Pierwszy socjalista Europy

Pierwszy socjalista Europy

„Sarkozy człowiekiem lewicy?” – pytał niedawno bez cienia ironii paryski „Le Point”. Miałyby na to wskazywać m.in. ciągnące ku Sarko niczym ćmy do światła chmary lewicowych artystów, od Claude’a Leloucha po Juliette Greco. Dawną postawę pogardliwej wyższości zamienili nieomal na fascynację hiperaktywnym prezydentem.
„Czy francuska Partia Socjalistyczna umiera? Nie, już jest martwa". Sentencję tę wygłasza nie żaden zatwardziały prawicowiec, lecz sympatyzujący z lewicą filozof i pisarz Bernard-Henri Lévy. Wcześniej w  Pałacu Elizejskim gratuluje innemulewicowemu intelektualiście, André Glucksmannowi, przyjęcia Orderu Legii Honorowej z rąk centroprawicowego prezydenta, który przypomina, że dwa lata temu bardzo pomógł mu przedwyborczy artykuł Glucksmanna „Dlaczego wybrałem Nicolasa Sarkozy’ego”. Lévy na razie woli szukać „alternatywy dla Nico”, ale  stosunki z prezydentem łączą go zażyłe, jeżdżą nawet razem na nartach.

Na ceremonii w pałacu był jeszcze jeden przyjaciel tej ważnej trójki, od  dwóch lat szef dyplomacji Bernard Kouchner. Do 2007 r. członek partii socjalistycznej, został usuniętyz jej szeregów po przyjęciu ministerialnej oferty Sarkozy’ego. Z propozycji nowego szefa państwa skorzystali także inni lewicowi politycy. Były socjalistyczny minister finansów Dominique Strauss-Kahn zawdzięcza mu prestiżowe stanowisko szefa Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Michel Rocard, premier z  czasów Franćoisa Mitterranda, z woli Sarkozy’ego został ambasadorem ds. misji międzynarodowych. Na „ministerialną perspektywę" nie zamyka się też socjalistyczny deputowany, były minister kultury Jack Lang, często goszczący u prezydenta.

Tym, którzy widzą w lewicowej odmianie Sarkozy’ego sprawkę Carli Bruni, przyznającej się kiedyś do radykalnych sympatii, pierwsza dama odpowiada, że „przed małżeństwem jej poglądy były bardziej lewicowe". A  poza tym „nie ingeruje w politykę i przy kolacji nie mówi mężowi, co ma  robić”. Nicolas Sarkozy nie sprawia zresztą wrażenia, by tego potrzebował. Jeszcze jako minister gospodarki w 2004 r. walczył z  Brukselą o zgodę na państwową interwencję dla ratowania firmy Alstom.

W kampanii prezydenckiej wyrażał fascynację modelem amerykańskim, ale  jednym tchem opowiadał się za państwowym protekcjonizmem. Po wybuchu kryzysu finansowego zaczął sięgać po sformułowania, które częściej niż w  centroprawicowym rządzie można usłyszeć na socjalistycznych kongresach. „Skończyła się epoka wszechpotężnego rynku, który zawsze ma rację. (…) Trzeba znaleźć nową równowagę między państwem i rynkiem. (…) Kapitalizm potrzebuje nowych wartości moralnych, większej roli rządów. (…) Kapitalizm finansowy to system braku odpowiedzialności, gdzie logika rynku usprawiedliwia wszystko". Sarkozy precyzuje, że nie chodzi mu o  zniszczenie kapitalizmu, lecz o jego „umoralnienie”. Kapitalizm tak, ale  regulowany.

Francuski prezydent nie poprzestaje na teorii. Na początku 2008 r. zapewnił załogę zagrożonej zamknięciem huty Gandrange (własność indyjskiego potentata Lakshmi Mittala), że państwo przejmie na siebie inwestycje niezbędne do utrzymania zakładu. Potem nalegał, by Daniel Bouton, szef prywatnego banku Société Générale, w którym doszło do  wielomiliardowych manipulacji finansowych, zapłacił za straty własną pracą, gdyż „nie można uciekać przed obowiązkami". Narażając się własnemu obozowi, poparł projekt „dochodu aktywnej solidarności” –  dodatku do dochodu przeznaczonego dla najbiedniejszych pracowników i  beneficjentów opieki społecznej. Czy Nicolas Sarkozy jest wciąż politykiem prawicowym? – słychać było w sierpniu2009 r. wśród konserwatywnych polityków. Zdaniem części z nich, po dwóch latach mandatu orientacja i decyzje polityczne prezydenta są bliższe centrolewicy niż prawicy. „Szef państwa powinien wrócić do tych wartości, które wyniosły go do władzy” – apeluje Nicolas Lobin z Ruchu Niezależnych Republikanów. Na takie dictum doradca prezydenta ds. komunikacji Franck Louvrier odpowiada: „Prezydent jest zdecydowany dotrzymać swych obietnic z kampanii. Co nie oznacza, że nie może pójść dalej i brać pod uwagę także 47 proc. Francuzów, którzy na niego nie  głosowali”.

