Debiutuje wtedy beaujolais nouveau, wino, które wypija się niemal tuż po wyprodukowaniu. Tego dnia wypada się pokazać z kieliszkiem młodego wina – tak jak Jennie... 128
        • Prawie jak burgund 16 lis 2008, 22:00 Zamiast beaujolais nouveau lepiej wypić Beaujolais Cru z Domaine Bouchard Père & Fils, którego historia sięga 1731 r. Odmiana Morgon jest pełniejsza niż wiele innych win beaujolais cru, a jednocześnie ma początek w takich samych... 128
        • Napój Puszkina 16 lis 2008, 22:00 Dom Veuve Clicquot Ponsardin wprowadził właśnie na polski rynek swojego słynnego różowego szampana. Projektant Karim Rashid (pracował dla takich marek, jak Kenzo, Prada czy Swarovski) stworzył nawet Veuve Clicquot Globalight –... 128
        • Irlandzki nektar 16 lis 2008, 22:00 Whisky, mleko, czekolada, wanilia, cukier i odrobina celtyckiej magii to ponoć skład irlandzkiego likieru Baileys. O jakości magii trudno się wypowiedzieć, ale mleko jest niewątpliwe najwyższej jakości – pochodzi od 40 tys.... 128
        • Szejker najlepszym przyjacielem kobiety 16 lis 2008, 22:00 Producenci dóbr wszelakich myślą już o Gwiazdce. Producent wódki Bols połączył siły z Coster Diamonds, holenderską firmą wytwarzającą diamentową biżuterię, a efektem tej współpracy jest propozycja świątecznego upominku –... 128
        • (Ż)ubranko dla Sophie Marceau 16 lis 2008, 22:00 Poprzedniej zimy wódkę Żubrówkę ubrano w kurteczkę o wdzięcznej nazwie żubranko. Na sezon zima 2008/2009 Viola Śpiechowicz, właścicielka firmy Odzieżowe Pole, zaprojektowała pięć nowych, eleganckich żubranek. Wdzianka są... 128
        • Laser 16 lis 2008, 22:00 „Kanał” czy kanał? 132
        • Hollywood i cała reszta 16 lis 2008, 22:00 Na świecie 60 proc. wydatków na bilety do kina przypada na filmy amerykańskie 134
        • Wampir w lateksie 16 lis 2008, 22:00 Mroczny gotyk wraca na wybiegi, sceny i do butików 138
        • Lolitki z Tokio 16 lis 2008, 22:00 Dlaczego Azja tak intryguje Zachód 142
        • Wprost na narty - Szwajcaria 16 lis 2008, 22:00 Piwo na stokuZimą w Davos rekinów biznesu zastępują miłośnicy białego szaleństwaProducenci piwa Carlsberg tak zachwycili się stokami Verbier, że zorganizowali tam festiwal Carlsberga z udziałem największych gwiazd narciarstwa. Festiwal... 146
        • Wencel gordyjski - Złodzieje emocji 16 lis 2008, 22:00 Na początku kariery członkowie Sabatonu nie byli pewni, czy sławić szatana, czy skupić się na II wojnie 150
        • Krótko po wolsku - Polska Rzeczpospolita Klasówkowa 16 lis 2008, 22:00 Można tylko pochwalić telewizję publiczną za zorganizowanie z okazji Święta Niepodległości ogólnonarodowej klasówki z historii. Jedyny mniej wychowawczy aspekt wydarzenia to wygrana sportowca ciężarowca, który sam się przyznał, że... 152
        • UEorgan Ludu 16 lis 2008, 22:00 Bez sztachet ani rusz - Andrzej Gołota na czele PO? - Rząd raczej ściemnia - Pani Jolanta z Susza twardsza od UE? 152
        • Skibą w mur - Szybki Bill 16 lis 2008, 22:00 Okazało się, że szybki numerek może być teraz jeszcze szybszy 154

        ZKDP - Nakład kontrolowany