W rzeczy samej, prezydent pozyskuje coraz więcej wyborców z  szeregów opozycji. W ostatnich sondażach, mimo spadku po prawej stronie, odnotowuje przyrost poparcia dzięki nowym punktom od socjalliberałów i  sympatyków lewicy. Jednocześnie potężna kiedyś Partia Socjalistyczna (PS) ponosi klęskę za klęską. W ciągu roku straciła 40 proc., czyli około 100 tysięcy, swoich członków. Z winy Sarkozy’ego? Prawdą jest, że  obecny prezydent chętnie przejmuje tradycyjne hasła lewicy, chwilami mówi jej językiem, powołuje się na jej znane postacie. Jego stałym punktem odniesienia jest wieloletni socjalistyczny prezydent Franćois Mitterrand. Podchwytuje radykalne hasła ekologów, potępia wszelką dyskryminację, popiera małżeństwa homoseksualne oraz adopcję dzieci przez osoby tej samej płci. Przed lipcowym szczytem G-9 w L’Aquila razem z lewicowym prezydentem Brazylii Inácio Lulą da Silvą apelował o  „przyznanie większego priorytetu socjalnemu wymiarowi globalizacji", gdyż na całym świecie „ludzie pracy żądają więcej sprawiedliwości i  bezpieczeństwa – ich głos powinien być wysłuchany”.

– To Partia Socjalistyczna stała się dziś we Francji symbolem konserwatyzmu – uważa feministka i wieloletnia działaczka PS Fadela Amara. W centroprawicowym rządzie została wiceministrem ds. polityki miejskiej. Jej zdaniem obecny prezydent w ciągu dwóch lat zrobił to, na co socjaliści nie odważyli się przez 14 lat sprawowania władzy. Sądząc po politycznej retoryce, podobną odwagę demonstrują też inne centroprawicowe partie Europy, które w  czerwcowych wyborach do europarlamentu zdeklasowały unijną lewicę. W  Wielkiej Brytanii szykujący się do przejęcia rządów David Cameron, lider konserwatystów, po skandalu z rozpasanym życiem tamtejszych parlamentarzystów na koszt państwa żądał „radykalnej redystrybucji władzy", odebrania jej z rąk politycznej elity i „przekazania człowiekowi z ulicy”.

Wygląda na to, że prawica twórczo przejmuje socjaldemokratyczne recepty od lewicy, która sama nie ma pomysłu na przyszłość bo, jak mówią rozczarowani francuscy intelektualiści, „straciła duszę". O jakiejś nowej konwergencji trudno jednak mówić, gdyż inicjatywę i  zdolność do dalszej zmiany wykazuje dziś tylko jedna strona. Nicolas Sarkozy jest najlepszym przykładem. – Sarkozy jest i tu, i tam. Jest bytem politycznie wibrującym – podsumowuje radykalny filozof Alain Badiou. Sarkozy’ego poparł przed wyborami m.in. konserwatywny eurosceptyk Philippe de Villiers. Dlatego były wieloletni socjalista Eric Besson, minister imigracji w obecnym rządzie, porównuje sarkozizm do „rzeki zasilanej różnymi strumieniami”. – Mogą się w niej odnaleźć zarówno ludzie lewicy, jak i zwolennicy de Villiersa – uważa były gaullista, minister przemysłu Christian Estrosi. Definiuje on sarkozizm jako „polityczny woluntaryzm realizowany w sposób pragmatyczny”, jako filozofię działania, która pozwoli Francji odzyskać rolę „konstruktywnego aktora i inicjatora zmian”.

W tym duchu zapewne wicenaczelny centroprawicowego „Le Figaro" Pierre Rousselin radził kanclerz Angeli Merkel (po przegranych przez CDU wyborach w trzech niemieckich landach), by zamiast trzymać się konserwatywnych dogmatów, „więcej inspirowała się metodami Nicolasa Sarkozy’ego”. Ergo: czas po  naukę do Paryża.

Waldemar Kedaj

Okładka tygodnika WPROST: 38/2009
Więcej możesz przeczytać w 38/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2009 (1391)

  • Poczta 13 wrz 2009, 20:00 Pokaż, lekarzu, ile masz na koncie Artykuł „Pokaż, lekarzu, ile masz na koncie" (nr 37) przy analizie zarobków lekarzy nie uwzględnia istotnej kwestii. Mianowicie tych darmowych usług, które lekarzom nie tylko z wdzięczności... 4
  • Na stronie - Plan Kiszczaka 13 wrz 2009, 20:00 Oj, naiwny, naiwny, naiwny/Jak dziecko we mgle/ Jak goliat na pchle” – śpiewał niezapomniany Jan Kaczmarek. Jesteśmy naiwni? A może sami się oszukujemy? Albo ktoś nami manipuluje? Warto sobie zadać te pytania w 20. rocznicę powołania rządu Tadeusza Mazowieckiego. 5
  • Z życia koalicji 13 wrz 2009, 20:00 Gradobicia nie było. Grad, jak oznajmił premier, może się bowiem jeszcze przydać. Co fakt, to fakt. Jeszcze wiele rzeczy można w Polsce położyć. Na przykład siatkówkę. Jednocześnie Donald Tusk przeprosił swego wiernego Grada, że go... 6
  • Z życia opozycji 13 wrz 2009, 20:00 W Telewizji Burdelicznej – jak to w tego typu przybytkach – rodzą się najdziwniejsze płody. Po niedorzecznej koalicji medialnej PiS-SLD na świat przyszła równie idiotyczna koalicja LPR (a raczej jej smętne resztki) –... 7
  • Seks na lunch 13 wrz 2009, 20:00 Czasem spotykają się na parkingu, przed budynkiem albo na klatce schodowej. Domyślają się, co ich łączy i że zmierzają w to samo miejsce, więc się do siebie uśmiechają. Czasem się irytują, że ktoś ich wyprzedził. Potem te domysły rozwijają na „ich” internetowym... 8
  • SKANER 13 wrz 2009, 20:00 14
  • Patrioty? Jak sobie kupicie! 13 wrz 2009, 20:00 Obiecane przez USA rakiety Patriot będą nieuzbrojone i mają służyć wyłącznie do ćwiczeń. Tak wynika z korespondencji między szefem MSZ Radosławem Sikorskim a amerykańską sekretarz stanu Hillary Clinton, do której dotarł „Wprost”. 14
  • Ojciec Rydzyk straszy 13 wrz 2009, 20:00 Szef Radia Maryja od kilku miesięcy sugeruje współpracownikom Lecha Kaczyńskiego, że nie poprze go w przyszłorocznych wyborach prezydenckich – dowiedział się „Wprost” 14
  • Skreślić konie 13 wrz 2009, 20:00 Skreślenie koni z listy zwierząt rzeźnych przewiduje projekt nowelizacji ustawy o ochronie praw zwierząt. 15
  • Fantastyczni czytelnicy „Wprost” 13 wrz 2009, 20:00 Młody, wykształcony, mieszkający w mieście i dobrze zarabiający – taki jest czytelnik „Wprost”. Aż 1075 odbiorców tygodnika „Wprost” zechciało odpowiedzieć na ankietę, w której prosiliśmy o ocenę naszej oferty. Dziękujemy! 16
  • Puls gospodarki - Siła bojkotu 13 wrz 2009, 20:00 Szkotów trapi nie tylko kryzys, lecz również bojkot ich towarów w Ameryce. Tylko na eksporcie whisky część Zjednoczonego Królestwa straci w tym roku kilkadziesiąt milionów funtów. 20
  • Tydzień z Buzkiem 13 wrz 2009, 20:00 14 lipca 2009 r. był chyba ostatnim dniem, w którym Jerzy Buzek mógł spokojnie zjeść lunch z córką, tylko we dwoje. Wkrótce grafik nowego przewodniczącego Parlamentu Europejskiego zaczął się wypełniać po brzegi spotkaniami i rozmowami zaplanowanymi od rana do wieczora.... 24
  • Tępić dzieciorobów 13 wrz 2009, 20:00 – A kto ich pani tyle zrobił? Nie umiecie się zabezpieczyć? To wpadka? Takie pytania dla rodzin z trójką i większą liczbą dzieci to niemal norma. Podobnie jak z trudem ukrywane zdumienie na wieść o kolejnym potomku czy rzucany ukradkiem epitet „dzieciorób”. 26
  • Zapytaj Wprost - Armia ma wielki problem 13 wrz 2009, 20:00 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Władysław Stasiak, szef Kancelarii Prezydenta RP, były szef BBN, historyk. 28
  • Plus ujemny - Dziura w jajecznicy 13 wrz 2009, 20:00 Pierwsze objawy rozwoju dziecka spisali dawno temu Antoni Słonimski z Julianem Tuwimem. Autorzy„W oparach absurdu” zauważyli, że dziecko uczy się płakać i śmiać między trzecim a czwartym tygodniem życia. Jak wiadomo, krzyczy od urodzenia, ale to nie wymaga żadnej... 30
  • Po co nam giełda? 13 wrz 2009, 20:00 Winni kryzysu są chciwi bankowcy, nierozważni przedsiębiorcy i krótkowzroczni inwestorzy – pada jednoznaczne stwierdzenie. A palec w oskarżycielskim geście wskazuje miejsce, w którym wszyscy ci ludzie się spotykają: giełdę. Ten powszechny sąd ma pewną wadę. Jest... 33
  • Myszka z pazurami 13 wrz 2009, 20:00 Ewa Kopacz Kiedyś chowała się w drugim szeregu, a ze strachu przed publicznymi występami łamał się jej głos i drżały ręce. Dziś wśród współpracowników Ewa Kopacz budzi postrach, bryluje w mediach, a pozycji w rządzie mogłaby jej pozazdrościć większość ministrów. Mimo że Ewa... 40
  • Kryzys jest dopiero przed nami 13 wrz 2009, 20:00 Rozmowa z Peterem Schiffem, amerykańskim ekonomistą 44
  • Kod indeksów 13 wrz 2009, 20:00 Kryzys sprawił, że z każdej strony i niemal codziennie jesteśmy zalewani danymi mającymi odzwierciedlać stan gospodarki. PKB, produkcja przemysłowa, sprzedaż detaliczna, inflacja, PMI – tych kilka wskaźników zrobiło oszałamiającą karierę. I to mimo że większość z nas... 46
  • Ruch w Ruchu 13 wrz 2009, 20:00 Rozmowa z Włodzimierzem Białym, prezesem Ruch SA 48
  • Wielka ugoda 13 wrz 2009, 20:00 Miecz regulatora nie przetnie i nie podzieli Telekomunikacji Polskiej na część hurtową oraz detaliczną. Co nie oznacza, że Anna Streżyńska, szefowa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, poniosła porażkę. Wręcz przeciwnie. Dzięki niej klienci zyskają tańsze i lepsze usługi,... 50
  • Głos z Ameryki - Wielka ucieczka 13 wrz 2009, 20:00 Wiele problemów naszych czasów trudno pojąć, jeśli nie rozumie się koncepcji świata, której są elementem. Czy będzie to sprawa szkolnictwa, gospodarki, czy opieki zdrowotnej, na ogół przedstawia się wyjaśnienia „zewnętrzne”. A więc unika się odpowiedzialności za... 59
  • Kłamstwo jest w cenie 13 wrz 2009, 20:00 Rozmowa z prof. Robertem Feldmanem, psychologiem z University of Massachusetts w Amherst 60
  • Zatoki z głowy 13 wrz 2009, 20:00 Miewasz zawroty i bóle głowy, pojawiły się kłopoty ze słuchem, słabiej odczuwasz zapachy, a potrawy straciły smak? Pora, żeby twoim zatokom przyjrzał się laryngolog, nawet jeśli nie dokucza ci katar ani kaszel. 62
  • Detektor seksu 13 wrz 2009, 20:00 To nieprawda, że po kobietach nie widać, kiedy mają owulację. Mężczyźni to znakomicie wyczuwają. Szczególnie podobają się im kobiety w najbardziej płodnym etapie cyklu miesiączkowego. Na własną zgubę. 64
  • Mądry przed szkodą 13 wrz 2009, 20:00 Najlepiej się uczyć na błędach, szczególnie na cudzych – głosi powszechne przekonanie. Z badań wynika jednak, że znacznie lepiej przyswajamy wiedzę dzięki sukcesom niż porażkom 65
  • Polscy Goci 13 wrz 2009, 20:00 Legenda Gotów, którzy w 410 r. złupili Rzym, narodziła się na ziemiach polskich. To stąd Goci rozpoczęli swój triumfalny marsz na południe. Potwierdzają to wykopaliska prowadzone na poligonie wojskowym w okolicach Nowego Łowicza w woj. koszalińskim. 66
  • Dziwna wojna polsko-rosyjska 13 wrz 2009, 20:00 Sejm przygotowuje spóźnioną ustawę w związku z rocznicą 17 września 1939 r. Spóźnioną być może nawet o 70 lat. Nikt do dzisiaj nie wyjaśnił oficjalnie, co tak naprawdę wydarzyło się 17 września. Czy to była wojna z Rosją? Czy, jak chcą Rosjanie, a także Ukraińcy i Białorusini,... 70
  • Pierwszy socjalista Europy 13 wrz 2009, 20:00 „Sarkozy człowiekiem lewicy?” – pytał niedawno bez cienia ironii paryski „Le Point”. Miałyby na to wskazywać m.in. ciągnące ku Sarko niczym ćmy do światła chmary lewicowych artystów, od Claude’a Leloucha po Juliette Greco. Dawną postawę... 72
  • Polak, Czech – odlegli bratankowie 13 wrz 2009, 20:00 Polski film „Operacja Dunaj” nie odniesie w Czechach sukcesu, choć znajdziemy w nim wszystko, czego oczekuje się od komedii – gwiazdorską obsadę, zabawną intrygę i mnóstwo gagów. Powodem może być to, że reżyser Jacek Głomb podjął się niemożliwego. Chciał... 74
  • Okiem Brytyjczyka - Zmowy i złe koncepcje 13 wrz 2009, 20:00 Co łączy pakt Ribbentrop--Mołotow, nielegalne schwytanie i przekazanie na Bliskim Wschodzie podejrzanych o działalność terrorystyczną oraz powrót Libii na arenę międzynarodową? We wszystkich tych sprawach zawarto tajne porozumienia, które kiedyś wydawały się dogodne, a teraz... 93
  • Kopanie Chopina 13 wrz 2009, 20:00 „Gdyby Chopin żył w Bostonie nieco później, o sto lat, toby grał na saksofonie, nie zmarnowałby się tak” – śpiewała wieczorami we wczesnej PRL jazzowa młodzież na ulicach warszawskiej Pragi. Podczas tegorocznego festiwalu „Chopin i jego Europa” w... 94
  • I ty zostaniesz bohaterem 13 wrz 2009, 20:00 Postać historyczna, celebryta znany z tego, że jest znany, papież, sportowiec, a może każdy z nas? Co oznacza dziś słowo „bohater”? Na to pytanie próbują odpowiedzieć artyści, których prace można zobaczyć na krakowskiej wystawie „Szczyt bohaterów” 96
  • Drapanie nieba 13 wrz 2009, 20:00 Wieża Eiffla, która kończy 120 lat, jest chyba najsławniejszym wcieleniem prastarych rojeń człowieka o wznoszeniu budowli „do nieba”. Marzenia te są wciąż żywe, czego dowodzi pnący się na niewyobrażalną dotychczas wysokość 818 m wieżowiec Burj Dubai w Zjednoczonych... 98
  • RECENZJE 13 wrz 2009, 20:00 Film Dzieci Holocaustu |„Dzieci Ireny Sendlerowej", reż. John Kent Harrison Życie Ireny Sendlerowej to wymarzony materiał na film. Historia nawet bardziej spektakularna niż działalność Oskara Schindlera, którego biografia... 101
  • Lwówek Śląski – tam, gdzie rosną agaty 13 wrz 2009, 20:00 Chcesz mieć wisiorek z agatem, a nie masz na to pieniędzy? Pojedź do Lwówka Śląskiego na specjalnie oznaczone pole agatowe w pobliskiej wsi Płóczki Górne. Tu sezon na te kolorowe minerały trwa cały rok. 102
  • Kosztowna legenda 13 wrz 2009, 20:00 Chcesz mieć wisiorek z agatem, a nie masz na to pieniędzy? Pojedź do Lwówka Śląskiego na specjalnie oznaczone pole agatowe w pobliskiej wsi Płóczki Górne. Tu sezon na te kolorowe minerały trwa cały rok. 104
  • Skibą w mur - Najazd kosmitów 13 wrz 2009, 20:00 A więc potwierdziło się!Kosmici są wśród nas! Do tej pory były tylko niejasne podejrzenia. Nieśmiałe sugestie ludzi biegłych w temacie. Coś tam pisał Stanisław Lem, przeczuwał to Kurt Vonnegut, ostrzegali bracia Strugaccy. Teraz mamy pewność! Obecność kosmitów na planecie... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany